दक्षिण कोरियाला स्वतःचे, सर्वोच्च पातळीवर काम करणारे AI मॉडेल बनवायचे आहे, आणि त्यासाठी त्यांचे नवीन AI खर्चाचे बजेट महत्त्वाचे आहे. या योजनेतून दिसते की एखादा देश परदेशी कंपन्यांच्या साधनांवर अवलंबून राहण्याऐवजी स्वतः नियंत्रित करता येईल अशा AI ला प्राधान्य देऊ शकतो.
सोपा शब्दकोशSouth Korea, sovereign AI model
South Korea
पूर्व आशियातील देश, जो मोठ्या तंत्रज्ञान कंपन्या आणि इलेक्ट्रॉनिक्सच्या निर्यातीसाठी ओळखला जातो; कथेत यापेक्षा जास्त तपशील दिलेला नाही.
sovereign AI model
AI प्रणाली जी देश स्वतः बनवतो आणि नियंत्रित करतो, त्यामुळे ती परदेशी कंपन्यांवर अवलंबून नसते.
Deep Principle ने Hydrogen-1.0 हे AI मॉडेल प्रसिद्ध केले आहे, जे रसायनशास्त्र, मटेरियल आणि जीवशास्त्र या क्षेत्रातील संशोधनासाठी बनवले आहे. ते Z.ai च्या विद्यमान मॉडेलला तज्ज्ञ डेटा आणि लॅबच्या नोंदींवर पुढे प्रशिक्षित करून तयार केले आहे. त्याच्या सेटिंग्ज खुलेपणाने शेअर केल्या आहेत, त्यामुळे डेव्हलपर्स ते डाउनलोड करून स्वतः नवीन वैज्ञानिक कल्पना तपासू शकतात.
एका नवीन अहवालानुसार आफ्रिकेतील बहुतेक व्यवसायांनी AI तंत्रज्ञान वापरण्यास सुरुवात केली आहे. मथळा सूचित करतो की खंडातील कंपन्यांमध्ये AI चा रोजच्या कामातील वापर वाढत आहे. या बातमीत कंपन्या ही साधने किती वेगाने स्वीकारत आहेत, याचे एक चित्र दिले आहे.
Mago हे AI व्हिडिओ बनवण्यासाठीचे नवीन डेस्कटॉप अॅप आहे. ते क्लाउडऐवजी वापरकर्त्याच्या स्वतःच्या GPU वर चालते. संस्थापकांच्या मते हे अॅप लांब व्हिडिओ आणि मोठ्या प्रमाणात व्हिडिओ बनवण्यासाठी तयार केले आहे, आणि ते मोफत वापरता येते. ओपन सोर्स असल्यामुळे त्याचा कोड सार्वजनिकरीत्या शेअर केला आहे, जेणेकरून कोणीही तो तपासू शकेल.
सोपा शब्दकोशMago, open source, GPU
Mago
AI व्हिडिओ बनवण्यासाठीचे डेस्कटॉप अॅप, जे Alvaro आणि Alex यांनी स्थापन केले; कथेत कंपनीबद्दल यापेक्षा जास्त काही सांगितलेले नाही.
open source
असे सॉफ्टवेअर ज्याचा कोड सार्वजनिकरीत्या शेअर केलेला असतो, त्यामुळे कोणीही तो मुक्तपणे वाचू, बदलू किंवा पुन्हा वापरू शकते.
GPU
ग्राफिक्स कार्ड, संगणकाचा तो भाग जो AI इमेज आणि व्हिडिओच्या कामासाठी लागणारी जड गणिते करतो.
Apple घरात फिरू शकणारा एक रोबोट बनवत असल्याची बातमी आहे. हा रोबोट FaceTime वर कॉल करू शकेल, दिवे चालू-बंद करू शकेल आणि तुमच्या मांजरीवर ओरडूनसुद्धा दाखवू शकेल. या प्रोजेक्टला CEO John Ternus यांचा पाठिंबा आहे, पण याची किंमत जास्त असू शकते आणि त्याचे उपयोग मर्यादित राहू शकतात.
सोपा शब्दकोशApple, FaceTime
Apple
अमेरिकेची मोठी टेक कंपनी, जी iPhone, Mac संगणक आणि iPad टॅबलेटसाठी ओळखली जाते.
