भारतातील सायबर गुन्हे संस्था I4C ने बँका, बिगर-बँकिंग वित्तीय कंपन्या आणि फिनटेक स्टार्टअप्सना AI वापरून केल्या जाणाऱ्या सायबर हल्ल्यांबाबत इशारा दिला आहे. असे हल्ले सतत वाढत असल्यामुळे हा इशारा आला आहे. पैशाशी संबंधित कंपन्यांनी या धोक्याला गंभीरपणे घ्यावे आणि आपली सुरक्षा व्यवस्था मजबूत करावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
सोपा शब्दकोशIndian Cyber Crime Coordination Centre, non-banking financial companies, fintech
Indian Cyber Crime Coordination Centre
Indian Cyber Crime Coordination Centre ही भारत सरकारची संस्था आहे, जी पोलीस आणि इतर यंत्रणांसोबत काम करून सायबर गुन्ह्यांविरुद्धच्या लढ्याचे समन्वय साधते.
non-banking financial companies
non-banking financial companies म्हणजे कर्ज आणि पतपुरवठा करणाऱ्या कंपन्या, ज्या नियमित बँक ठेवी स्वीकारू शकत नाहीत.
fintech
fintech स्टार्टअप्स नवीन तंत्रज्ञान वापरून पेमेंट, कर्ज आणि गुंतवणूक यांसारख्या पैशाच्या सेवा देतात, अनेकदा ॲप्सद्वारे.
Anthropic आणखी चार Claude मॉडेल्समध्ये टेक्स्ट वॉटरमार्क आणत आहे, आणि हे EU AI Act च्या डिसेंबर डेडलाइनपूर्वी होत आहे. पण Claude Opus 4.6 आणि Sonnet 4.6 सारख्या जुन्या मॉडेल्सवर API वापरणारे युजर्स एकच सेटिंग बदलून वॉटरमार्क बंद करू शकतात. त्यामुळे ही सुरक्षा व्यवस्था सहज चुकवता येते.
सोपा शब्दकोशAnthropic, text watermark, EU AI Act, API
Anthropic
Anthropic ही सॅन फ्रान्सिस्कोमधील एक AI कंपनी आहे, जी तिच्या Claude चॅटबॉट आणि त्यामागील AI मॉडेल्ससाठी ओळखली जाते.
text watermark
AI ने लिहिलेल्या मजकुरात जोडलेला एक लपलेला संकेत, ज्यामुळे नंतर लोक किंवा सॉफ्टवेअर ओळखू शकतात की तो मजकूर मशीनने लिहिला आहे.
EU AI Act
युरोपियन युनियनचा कायदा, जो युनियनच्या सदस्य देशांमध्ये AI कसे बनवले आणि वापरले जावे याचे नियम ठरवतो.
API
एक नियमांचा संच, ज्यामुळे सॉफ्टवेअर आणि डेव्हलपर्स AI मॉडेलशी जोडले जाऊन ते थेट त्यांच्या स्वतःच्या उत्पादनांमध्ये वापरू शकतात.
AT&T ची Connected Life घर सुरक्षा प्रणाली आता Gemini for Home सोबत काम करते. AT&T च्या म्हणण्यानुसार, Google Home Premium सोबत जोडली जाणारी ही पहिली घर सुरक्षा उत्पादन आहे. या जोडणीमुळे Gemini वर आधारित वैशिष्ट्ये मिळतात, जी घरात काय घडले ते सारांश स्वरूपात सांगू शकतात आणि इतर स्मार्ट साधनेही देऊ शकतात.
सोपा शब्दकोशAT&T, Gemini for Home, Google Home Premium
AT&T
एक मोठी अमेरिकन टेलिकॉम कंपनी, जी मुख्यतः मोबाईल फोन योजना, घरगुती इंटरनेट आणि ब्रॉडबँड सेवांसाठी ओळखली जाते.
Gemini for Home
Google चा AI सहाय्यक, जो स्मार्ट होम उत्पादनांमध्ये अंगभूत असतो; तो प्रश्नांची उत्तरे देऊ शकतो आणि घरात काय चालले आहे ते सांगू शकतो.
