Hacker News वरील एका पोस्टमध्ये कामगारांच्या एका नव्या प्रकाराकडे लक्ष वेधले आहे. AI मुळे ज्यांच्या नोकऱ्या गेल्या, आणि नंतर तेच लोक त्याच कंपनीत परत आले, असे हे कर्मचारी आहेत. हेडलाइनमध्ये त्यांना बूमरँग कर्मचारी म्हटले आहे. शेअर केलेली लिंक Reddit वरील एका चर्चेची आहे. पोस्टला फक्त काही सुरुवातीची मते मिळाली असल्याने तपशील मर्यादित आहेत.
Business Standard च्या एका बातमीनुसार, LTM च्या मते AI मुळे पारंपरिक एंट्री-लेव्हल इंजिनिअरिंग नोकऱ्या जवळपास संपुष्टात आल्या आहेत. हेडलाइनचा अर्थ असा आहे की नवीन इंजिनिअरिंग पदवीधरांसाठी सुरुवातीच्या नोकऱ्या कमी होत आहेत. छोट्या ब्लर्बमध्ये कोणतेही आकडे किंवा तपशील दिलेले नाहीत, त्यामुळे संपूर्ण चित्र अजून स्पष्ट नाही. नुकतेच करिअर सुरू केलेल्या इंजिनिअर्सनी येत्या काही महिन्यांत भरती कशी बदलते ते पाहणे उपयुक्त ठरू शकते.
सोपा शब्दकोशLTM, entry-level roles
LTM
LTM हि भारतीय IT सेवा कंपनी असून ती Larsen and Toubro समूहाचा भाग आहे. ती जागतिक ग्राहकांसाठी सॉफ्टवेअर आणि तंत्रज्ञान सेवांसाठी ओळखली जाते.
entry-level roles
एंट्री-लेव्हल रोल्स म्हणजे करिअर नुकतेच सुरू करणाऱ्या लोकांसाठी असलेल्या नोकऱ्या, सहसा ज्यांना फारसा किंवा अजिबात कामाचा अनुभव नाही अशा नव्या पदवीधरांसाठी.
Google आपल्या Gmail ईमेल सेवेत आणि Chrome ब्राउझरमध्ये एक मोफत सुविधा जोडत आहे. या सुविधेत कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या मदतीने ऑनलाइन फॉर्म आपोआप भरले जातील. म्हणजे प्रत्येक तपशील हाताने टाइप न करता AI च्या मदतीने फॉर्म पूर्ण होईल.
सोपा शब्दकोशGoogle, Chrome, Gmail
Google
Google ही अमेरिकन टेक कंपनी असून ती तिच्या सर्च इंजिनसाठी, Gmail ईमेल सेवेसाठी आणि Chrome वेब ब्राउझरसाठी सर्वात जास्त ओळखली जाते.
Chrome
Google चा वेब ब्राउझर, ज्याच्या मदतीने लोक वेबसाइट उघडतात आणि संगणक किंवा फोनवर एका वेब पेजवरून दुसऱ्या वेब पेजवर जातात.
Gmail
Gmail ही Google ची मोफत ईमेल सेवा आहे, जिथे लोक ऑनलाइन इनबॉक्समध्ये संदेश पाठवतात, मिळवतात आणि साठवतात.
Parameter Labs मधील सुरक्षा संशोधकांनी ChatGPT च्या एका फीचरमध्ये असलेली कमकुवतता शोधली आहे. हे फीचर चॅटमध्ये इंटरॅक्टिव्ह कस्टम वेब पेजेस दाखवते. या फीचरचे आधीचे नाव Canvas होते, आणि आता त्याला HTML previews म्हणतात. संशोधकांच्या अहवालात त्यांनी या त्रुटीचा वापर करून ChatGPT अकाउंट्स कसे ताब्यात घेता येतात हे सांगितले आहे, ज्यामुळे वापरकर्त्यांच्या वैयक्तिक चॅट्स आणि डेटाला धोका निर्माण होतो.
सोपा शब्दकोशChatGPT, exploit, HTML previews
ChatGPT
ओपनएआय या अमेरिकन कंपनीने बनवलेला एक चॅटबॉट, जो ChatGPT आणि त्याच्या इतर एआय टूल्ससाठी ओळखला जातो.
exploit
सॉफ्टवेअरमधील चुकीचा फायदा घेऊन एखादी व्यक्ती अशा गोष्टी करू शकते ज्या तिला करण्याची परवानगी नसते, अशी पद्धत.
HTML previews
एक फीचर जे चॅट विंडोमध्ये थेट छोटी वेब पेजेस किंवा अ‍ॅप्स दाखवते, जेणेकरून वापरकर्ते त्यांच्याशी संवाद साधू शकतील.
गुगलच्या संशोधकांनी StreamVibe नावाचा AI तयार केला आहे. तो स्वयंपाक किंवा फर्निचर जोडणे यासारख्या कामांचे व्हिडिओ पाहतो आणि कोणाला मदत हवी असेल तेव्हाच सांगतो. एका नव्या चाचणीत असे दिसून आले की लांब व्हिडिओंमध्ये चाचणी केलेले कोणतेही AI मॉडेल योग्य क्षणी मध्ये पडण्याचा निर्णय विश्वासार्हपणे घेऊ शकले नाहीत, कारण वेळेनुसार चुका वाढत जातात.
सोपा शब्दकोशGoogle, benchmark, video agent
Google
गुगल: अमेरिकेची मोठी टेक कंपनी, जी तिच्या सर्च इंजिन, Android फोन आणि Gemini AI मॉडेल्ससाठी ओळखली जाते.
benchmark
बेंचमार्क: वेगवेगळ्या AI प्रणाली एकाच कामांवर किती चांगल्या चालतात हे तुलना करण्यासाठी वापरली जाणारी प्रमाणित चाचणी.
video agent
व्हिडिओ एजंट: स्वतःहून एखादे काम पूर्ण करणारी AI प्रणाली, येथे लोक काय करत आहेत हे थेट व्हिडिओमध्ये पाहून.
फायनान्शियल टाइम्समधील एका लेखात विचारले आहे की AI नोकरीच्या बाजारावर परिणाम करत असल्याचा पहिला स्पष्ट पुरावा आता उपलब्ध आहे का. Hacker News वर हा प्रश्न चर्चेत आहे, जिथे वाचक AI आधीच कामात किती बदल घडवत आहे यावर वाद घालत आहेत. कामगारांसाठी, याचे उत्तर नोकरभरती आणि करिअरसाठी महत्त्वाचे आहे.
सोपा शब्दकोशFinancial Times, Hacker News, labour market
Financial Times
युके मधील व्यावसायिक वृत्तपत्र, जे आर्थिक आणि अर्थविषयक बातम्यांसाठी ओळखले जाते आणि ऑनलाइनही मोठ्या प्रमाणावर वाचले जाते.
Hacker News
तंत्रज्ञानप्रेमी लोक लिंक शेअर करतात आणि कोणती पोस्ट सर्वात रंजक आहे यासाठी मत देतात असा समुदाय संकेतस्थळ.
labour market
ज्या बाजारात लोक पगारी नोकऱ्या शोधतात आणि नियोक्ते नवीन कर्मचारी भरती करतात ती बाजारपेठ.
पोर्तुगालमधील Coimbra येथे असलेली Critical Software स्वतःची रचना artificial intelligence भोवती नव्याने करत आहे. या बदलाचा भाग म्हणून सुमारे 200 लोकांना कामावरून काढले जात आहे. या घटनेतून दिसते की AI सॉफ्टवेअर कंपन्यांमधील कामाचे स्वरूप कसे बदलत आहे. त्यामुळे टेक क्षेत्रातील कर्मचारी आणि वाचकांनी कंपनीची नवी दिशा कशी पुढे जाते ते पाहणे उपयुक्त ठरेल.
सोपा शब्दकोशCritical Software
Critical Software
Critical Software ही पोर्तुगालमधील Coimbra येथे असलेली सॉफ्टवेअर कंपनी आहे, जसे कथेच्या स्रोत लिंकमध्ये नमूद केले आहे.
ट्रेकचे नियोजन करण्यासाठी AI चॅटबॉट्सवर अवलंबून राहिल्याने लोक स्वतः मार्ग आणि धोके यांचा विचार करणे थांबवू शकतात. दूरच्या जंगली भागात हे अति-अवलंबन जीवघेणे ठरू शकते. मदतीपासून दूर असताना आपला निर्णय यंत्राच्या हाती देणे किती सोपे आहे, याकडे या इशाऱ्यात लक्ष वेधले आहे.
सोपा शब्दकोशWired, backcountry, chatbot
Wired
वायर्ड: अमेरिकेतील तंत्रज्ञानावरील मासिक आणि वेबसाइट, जी तंत्रज्ञान, विज्ञान आणि डिजिटल साधने रोजच्या जीवनाला कसा आकार देतात यावर सखोल वृत्तांकनासाठी ओळखली जाते.
backcountry
दुर्गम जंगल भाग: रस्ते, गावे आणि बचाव मदतीपासून दूर असलेला जंगली प्रदेश, जिथे ट्रेकर्सना स्वतःच्या कौशल्यावर अवलंबून राहावे लागते.
chatbot
चॅटबॉट: एक संगणक प्रोग्राम ज्याच्याशी आपण टाइप करून बोलतो; तो माणसासारखी वाटणारी उत्तरे देतो, आणि ती कधी कधी चुकीची असू शकतात.
AI आणि सायबर मुद्द्यांवर काम करण्यासाठी स्कॉटिश MSPs चा एक नवीन गट सुरू करण्यात आला आहे. एका तज्ज्ञाने इशारा दिला आहे की चोरी झालेल्या डेटाशी संबंधित कायदे स्कॉटलंडमध्ये अजून नाहीत. ही बातमी The Herald कडून आहे, आणि पूर्ण अहवालात हा गट नेमके काय करणार आहे याचे अधिक तपशील मिळू शकतात.
