पार्श्वभूमी: कॅलिफोर्नियामध्ये 2006 पासून एकही फाशी देण्यात आलेली नाही, आणि तेथील गव्हर्नरांनी अनेक वर्षे फाशी थांबवून ठेवली आहे. अमेरिकेतील राज्यांचे गव्हर्नर शिक्षा कमी करू शकतात, आणि हा अधिकार न्यायालय एखादी व्यक्ती दोषी आहे की नाही हे ठरवते त्यापेक्षा वेगळा आहे.

संदर्भ: गोवर हा अतिशय संसर्गजन्य विषाणू असून तो हवेतून पसरतो. MMR लस, जी two डोसमध्ये दिली जाते, हेच मुख्य संरक्षण आहे. अमेरिकेने 2000 मध्ये गोवर निर्मूलन झाल्याचे जाहीर केले होते, त्यामुळे नव्या उद्रेकांमुळे लसीकरणाचे दर घटत असल्याबद्दल चिंता वाढली आहे.

संदर्भ: अँथ्रॉपिक ही अमेरिकेतील AI कंपनी असून Claude चॅटबॉट त्यांचा आहे. ती OpenAI आणि Google सारख्या कंपन्यांशी अधिक सक्षम मॉडेल बनवण्याच्या स्पर्धेत आहे. सध्याच्या AI चा वापर पुढची पिढी घडवण्यासाठी करणे ही वेगवान स्पर्धेचा भाग आहे, ज्यावर चर्चाही सुरू आहे.

हा विषय नागरिकत्व सुधारणा कायदा 2019 शी जोडलेला आहे, जो शेजारच्या तीन देशांमधून धार्मिक छळामुळे पळून आलेल्या या समुदायांना नागरिकत्वाचा मार्ग देतो. नवीन व्हिसा नियमामुळे या गटातील लोक भारतात कायदेशीरपणे कसे राहू शकतात हे ठरते.

MPSC म्हणजे Maharashtra Public Service Commission, जी राज्य सरकारच्या नोकऱ्यांसाठी भरती परीक्षा घेते. Group C मध्ये अनेक कारकुनी आणि कनिष्ठ पदांचा समावेश होतो. वयोमर्यादा ठरवते की कोण अर्ज करू शकेल, म्हणून अशा बदलामुळे राज्यातील तरुण नोकरी शोधणाऱ्यांवर थेट परिणाम होतो.

पोंगल हा जानेवारीत साजरा होणारा तामिळनाडूचा कापणी सण आहे, जेव्हा सरकारी योजनांमधून अनेक कुटुंबांना धोतर आणि साड्यांसारख्या भेटवस्तू मिळतात. सहकारी संस्था म्हणजे गावपातळीवरील विणकर आणि विक्रेत्यांचे गट, जे या वस्तू राज्याला पुरवतात.

रशिया-युक्रेन युद्ध 2022 मध्ये सुरू झाले. ओलेश्की हे दक्षिण युक्रेनमधील खेरसन प्रदेशातील शहर आहे, जिथे युद्धविराम फक्त सहा दिवसांसाठी होता. व्हाइट हाऊसची ही भेट सूचित करते की अमेरिका तो अल्पकाळचा विराम दीर्घकाळ टिकणाऱ्या करारात बदलण्याचा प्रयत्न करत आहे.

Kirill Dmitriev हे रशियाच्या सार्वभौम संपत्ती निधीचे प्रमुख असून अलीकडील युक्रेन शांतता प्रयत्नांमध्ये वॉशिंग्टन आणि रशिया यांच्यात मध्यस्थ म्हणून काम करत आहेत. युद्ध सुरू झाल्यापासून युक्रेनसंबंधी चर्चा कधी सुरू तर कधी थांबलेल्या राहिल्या आहेत, आणि अमेरिका तोडगा निघावा यासाठी दबाव टाकत आहे.

पार्श्वभूमी: NDA ही अशा पक्षांची युती आहे जी एकत्र मिळून बिहारवर सत्ता चालवते, आणि JD(U) हा तिच्या प्रमुख सदस्यांपैकी एक आहे. काउन्सिल निवडणुकीत पक्ष आपली ताकद तपासतात आणि विधिमंडळात प्रभाव वाढवतात, त्यामुळे त्यानंतरचे वाद संपूर्ण युतीवर परिणाम करू शकतात.

MRP म्हणजे उत्पादनावर छापलेली कमाल किरकोळ किंमत, त्यामुळे तिथे कपात झाली तरी रुग्णाला औषधाच्या दुकानात प्रत्यक्षात किती पैसे द्यावे लागतील यावर आपोआप परिणाम होत नाही. कॅन्सरची औषधे अनेकदा महाग असतात, आणि भारतातील औषधांच्या किमतींवर राष्ट्रीय औषध मूल्य प्राधिकरण (National Pharmaceutical Pricing Authority) देखरेख ठेवते.