Google Home Premium
स्मार्ट होम उपकरणांसाठीची एक सशुल्क Google सेवा, जी व्हिडिओ इतिहास आणि AI-आधारित सूचनांसारखी अतिरिक्त वैशिष्ट्ये खुली करते.
संशोधकांनी एक नवीन अभ्यास प्रकाशित केला आहे, ज्यात तपासले जाते की AI मॉडेल्स त्यांच्या स्वतःच्या प्रक्रियेत काय चालले आहे हे सांगू शकतात का. हे काम या यंत्रणा स्वतःच्या तर्कशक्तीबद्दल किती चांगले समजतात हे पाहते. एखाद्या AI ने दिलेल्या उत्तराचे स्पष्टीकरण कधी विश्वासार्ह मानता येईल, हे जाणून घेण्याच्या दिशेने हे एक सुरुवातीचे पाऊल आहे.
Meta ने Conductor हे स्टार्टअप विकत घेतले आहे. त्यांचे टूल सॉफ्टवेअर इंजिनिअरना एकाच वेळी अनेक AI agents चालवू देते, आणि प्रत्येक agent प्रकल्पाच्या वेगळ्या भागावर काम करतो. टीम्स कोडिंगचे काम या agents मध्ये वाटून अधिक वेगाने पुढे जाऊ शकतात.
सोपा शब्दकोशMeta, AI agents, deploy
Meta
Meta ही अमेरिकेची टेक कंपनी आहे जी Facebook, Instagram आणि WhatsApp चालवते, आणि तिचे मुख्यालय Menlo Park, California येथे आहे.
AI agents
सॉफ्टवेअर प्रोग्राम जे माणसाच्या फारशा मदतीशिवाय अनेक टप्प्यांची कामे स्वतः पूर्ण करू शकतात.
deploy
एखादे टूल किंवा प्रणाली प्रत्यक्ष कामासाठी वापरात आणणे, जेणेकरून ती खऱ्या कामासाठी चालेल.
The Atlantic मधील एका लेखात असा युक्तिवाद केला आहे की विज्ञान प्रकाशनात AI Slop चा पूर आला आहे. AI Slop म्हणजे कमी दर्जाचा, मोठ्या प्रमाणात तयार केलेला मजकूर, जो AI टूल्स झटपट तयार करू शकतात. असा मजकूर संशोधन जर्नल्समध्ये किती प्रमाणात येत आहे, याबद्दल लेखात चिंता व्यक्त केली आहे.
सोपा शब्दकोशThe Atlantic, AI slop, publishing
The Atlantic
The Atlantic हे अमेरिकेचे मासिक असून ते दीर्घ लेखांसाठी, निबंधांसाठी आणि राजकारण, संस्कृती व विज्ञानावरील सखोल वृत्तांकनासाठी ओळखले जाते.
AI slop
कमी दर्जाचा मजकूर, जो अनेकदा AI टूल्सकडून मोठ्या प्रमाणात तयार होतो आणि जो गोंधळलेला, निष्काळजी किंवा दिशाभूल करणारा असतो.
publishing
लेख अशा लिखित साहित्याची छपाई किंवा प्रसिद्धी करण्याची प्रक्रिया, जेणेकरून लोक ते वाचू शकतील.
Google ने शोधात AI वर घातलेल्या मर्यादांवर नाराज असलेल्या शाळांशी DuckDuckGo संपर्क साधत आहे. शिक्षकांना ते स्वतःच्या सर्च इंजिनकडे आणि AI फीचर्स बंद करता येतील अशा सेटिंग्जकडे बोट दाखवत आहे. Google च्या धोरणाविरोधात लोकांमध्ये असंतोष वाढत असताना हे पाऊल उचलले गेले आहे.
सोपा शब्दकोशDuckDuckGo, AI features
DuckDuckGo
DuckDuckGo हे अमेरिकेतील सर्च इंजिन असून ते वापरकर्त्यांचे सर्च ट्रॅक न करण्यासाठी ओळखले जाते.
AI features
अतिरिक्त साधने जी कृत्रिम बुद्धिमत्ता वापरून उत्तरे किंवा सारांश लिहितात; काही वापरकर्ते ती बंद करणे पसंत करू शकतात.