सोपा शब्दकोशMSPs, cyber
MSPs
स्कॉटिश संसदेचे निवडून आलेले सदस्य, जे स्कॉटलंडमधील स्थानिक भागांचे प्रतिनिधित्व करतात.
cyber
संगणक, इंटरनेट आणि हॅकर्स किंवा गुन्हेगारांच्या हल्ल्यांपासून डिजिटल प्रणालींचे संरक्षण यांच्याशी संबंधित.
Microsoft सुमारे 60,000 कर्मचाऱ्यांना ऐच्छिक सेव्हरन्स पॅकेज देऊ करत आहे, जे त्यांच्या एकूण कर्मचारी संख्येच्या सुमारे एक चतुर्थांश आहे. यंदाच्या वर्षातील ही दुसरी अशी योजना आहे. 2022 पासून कंपनीतील कर्मचारी संख्या सुमारे 223,000 इतकी स्थिर आहे, तरीही कंपनी AI पायाभूत सुविधांवर सुमारे $170 billion खर्च करण्याची योजना आखत आहे आणि AI च्या कामासाठी महत्त्वाच्या टीम्सचे संरक्षण करत आहे.
सोपा शब्दकोशMicrosoft, voluntary severance, AI infrastructure
Microsoft
Windows, Office अ‍ॅप्स आणि Azure क्लाउड कंप्युटिंग सेवेसाठी सर्वाधिक ओळखली जाणारी अमेरिकन सॉफ्टवेअर कंपनी.
voluntary severance
ज्या कर्मचाऱ्यांनी नोकरी सोडण्यास होकार दिला आहे त्यांना, सक्तीने काढून टाकण्याऐवजी, दिले जाणारे पेमेंट पॅकेज.
AI infrastructure
कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणाली तयार करण्यासाठी आणि चालवण्यासाठी लागणारे भौतिक संगणक, चिप्स आणि डेटा सेंटर.
OpenAI ने सांगितले आहे की ते किशोरवयीन मुलांनी बंदुकांबद्दल विचारलेल्या प्रश्नांवर अधिक कडक मर्यादा लागू करतील. कंपनीच्या म्हणण्यानुसार, प्रश्न वरवर निरुपद्रवी वाटत असला तरीही या कडक नियमांचा वापर केला जाईल. हा बदल चॅटबॉटच्या लहान वयाच्या वापरकर्त्यांना अधिक सुरक्षित ठेवण्यासाठी आहे, आणि AI कंपन्या तरुणांसाठी नियम कसे कडक करत आहेत हेही यातून दिसते.
सोपा शब्दकोशOpenAI
OpenAI
एक अमेरिकन AI कंपनी, जी सॅन फ्रान्सिस्कोमध्ये आहे आणि ChatGPT या लोकप्रिय चॅटबॉटसाठी ओळखली जाते, जो जगभरातील लाखो लोक वापरतात.
एका रॅन्समवेअर टोळीने रेड-टीम टेस्टर असल्याचे भासवून एका AI प्रणालीच्या सुरक्षा मर्यादा ओलांडल्या. रेड-टीम टेस्टर म्हणजे असे लोक, ज्यांना प्रणालीमधील कमकुवत जागा खऱ्या गुन्हेगारांच्या आधी शोधण्यासाठी पैसे दिले जातात. ही घटना Sophos या सायबरसुरक्षा कंपनीने लिहिली आहे. यावरून दिसते की गुन्हेगार हल्ले आखण्यासाठी आणि करण्यासाठी AI साधनांचा वापर करू शकतात, त्यामुळे कंपन्यांना अशा फसवणुकीलाही तोंड देऊ शकतील अशा सुरक्षा तपासण्या हव्या आहेत.
कामगार मंत्री मनसुख मांडविया यांनी WhatsApp वर EPFO सेवा सुरू केल्या आहेत, ज्यामुळे सदस्य अॅपवर त्यांची PF शिल्लक आणि व्यवहारांचा तपशील पाहू शकतात. सरकारने छोटी निष्क्रिय EPF खाती आपोआप निकाली काढण्यास सुरुवात केली आहे. कामगारांसाठी भविष्य निर्वाह निधी मिळवणे सोपे व्हावे, हा या बदलाचा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी ही EPFO चालवणारी निवृत्ती बचत योजना आहे, ज्यात कामगारांच्या पगारातील योगदान जमा होते. अनेक वर्षे निष्क्रिय राहिलेली खाती दावा न केलेली राहू शकतात, म्हणून त्यांतील छोट्या रकमा आपोआप निकाली काढल्या जाऊ शकतात.
पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री सुवेंदू अधिकारी म्हणाले की राज्य सरकार नागरिकत्व अर्जांच्या सुनावण्या वेगाने घेईल. ते म्हणाले की December 31 पर्यंत 2.5 लाख अर्जदारांना नागरिकत्व मिळेल. अधिकारी यांनी आधीच्या राज्य सरकारवर CAA ला विरोध केल्याबद्दल टीकाही केली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: 2019 मध्ये मंजूर झालेला CAA, 2015 पूर्वी भारतात आलेल्या, काही विशिष्ट बिगरमुस्लिम गटांमधील पाकिस्तान, बांगलादेश आणि अफगाणिस्तानमधील स्थलांतरितांना नागरिकत्वाचा मार्ग देतो. हा कायदा अजूनही वादग्रस्त आहे आणि पश्चिम बंगाल हे त्या राज्यांपैकी एक आहे जिथे त्याचा सर्वाधिक परिणाम होतो.
बांगलादेशातील गारमेंट कामगार किमान मासिक वेतन 30,000 taka असावे अशी मागणी करत आहेत, जे सध्याच्या दरापेक्षा दुप्पटहून जास्त आहे. वाढत्या राहणीमान खर्चामुळे हिंसक आंदोलने झाली असून 529 कारखाने बंद करण्यात आले आहेत. या अशांततेमुळे $47 billion किमतीचा निर्यात क्षेत्र धोक्यात आले असून त्यात लाखो लोक काम करतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: गारमेंट हा बांगलादेशचा सर्वात मोठा निर्यात उत्पन्न देणारा आणि मोठा रोजगार देणारा उद्योग आहे, आणि यात अनेक महिला कामगार आहेत. वेतनाबाबतची चर्चा आणि राहणीमान खर्चाचा दबाव यामुळे यापूर्वीही या उद्योगात अशांतता निर्माण झाली आहे.
BBC च्या वृत्तानुसार काही कमी ओळखीच्या कंपन्या AI तेजी हा फुटणारा बुडबुडा असू शकतो या चिंतेत भर घालत आहेत. डेटा सेंटरवरील कर्ज दहा अब्ज पौंडांपेक्षा जास्त आहे. AI पायाभूत सुविधा उभारण्यासाठी उधार घेतलेला पैसा परतावा कमी पडल्यास धोके निर्माण करू शकतो, हे या बातमीत पाहिले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मोठ्या तंत्रज्ञान कंपन्यांनी २०२३ पासून AI संगणनावर मोठा खर्च केला आहे, आणि त्यातून मिळणारा नफा खर्चापेक्षा कमी असू शकतो अशी काही गुंतवणूकदारांना भीती आहे. डेटा सेंटर ही मोठी संगणक इमारती आहेत जिथे AI साधने चालतात, आणि ती अनेकदा उधार घेतलेल्या पैशातून उभारली जातात.
पश्चिम बंगाल सरकारने राजकीय हिंसाचारात मारल्या गेलेल्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांना नोकरी देण्याचा नियम अधिसूचित केला आहे. या अधिसूचनेत 2001 ही कट-ऑफ तारीख ठेवली आहे, त्यामुळे गेल्या 25 वर्षांतील पीडितांचे कुटुंबीय अर्ज करू शकतात. हा निर्णय राजकीय हिंसाचारात मृत्यू झालेल्यांच्या नातेवाईकांसाठीच्या सरकारी नोकऱ्यांबाबत आहे.
पार्श्वभूमी
पश्चिम बंगालमध्ये राजकीय संघर्ष वारंवार चर्चेत राहिला आहे, आणि कुटुंबीयांना भरपाई किंवा नोकरी देणे हा राज्यांनी दिलेला एक प्रतिसाद आहे. 2001 ची कट-ऑफ तारीख म्हणजे हा नियम सुमारे पंचवीस वर्षांचा काळ मागे पाहतो.
सौदी अरामकोने AI कंपनी Humain मध्ये 49 percent हिस्सा घेण्याची घोषणा केली असून त्यासाठी $2.6 billion गुंतवणार आहे. उर्वरित 51 percent हिस्सा Public Investment Fund कडे राहील. या गुंतवणुकीमुळे Humain ची वाढ आणि प्रदेशात व जगभरात तिचे AI काम जलद होण्याची अपेक्षा आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सौदी अरेबियाचा Public Investment Fund हा सरकारी गुंतवणूकदार असून देश तेलावरील अर्थव्यवस्थेवरील अवलंबित्व कमी करत असताना त्याने अनेक मोठ्या प्रकल्पांना पाठबळ दिले आहे. अरामको ही सरकारी मालकीची मोठी तेल कंपनी आहे, तर Humain ही सौदी AI कंपनी असून ती आखाती देशांमधील AI नेतृत्वाच्या विस्तृत स्पर्धेचा भाग आहे.
NASA च्या James Webb Space Telescope चा वापर करून केलेल्या नव्या अभ्यासात आंतरतारकीय वस्तू 3I/ATLAS मधील असामान्य रासायनिक संकेतांचा अभ्यास करण्यात आला. निष्कर्षांनुसार हा धूमकेतू सूर्य अस्तित्वात येण्याच्या 7 अब्ज वर्षांहून अधिक आधी तयार झाला असावा. हे संकेत तो ज्या परिस्थितीत जन्माला आला ती उघड करू शकतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: 3I/ATLAS ही 'Oumuamua आणि Borisov नंतर आपल्या सौरमालेत आंतरतारकीय अवकाशातून आलेल्या मोजक्या ज्ञात वस्तूंपैकी एक आहे. अशा पाहुण्यांमुळे शास्त्रज्ञांना इतर तारा-प्रणालींमधील पदार्थांचा दुर्मिळ नमुना मिळतो.