FaceTime
Apple चे अंगभूत ॲप, जे iPhone, iPad आणि Mac वापरणाऱ्या इतर लोकांशी व्हिडिओ कॉल करण्यासाठी वापरले जाते.
वेबसाइट्स AI एजंट्सना, म्हणजे तुमच्यासाठी ऑनलाइन काम करू शकणारे प्रोग्राम्स, त्यांच्या पानांपर्यंत पोहोचण्यापासून वाढत्या प्रमाणात रोखत आहेत. तुम्हाला एखादी वस्तू खरेदी करण्यासाठी एजंटची मदत हवी असताना यामुळे अडचण येऊ शकते. या बातमीत साइट्स असे का करत आहेत आणि अशा मदतनीसांवर अवलंबून असलेल्या लोकांसाठी त्याचा अर्थ काय आहे, हे पाहिले आहे.
सोपा शब्दकोशAI agents
AI agents
कॉम्प्युटरवर थोड्या मदतीने तुमच्यासाठी कामे पार पाडू शकणारे प्रोग्राम्स, जसे की शोधणे, क्लिक करणे आणि वस्तू खरेदी करणे.
केंद्र सरकार वनातून गोळा केल्या जाणाऱ्या किरकोळ वनोपजासाठी किमान आधारभूत किंमत कशी ठरते ते बदलण्याची योजना आखत आहे. उद्देश असा आहे की वेळोवेळी भाव वाढवले जावेत, जेणेकरून या उत्पादनावर अवलंबून असलेल्या आदिवासी समुदायांना मदत होईल. संशोधन संस्था TERI ला सध्याच्या एमएसपी चौकटीचा अभ्यास करून संभाव्य बदलांचे मूल्यांकन करण्यास सांगण्यात आले आहे.
पार्श्वभूमी
एमएसपी म्हणजे किमान आधारभूत किंमत, जी बाजारभाव घसरल्यावर विक्रेत्यांना संरक्षण मिळावे यासाठी सरकार ठरवते. किरकोळ वनोपजात मध, तेंदूची पाने आणि डिंक यांसारख्या वस्तूंचा समावेश होतो, जे वनात राहणारे लोक गोळा करतात आणि त्यातील अनेक वस्तू आदिवासी कुटुंबांकडून येतात.
सेंट-गोबेन आणि आयआयटी-मद्रास आधुनिक संशोधन प्रयोगशाळा उभारण्याची योजना आखत आहेत. या प्रयोगशाळा संशोधनाला पाठिंबा देतील, एवढेच बातमीत सांगितले आहे, इतर तपशील अजून दिलेले नाहीत.
पार्श्वभूमी
सेंट-गोबेन ही फ्रेंच कंपनी आहे जी काच आणि बांधकाम साहित्य यांसारखी उत्पादने बनवते, आणि आयआयटी-मद्रास ही चेन्नईतील भारतातील आघाडीच्या अभियांत्रिकी संस्थांपैकी एक आहे. उद्योग आणि कॅम्पस यांच्यातील अशा प्रयोगशाळा ही कंपन्यांनी शैक्षणिक संशोधनातील कौशल्य वापरण्याची एक सामान्य पद्धत आहे.
VB-G RAM G योजनेच्या नवीन तक्रार निवारण नियमांनी ग्रामपंचायत, पंचायत समिती आणि जिल्हा स्तरावर बहु-स्तरीय तक्रार यंत्रणा उभी केली आहे. नेमलेले अधिकारी तक्रारी स्वीकारतील, नोंदवतील, चौकशी करतील आणि त्यांचा निपटारा करतील. चौकशी 15 दिवसांच्या मुदतीत पूर्ण करावी लागेल, आणि हे नियम या तिन्ही स्तरांवर लागू होतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: VB-G RAM G हा 2025 मध्ये मंजूर झालेला ग्रामीण रोजगार कायदा आहे, जो आधीच्या MGNREGA योजनेची जागा घेतो. MGNREGA मध्ये ग्रामीण कुटुंबांना कामाची हमी दिली जात होती. ग्रामपंचायती म्हणजे गावपातळीवरील परिषदा.