Apple ने आपल्या स्वतःच्या कर्मचाऱ्यांना किती AI वापरता येईल हे ठरवणारे अंतर्गत बजेट कमी केले आहे. खर्च कमी करण्याच्या प्रयत्नाचा हा भाग आहे. Bloomberg ने हा बदल सांगितला. यातून दिसते की मोठ्या टेक कंपन्यासुद्धा AI वापराचा खर्च किती येतो याकडे बारकाईने लक्ष देत आहेत.
सोपा शब्दकोशApple, AI usage budgets
Apple
Apple is a US tech company best known for the iPhone, Mac computers and its iOS software.
AI usage budgets
A spending limit that caps how much a team can spend on using AI services.
Qualcomm ने डेटा सेंटरसाठी Cloud AI 100 Ultra नावाचे नवीन AI अ‍ॅक्सिलरेटर कार्ड सूचीबद्ध केले आहे. त्याला 150 watts वीज लागते आणि त्यात 128 gigabytes मेमरी आहे, जी डेटा 548 gigabytes per second वेगाने हलवू शकते. हे कार्ड मोठ्या संगणकीय व्यवस्थांमध्ये AI कामे हाताळण्यासाठी बनवले आहे.
सोपा शब्दकोशQualcomm, accelerator card
Qualcomm
Qualcomm ही अमेरिकेतील चिप डिझाइन करणारी कंपनी आहे, जी बहुतेक Android स्मार्टफोनना शक्ती देणाऱ्या प्रोसेसरसाठी ओळखली जाते; तिचे मुख्यालय San Diego येथे आहे.
accelerator card
संगणक आणि डेटा सेंटरमध्ये AI कामाला गती देणारी विशेष चिप असलेले हार्डवेअर कार्ड.
यूके मधील जे व्यवसाय चेहरा ओळखणारी (facial recognition) आणि बायोमेट्रिक साधने वापरतात, त्यांना हे नवे आचारसंहिता नियम लागू होतील. बायोमेट्रिक्स म्हणजे चेहरा किंवा फिंगरप्रिंट डेटासारखी शरीरावर आधारित ओळख पटवणारी माहिती. अहवालात नियम लवकरच येणार एवढेच सांगितले आहे; त्यापलीकडे फारसे तपशील दिलेले नाहीत, म्हणून वाचकांनी पूर्ण मार्गदर्शक तत्त्वांकडे लक्ष ठेवावे.
सोपा शब्दकोशMLex, Codes of practice, Biometrics
MLex
एक नियामक बातम्या आणि विश्लेषण सेवा, जी जगभरातील व्यवसाय आणि सरकारांवर परिणाम करणारे कायदे आणि नियमबदल ट्रॅक करते.
Codes of practice
नियामकाने लिहिलेले अधिकृत मार्गदर्शन, जे संस्थांनी कायद्याचे पालन प्रत्यक्षात कसे करावे हे स्पष्ट करते.
Biometrics
एखाद्या व्यक्तीचा चेहरा, फिंगरप्रिंट किंवा बुबुळ यांसारखी शारीरिक वैशिष्ट्ये, जी संगणक त्या व्यक्तीला ओळखण्यासाठी वापरतात.
एक केनियन स्टार्टअप मोबाईल मनी आणि स्वस्त फोनभोवती AI तयार करत आहे, ज्यात लहान व्यवसायांचा विचार केला जात आहे. साध्या उपकरणांवर हे तंत्रज्ञान उपयोगी ठरावे आणि लोक आधीच वापरत असलेल्या पेमेंट साधनांशी ते जोडले जावे, हा यामागचा हेतू आहे. AI श्रीमंत देशांतील गॅजेट्सपुरते मर्यादित न राहता रोजच्या गरजांनुसारही घडवता येते, याची ही आठवण आहे.
सोपा शब्दकोशMobile money
Mobile money
A service that lets people send, receive and pay money using a basic phone and a mobile account.