सरकार सांगते की पुढील वर्षापासून केवळ अत्यंत असाधारण परिस्थितीत ते हस्तक्षेप करेल. भाड्यांमध्ये अचानक वाढ होऊ नये, हा यामागचा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात सण आणि सुट्यांच्या काळात विमान भाडे अनेकदा झपाट्याने वाढते, आणि भाड्यांबद्दल प्रवाशांची तक्रार बऱ्याच काळापासून आहे. नवे नियम अधिकारी कधी हस्तक्षेप करतील आणि कधी करणार नाहीत, हे स्पष्ट करतात.
बांगलादेशने गारमेंट कामगारांसाठी वेतन मंडळ स्थापन केले आहे, पण वेतनावरील निदर्शने अजूनही सुरू आहेत. या क्षेत्रात लाखो लोक काम करतात आणि देशाचे बहुतांश परकीय उत्पन्न याच क्षेत्रातून येते, त्यामुळे वेतनाचे निर्णय संपूर्ण अर्थव्यवस्थेवर परिणाम करतात. मंडळ स्थापन होत असतानाही कामगारांनी आपल्या मागण्या कायम ठेवल्या आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: गारमेंट क्षेत्र हा बांगलादेशच्या निर्यात अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे, ज्यात प्रामुख्याने परदेशात विकले जाणारे कपडे तयार होतात. वेतन मंडळ म्हणजे एखाद्या क्षेत्रातील वेतनपातळीचा अभ्यास करून शिफारस करणारी समिती.
बॅकअप असेल तर WhatsApp चॅट डिलीट केल्यावरही अनेकदा ते परत मिळवता येतात. ॲप अनइंस्टॉल करून पुन्हा इन्स्टॉल करण्यापूर्वी शेवटचा बॅकअप कधीचा आहे ते तपासा. Android साठी Google Drive आणि iPhone साठी iCloud वापरून या पायऱ्या करता येतात. iPhone आणि Android दोन्ही वापरकर्ते हे करू शकतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: WhatsApp Android वर Google Drive आणि iPhone वर iCloud मध्ये आपोआप बॅकअप ठेवते, त्यामुळे डिलीट होण्यापूर्वी सेव्ह केलेल्या सर्वात अलीकडील बॅकअपमधूनच डिलीट झालेले चॅट सहसा परत मिळू शकतात.
European Space Agency च्या Gaia मिशनने नवीन डेटा प्रसिद्ध केला असून त्यात स्टारक्वेक दिसून येतात. ताऱ्यांच्या पृष्ठभागावरील प्रचंड त्सुनामीसारख्या हालचालींना स्टारक्वेक म्हणतात. या शोधांमुळे आपल्या आकाशगंगेतील, म्हणजे Milky Way मधील ताऱ्यांच्या वर्तनाबद्दलची माहिती वाढते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Gaia हा ESA चा अवकाश दुर्बीण प्रकल्प असून 2013 पासून Milky Way मधील एक अब्जाहून अधिक ताऱ्यांची स्थिती आणि हालचाल नोंदवत आहे. त्याच्या दीर्घकालीन सर्वेक्षणामुळे खगोलशास्त्रज्ञ ताऱ्यांमध्ये आणि आपल्या आकाशगंगेत कालांतराने होणारे बदल अभ्यासू शकतात.
Google DeepMind ने Genie 4 हे रिअल-टाइम परस्परसंवादी सिम्युलेशनसाठी तयार केलेले नवे world model जाहीर केले आहे. TechRadar च्या लेखानुसार, डेमो प्रभावी दिसतात, पण हे तंत्रज्ञान अजूनही AGI, म्हणजे artificial general intelligence पासून खूप दूर आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: world model ही एक AI प्रणाली आहे जी वातावरण कसे वागते हे शिकते, जेणेकरून पुढे काय होईल याचा अंदाज बांधता येईल आणि यंत्रांना कृतींचे नियोजन करता येईल. Google ने यापूर्वीचे Genie मॉडेल संशोधन पूर्वावलोकन म्हणून प्रसिद्ध केले होते, त्यामुळे Genie 4 हे त्याच दिशेने पुढचे पाऊल आहे.
मुरासु चक्रीवादळ जवळ येत असून विशेष मुख्य सचिवांनी वीज कंपन्यांना तयारी ठेवण्यास सांगितले आहे. अधिकाऱ्यांना आवश्यक साहित्याचा साठा करण्याचे आणि धोक्याच्या भागांमध्ये मनुष्यबळ व यंत्रसामग्री तैनात करण्याचे निर्देश दिले आहेत. वीजपुरवठा लवकरात लवकर सुरळीत करणे हे उद्दिष्ट आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: चक्रीवादळांमुळे अनेकदा जोरदार वारे वाहतात, ज्यामुळे वीजवाहिन्या आणि खांब कोसळतात. त्यामुळे घरे आणि पाणी पंपांना बराच काळ वीज मिळत नाही. वीज कंपन्या आधीच कर्मचारी पथके आणि अतिरिक्त उपकरणे तयार ठेवतात, जेणेकरून वीज खंडित होण्याचा कालावधी कमी करता येईल.
तमिळनाडूचे मुख्यमंत्री C. Joseph Vijay यांनी सरकारी नोकऱ्यांसाठीच्या वयोमर्यादेत पाच वर्षांची सूट देण्याचे आदेश दिले आहेत. Livemint ने Group I आणि Group II च्या पदांसाठीच्या नव्या वयोमर्यादा प्रवर्गानुसार स्पष्ट करून दिल्या आहेत. हा बदल पाच वर्षांसाठी लागू राहील.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Group I आणि Group II या तमिळनाडूमधील राज्यस्तरीय भरती परीक्षा आहेत, ज्या अनेक सरकारी पदांसाठी घेतल्या जातात. वयोमर्यादा अनेकदा प्रवर्गानुसार वेगळी असते, त्यामुळे वयोमर्यादेतील सवलतीमुळे जे उमेदवार अन्यथा अर्ज करण्यासाठी खूप मोठे ठरले असते, त्यांना संधी मिळू शकते.
भारतीय बाजार नियामक सेबी अशा कंपन्या शेअर बाजारातून काढून टाकण्याची योजना आखत आहे ज्यांचा कोणताही खरा व्यवसाय नाही. अशा कंपन्यांवर लक्ष ठेवण्यासाठी AI-आधारित सर्व्हेलन्स वापरण्याचीही योजना आहे. गुंतवणूकदारांचे, विशेषतः पेनी स्टॉक खरेदी करणाऱ्यांचे, संरक्षण करणे हा उद्देश आहे. अशा निष्क्रिय कंपन्यांमुळे बाजाराला होणाऱ्या धोक्यांबाबत नियामकाने इशारा दिला आहे.
पार्श्वभूमी
पेनी स्टॉक म्हणजे खूप कमी किमतीचे शेअर्स असलेल्या छोट्या कंपन्यांचे शेअर्स, जे अनेकदा चढ-उतार करणारे आणि पडताळणीस कठीण असतात. सेबी ही भारताच्या शेअर बाजारावर देखरेख ठेवणारी नियामक संस्था आहे, आणि डीलिस्टिंग म्हणजे एखाद्या कंपनीचे शेअर्स एक्सचेंजवर व्यवहार बंद होणे.
अभियंत्यांनी एका क्षेत्रीय प्रकल्पात 20% सिमेंटऐवजी काचेची पूड वापरली. तीन वर्षांनंतर काँक्रीटमध्ये कोणताही ऱ्हास किंवा साहित्य बिघाड दिसला नाही. अलीकडील अभ्यास सुचवतात की या मिश्रणामुळे संकुचन सामर्थ्य वाढू शकते आणि पाणी शोषण कमी होऊ शकते. सिमेंट उत्पादन हे पर्यावरणाच्या हानीला मोठा हातभार लावणारे क्षेत्र म्हणून ओळखले जाते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सिमेंट हे सर्वाधिक वापरले जाणारे बांधकाम साहित्य आहे, आणि ते बनवताना मोठ्या प्रमाणात कार्बन डाय ऑक्साइड बाहेर पडतो. काचेचा कचरा सामान्य असून तो अनेकदा लँडफिलमध्ये जातो, त्यामुळे बांधकामात त्याचा पुनर्वापर केल्यास कचरा आणि उत्सर्जन दोन्ही कमी होण्यास मदत होते.
The Hindu Business च्या 1 November 2026 रोजीच्या वृत्तानुसार, व्यावसायिक LPG सिलिंडरच्या किमती प्रत्येकी सुमारे ₹10 ने वाढल्या आहेत. दिल्लीत आता व्यावसायिक सिलिंडरची किंमत ₹2,820 आहे. हा बदल व्यवसायांकडून वापरल्या जाणाऱ्या गॅस सिलिंडरना लागू होतो, बहुतेक कुटुंबे घरी वापरत असलेल्या घरगुती सिलिंडरना नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: व्यावसायिक सिलिंडरच्या किमती घरी वापरल्या जाणाऱ्या अनुदानित घरगुती सिलिंडरपेक्षा वेगळ्या ठरवल्या जातात. रेस्टॉरंट, हॉटेल आणि छोटी खाणावळ त्यांवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असतात, त्यामुळे वाढलेला खर्च ग्राहकांच्या बिलापर्यंत पोहोचू शकतो.
उत्तर प्रदेश आपला तंत्रज्ञान पाया मजबूत करण्यासाठी राज्य क्वांटम मिशन सुरू करण्याच्या तयारीत आहे. डिजिटल परिवर्तनाच्या मोठ्या योजनेचा भाग म्हणून क्वांटम तंत्रज्ञानावर या योजनेत भर दिला आहे. नवीन कल्पनांना चालना देणे हा या प्रयत्नामागचा उद्देश असल्याचे राज्य सरकारने सांगितले आहे, आणि त्याच्या जोडीला AI आणि रोबोटिक्ससाठी मोठी मोहीमही राबवली जाणार आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: क्वांटम कंप्युटिंग क्वांटम भौतिकशास्त्राच्या नियमांचा वापर करून माहितीवर प्रक्रिया करते, अशा पद्धतीने जी सामान्य संगणकांना शक्य नाही. केंद्र सरकारने 2023 मध्ये मंजूर केलेले भारताचे राष्ट्रीय क्वांटम मिशन हा राष्ट्रीय कार्यक्रम आहे, ज्यावर अशा राज्यस्तरीय प्रयत्नांची उभारणी होऊ शकते.