हिवाळ्यात थंड हवामानामुळे धूर आणि धूळ जमिनीजवळ अडकून राहते, त्यामुळे दिल्लीची हवा अनेकदा गंभीर होते. शेजारच्या राज्यांमधील पीक जाळण्यातून निघणारा धूर आणि वाहनांचा धूर ही दीर्घकाळापासूनची कारणे आहेत, म्हणूनच ही समस्या दरवर्षी परत येते.

मतदार यादीत प्रत्येक मतदारसंघात कोण मतदान करण्यास पात्र आहे याची नोंद असते. वेळोवेळी केलेल्या पुनरीक्षणात नवीन पात्र मतदारांची नावे जोडली जातात आणि जे पात्र राहिले नाहीत त्यांची नावे काढली जातात, ज्यामुळे निवडणुकीआधी यादी अचूक राहते.

संदर्भ: University Grants Commission (UGC) ही भारतातील विद्यापीठांसाठी दर्जा ठरवणारी राष्ट्रीय संस्था आहे. तिचे समानता नियम कॅम्पसमध्ये जातीवर आधारित भेदभावापासून विद्यार्थ्यांचे संरक्षण करण्यासाठी आहेत, आणि त्यावरून बरीच चर्चाही झाली आहे.

FDA राज्यभर अन्न सुरक्षा कायद्याची अंमलबजावणी करते. सणासुदीच्या महिन्यांत मिठाई, दुग्धजन्य पदार्थ आणि पॅकेज्ड अन्नाची मागणी वाढते आणि नियामक अनेकदा त्यांची तपासणी करतात. अशा मोहिमा Food Safety and Standards Authority of India च्या अंतर्गत चालतात, जी भेसळीविरुद्ध राष्ट्रीय नियम ठरवते.

अरुणाचल हा तामिळनाडूतील तिरुवण्णामलई येथील पवित्र डोंगर आहे आणि कार्तिगई दीपमच्या दिव्यांच्या उत्सवाला दरवर्षी मोठ्या संख्येने यात्रेकरू येतात. ईशान्य मोसमी पावसात मुसळधार पावसामुळे कठीण चढाई धोकादायक ठरू शकते, म्हणूनच अशा हवामानावर आधारित निर्बंध कधीकधी लावले जातात.

संदर्भ: इस्रायलच्या राष्ट्राध्यक्षांची भूमिका मुख्यतः औपचारिक असते, पण निवडणुकीनंतर कोणत्या खासदाराला आघाडी उभी करण्याची पहिली संधी द्यायची हे ते ठरवतात. इस्रायलच्या संसदेत, Knesset मध्ये, अनेक पक्ष असल्याने आघाडी सरकारसाठी सहसा अनेक भागीदार लागतात.

New Zealand elects its Parliament by public vote, and the winning party or coalition forms the government. Cost of living, including food and housing prices, has been a major issue for voters in many countries recently.

संदर्भ: मध्यपूर्वेतील हवाई क्षेत्र बंद असल्याने विमान कंपन्यांना लांबचे वळसे घ्यावे लागतात, ज्यामुळे इंधनाचा खर्च आणि प्रवासाचा वेळ वाढतो. एअर इंडियाचे उत्तर अमेरिकेकडे जाणारे लांबचे मार्ग अनेकदा या भागावरून जातात, त्यामुळे हे क्षेत्र पुन्हा खुले होणे भाडे आणि प्रवासाच्या वेळेवर परिणाम करते.

संदर्भ: नायजेरियाची राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक 2027 मध्ये होणार असून टिनुबू पुन्हा सत्तेत राहू इच्छितात. एखादा पक्ष कोणाच्या हातात असावा यावर न्यायालय निर्णय देते, तेव्हा कोणाला मतपत्रिकेवर उभे राहता येईल हेही ठरू शकते, आणि त्याचा संपूर्ण शर्यतीवर परिणाम होतो.

चेंगलपट्टू चेन्नईच्या दक्षिणेला, महाबलीपुरम आणि किनाऱ्याकडे जाणाऱ्या मुख्य मार्गावर आहे. अशा मोठ्या टाउनशिप प्रकल्पांना सहसा पहिली इमारत पूर्ण होण्यापूर्वी अनेक वर्षे मंजुरी आणि निधीची प्रक्रिया लागते.

संदर्भ: हाताने मैला साफ करणे, म्हणजे सीवर आणि सेप्टिक टँक हाताने साफ करणे, 2013 च्या कायद्याने बंद केले आहे, तरीही योग्य सुरक्षा साधनांशिवाय सीवरमध्ये उतरल्यानंतर कामगारांचा मृत्यू होत आहे.

संदर्भ: महापौर लॉस एंजेलिसच्या शहर सरकारचे नेतृत्व करतात, आणि Karen Bass २०२२ पासून हे पद सांभाळत आहेत. Raman या लॉस एंजेलिस सिटी कौन्सिलच्या सदस्य आहेत, आणि democratic socialist हे डेमोक्रॅटिक पक्षातील डावीकडे झुकणारे राजकीय लेबल आहे.