ऑस्ट्रेलियातील एका प्रादेशिक कौन्सिलने त्यांच्या रस्त्यांवरील मोठ्या संख्येने असलेले खड्डे दुरुस्त करण्यासाठी AI टूल सादर केले आहे. या बातमीत प्रणाली कशी काम करते याबद्दल फारशी माहिती दिलेली नाही. रस्ते दुरुस्तीसारख्या रोजच्या सार्वजनिक कामांमध्ये AI चा वापर होऊ लागल्याचे यातून दिसते.
सोपा शब्दकोशregional council
regional council
प्रादेशिक कौन्सिल ही एक स्थानिक शासकीय संस्था आहे, जी जवळपासच्या अनेक गावांसाठी किंवा जिल्ह्यांसाठी सेवा चालवते.
केंद्र सरकारने औषध नियमांमध्ये असा बदल सुचवला आहे, ज्यामुळे अधिकारी निकृष्ट दर्जाच्या औषधांचे उत्पादन परवाने तात्काळ निलंबित करू शकतील. या प्रस्तावित सुधारणेनुसार, परवाना रद्द करण्यापूर्वी उत्पादकांना आधी अनिवार्य सुधारात्मक पावले उचलावी लागतील. उत्पादक ती सुधारात्मक कृती पूर्ण करेपर्यंत निलंबन लागू राहील.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात अलीकडच्या काही वर्षांत दूषित किंवा निकृष्ट दर्जाच्या औषधांची अनेक प्रकरणे समोर आली आहेत, ज्यामुळे औषध उत्पादकांवर अधिक कडक तपासणीची मागणी झाली. हा प्रस्ताव अशा अपयशांवर परवाना देणारी यंत्रणा कशी प्रतिक्रिया देते ते बदलू शकतो.
भारताच्या आदित्य-L1 सौर मोहिमेने सौर उद्रेक कसे पसरतात याबद्दल नवे निष्कर्ष शेअर केले आहेत. शास्त्रज्ञांना असे आढळले की एक उद्रेक सर्व दिशांना सारखा न पसरता असमान पद्धतीने विस्तारला. या माहितीमुळे हवामान तज्ज्ञांना अवकाशातील हवामान, म्हणजे अवकाशातील अशी परिस्थिती जी पृथ्वीवर परिणाम करू शकते, याचा अंदाज अधिक चांगला बांधता येऊ शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: आदित्य-L1 ही ISRO ची सौर वेधशाळा असून सूर्याचा अभ्यास करण्यासाठी ती पृथ्वीपासून सुमारे 1.5 दशलक्ष किमी अंतरावर ठेवण्यात आली आहे. सौर उद्रेक पृथ्वीच्या दिशेने चार्ज झालेले कण पाठवू शकतात, त्यामुळे उपग्रह आणि दळणवळणासाठी त्यांचा अंदाज बांधणे महत्त्वाचे आहे.
Honor ने आपला Magic9 Pro Max फोन रिव्ह्यूसाठी पाठवला आहे, आणि सुरुवातीच्या बातम्यांमध्ये त्याच्या कॅमेऱ्यावर जास्त लक्ष दिलं जात आहे. एका रिव्ह्यूअरने लॉस एंजेलिसमधील ARRI स्टुडिओमध्ये फोनच्या व्हिडिओ फीचर्सची चाचणी केली आणि निकाल पाहून त्यांना आश्चर्य वाटलं, असं त्यांनी सांगितलं. हा फोन मूव्हीसारखे व्हिडिओ बनवण्यासाठी कॅमेरा-फर्स्ट डिव्हाइस म्हणून सादर केला जात आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ARRI ही जर्मन कंपनी आहे, जी मोठ्या चित्रपटांमध्ये वापरले जाणारे प्रोफेशनल फिल्म कॅमेरे बनवण्यासाठी ओळखली जाते. Honor हा चिनी फोन ब्रँड असून तो एकेकाळी Huawei चा भाग होता. रिव्ह्यूअरना अनेकदा लॉन्चआधी फोन मिळतात, त्यामुळे पूर्ण मत सहसा नंतर येतं.