एका टीमने पृथ्वीवरून AI ला अवकाशाबद्दल हायकू लिहिण्याची सूचना पाठवली. AI ने अवकाशातून उत्तर दिले, आणि ही बातमी त्याला Google च्या या क्षेत्रातील कामाचे मोठे यश म्हणते. ही छोटी चाचणी आहे, पण असामान्य ठिकाणीही AI वापरून पाहिले जात असल्याचे ती दाखवते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Google ने पहिला डेटा-सेंटर उपग्रह कक्षेत ठेवला आहे, त्यामुळे ही चाचणी AI पृथ्वीबाहेरही काम करू शकते का ते तपासते. हायकू म्हणजे तीन ओळींची छोटी कविता, जी बहुधा निसर्गावर असते.
महाराष्ट्र चारा टंचाईचा सामना करण्यासाठी आपल्या जिल्हा नियोजन निधीतील 5% रक्कम बाजूला ठेवणार आहे. रब्बी हंगामासाठी Mahabeej आणि इतर संस्थांमार्फत चाऱ्याचे बियाणे पुरवले जाईल. शेतकऱ्यांना मका, ज्वारी आणि बाजरी यांसारखी कमी पाण्याची पिके घेण्यास प्रोत्साहन दिले जाईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: चारा म्हणजे जनावरांसाठीचे खाद्य, आणि त्याच्या टंचाईचा फटका दुग्धव्यवसाय आणि छोट्या शेतकरी कुटुंबांना मोठ्या प्रमाणात बसतो. रब्बी हा हिवाळी पेरणीचा हंगाम आहे. Mahabeej ही महाराष्ट्राची राज्य बियाणे महामंडळ संस्था आहे, तर ज्वारी आणि बाजरी ही कणखर भरडधान्ये आहेत ज्यांना कमी पाणी लागते.
कर्नाटक सरकारने आजपासून, म्हणजे 1 नोव्हेंबरपासून, नंदिनी दूध आणि दह्याचे दर बदलले आहेत. विविध प्रकारच्या दुधाचे दर प्रति लिटर Rs 8 ते Rs 12 दरम्यान वाढले आहेत, त्यामुळे घरांना जास्त पैसे मोजावे लागतील. या निर्णयामुळे राज्यातील अंदाजे 26.89 lakh दूध उत्पादक शेतकऱ्यांना फायदा होईल, असे सांगितले जात आहे.
पार्श्वभूमी
नंदिनी हा ब्रँड कर्नाटक मिल्क फेडरेशन चालवते, जी दूध उत्पादक शेतकऱ्यांच्या मालकीची सहकारी संस्था आहे. राज्यात दुधाचे दर वेळोवेळी सुधारले जातात, आणि चारा यांसारख्या शेती खर्चाचा त्यात मोठा वाटा असतो.
EPFO चे आग्रा प्रादेशिक कार्यालय 1 ते 30 नोव्हेंबर दरम्यान देशव्यापी मोहिमेत पेन्शनधारकांना डिजिटल जीवन प्रमाणपत्राविषयी माहिती देणार आहे. पात्र पेन्शनधारक स्मार्टफोनच्या मदतीने घरूनच आपले प्रमाणपत्र सादर करू शकतात, आणि त्यांची ओळख फेस ऑथेंटिकेशनद्वारे पडताळली जाईल. ही मोहीम संपूर्ण नोव्हेंबर महिन्यात चालणार आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: EPFO योजनेअंतर्गत पेन्शनधारकांना दरवर्षी आपण जिवंत असल्याचे सिद्ध करावे लागते, तेव्हाच त्यांना मासिक पेन्शन मिळत राहते, आणि त्यासाठी सामान्यतः जीवन प्रमाणपत्र हाच पुरावा असतो. हे काम ऑनलाइन केल्याने कार्यालयात खेटे घालावे लागत नाहीत, आणि याचा सर्वात जास्त फायदा ज्येष्ठ नागरिकांना होतो.
नोव्हेंबरमध्ये वीज ग्राहकांना अतिरिक्त इंधन अधिभार भरावा लागेल. दोन महिन्यांनी बिल येणाऱ्या घरगुती ग्राहकांना प्रति युनिट 4 paise, तर दर महिन्याला बिल येणाऱ्या ग्राहकांना प्रति युनिट 5 paise द्यावे लागतील. सप्टेंबरमध्ये वीज खरेदीसाठी जास्त खर्च झालेली रक्कम भरून काढण्यासाठी हा अधिभार आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: वीज वितरक कंपन्या वीज उत्पादकांकडून वीज विकत घेतात, आणि खरेदीचा खर्च वाढल्यास ते ग्राहकांच्या बिलात अधिभार जोडून जास्तीची रक्कम वसूल करू शकतात. त्यामुळे वीजेचे दर आणि अधिभार एका बिलिंग चक्रातून पुढच्या चक्रात बदलू शकतात.
तामिळनाडू सरकारने आपल्या राज्य कर्मचाऱ्यांचा महागाई भत्ता 60 per cent वरून 63 per cent केला आहे. या वाढीचा फायदा सुमारे 16 lakh लोकांना होईल, ज्यात सरकारी कर्मचारी, शिक्षक, निवृत्तीवेतनधारक आणि कुटुंब निवृत्तीवेतनधारक यांचा समावेश आहे. ही बातमी आज, 31 October रोजी प्रसिद्ध झाली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: महागाई भत्ता म्हणजे मूळ पगार आणि निवृत्तीवेतनात जोडली जाणारी रक्कम, जी वाढत्या किमतींची भरपाई करण्यासाठी असते आणि राज्ये ती वेळोवेळी सुधारतात. केंद्र सरकारही आपला DA दर वर्षातून दोनदा सुधारते, त्यामुळे राज्यांच्या वाढीकडे इतर राज्यांतील कर्मचारीही लक्ष ठेवतात.
Northern Arizona University मधील संशोधकांनी झाडांची मुळे 3 mm च्या अंतराने वेगळी केली आणि त्यात dark septate endophytes नावाची बुरशी टाकली. या बुरशीने झाडे एकमेकांशी जोडली आणि त्यांच्यामध्ये पाणी हलवले. जोडलेली झाडे दुप्पटहून जास्त वाढली. या प्रयोगातून बुरशी झाडांच्या वाढीवर कसा परिणाम करू शकते हे दिसते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बुरशी मातीत राहते आणि झाडांच्या मुळांशी भागीदारी करते. अनेक झाडे पोषक तत्वे आणि पाण्यासाठी त्यावर अवलंबून असतात. शास्त्रज्ञ दीर्घकाळापासून या जमिनीखालील जाळ्यांचा अभ्यास करत आहेत, ज्यांना काही लोक wood wide web म्हणतात, जरी हे नाव वादग्रस्त आहे.
जगभरात हवामान धोके वाढत असताना सुमारे 200 देश COP31 हवामान चर्चेसाठी तुर्कीये येथे एकत्र येत आहेत. असुरक्षित देशांसाठी पैसा, जीवाश्म इंधनांचे भविष्य आणि कमकुवत होत चाललेले 1.5°C लक्ष्य, म्हणजे जागतिक तापमानवाढ मर्यादित ठेवण्याचे ध्येय, यावर वाटाघाटी करणारे लक्ष केंद्रित करणार आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: COP ही UN ची वार्षिक हवामान परिषद आहे, जिथे देश तापमानवाढीवरील कृतीबाबत वाटाघाटी करतात. 1.5°C चे लक्ष्य 2015 च्या पॅरिस कराराततून आले आहे, ज्याचा उद्देश औद्योगिक क्रांतीपूर्व काळाच्या तुलनेत तापमानवाढ त्या पातळीजवळ ठेवणे हा होता.
कॉर्नेल विद्यापीठातील संशोधकांनी तीन तळ्यांमध्ये वेगवेगळ्या वनस्पतींचे भाग तयार केले. काही तळ्यांच्या पाण्यात जास्त मिथेन होता, पण हवेत सुटणारा वायू अपेक्षेप्रमाणे वाढला नाही. निष्कर्षांनुसार गोड्या पाण्यातील वनस्पती तळ्यांमधील हरितगृह वायू उत्सर्जनावर मोठा परिणाम करतात, आणि तरंगणाऱ्या वनस्पतींचे महत्त्व विशेषत्वाने अधोरेखित झाले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मिथेन हा हरितगृह वायू आहे, जो कमी काळात कार्बन डायऑक्साइडपेक्षा खूप जास्त उष्णता अडकवतो. पाणथळ जागा आणि तळी हे त्याचे नैसर्गिक स्रोत आहेत, त्यामुळे त्याचा अभ्यास हवामान नियोजनासाठी उपयोगी ठरतो.
Keralam मधील विरोधी पक्षनेते Pinarayi Vijayan यांनी राज्य सरकारला NoRKA Care विमा योजनेची प्रीमियम वाढ मागे घेण्यास सांगितले आहे. ₹5 lakh संरक्षण असलेल्या कौटुंबिक फ्लोटर पॉलिसीचा प्रीमियम ₹13,411 वरून ₹35,664 ते ₹77,773 दरम्यान वाढला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NoRKA म्हणजे Non-Resident Keralites' Affairs विभाग, जो परदेशात काम करणाऱ्या केरळी लोकांसाठी आणि त्यांच्या कुटुंबांसाठी कल्याणकारी योजना चालवतो. केरळ मोठ्या प्रमाणात आखाती देशांतील केरळी प्रवाशांनी घरी पाठवलेल्या पैशांवर अवलंबून आहे, त्यामुळे या योजनांमधील बदल अनेक कुटुंबांवर परिणाम करतात.
