OpenAI म्हणते की ChatGPT वर चालणाऱ्या सर्च क्वेरींची संख्या आता Google वर होणाऱ्या क्वेरींच्या 20 टक्के इतकी झाली आहे. हा दावा OpenAI चे ChatGPT साठीचे consumer product lead Adam Fry यांनी केला आहे. कंपनीच्या म्हणण्यानुसार, आधी जिथे लोक Google वर प्रश्न टाइप करायचे, तिथे आता अनेक जण आधी चॅटबॉटला विचारतात.
सोपा शब्दकोशOpenAI, search queries, consumer product lead
OpenAI
एक अमेरिकन AI कंपनी, जी ChatGPT साठी सर्वात जास्त ओळखली जाते. ChatGPT हा चॅटबॉट आहे जो साध्या भाषेत प्रश्नांची उत्तरे देतो.
search queries
लोक माहिती शोधण्यासाठी सर्च टूलमध्ये टाइप करत असलेले प्रश्न किंवा शब्द.
consumer product lead
कंपनीची ती उत्पादने डिझाइन करून सुधारणा करणारी व्यक्ती, जी सामान्य लोक वापरतात.
Animus AI Blocker नावाचे नवीन टूल तुमच्या सोशल मीडिया फीडमधून AI ने बनवलेले फोटो आणि व्हिडिओ गाळून टाकण्याचा प्रयत्न करते. हे ब्राउझर एक्सटेंशन म्हणून आणि Firefox व Android वरील मोबाईल ॲप म्हणून उपलब्ध आहे. कमी दर्जाच्या AI कंटेंटच्या पुरामुळे लोकांना त्रास होऊ नये, हा यामागचा उद्देश आहे.
सोपा शब्दकोशbrowser extension, AI slop
browser extension
वेब ब्राउझरमध्ये इन्स्टॉल करायचा छोटा ॲड-ऑन प्रोग्राम, जो अतिरिक्त सुविधा देतो किंवा वेब पेजेस कसे दिसतात ते बदलतो.
AI slop
कमी दर्जाचा कंटेंट, जसे की फोटो किंवा व्हिडिओ, जो AI द्वारे मोठ्या प्रमाणावर बनवला जातो आणि अनेकदा सोशल मीडिया फीड भरून टाकतो, पण त्यात फारसे मूल्य नसते.
Apple ने नवीन watchOS 27.3 developer beta मध्ये Siri ला Apple Watch च्या microphone चा वापर करू दिला आहे, जेणेकरून नवीन Audio Intelligence फीचर्स चालू शकतील. त्यातील Siri Recap हे फीचर आसपासचे बोलणे ऐकून तुमच्या संभाषणांचे सारांश तयार करते. ही फीचर्स आधी चाचणी आवृत्तीत आहेत, त्यामुळे ती अजून रोजच्या वापरातील Apple Watch अनुभवाचा भाग झालेली नाहीत.
नेटवर्किंग क्षेत्रातील मोठी कंपनी Cisco ने आपल्या 27 वर्षांच्या एका इंजिनिअरला अमर्यादित AI टोकन्स वापरण्याची परवानगी दिली आहे. 24 महिन्यांत कंपनीच्या जुन्या लीगसी कोडपैकी 98% कोड पुन्हा लिहिणे, हे त्याचे ध्येय आहे. कंपनीच्या अध्यक्षांनी या कल्पनेला पाठिंबा दिल्याचे सांगितले जाते आणि त्याला जोमाने पुढे नेण्यास प्रोत्साहन दिले आहे.
सोपा शब्दकोशCisco, legacy code, AI tokens
Cisco
Cisco ही एक मोठी अमेरिकन कंपनी आहे, जी संगणक आणि इंटरनेट यंत्रणा जोडणारी नेटवर्किंग उपकरणे बनवण्यासाठी ओळखली जाते.
legacy code
अनेक वर्षांपूर्वी लिहिलेले सॉफ्टवेअर, ज्यावर कंपनी अजूनही अवलंबून असते. ते बदलणे अनेकदा कठीण असते आणि ते जुन्या पद्धतीने बनवलेले असते.
AI tokens
AI मॉडेल वाचतो आणि लिहितो ते छोटे मजकूर तुकडे. AI किती काम झाले आहे आणि त्याचे बिल किती होईल हे मोजण्यासाठी त्यांचा वापर होतो.