एका मतप्रदर्शनात असा युक्तिवाद केला आहे की भारताला एकात्मिक नागरीकरण योजनेची गरज आहे. जनगणना 2027 मध्ये 2011 च्या व्याख्या वापरली जाणार असल्यामुळे शहरी भारताची कमी मोजणी आणखी वाढू शकते, आणि राष्ट्रीय नागरीकरण धोरण ही उणीव भरून काढू शकते, असे लेखात सुचवले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जनगणना दर दहा वर्षांनी लोकसंख्या मोजते आणि तिच्या आकडेवारीवरून निधी व जागांचे वाटप ठरते, त्यामुळे 'शहरी' याची व्याख्या महत्त्वाची आहे. अनेक भारतीय शहरे जुन्या सीमांच्या पलीकडे वाढली आहेत, त्यामुळे ग्रामीण आणि शहरी भाग आता एकमेकांत मिसळले आहेत.
दक्षिण तमिळनाडूमध्ये यंदा ओलसर दिवाळी असण्याची शक्यता आहे, 8 नोव्हेंबरपर्यंत मुसळधार पावसाचा अंदाज आहे. राज्याच्या दक्षिण भागावर आणि आसपासच्या भागांवर असलेल्या वरच्या हवेतील चक्रीय वाऱ्यांमुळे व्यापक पाऊस पडण्याची अपेक्षा आहे. प्रादेशिक हवामान अंदाज केंद्राने हा अंदाज जारी केला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: दिवाळी हा भारतातील सर्वात मोठ्या सणांपैकी एक आहे, ज्यात प्रवास आणि खरेदी मोठ्या प्रमाणात होते, त्यामुळे पावसामुळे योजनांमध्ये अडथळा येऊ शकतो. तमिळनाडूत या महिन्यांत साधारणपणे ईशान्य मोसमी पावसापासून मुख्य हंगामी पाऊस मिळतो, त्यामुळे हा अंदाज नेहमीच्या पद्धतीशी जुळणारा आहे.
राज्य सरकार अनेक विभाग आणि संस्थांमध्ये विखुरलेले वेगवेगळे कौशल्य प्रशिक्षण उपक्रम एकाच एकात्मिक प्रणालीत आणण्याची योजना आखत आहे. यासाठी ५,००० कोटी रुपये दिले जाणार असून पुढील सात वर्षांत ३० लाख लाभार्थ्यांना प्रशिक्षण देण्याचे लक्ष्य आहे. राज्याची कार्यबल व्यवस्था नव्याने आखणे आणि प्रशिक्षण सहज समजण्याजोगे करणे, हा यामागचा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात कौशल्य प्रशिक्षण अनेक केंद्रीय आणि राज्य विभागांकडून चालवले जाते, जे अनेकदा एकमेकांवर पडतात आणि नोकरी शोधणाऱ्यांचा गोंधळ उडवतात. स्किल इंडियासारख्या सरकारी योजना प्रशिक्षणाला प्रत्यक्ष नोकऱ्यांशी अधिक जवळून जोडण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात.
बिहारचा आरोग्य विभाग लवकरच 11,000 पेक्षा जास्त पदांसाठी भरती सुरू करण्याची योजना आखत आहे. कोणती पदे रिक्त आहेत याचे अद्ययावत तपशील द्यावेत, अशी विनंती अधिकाऱ्यांनी राज्यातील सर्व 38 जिल्ह्यांकडे केली आहे. सर्व भरती प्रत्येक जिल्ह्याने वेगळी न करता राज्य आरोग्य सोसायटी स्तरावर केली जाईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बिहारच्या सरकारी रुग्णालये आणि दवाखान्यांमध्ये डॉक्टर आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांची कमतरता बऱ्याच काळापासून नोंदवली जात आहे. राज्य आरोग्य सोसायटी ही विभागाचे आरोग्य कार्यक्रम आणि भरती सांभाळणारी राज्यस्तरीय संस्था आहे.
एका लेखात असा युक्तिवाद केला आहे की भारताच्या विज्ञान व्यवस्थेने 'top 2% scientists' डेटाबेसमध्ये समावेश होणे हे आपले मुख्य उद्दिष्ट ठेवू नये. देशाला मूलभूत संशोधन आणि व्यावहारिक उपाय या दोन्हींची गरज आहे, असे त्यात म्हटले आहे. चांगले विज्ञान कसे दिसते याबद्दल व्यापक दृष्टिकोन ठेवण्याचे आवाहन हा लेख करतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: 'Top 2%' यादी संशोधकांचे क्रमांक सायटेशन आणि प्रभाव डेटा वापरून ठरवते, आणि करिअर व निधी ठरवण्यासाठी ती अनेकदा वापरली जाते. भारत आपल्या संशोधनाचा दर्जा व उत्पादन वाढवण्याचे प्रयत्न करत असताना अशा क्रमवारींविषयीची चर्चा वाढली आहे.