सहारा वाळवंटात सापडलेला Teghaza 001 नावाचा दगड मंगळ ग्रहावरून आलेला उल्कापिंड असल्याचे ओळखले गेले आहे. शास्त्रज्ञांच्या मते तो 4.1 अब्ज वर्षांपूर्वी तयार झाला आणि त्याने ज्वालामुखीची क्रिया अनुभवली. त्यातील लहान zircon स्फटिकांच्या अभ्यासातून प्राचीन मंगळाबद्दल काही सुगावे मिळाले आहेत. या शोधामुळे लाल ग्रहाच्या भूविज्ञानाबद्दलची शास्त्रज्ञांची माहिती वाढली आहे.
पार्श्वभूमी
उल्कापिंड म्हणजे अवकाशातून पृथ्वीवर येऊन पडणारे दगड. अनेक मंगळावरील उल्कापिंड सहारासारख्या वाळवंटात सापडतात, कारण तिथे ते शोधणे सोपे असते. त्यांचा अभ्यास केल्याने शास्त्रज्ञांना मंगळावर यान न पाठवता त्या ग्रहाबद्दल माहिती मिळते.
Devanahalli, Bengaluru येथील एक मुलगी अवकाशातील धुळीचा अभ्यास करण्यासाठी दुर्बीण तयार करत आहे. मथळ्यात तिच्या कामाचा संबंध Nasa शी जोडला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अवकाश धूळ म्हणजे ग्रह आणि ताऱ्यांमध्ये तरंगणारे सूक्ष्म कण, आणि तिचा अभ्यास केल्याने सौरमालेची निर्मिती कशी झाली हे शास्त्रज्ञांना समजण्यास मदत होते. Nasa ही अमेरिकेची अवकाश संस्था आहे, जी अनेक आंतरराष्ट्रीय विज्ञान मोहिमा आणि प्रकल्प चालवते.
भारताच्या संरक्षण अधिग्रहण परिषदेने पुढच्या पिढीच्या स्टेल्थ विनाशिकांना तत्त्वतः मंजुरी दिली आहे. या युद्धनौकांची किंमत सुमारे ₹80,000 कोटी असण्याची शक्यता आहे आणि त्यामध्ये प्रगत सेन्सर्स व शस्त्रे असतील. करार झाल्यानंतर पाच ते 10 वर्षांनी त्यांचा पुरवठा सुरू होईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: विनाशिका म्हणजे मोठ्या युद्धनौका असून त्या ताफ्यांचे आणि समुद्री मार्गांचे संरक्षण करतात, तर स्टेल्थ रचनेमुळे त्या शोधणे कठीण होते. संरक्षण अधिग्रहण परिषद ही सरकारी संस्था आहे जी करार होण्यापूर्वी मोठ्या संरक्षण खरेदींना मान्यता देते.
25 नॅशनल कॉन्फरन्सच्या आमदारांनी ओमर अब्दुल्ला यांना 14 दिवसांचा अल्टिमेटम दिला आहे. त्यांनी सरकार पाडण्याची धमकी दिली आहे. हे आमदार नॅशनल कॉन्फरन्सचे आहेत, जो पक्ष ओमर अब्दुल्ला चालवतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नॅशनल कॉन्फरन्स हा प्रादेशिक पक्ष आहे, जो जम्मू आणि काश्मीरमध्ये निवडून आलेले सरकार चालवतो. सत्ताधारी पक्षाच्याच आमदारांकडून सरकार पाडण्याची धमकी येणे महत्त्वाचे आहे, कारण त्यामुळे विधानसभेत सरकारचे बहुमत टिकणार की नाही यावर परिणाम होऊ शकतो.
Ebola आफ्रिकेतून युरोपमध्ये पसरला असून जगभर चिंता वाढत आहे. Democratic Republic of Congo मधील आजवरचा सर्वात घातक उद्रेक असलेल्या या साथीत 5,000 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे. नोंद झालेल्या इतिहासातील हा दुसरा सर्वात मोठा Ebola उद्रेक ठरला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Ebola हा दुर्मिळ पण गंभीर विषाणू असून रक्त किंवा शरीरातील इतर द्रवांच्या संपर्कातून पसरतो. 2014-2016 मधील पश्चिम आफ्रिकेच्या उद्रेकात 11,000 हून अधिक लोक मरण पावले, आणि DR Congo मध्ये या उद्रेकाआधीही Ebola चे अनेक उद्रेक झाले आहेत.
Delhi's winter pollution curbs start from November 1. Construction work and vehicles below BS-VI norms, including those registered outside Delhi, are banned under the rules. The Delhi High Court Bar Association has asked for an exemption for judges and lawyers.
पार्श्वभूमी
Context: BS-VI is the latest emission standard for vehicles in India, and older vehicles that fall below it release more pollution. Delhi's air typically worsens in winter as cold air traps smoke and dust, so these curbs return every year.
मोठ्या बँकांवर झालेल्या हॅकिंगच्या मालिकेनंतर भारतीय रिझर्व्ह बँक बँकांना सायबर धोक्यांकडे अधिक बारकाईने लक्ष देण्यास सांगत आहे. अलीकडील प्रकरणांमध्ये डेटा गळती आणि ग्राहकांच्या खात्यांमधून अधिकृततेशिवाय झालेले पैशांचे हस्तांतरण यांचा समावेश आहे. RBI बँकांना त्यांच्या यंत्रणेतील कमकुवत जागा शोधून दुरुस्त करण्यास सांगत आहे, ज्यात AI शी संबंधित धोक्यांचाही समावेश आहे.
पार्श्वभूमी
RBI ही मध्यवर्ती बँक आहे जी भारतातील बँकांचे नियमन करते आणि बँकिंगचे नियम ठरवते. आता बँकांकडे ग्राहकांचा मोठ्या प्रमाणात डिजिटल डेटा असतो आणि त्या ऑनलाइन पेमेंट चालवतात, त्यामुळे सुरक्षेत त्रुटी आल्यास सामान्य लोकांची बचत आणि खाती धोक्यात येऊ शकतात.
कोलार जिल्ह्यात घेतले जाणारे हिवाळी वाल हे पीक, अवरेकाई, याची लागवड 70% ने कमी झाली आहे. अपुरा पाऊस, खालावलेली भूजल पातळी आणि कोरडे हवामान ही यामागची कारणे मानली जात आहेत. त्यामुळे शेतकरी यंदा हे पीक पेरण्यापासून मागे हटत आहेत, आणि त्याचा जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नावर परिणाम होऊ शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अवरेकाई, ज्याला hyacinth bean असेही म्हणतात, हे कर्नाटकात मोठ्या प्रमाणात घेतले जाणारे हिवाळी कडधान्य आहे. कोलार हा राज्यातील कोरडा जिल्हा असून येथील शेतकरी बहुधा पावसावर अवलंबून असतात.
उत्तर प्रदेशचे मुख्य निवडणूक अधिकारी नवदीप रिनवा यांनी राज्यभरात मतदार नोंदणीसाठी वापरले जाणारे काही लॉगिन आयडी बंद करण्याचे आदेश दिले आहेत. पिलीभीत येथे ओळखपत्रांच्या गैरवापराच्या तक्रारी आल्यानंतर पडताळणी चौकशी सुरू करण्यात आली. अहवालानुसार, एका संगणक सहाय्यकावर हजारो नोंदी केल्याचा आरोप आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मतदार याद्यांमध्ये कोण मतदान करू शकते याची नोंद असते, आणि निवडणूक आयोगाची ऑनलाइन ECINET प्रणाली अधिकृत कर्मचाऱ्यांना त्या नोंदी जोडण्या व अद्ययावत करण्याची परवानगी देते. लॉगिन तपशिलांचा गैरवापर महत्त्वाचा आहे, कारण चुकीच्या नोंदींमुळे कोणाला मतदान करता येईल यावर परिणाम होऊ शकतो.
राज्य सरकार POCSO कायद्यांतर्गत 26 नवीन विशेष न्यायालये आणि NDPS कायद्यांतर्गत 4 न्यायालये स्थापन करण्याची योजना आखत आहे. POCSO कायदा मुलांवरील लैंगिक गुन्ह्यांशी संबंधित आहे, तर NDPS कायदा अमली पदार्थांच्या प्रकरणांशी संबंधित आहे. ही भर पडल्यानंतर तमिळनाडूकडे आपल्या 47 पोलीस जिल्ह्यांमध्ये एकूण 52 विशेष न्यायालये असतील.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: POCSO म्हणजे Protection of Children from Sexual Offences Act, 2012, आणि NDPS म्हणजे Narcotic Drugs and Psychotropic Substances Act, 1985. या कायद्यांखालील खटले नियमित न्यायालयांपेक्षा लवकर निकाली निघावेत म्हणून विशेष न्यायालये स्थापन केली जातात.
केंद्र सरकार सशस्त्र दलातील कर्मचाऱ्यांच्या खासगी वाहनांना FASTag द्वारे टोल सवलत देण्याची योजना आखत आहे. भौतिक ओळखपत्र तपासणीकडून अडथळ्याविना टोल वसुलीकडे जाताना, डिजिटल पास व्यवस्था न केल्यास संरक्षण कर्मचाऱ्यांना आपोआप टोल दंड बसू शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: FASTag हा वाहनांवर लावला जाणारा इलेक्ट्रॉनिक टॅग आहे, ज्यामुळे महामार्गावरील टोल नाक्यांवर न थांबता टोल आपोआप भरता येतो. भारतातील टोल नाके अडथळ्याविना इलेक्ट्रॉनिक वसुलीकडे वळत असल्यामुळे आता अनेक वाहने बँक खात्यांशी जोडलेल्या टॅगवर अवलंबून असतात.
NASA चा Swift अवकाश टेलिस्कोप लवकरच पृथ्वीच्या वातावरणात पुन्हा प्रवेश करणार असल्याचे अपेक्षित आहे, आणि US Space Force ने हा पुनःप्रवेश शुक्रवारी होईल असा अंदाज वर्तवला आहे. अहवालांनुसार ज्या भागांवर ढिगाऱ्यांचा मार्ग जाऊ शकतो त्यात India आहे. तुकडे नेमके कुठे पडतील, हे या अहवालांमध्ये अजून निश्चित नाही.