यंदाच्या सणासुदीत पिस्त्याचे दर जवळपास दुप्पट झाले आहेत, तर बदामाचे दर सुमारे 20 टक्क्यांनी वाढले आहेत. एका व्यापार परिषदेनुसार इराण, अफगाणिस्तान आणि कॅलिफोर्निया येथील पिस्ता या सर्वांचे दर वाढले आहेत. ही वाढ पश्चिम आशियातील संकट आणि अमेरिकेतील कमी उत्पादनाशी जोडलेली आहे, ज्यामुळे सणाच्या भेटवस्तू आणि मिठाईत वापरल्या जाणाऱ्या सुकामेव्याच्या किमती वाढत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बहुतेक पिस्ता आणि बदाम काही मोजक्या देशांतून येतात, त्यामुळे पश्चिम आशियातील समस्या किंवा एखाद्या मोठ्या उत्पादक देशात कमी पीक आल्यास भारतात किमती झपाट्याने वाढू शकतात. सुकामेवा ही सणाची सामान्य भेटवस्तू असल्याने या वाढीचा घरखर्चावर थेट परिणाम होतो.
अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुकीची मतमोजणी सुरू झाली आहे. या निवडणुकीत House आणि Senate वर कोणाचे नियंत्रण असेल हे ठरणार आहे. यापैकी कोणत्याही सभागृहातील नियंत्रण बदलले तर President Trump यांच्या White House साठी त्याचे मोठे परिणाम होतील, असे वृत्त सांगते. मतदान सुरू असताना व्हर्जिनियामधील भारतीय-अमेरिकन नागरिकांनी डेमोक्रॅट पक्षाला पाठिंबा दिला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुका राष्ट्राध्यक्षांच्या चार वर्षांच्या कार्यकाळाच्या मध्यात होतात, आणि त्या अनेकदा सत्ताधारी राष्ट्राध्यक्षांवरील जनमताचा कौल मानल्या जातात. House आणि Senate वर कोणाचे नियंत्रण आहे यावरून राष्ट्राध्यक्षांना कायदे मंजूर करणे आणि नियुक्त्यांना मान्यता मिळवणे किती सहज होईल हे ठरते.
भारत भूऔष्णिक ऊर्जा वापरण्यासाठी काम करत आहे. ही ऊर्जा म्हणजे जमिनीच्या खोलवर साठवलेली उष्णता, जिच्यापासून दिवस-रात्र चालणारी वीज तयार करता येते. अंदाजित क्षमता 10.6 GW आहे. लडाखमधील पुगा व्हॅलीत जुलै 2026 मध्ये पहिल्या दोन भूऔष्णिक विहिरी कार्यान्वित झाल्या. सरकार गुजरात, अरुणाचल प्रदेश आणि तेलंगणा येथील पायलट प्रकल्पांनाही पाठिंबा देत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सौर आणि पवन ऊर्जा सूर्यास्तानंतर किंवा वारा थांबल्यावर बंद पडते, म्हणून देश स्थिर स्रोत शोधतात. भूऔष्णिक प्रकल्प नैसर्गिक भूगर्भीय उष्णता वापरतात आणि आइसलँड व न्यूझीलंडसारख्या ठिकाणी ते आधीपासून चालतात.
खराब दर्जामुळे TNCCF ने आपल्या कांद्याच्या ऑर्डर रद्द केल्या आहेत. कांद्यांपैकी सुमारे 25% कांदे सडलेले होते, त्यांना कोंब फुटले होते किंवा त्यांना बुरशी लागली होती, आणि 50% कांद्यांचा आकार आवश्यक मानकांनुसार नव्हता. ही माहिती The Hindu या राष्ट्रीय वृत्तपत्राने दिली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: TNCCF ही तमिळनाडूतील ग्राहक सहकारी संस्था आहे, जी सार्वजनिक वितरणासाठी वस्तू खरेदी करते. कांदा हा रोजच्या वापरातील महत्त्वाचा पदार्थ असून त्याचे भाव पुरवठ्यानुसार सतत वर-खाली होत असतात. कोंब फुटणे आणि बुरशी लागणे हे सहसा साठवणूक किंवा काढणीच्या परिस्थितीतील समस्या दर्शवते.
कन्नड रक्षण वेदिके या संघटनेचे कार्यकर्ते बेंगळुरूमधील आयटी कंपन्या आणि मोठ्या किरकोळ विक्रेत्यांकडे जाऊ लागले आहेत. कामगारांमध्ये किती कन्नडिगा आहेत, भरतीचे कल आणि स्थानिक भरतीच्या योजना याची माहिती ते मागत आहेत. या महिनाभराच्या मोहिमेवर उद्योगातील काही घटकांकडून टीका झाली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कन्नड रक्षण वेदिके ही कर्नाटकातील संघटना कन्नड भाषा आणि स्थानिक हितांसाठी मोहिम चालवते. बेंगळुरू हे मोठे तंत्रज्ञान केंद्र असल्याने स्थानिक भरतीविषयीचे प्रश्न शहरातील अनेक नोकरी शोधणाऱ्यांसाठी महत्त्वाचे आहेत.