एका मत-लेखात म्हटले आहे की अर्णब आणि मुरासू चक्रीवादळांमुळे नुकसान झालेल्या सार्वजनिक पायाभूत सुविधांची पुनर्बांधणी करण्यासाठी राज्यांना मदत हवी आहे. वादळांनी जे उद्ध्वस्त केले ते दुरुस्त करण्यासाठी या राज्यांना पाठबळ कसे लागेल, यावर लेखाचा भर आहे. चक्रीवादळांमुळे रस्ते, वीजवाहिन्या, इमारती आणि इतर सार्वजनिक मालमत्तेचे नुकसान होऊ शकते, त्यामुळे सावरायला अनेकदा महिने लागतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: चक्रीवादळांमुळे अनेकदा रस्ते, वीजवाहिन्या आणि सार्वजनिक इमारतींचे नुकसान होते आणि दुरुस्ती महाग पडू शकते. मोठ्या वादळांनंतर राज्ये सहसा राष्ट्रीय आपत्ती निवारण निधीमधून केंद्राकडून मदत मागतात.
केंद्राच्या ग्रामीण गृहनिर्माण योजनेअंतर्गत बिहारमध्ये गरीब कुटुंबांसाठी 43 lakh पेक्षा जास्त पक्की घरे पूर्ण झाली आहेत. या योजनेसाठी राज्याने आतापर्यंत ₹56,743.40 crore खर्च केले आहेत. यापैकी 36.63 lakh घरे FY 2016-17 ते FY 2021-22 दरम्यान बांधली गेली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: PMAY-G, म्हणजे प्रधानमंत्री आवास योजना (ग्रामीण), ही केंद्र सरकारची ग्रामीण गृहनिर्माण योजना आहे. 2016 मध्ये सुरू झालेली ही योजना ज्या कुटुंबांकडे योग्य घर नाही त्यांच्यासाठी आहे. पक्की घरे म्हणजे कायमस्वरूपी वीट-सिमेंटची घरे, त्यामुळे हा आकडा किती गरीब ग्रामीण कुटुंबे अधिक मजबूत निवाऱ्यात गेली हे दाखवतो.
फ्रेंच बँक Crédit Mutuel Arkéa ने फसव्या व्यवहारांशी संबंधित सायबर हल्ल्याची पुष्टी केली आहे. ब्लॉकचेन तपासनीस ZachXBT यांनी $133 million पेक्षा जास्त संशयास्पद क्रिप्टो काढण्या शोधून काढल्या आहेत. तपासकर्ते आता हा निधी एक्सचेंजमधून कसा फिरला याची तपासणी करत आहेत, आणि ही घटना अजून सुरू आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Crédit Mutuel Arkéa हा फ्रान्समधील एक मोठा बँकिंग समूह आहे, आणि ZachXBT हे सुप्रसिद्ध स्वतंत्र क्रिप्टो तपासनीस आहेत जे अनेकदा सार्वजनिक ब्लॉकचेन नोंदींद्वारे चोरीला गेलेला डिजिटल पैसा शोधतात. बँका आणि क्रिप्टो प्लॅटफॉर्मवरील सायबर हल्ले हा जगभरातील ग्राहकांसाठी वाढता चिंतेचा विषय आहे.