पार्श्वभूमी
Swift हा 2004 मध्ये gamma-ray bursts चा अभ्यास करण्यासाठी प्रक्षेपित केला होता. gamma-ray bursts म्हणजे दूरच्या अवकाशातून येणारे शक्तिशाली प्रकाशझोत. बहुतेक उपग्रह पुनःप्रवेशावेळी जळून जातात, पण मोठे भाग टिकून जमिनीपर्यंत पोहोचू शकतात.
दिल्लीत अँटी-पोल्युशन निर्बंध सुरू झाले आहेत, आणि शहराच्या परिवहन विभागाने प्रमुख प्रवेशद्वारांवर सुमारे 250 अंमलबजावणी कर्मचारी तैनात केले आहेत. या निर्णयामुळे दिल्लीच्या सीमांवर प्रचंड वाहतूक आणि गोंधळ झाला आहे. राजधानीत जाणाऱ्या प्रवाशांनी निर्बंध लागू असेपर्यंत वाहतूक संथ राहील अशी अपेक्षा ठेवावी.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: दिल्लीची हवेची गुणवत्ता हिवाळ्यात अनेकदा खालावते, आणि तेव्हा प्राधिकरणे Graded Response Action Plan (GRAP) अंतर्गत टप्प्याटप्प्याने प्रदूषणविरोधी निर्बंध लागू करतात. प्रवेशद्वारांवरील तपासणी हा हे निर्बंध अमलात आणण्याचा एक मार्ग आहे.
UCLA च्या विश्लेषणात असे आढळले की न्याय विभागाच्या कथित बिगर-नागरिक मतदारांच्या यादीतील ४०% पेक्षा जास्त नावे कॅलिफोर्नियाच्या मतदार यादीत नाहीत. काही अमेरिकन नागरिकांना चुकीने मतदानासाठी अपात्र ठरवल्याचेही यात दिसून आले. अनेक राज्य अधिकाऱ्यांच्या मते या यादीत अनेक चुका आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मतदार यादी म्हणजे प्रत्येक राज्यात मतदानासाठी पात्र लोकांची अधिकृत यादी, आणि ती अचूक ठेवणे अमेरिकेच्या निवडणुकांमधील दीर्घकाळचा वादाचा विषय आहे. बिगर-नागरिक संघराज्य निवडणुकांमध्ये मतदान करू शकत नाहीत, त्यामुळे या यादीच्या तपासणीचा मुद्दा राजकीयदृष्ट्या संवेदनशील आहे.
लास वेगासमध्ये अचानक पूर येण्याची चिंता कायम आहे. National Weather Service ने Clark County च्या ईशान्य भागासाठी रविवारी सकाळी 9 वाजेपर्यंत Flood Advisory जारी केली आहे. रविवार रात्रीपर्यंत मोठ्या क्षेत्रासाठी Flood Watch लागू आहे. सकाळपर्यंत हलका ते मध्यम पाऊस सुरू राहील, आणि Clark, Lincoln व Mohave या परगण्यांमध्ये सर्वाधिक पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: लास वेगास वाळवंटी प्रदेशात असल्याने येथे पाऊस दुर्मिळ असतो, त्यामुळे मध्यम पावसामुळेही कोरड्या जमिनीवर अचानक पूर येऊ शकतो. Flood Watch म्हणजे पुराची शक्यता आहे असा इशारा, तर Flood Advisory म्हणजे पूर येत आहे किंवा येणार आहे असे सूचित करणारी सूचना.
गुगलची मूळ कंपनी असलेल्या अल्फाबेटच्या शेअर्समध्ये गुरुवारी विक्रमी 12.6% घसरण झाली आणि सुमारे $482 billion इतके बाजारमूल्य कमी झाले. तिमाही निकालांनंतर AI वर केलेला मोठा खर्च फायदेशीर ठरेल का, अशी चिंता गुंतवणूकदारांना वाटू लागली, त्यामुळे ही घसरण झाली. शुक्रवारी सुरुवातीच्या व्यवहारात शेअर्स आणखी थोडे घसरले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अल्फाबेटकडे गुगलसोबत YouTube आणि Android देखील आहेत. मोठ्या टेक कंपन्या AI चिप्स आणि डेटा सेंटरवर प्रचंड खर्च करत आहेत, आणि त्या गुंतवणुकीतून पैसे कधी मिळतील, असा प्रश्न गुंतवणूकदार सतत विचारत आहेत. अशा तीव्र चढ-उतारांमागे अनेकदा हा मोठा वाद असतो, केवळ एका तिमाहीचा निकाल नाही.
जलसंपदा मंत्री Mons Joseph यांनी विधानसभेत लेखी उत्तरात सांगितले की Keralam मध्ये Jal Jeevan Mission ची उर्वरित कामे पूर्ण करण्यासाठी ₹26,074.17 crore लागतील. निधी उपलब्धतेनुसार सर्व कामे December 2028 पर्यंत पूर्ण होतील अशी अपेक्षा आहे.
पार्श्वभूमी
Jal Jeevan Mission ही केंद्र सरकारची योजना असून ती राज्यांच्या सहकार्याने ग्रामीण घरांपर्यंत नळाद्वारे पाणी पोहोचवण्यासाठी राबवली जाते. तिची वेळमर्यादा अनेकदा निधीवर अवलंबून असते, त्यामुळे पैशांची अडचण आली तर पूर्णत्वाच्या तारखा पुढे ढकलल्या जाऊ शकतात.
1 नोव्हेंबरपासून सरकारी तेल विपणन कंपन्यांनी 19 किलोच्या व्यावसायिक LPG सिलिंडरची किंमत ₹10 ने वाढवून ₹2,820 केली आहे. विमानांसाठीच्या एव्हिएशन टर्बाइन इंधनाचा दरही प्रति लिटर ₹1.37 ने वाढून ₹138.50 झाला आहे. हे दोन्ही बदल सामान्य घरगुती ग्राहकांसाठी नाहीत, तर व्यावसायिक खरेदीदारांसाठी आहेत. हे बदल 1 नोव्हेंबरपासून लागू होतील.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: या किंमती तेल विपणन कंपन्या ठरवतात आणि त्या महिन्याने सुधारल्या जातात. त्यांचा परिणाम हॉटेल, वाहतूक आणि विमान कंपन्यांच्या खर्चावर होतो. असे बदल बिले आणि तिकिटांच्या दरातून ग्राहकांपर्यंत पोहोचतात, त्यामुळे छोट्या वाढीही व्यवसायांसाठी मोठ्या ठरू शकतात.
महाराष्ट्राच्या अन्न आणि औषध प्रशासन विभागाने कालबाह्य झालेल्या अन्नपदार्थांची विक्री आणि पुनर्पॅकिंग थांबवण्याचा आदेश जारी केला आहे. October 30 रोजी पत्रकार परिषदेत Mr Mundhe यांनी सांगितले की शिळा माल फक्त कागदोपत्री नष्ट केला जात होता, पण एजंट त्याची पुन्हा पॅकिंग करून लोकांना विकत होते. हा आदेश अशाच प्रकारांवर लक्ष केंद्रित करतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात अन्नसुरक्षेचे नियम Food Safety and Standards Act, 2006 मध्ये ठरवले आहेत आणि ते राज्यांचे अन्न सुरक्षा विभाग लागू करतात, त्यामुळे महाराष्ट्रातील FDA सारख्या राज्य संस्था स्थानिक अंमलबजावणी सांभाळतात.
भारतातील विरोधी पक्ष November 1 रोजी दिल्लीत मोठा मोर्चा काढत आहेत. मुख्य निवडणूक आयुक्त Gyanesh Kumar यांनी राजीनामा द्यावा, अशी त्यांची मागणी आहे. मतदार यादी सुधारणा प्रक्रियेमुळे 130 million मतदारांची नावे यादीतून वगळली जाण्याची भीती व्यक्त होत आहे. या प्रक्रियेविरोधात सुरू असलेल्या वाढत्या आंदोलनांचा हा मोर्चा एक भाग आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारताचा निवडणूक आयोग मतदार यादी अद्ययावत करतो, आणि राष्ट्रीय पुनरिक्षणात नावे जोडली किंवा काढली जाऊ शकतात. विरोधी पक्ष या प्रक्रियेला आव्हान देत आहेत, त्यामुळे हा मोर्चा निवडणुका कशा घेतल्या जातात यावरील दीर्घ लढ्याचा भाग आहे.
कर्नाटकचे मुख्यमंत्री DK Shivakumar यांनी जाहीर केले की खाजगी कंपन्यांनी या महिन्यात राज्य ध्वज फडकवला पाहिजे. हा निर्णय IT आणि उत्पादन क्षेत्रातील स्थानिक नोकऱ्यांवरून झालेल्या वादानंतर आला आहे. KRV या कन्नड समर्थक गटाने कंपन्या किती कन्नडिगांना रोजगार देतात याची माहिती गोळा केली जाईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कन्नड ही कर्नाटकाची भाषा आहे, आणि कन्नड गट बेंगळुरूसारख्या राज्यातील IT केंद्रांमध्ये स्थानिकांना अधिक नोकऱ्या मिळाव्यात यासाठी दीर्घकाळ आग्रह धरत आहेत. ध्वजाच्या नियमामुळे त्या नोकरी-चर्चेत राज्याच्या ओळखीचा मुद्दाही जोडला गेला आहे.
रेडिओलॉजिस्ट म्हणजे X-ray आणि MRI सारखे स्कॅन वाचणारे डॉक्टर. कर्मचाऱ्यांच्या कमतरतेमुळे कर्करोग रुग्णांची स्थिती बिघडत असल्याचा इशारा ते देत आहेत. उत्तर आणि पश्चिम Wales मध्ये कन्सल्टंट रेडिओलॉजिस्टची 42% कमतरता आहे, तर दक्षिण Wales मध्ये ही कमतरता 22% आहे. त्यामुळे उत्तर आणि पश्चिम भागाला दक्षिण भागापेक्षा जास्त फटका बसत आहे.