सरकार 118 उत्पादनांवरील सीमा शुल्क सवलतींचा आढावा घेत आहे, कारण त्यांची मुदत संपणार आहे. मंत्रालये आणि उद्योग क्षेत्रातील संबंधित घटक या सवलतींबाबत आपली मते देत आहेत. आढावा घेतल्या जाणाऱ्या वस्तूंमध्ये वीज प्रकल्पांसाठीच्या साहित्याचा समावेश आहे, आणि हे काम बजेट 2027 संबंधित कामाचा भाग आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सीमा शुल्क म्हणजे आयात केलेल्या वस्तूंवरील कर. सवलती तात्पुरत्या असतात आणि त्यांचे नूतनीकरण करण्यापूर्वी अनेकदा त्यांचा आढावा घेतला जातो. बजेट 2027 म्हणजे सरकार पुढील आर्थिक वर्षासाठी तयार करत असलेला केंद्रीय अर्थसंकल्प.
ब्रिटनने २ नोव्हेंबर रोजी इमिग्रेशन नियमांमध्ये सौम्य बदल अंतिम केले आहेत. त्यानुसार, वर्षाला किमान £25,000 कमावणारे सोशल केअर वर्कर्स, जे मे २०२५ पूर्वी देशात आले होते, ते पाच वर्षांनंतर इंडेफिनिट लीव्ह टू रिमेन म्हणजे कायमस्वरूप रहिवासाचा दर्जा मिळवू शकतात. हा नियम त्या तारखेपूर्वीपासून देशात असलेल्यांसाठी लागू आहे.
पार्श्वभूमी
ब्रिटनमध्ये स्थलांतराबाबत अनेक वर्षे चर्चा सुरू आहे आणि वृद्ध व अपंग लोकांची काळजी घेणाऱ्या कर्मचाऱ्यांची कमतरता आहे. इंडेफिनिट लीव्ह टू रिमेन हा स्थिर दर्जा आहे, ज्यामुळे व्यक्तीला व्हिसाच्या कालमर्यादेशिवाय तिथे राहून काम करता येते.
सर्वोच्च न्यायालयाने दिल्ली-NCR मध्ये फक्त 7 आणि 8 नोव्हेंबर रोजी प्रमाणित ग्रीन फटाक्यांना परवानगी दिली आहे. फटाके फोडण्याचा वेळ दिवसाला तीन तासांपर्यंत मर्यादित आहे. रुग्णालये आणि शाळांसारख्या भागांपासून 300 मीटर परिसरात फटाकेबंदी क्षेत्र घोषित केले जाईल. या आदेशामुळे सणाच्या काळात या भागातील नागरिकांसाठी स्पष्ट नियम ठरले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: दिल्ली-NCR मध्ये हिवाळ्यात हवेचे प्रदूषण गंभीर होते आणि दिवाळीच्या सुमारास फटाके हे त्याचे एक मोठे कारण असते. ग्रीन फटाके हे प्रमाणित फटाके असतात, जे कमी प्रदूषक सोडतील असे तयार केलेले असतात, आणि न्यायालयांनी त्यांच्यावरील मर्यादा वारंवार कडक केल्या आहेत.
कमिशन फॉर एअर क्वालिटी मॅनेजमेंट (CAQM) च्या अंदाजानुसार दिल्लीची हवा येत्या काही दिवसांत 'Very Poor' श्रेणीत राहण्याची शक्यता आहे. दिवाळीच्या अगदी आधी ही वाढ झाली असून GRAP Stage II चे निर्बंध लागू होऊ लागले आहेत. CAQM ने सरकारी यंत्रणा आणि नागरिकांना प्रदूषण कमी करण्यासाठी पावले उचलण्याचे आवाहन केले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: GRAP म्हणजे Graded Response Action Plan, ही उपाययोजनांची मालिका आहे जी दिल्ली-NCR मधील हवा बिघडल्यावर अधिकाधिक कडक होत जाते. शेजारच्या राज्यांमधील पिकांचे अवशेष जाळल्याने होणारा हिवाळ्यातील धूर आणि दिवाळीतील फटाके यामुळे दरवर्षी आकडे वाढतात.
सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती PS नरसिंहा न्यायालयीन नियुक्तींसाठीच्या Memorandum of Procedure वरील याचिकेपासून दूर झाले आहेत. Lok Prahari या स्वयंसेवी संस्थेने ही याचिका दाखल केली असून, 2015 पासून प्रलंबित असलेली ही प्रक्रिया अंतिम करावी आणि Collegium च्या निर्णयांना RTI Act अंतर्गत आणावे, अशी मागणी केली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Collegium ही वरिष्ठ न्यायाधीशांची समिती आहे, जी न्यायाधीशांच्या नियुक्त्या आणि बदल्यांची शिफारस करते, आणि MoP मध्ये ते कसे चालते हे नमूद केले आहे. RTI Act नागरिकांना सार्वजनिक माहिती मागण्याचा अधिकार देतो, त्यामुळे ही याचिका न्यायालयीन पारदर्शकतेवरील चर्चेचा भाग आहे.
या महिन्याच्या अखेरीस भारत हिंद महासागर क्षेत्रातील देशांच्या परराष्ट्र मंत्र्यांची बैठक आयोजित करणार आहे. पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे ऊर्जापुरवठ्यावर ताण आला असताना ही बैठक होत आहे, आणि चर्चेत अंदाजे पुरवठा साखळी व स्थिर ऊर्जा प्रवाह यावर भर दिला जाईल.
पार्श्वभूमी
IORA म्हणजे इंडियन ओशन रिम असोसिएशन, हिंद महासागराभोवतीच्या देशांचा गट आहे, जो व्यापार, सुरक्षा आणि इतर सामायिक क्षेत्रांतील सहकार्य वाढवण्यासाठी स्थापन झाला आहे. भारत बराचसा कच्चा तेल आयात करतो, त्यामुळे आखाती देशांतील ऊर्जेच्या चिंतांचा परिणाम इंधनाच्या किमतींवर होऊ शकतो.
सरकारी खर्च कसा मोजला आणि तपासला जावा, यावर एक समिती काम करत आहे. समितीला यश आले तर तमिळनाडू इतर राज्यांना सार्वजनिक पैसे कसा खर्च करावा हे सुधारण्याचा व्यावहारिक मार्ग दाखवू शकते. हा लेख म्हणतो की राज्य उपयुक्त उदाहरण ठेवू शकते, पण निकाल अजूनही समितीच्या कामावर अवलंबून आहे.
पार्श्वभूमी
खर्च सुधारणा म्हणजे सरकारने आपल्या खर्चाचे नियोजन, नोंद आणि मूल्यमापन कसे करते यात बदल करणे, जेणेकरून सार्वजनिक पैशाचे चांगले परिणाम मिळतील. भारतातील राज्ये अनेकदा नवीन पद्धती वापरून एकमेकांकडे लक्ष ठेवतात, त्यामुळे एका राज्याचे यश इतरांच्या धोरणांवर परिणाम करू शकते.
ऑक्टोबरमध्ये भारताच्या उत्पादन क्षेत्रातील हालचाल मंदावली, कारण नवीन ऑर्डरची वाढ आधीच्या महिन्यापेक्षा कमी झाली. तरीही हे क्षेत्र दीर्घकालीन सरासरीच्या वर राहिले, कारण परदेशी खरेदीदारांकडून मागणी वाढली. येत्या काळात सुमारे 18% उत्पादकांना वाढ अपेक्षित आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: हे मासिक सर्वेक्षण जवळून पाहिले जाते, कारण 50 च्या वर आकडा विस्ताराचे संकेत देतो. त्यामुळे वाढीचा वेग कमी झाला तरी हालचाल त्या रेषेच्या वर राहिली तर ती चांगली बातमी ठरू शकते.
भूतानच्या राजांनी गेलेफू माइंडफुलनेस सिटी येथे 108 स्तूपांच्या प्रतिष्ठापना समारंभात स्तूप क्रमांक 76 पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना समर्पित केला. केंद्रीय मंत्री किरेन रिजिजू उपस्थित होते आणि त्यांनी मोदींच्या वतीने आभार व्यक्त केले, तसेच हा भारतासाठी मोठा सन्मान असल्याचे म्हटले.
पार्श्वभूमी
भूतान आणि भारत यांचे दीर्घकाळापासून घनिष्ठ संबंध आहेत. भूतान हे हिमालयातील छोटे राज्य असून बौद्ध स्थळे त्याच्या ओळखीचा मुख्य भाग मानले जातात. स्तूप म्हणजे घुमटाच्या आकाराची बौद्ध स्मारके, आणि एखादा स्तूप समर्पित करणे हा धार्मिक व प्रतीकात्मक सन्मान असतो.