पावसाळ्यात तिरुवन्नमलाईमधील सथनूर धरणाच्या सुरक्षिततेची तपासणी एक तज्ज्ञ पथक करत आहे. जलसंपदा विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की साठवण क्षमता आणि उंचीच्या बाबतीत तमिळनाडूतील २० मोठ्या धरणांमध्ये हे धरण मेट्टूर आणि भवानी सागरनंतर तिसऱ्या क्रमांकावर आहे. पावसामुळे पाण्याची पातळी वाढू शकते, त्यामुळे जवळपासच्या भागांसाठी धरणाची सुरक्षितता तपासणे महत्त्वाचे आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: धरणात बिघाड झाला तर जवळच्या गावांना आणि शेतजमिनीला धोका होऊ शकतो, म्हणून धरणांची नियमित तपासणी केली जाते. सथनूर धरण पोन्नैयार नदीवर असून राज्यातील महत्त्वाच्या पाणीसाठा संरचनांपैकी एक आहे.
वार्षिक औद्योगिक सर्वेक्षण दर्शवते की भारताच्या उत्पादन क्षेत्रात मोठे कारखाने वर्चस्व गाजवतात. ₹500 crore पेक्षा जास्त उत्पादन करणारे कारखाने एकूण मूल्यवर्धनाच्या तीन पंचमांशापेक्षा जास्त वाटा उचलतात, तर लहान कारखाने संख्येने जास्त असले तरी त्यांचे योगदान कमी आहे. या सर्वेक्षणातून क्षेत्राची रचना कशी आहे याचे चित्र मिळते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: वार्षिक औद्योगिक सर्वेक्षण हे नोंदणीकृत भारतीय कारखान्यांचे दरवर्षी होणारे सरकारी सर्वेक्षण आहे, ज्याचा उपयोग उत्पादन, रोजगार आणि गुंतवणूक यांचा मागोवा घेण्यासाठी केला जातो. धोरणकर्ते यावरून वाढ मोठ्या कंपन्यांमुळे होते की अनेक लहान घटकांमुळे, हे पाहतात.
कर्नाटकचे मुख्यमंत्री शिवकुमार यांनी कॉर्पोरेट कंपन्यांना राज्यातील 1,000 ग्रामीण सरकारी शाळा सुधारण्यासाठी मदत करण्याची विनंती केली आहे. या आवाहनामुळे व्यवसायांना राज्यातील सार्वजनिक शाळांच्या सुधारणांना पाठिंबा देण्याची संधी मिळते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कंपन्या अनेकदा कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी कार्यक्रमांद्वारे समाजोपयोगी प्रकल्पांना निधी देतात. अनेक भारतीय राज्य सरकारे आता शाळांसारख्या सार्वजनिक सेवांसाठी असा निधी मिळवू पाहत आहेत.
गुडघा प्रत्यारोपण शस्त्रक्रियेत वापरले जाणारे प्रगत तंत्रज्ञान रुग्णांना लवकर बरे होण्यास मदत करते, असे तज्ज्ञ सांगतात. नरुवी हॉस्पिटल्सचे अध्यक्ष म्हणाले की रक्ताच्या कर्करोगावर उपचारासाठी अस्थिमज्जा प्रत्यारोपण केंद्र आणि प्रजनन केंद्र उभारण्याची रुग्णालयाची योजना आहे. या योजना दर्शवतात की रुग्णालय अधिक विशेष उपचारांच्या दिशेने विस्तारत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: गुडघा प्रत्यारोपण ही संधिवाताच्या तीव्र त्रासावर केली जाणारी सामान्य शस्त्रक्रिया आहे, जी सहसा वेदनांमुळे रोजच्या हालचाली कठीण झाल्यावर केली जाते. अस्थिमज्जा प्रत्यारोपणाचा उपयोग काही प्रकारच्या रक्त कर्करोगांवर आणि गंभीर रक्त विकारांवर उपचारासाठी होतो.
ऑक्टोबरमध्ये भारताच्या सेवा क्षेत्राने अधिक वेगाने वाढ नोंदवली आणि ती चार महिन्यांच्या उच्चांकावर पोहोचली. देशांतर्गत मजबूत मागणी आणि नवीन व्यावसायिक ऑर्डर्समुळे ही वाढ झाली. HSBC Services Business Activity Index 55.8 पर्यंत वाढला, जो व्यवसायाच्या चांगल्या परिस्थितीकडे इशारा करतो. मात्र उत्पादन क्षेत्रात किंचित घट दिसली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: HSBC दर महिन्याला व्यवस्थापकांचे हे सर्वेक्षण प्रसिद्ध करते, आणि 50 च्या वरचा आकडा विस्तार दर्शवतो. बँकिंग, IT आणि किरकोळ व्यापार यांसारखी सेवा क्षेत्रे भारताच्या अर्थव्यवस्थेत मोठा वाटा उचलतात, त्यामुळे हा निर्देशांक बारकाईने पाहिला जातो.