पार्श्वभूमी
Wales ची आरोग्य सेवा इंग्लंडपासून वेगळी चालते, आणि कर्करोगावरील उपचार स्कॅन वाचणाऱ्या रेडिओलॉजिस्टवर अवलंबून असतात. त्यामुळे तुटवड्यामुळे निदान आणि उपचार दोन्ही मंदावतात. कन्सल्टंट म्हणजे वरिष्ठ तज्ज्ञ डॉक्टर, आणि UK मध्ये NHS मध्ये कर्मचाऱ्यांच्या कमतरतेच्या बातम्या बऱ्याच काळापासून येत आहेत.
ब्लॅक फ्रायडे खरेदी हंगाम सुरू झाला आहे, आणि खरेदीदारांना दिसणाऱ्या ऑफर्समध्ये आता पे-लेटर सेवांचाही समावेश आहे. या सवलतींमुळे लोक त्यांच्या ऐपतीपेक्षा जास्त खर्च करू शकतात, असा इशारा लेखात दिला आहे. सणासुदीचा हंगाम संपल्यावर हा दबाव कर्जात बदलू शकतो.
पार्श्वभूमी
बाय नाऊ, पे लेटर सेवेत खरेदीची रक्कम हप्त्यांमध्ये विभागता येते, आणि वेळेवर पैसे भरल्यास अनेकदा व्याज लागत नाही. पेमेंट चुकल्यास शुल्क लागू शकते, त्यामुळे वापरण्यापूर्वी अटी तपासणे फायदेशीर आहे.
आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांसाठी Digi Yatra च्या चाचण्या सुरू झाल्या आहेत. नागरी विमान वाहतूक मंत्रालयाने सांगितले की या चाचणी कालावधीत प्रवाशांचा अभिप्राय 2027 मध्ये व्यापक अंमलबजावणीची दिशा ठरवण्यास मदत करेल. कोणत्या विमान कंपन्या पात्र आहेत आणि प्रवाशांनी काय करणे आवश्यक आहे, हे वाचक तपासू शकतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Digi Yatra ही सरकारी योजना आहे, जी चेहरा ओळख आणि डिजिटल ओळखपत्रांचा वापर करून विमानतळावरील तपासणी नाक्यांवरून प्रवाशांना लवकर पुढे जाण्यास मदत करते. आतापर्यंत ती मुख्यतः देशांतर्गत प्रवाशांसाठी होती, त्यामुळे ही चाचणी परदेशी प्रवाशांसाठीही ही प्रणाली चालते का हे तपासते.
Maruti Suzuki reported its highest-ever monthly sales in October, with domestic sales of about 2.12 lakh vehicles and exports near 50,000. Reports say festive season demand drove growth of 25 percent, with small cars leading the gains.
पार्श्वभूमी
Context: Maruti Suzuki is India's largest carmaker, so its monthly figures are often read as a signal of demand across the auto market. Sales usually rise around Diwali and the festive season, when many buyers make big purchases.
RSS ने म्हटले आहे की UGC चे 2026 चे इक्विटी नियम असमतोल आहेत आणि केंद्र सरकारने न्याय्यता सुनिश्चित करावी. त्यांचे विधान या नियमांवरील व्यापक चर्चेच्या दरम्यान आले आहे. हे नवे नियम विद्यापीठे आणि महाविद्यालयांना लागू होतात, आणि त्यांच्याभोवतीची सार्वजनिक चर्चा वाढत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: युनिव्हर्सिटी ग्रँट्स कमिशन (UGC) ही देशपातळीवरील संस्था आहे जी विद्यापीठांसाठी मानके ठरवते आणि त्यातील अनेक विद्यापीठांना निधी देते, त्यामुळे तिच्या नियमांचा परिणाम देशभरातील कॅम्पसवर होतो. इक्विटी नियमांवर अनेकदा चर्चा होते, कारण ते विद्यार्थी आणि कर्मचाऱ्यांशी कसे वागायचे हे ठरवतात.
काश्मीरमध्ये केशराची काढणी सुरू झाली आहे. इराणमधून पुरवठा कमी झाल्यामुळे मागणी वाढली आहे, पण केशर लावण्याची जमीन कमी होत आहे, त्यामुळे शेतकऱ्यांची चिंता वाढली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: काश्मीरमधील पाम्पोर भाग केशरासाठी ओळखला जातो. केशर हा क्रोकस फुलांपासून बनणारा मसाला असून वजनाच्या हिशोबाने जगातील सर्वात महाग मसाल्यांपैकी एक आहे. इराण हा केशराचा मोठा उत्पादक देश आहे, त्यामुळे तिथला पुरवठा अडचणीत आला तर इतर देशांतील खरेदीदारांवरही परिणाम होतो.
नासाने 28 ऑक्टोबर 2026 रोजी जाहीर केले की त्यांचे लुसी अवकाशयान प्रक्षेपणानंतर पाच वर्षांनी गुरू ग्रहाच्या ट्रोजन क्षेत्रात दाखल झाले आहे. या मोहिमेने 2.2 अब्ज मैलांपेक्षा जास्त अंतर कापले असून, या भागात पोहोचणारे हे पहिले अवकाशयान असल्याचे सांगितले जाते.
पार्श्वभूमी
लुसी 2021 मध्ये गुरूच्या ट्रोजन लघुग्रहांचा अभ्यास करण्यासाठी प्रक्षेपित करण्यात आले होते. हे लघुग्रह खडकाळ पिंडांचे गट असून ते या विशाल ग्रहाच्या कक्षेतच फिरतात. शास्त्रज्ञांच्या मते हे लघुग्रह सुरुवातीच्या सौरमालेतील अवशेष असू शकतात, ज्यामुळे ग्रह कसे तयार झाले हे समजण्यास मदत होऊ शकते.
क्वाडने AI ची पोहोच वाढवण्यासाठी $85 दशलक्ष जाहीर केले असून आर्थिक दबावाच्या मुद्द्याकडेही लक्ष वेधले आहे. क्वाड गटात भारत, अमेरिका, जपान आणि ऑस्ट्रेलिया आहेत, जे सामायिक हितसंबंधांवर समन्वय साधण्यासाठी भेटतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: क्वाड ही भारत, अमेरिका, जपान आणि ऑस्ट्रेलिया यांची अनौपचारिक भागीदारी असून ती इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रासाठी एकत्र काम करण्यासाठी स्थापन झाली आहे. आर्थिक दबाव म्हणजे व्यापार किंवा पैशाच्या माध्यमातून टाकलेला दबाव. हा गट AI आणि महत्त्वाच्या खनिजांवरील आपले काम वाढवत आहे.
जनता दल (युनायटेड) म्हणाले की विरोधी पक्षांची INDIA आघाडी सभांमध्ये एकत्र दिसली, पण निवडणुकांमध्ये मात्र विभागलेली दिसली. नेतृत्व, समान अजेंडा आणि मुद्द्यांवर सहमती नसलेल्या आघाडीला टिकण्याचे कारण उरत नाही, असा त्यांचा युक्तिवाद आहे. पुढील निवडणुकांच्या फेरीपूर्वी विरोधी आघाडीतील ताण या विधानातून दिसतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: INDIA आघाडी ही 2023 मध्ये स्थापन झालेली विरोधी पक्षांची गट आहे, जी भाजप-प्रणित NDA विरुद्ध राष्ट्रीय निवडणुका एकत्र लढवण्यासाठी तयार झाली. JD(U) हा बिहारमधील पक्ष असून तो आधी INDIA आघाडीचा भाग होता आणि नंतर NDA मध्ये परतला.
शिक्षण मंत्रालयाने 2026-27 साठीच्या NMMS शिष्यवृत्तीच्या अर्जाची मुदत 15 नोव्हेंबरपर्यंत वाढवली आहे. विद्यार्थी राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती पोर्टलवरून अर्ज करू शकतात. संस्थास्तरावरील पडताळणी 30 नोव्हेंबरपर्यंत पूर्ण करावी लागेल, त्यानंतर जिल्हास्तरावर तपासणी होईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NMMS शिष्यवृत्ती ही केंद्र सरकारची योजना आहे, जी कमी उत्पन्न गटातील चांगली कामगिरी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना आर्थिक मदत देते, जेणेकरून ते आपले शिक्षण सुरू ठेवू शकतील.
कर्नाटक सरकारने नंदिनी दुधाचा दर प्रति लिटर ₹46 वरून ₹54 करण्यास मंजुरी दिली आहे. सरकारच्या मते या वाढीमुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढेल आणि त्यांच्यावरील आर्थिक ताण कमी होईल. विरोधी पक्ष भाजपचे म्हणणे आहे की या वाढीमुळे लोकांवरचा खर्चाचा बोजा आणखी वाढेल, आणि या निर्णयावरून दोन्ही बाजू आता उघडपणे एकमेकांशी असहमत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नंदिनी हा कर्नाटकातील सहकारी दूध ब्रँड आहे आणि अनेक कुटुंबे तो रोज खरेदी करतात, त्यामुळे दरातील बदलाचा घरच्या बजेटवर थेट परिणाम होतो. दूध दराचे निर्णय अनेकदा शेतकऱ्यांची कमाई विरुद्ध ग्राहकांची परवडणारी क्षमता यावर वादविवाद घडवतात.
कर्नाटक मिल्क फेडरेशन, म्हणजेच KMF ने १ नोव्हेंबरपासून लागू होणारा नवा दरपत्रक जाहीर केला आहे. दुधाचा दर ₹8 ने वाढेल, तर दही ₹14 ने महाग होईल. 500 ग्रॅमची दह्याची पिशवी ₹28 वरून ₹36 होईल, आणि एक किलोची पिशवी ₹54 वरून ₹68 होईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: KMF म्हणजे कर्नाटक मिल्क फेडरेशन, ही राज्यातील मोठी दूध सहकारी संस्था असून ती Nandini या ब्रँड नावाखाली दूध विकते. अशा दर बदलांमागे अनेकदा शेतकरी आणि वाहतुकीचा वाढता खर्च असतो, त्यामुळे घरगुती मासिक बजेटवर त्याचा परिणाम जाणवतो.