संदर्भ: ओव्हल ऑफिस म्हणजे वॉशिंग्टनमधील व्हाइट हाउसमधील राष्ट्राध्यक्षांचे कामाचे ठिकाण. ऐतिहासिक महत्त्व असलेल्या स्थळांचे संरक्षण करणाऱ्या १९०६ च्या अँटिक्विटीज ॲक्टनुसार राष्ट्राध्यक्ष राष्ट्रीय स्मारके घोषित करू शकतात.

संदर्भ: अमेरिकेच्या midterm निवडणुका House of Representatives आणि अनेक राज्य पदांसाठी असतात, आणि भारतीय वंशाचे उमेदवार अमेरिकन राजकारणात अधिक दिसू लागले आहेत.

संदर्भ: गाझा हा भूमध्य समुद्राच्या किनाऱ्यावरील एक छोटा पट्टा आहे, जिथे ऑक्टोबर 2023 मध्ये सुरू झालेल्या युद्धामुळे मोठ्या प्रमाणावर जीवितहानी झाली आहे. युद्धाच्या वर्तनावर आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे नियम आहेत, आणि जबाबदारी म्हणजे ते नियम पाळले गेले की नाही हे तपासणे.

ETF म्हणजे शेअरांचा एक गठ्ठा धरून ठेवणारा आणि एकाच शेअरप्रमाणे व्यवहार होणारा फंड. S&P 500 मध्ये अमेरिकेतील 500 मोठ्या कंपन्यांचा समावेश आहे. सोप्या आणि कमी प्रयत्नांची गुंतवणूक पसंत करणाऱ्या सामान्य गुंतवणूकदारांना असे व्यापक इंडेक्स फंड सहसा सुचवले जातात.

संदर्भ: स्टिंग ऑपरेशन म्हणजे प्रसारमाध्यमांनी गुप्तपणे केलेले चित्रीकरण. अशा चित्रीकरणांमुळे अनेकदा राजकीय आरोप-प्रत्यारोप सुरू होतात. भारतातील तापलेल्या राजकीय वातावरणात कोणत्याही बाजूकडून अशांततेचे दावे होणे सामान्य आहे, त्यामुळे दावा कोण करत आहे आणि त्यासाठी कोणते पुरावे दिले आहेत, हे तपासून पाहणे उपयुक्त ठरते.

संदर्भ: Dow आणि S&P 500 हे अमेरिकेतील प्रमुख शेअर निर्देशांक आहेत, आणि Nasdaq मध्ये तंत्रज्ञान कंपन्यांचे प्रमाण जास्त आहे. Nvidia आणि AMD AI डेटा सेंटरना शक्ती देणारे चिप्स बनवतात, त्यामुळे आता शेअर बाजार AI वरील खर्चाच्या योजनांवर बारकाईने लक्ष ठेवतो.

SanDisk फोन, संगणक आणि डेटा सेंटरमध्ये वापरली जाणारी फ्लॅश मेमरी बनवते, त्यामुळे तिच्या शेअरची किंमत त्या चिप्सच्या मागणीनुसार हलते. मेमरी शेअर्स अनेकदा तीव्र चक्रांमध्ये एकत्र वर-खाली होतात, म्हणून एका कंपनीची घसरण संपूर्ण क्षेत्रात पसरू शकते.

संदर्भ: जेफ्री एपस्टीन हे न्यू यॉर्कमधील फायनान्शियर होते, ज्यांना 2008 मध्ये लैंगिक स्वरूपाच्या आरोपांखाली दोषी ठरवण्यात आले होते आणि 2019 मध्ये तुरुंगात त्यांचा मृत्यू झाला. त्यांच्या खात्यांच्या हाताळणीबाबत JPMorgan ने 2023 मध्ये तडजोड रक्कम भरली होती, त्यामुळे बँकेचे जुने संबंध हा आधीपासूनच सार्वजनिक मुद्दा आहे.

संदर्भ: महाराष्ट्राचे अन्न व औषध प्रशासन औषधे, सौंदर्यप्रसाधने आणि वैद्यकीय उपकरणे यांचा दर्जा आणि परवान्यांचे नियम तपासते. या तपासणीत अपयशी ठरणारी किंवा परवान्याशिवाय बनवलेली औषधे रुग्णांना हानी पोहोचवू शकतात, म्हणून नियामक अनेकदा छापे टाकतात आणि परवाने रद्द करतात.

SAFF म्हणजे South Asian Football Federation, जी दक्षिण आशियातील सदस्य देशांसाठी ही प्रादेशिक स्पर्धा आयोजित करते. भारत आणि पाकिस्तान हे दीर्घकाळचे प्रतिस्पर्धी असल्यामुळे त्यांच्यातील सामन्यांकडे मोठे लक्ष असते.

आंध्र प्रदेशातील ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये जिल्हा आणि मंडल पातळीवर ZPTC आणि MPTC या निवडून दिलेल्या संस्था आहेत, आणि त्या गाव पातळीवरील प्रशासन चालवण्यात मदत करतात. त्यांचे सदस्य दैनंदिन सेवांसाठी स्थानिक रहिवाशांसोबत जवळून काम करतात.