उत्तर प्रदेशच्या मुख्य निवडणूक कार्यालयाने प्रत्येक जिल्हा निवडणूक अधिकाऱ्याला मार्गदर्शक सूचना पाठवल्या आहेत. राज्याच्या विधानसभा मतदार यादीची पंचायत आणि नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या यादीशी तुलना करण्यास सांगितले आहे. या पावलामागे यादीतून गायब असलेले मतदार शोधणे हा उद्देश असल्याचे राज्य निवडणूक कार्यालयाने म्हटले आहे. ही जुळवणी काळजीपूर्वक करण्याच्या सूचना अधिकाऱ्यांना देण्यात आल्या आहेत.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: पंचायत म्हणजे निवडून दिलेली गावपातळीवरील परिषद, आणि नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था शहरे व नगरे चालवतात. प्रत्येक संस्थेची मतदार यादी वेगळी ठेवली जाते, त्यामुळे एखादी व्यक्ती एका यादीत असू शकते पण दुसऱ्या यादीत नसू शकते.
विश्वेश्वरय्या तंत्रज्ञान विद्यापीठाने अनुत्तीर्ण उमेदवारांसाठी मागणीनुसार परीक्षा सुरू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. नव्या पद्धतीत विद्यार्थ्यांना पुरवणी परीक्षेचे वेळापत्रक विद्यापीठाकडून जाहीर होण्याची वाट पाहावी लागणार नाही. या बदलामुळे जाहीर वेळापत्रकाची प्रतीक्षा संपते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Visvesvaraya Technological University, ज्याला सामान्यतः VTU म्हटले जाते, हे कर्नाटकातील एक मोठे राज्य विद्यापीठ असून ते अनेक अभियांत्रिकी महाविद्यालयांसाठी परीक्षा घेते. पुरवणी परीक्षा म्हणजे ज्या विषयात नापास झालेले विद्यार्थी तो विषय उत्तीर्ण होण्यासाठी देऊ शकतात अशा पुनर्परीक्षा.
एका मत-लेखानुसार भारताला अॅनिमियाचा सामना लक्ष्यित पोषण, चांगले निदान आणि व्यापक सार्वजनिक आरोग्य उपायांद्वारे करावा लागेल. लेखाचा युक्तिवाद असा आहे की केवळ मीठात लोह मिसळणे पुरेसे नाही, आणि देशासाठी फक्त लोह हा या समस्येवरचा उपाय नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अॅनिमिया म्हणजे निरोगी लाल रक्तपेशींची कमतरता, जी बहुतेकदा लोहाच्या कमतरतेशी जोडलेली असते. भारतातील महिला आणि मुलांमध्ये हा दीर्घकाळचा आरोग्य प्रश्न आहे. त्यावर उपाय म्हणून लोह-फॉलिक आम्ल पूरक गोळ्या आणि लोहयुक्त मीठ यांसारख्या सरकारी योजना वापरल्या गेल्या आहेत.
Future City Police 244 वाहनांचा लिलाव करणार आहेत, ज्यावर अजून कोणीही दावा केलेला नाही. या दुचाकी Moinabad पोलीस ठाण्याच्या मैदानात उभ्या आहेत, आणि यादीत Splendor आणि Pulsar सारखी लोकप्रिय मॉडेल्स आहेत. मालकांकडे six months चा वेळ आहे, त्या काळात ते पुढे येऊन आपला दावा सांगू शकतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: पोलीस ठाण्यात अनेकदा अशी वाहने असतात जी उभी केलेली किंवा जप्त केलेली असतात आणि मालकांनी ती कधीच नेलेली नसतात. लिलाव हा हे मैदान मोकळे करण्याचा एक मार्ग आहे, पण ठरलेल्या कालावधीत परत आलेले मालक अजूनही आपले वाहन मागू शकतात.