तेलंगणातील परदेशी वैद्यकीय पदवीधर म्हणजेच FMG 4 नोव्हेंबरपासून आपले शांततापूर्ण आंदोलन पुन्हा सुरू करणार आहेत. या आंदोलनाचा मुद्दा स्टायपेंडमधील असमानतेचा आहे, म्हणजे त्यांना मिळणारे भत्ते वेगवेगळे असल्याचा आहे. गट आपली मागणी लावून धरत असून आंदोलन शांत आणि अहिंसक ठेवत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: FMG हे परदेशात शिक्षण घेतलेले डॉक्टर असतात, ज्यांना भारतातील रुग्णालयांत पुढील प्रशिक्षण पूर्ण केल्यानंतरच प्रॅक्टिस करता येते. स्टायपेंड म्हणजे त्या प्रशिक्षणादरम्यान दिले जाणारे भत्ते, आणि त्यात फरक असला की अनेकदा आंदोलने होतात.
सर्वोच्च न्यायालयाने Brihanmumbai Municipal Corporation (BMC) या मुंबईच्या नागरी संस्थेचे आयुक्त Ashwini Bhide यांचे वेतन थांबवले आहे. हा आदेश अतिक्रमणांशी संबंधित आहे, आणि बातमीच्या शीर्षकानुसार ते आयुक्त कार्यालयाशी जोडलेले आहे. हे प्रकरण शहरातील सार्वजनिक जमिनीवरील बेकायदा ताब्यांबाबत नागरी संस्था कसे काम करते, यावरील छाननीत आणखी भर घालते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: BMC मुंबईत रस्ते, पाणी आणि गटारे यांसारख्या नागरी सेवा चालवते, आणि तिचे आयुक्त हे सर्वोच्च अधिकारी असतात. अतिक्रमण म्हणजे सार्वजनिक जमिनीवर परवानगीशिवाय बांधलेली बांधकामे किंवा केलेला ताबा, ही भारतीय शहरांमधील दीर्घकाळ चालणारी समस्या आहे.
अमेरिकेतील मध्यावधी निवडणुकांदरम्यान ट्रम्प प्रशासनाचे राज्य निवडणूक अधिकाऱ्यांवर प्रभाव टाकण्याचे प्रयत्न फेडरल न्यायाधीशांनी मर्यादित केले. कथित बिगरनागरिकांच्या मतदानावर हे प्रयत्न केंद्रित होते, मात्र अहवालानुसार पुराव्यांवरून असे मतदान दुर्मिळ असल्याचे दिसते. अनेक कायदेशीर आव्हानांमधून आलेले निर्णय आता अशाच प्रकरणांसाठी मार्गदर्शक ठरत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अमेरिकेतील निवडणुका मुख्यतः राज्य आणि स्थानिक अधिकारी चालवतात, केंद्र सरकार नाही. मतदानाबाबत केंद्रीय कारवाईला आव्हान दिले गेल्यास न्यायालये तपासणीची भूमिका बजावतात आणि त्यांचे निर्णय पुढच्या प्रकरणांना दिशा देतात.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणाले की गेल्या 10-12 वर्षांत भारताने 500 Million लोकांना अत्यंत गरिबीच्या बाहेर काढले आहे. पुणे मेट्रो लाईन 3 चे ऑनलाइन उद्घाटन केल्यानंतर भाषण करताना त्यांनी जागतिक बँकेच्या अलीकडील अहवालाचा संदर्भ दिला. आर्थिक वाढ आणि गरिबी कमी होणे यांचा संबंध त्यांनी पायाभूत सुविधांशी जोडला.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जागतिक बँक अत्यंत गरिबी मोजण्यासाठी दररोजच्या अगदी कमी उत्पन्नाची रेषा वापरते आणि त्यावर वेळोवेळी अहवाल प्रकाशित करते. मेट्रो आणि रस्ते प्रकल्प हे सरकारच्या व्यापक पायाभूत सुविधा मोहिमेचा भाग आहेत.
केरळचे मुख्यमंत्री सतीशन म्हणतात की सोशल मीडियावरील ट्रेंड आणि रेटिंगवर भर दिल्याने पत्रकारितेची विश्वासार्हता धोक्यात येत आहे. तिरुवनंतपुरम प्रेस क्लबच्या डायमंड ज्युबिली सोहळ्यात त्यांनी हे मत मांडले. ते म्हणाले की प्रस्थापित मुख्य प्रवाहातील माध्यमे, त्यांचा मोठा वारसा असूनही, वाढत्या प्रमाणात सोशल मीडियाने ठरवलेल्या ट्रेंडच्या मागे जात आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: आज अनेक वृत्तसंस्था यशाचे मोजमाप ऑनलाइन क्लिक आणि टीव्ही रेटिंगवरून करतात. सोशल प्लॅटफॉर्मवरील वेगाने बदलणारे ट्रेंड त्यांना अचूकतेपेक्षा लक्ष वेधून घेण्याकडे ढकलू शकतात. बातम्यांवरील विश्वास हा संपूर्ण भारतात सुरू असलेला चर्चेचा विषय आहे.