Google says its tensor processing units, its AI chips, have gone to space aboard a satellite that is now running. CEO Sundar Pichai shared a Hello World update. Reports say the satellite has already answered an AI prompt from orbit, including a short poem.
पार्श्वभूमी
Context: AI data centres on Earth use large amounts of electricity and cooling, which is a growing concern for tech firms. Putting computing in orbit is an untested idea that companies are exploring as a possible alternative.
एका पाणी मंडळाने संवर्धनाचा विचार पुढे नेण्यासाठी हरित टँकर सेवा सुरू केली आहे. ही सेवा नेमकी कशी चालेल, याबाबत मथळ्यात अधिक तपशील दिलेला नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अनेक भारतीय शहरांमध्ये पाणीटंचाई ही वारंवार भेडसावणारी समस्या आहे, आणि जेव्हा पाइपलाइन कमी पडतात तेव्हा कोरड्या काळात पाणी पुरवण्यासाठी टँकर हा सामान्य मार्ग आहे.
बंगालच्या उपसागरावर मुरासू हे चक्रीवादळ अधिक तीव्र झाले आहे आणि आंध्र प्रदेशच्या किनाऱ्यावर त्याची धडक अपेक्षित आहे. ओडिशा सरकारने दक्षिणेकडील जिल्ह्यांसाठी उच्च सतर्कतेचा इशारा दिला आहे, कारण जोरदार पावसाची शक्यता आहे. सखल भागातील रहिवाशांना स्थलांतर करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बंगालच्या उपसागरातील चक्रीवादळे अनेकदा शरद ऋतूत तयार होतात आणि किनारपट्टीच्या भारतात जोरदार वारे व पूर आणू शकतात. ओडिशा आणि आंध्र प्रदेश या दोन्ही राज्यांना अलीकडच्या काही वर्षांत मोठ्या वादळांचा सामना करावा लागला आहे, त्यामुळे लवकर इशारे आणि स्थलांतर ही नेहमीची पावले आहेत.
पंतप्रधान मोदी यांनी World Bank च्या एका अहवालाचा उल्लेख केला, ज्यात भारतातील अत्यंत गरिबीत मोठी घट दिसते. त्यांनी ही घट ऐतिहासिक असल्याचे म्हटले आणि त्यामुळे पुढील पिढीसाठी संधींची मोठी लाट येईल, असे सांगितले. त्यांनी हा संदेश Instagram वर शेअर केला, आणि पार्श्वभूमीला एक चित्रपट गीत वाजत होते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: World Bank ही जागतिक कर्ज देणारी संस्था असून ती देशांसाठी गरिबीचे अंदाज प्रसिद्ध करते, अनेकदा आंतरराष्ट्रीय मर्यादा सुमारे $2.15 प्रतिदिन इतकी वापरून. नवीन घरगुती सर्वेक्षणे आल्यावर अत्यंत गरिबीचे आकडे अद्ययावत केले जातात, त्यामुळे त्यातील बदलांवर अनेकदा चर्चा होते.
केंद्र सरकार १ नोव्हेंबरपासून आपली आतापर्यंतची सर्वात मोठी डिजिटल लाइफ सर्टिफिकेट मोहीम सुरू करणार आहे. ती भारतातील २,००० ठिकाणी राबवली जाईल. निवृत्तीवेतनधारकांना डिजिटल पद्धतीने लाइफ सर्टिफिकेट जमा करणे सोपे व्हावे, हा या मोहिमेचा उद्देश आहे. ओळख पटवण्यासाठी फेस ऑथेंटिकेशन तंत्रज्ञानाचा वापर केला जाईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: निवृत्तीवेतन सुरू ठेवण्यासाठी निवृत्तीवेतनधारकांना दरवर्षी आपण हयात असल्याचा पुरावा द्यावा लागतो, आणि त्यासाठी लाइफ सर्टिफिकेट हा नेहमीचा पुरावा असतो. फेस ऑथेंटिकेशनमुळे निवृत्तीवेतनधारकांना बँक किंवा पेन्शन कार्यालयात प्रत्यक्ष जाण्याऐवजी कॅमेऱ्याच्या साहाय्याने आपली ओळख पटवता येते.
PopVax, a startup based in Hyderabad, says it is developing personalised cancer vaccines. The company's work is part of a new Mint series on India's biotech startups. It is a company claim so far, and no outside results are mentioned in the reports.
पार्श्वभूमी
Context: Personalised cancer vaccines are designed around a patient's own tumour, and most are still in research or early trials rather than routine treatment. Claims from startups should be read alongside peer-reviewed evidence.
शास्त्रज्ञ सांगतात की पॅसिफिक महासागरातील विक्रमी उष्णतेमुळे खूप तीव्र El Niño विकसित होत आहे. 2026-27 मधील ही घटना आधुनिक नोंदी सुरू झाल्यापासूनच्या सर्वात तीव्र घटनांपैकी एक असेल असा अंदाज आहे. तेव्हापासून फक्त तीन खूप तीव्र घटना नोंदल्या गेल्या आहेत, त्या 1982-83, 1997-98 आणि 2015-16 मध्ये.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: El Niño म्हणजे मध्य आणि पूर्व पॅसिफिकचे नैसर्गिक तापमानवाढीचे चक्र, जे जगभरातील पाऊस आणि उष्णतेचे नमुने बदलते. ते अनेकदा भारतीय मान्सूनला कमजोर करते, म्हणून शेतकरी आणि पाणी नियोजक याकडे बारकाईने लक्ष ठेवतात.
केरळचे विद्युत मंत्री म्हणाले आहेत की राज्यातील वीज संकट सोडवले जाईल. विजेची मागणी पूर्ण करण्यासाठी राज्य सरकार पर्यायी व्यवस्थांचा विचार करत आहे, आणि वीजपुरवठ्यावर ताण असताना ही घोषणा आली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: केरळ जलविद्युत धरणांवर आणि इतर राज्यांकडून वीज विकत घेण्यावर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून आहे, त्यामुळे जास्त मागणीच्या काळात वीज कमी पडणे ही वारंवार येणारी समस्या ठरली आहे. वीज कपातीचा फटका घरांना, रुग्णालयांना आणि छोट्या व्यवसायांना सारखाच बसतो.
PV Sindhu ने रविवारी जर्मनीत Hylo Open Super 500 विजेतेपद जिंकले. अंतिम सामन्यात तिने डेन्मार्कच्या Line Højmark Kjærfeldt हिला 21-12, 21-14 असे हरवले. हे तिचे या हंगामातील दुसरे विजेतेपद आहे. या विजयामुळे तिला 9,200 रँकिंग गुण मिळाले, जे World Tour Finals मध्ये स्थान मिळवण्यासाठी उपयोगी ठरू शकतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सिंधू दोन वेळा ऑलिंपिक पदक विजेती आहे, रिओ 2016 मध्ये रौप्य आणि टोकियो 2020 मध्ये कांस्य पदक. World Tour Finals ही हंगाम संपल्यावर होणारी सर्वोत्तम खेळाडूंची स्पर्धा आहे, त्यामुळे पात्रतेसाठी प्रत्येक रँकिंग गुण महत्त्वाचा असतो.
रशियाने युक्रेनच्या वीज यंत्रणेवर केलेल्या हल्ल्यांमुळे शेकडो हजारो लोकांची वीज खंडित झाली. राष्ट्राध्यक्ष Volodymyr Zelenskiy म्हणाले की अनेक प्रदेशांमधील तीव्र हल्ल्यांमुळे वीजपुरवठ्यावर गंभीर परिणाम झाला. त्याला प्रत्युत्तर म्हणून, त्याच दिवसाच्या वृत्तानुसार, ड्रोनने एका रशियन सुविधेचे नुकसान केले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: फेब्रुवारी 2022 मध्ये पूर्ण प्रमाणात आक्रमण सुरू झाल्यापासून रशिया आणि युक्रेन युद्धात आहेत, आणि दोन्ही बाजूंनी एकमेकांच्या ऊर्जा यंत्रणांवर वारंवार हल्ले केले आहेत. हिवाळ्यात घर गरम ठेवणे, पाणीपुरवठा आणि रुग्णालये यासाठी वीज ग्रीड महत्त्वाचे असते.
विल्लुपुरम येथील एका नोकरी मेळ्यात 167 कंपन्यांनी 4,214 उमेदवारांच्या मुलाखती घेतल्या. त्यापैकी 1,172 उमेदवारांना नियुक्तीपत्रे मिळाली, तर आणखी 163 उमेदवार दुसऱ्या फेरीसाठी पात्र ठरले. ज्या कंपन्यांनी नियुक्तीपत्रे दिली त्यांची नावे अहवालात दिलेली नाहीत. हा मेळावा तमिळनाडूच्या विल्लुपुरम जिल्ह्यात झाला.
पार्श्वभूमी
अशा नोकरी मेळ्यांमध्ये अनेक कंपन्या आणि नोकरी शोधणारे एकाच ठिकाणी येतात, त्यामुळे उमेदवारांच्या त्याच जागी मुलाखती होऊ शकतात. दुसरी फेरी पार करणाऱ्या उमेदवारांना अंतिम निवडीपूर्वी सहसा आणखी मुलाखतींना सामोरे जावे लागते.
केंद्र सरकारने राज्यांना कर हस्तांतरणाचा अतिरिक्त हप्ता जारी केला आहे, ज्याचे मूल्य Rs 1.09 लाख कोटी आहे. हा नियमित मासिक हप्ता आणि या आर्थिक वर्षात आधीच दिलेल्या दुसऱ्या अतिरिक्त हप्त्याव्यतिरिक्त आहे. हा पैसा केंद्राच्या कर उत्पन्नातील त्या हिश्श्याचा भाग आहे जो राज्यांना दरवर्षी मिळतो.
पार्श्वभूमी
कर हस्तांतरण म्हणजे केंद्र सरकार संघाच्या कर उत्पन्नातील जो हिस्सा राज्य सरकारांना देते, तो राज्ये शाळा, रस्ते आणि आरोग्य यांसाठी वापरतात. केंद्र साधारणपणे नियमित मासिक हप्त्यांमध्ये हे पैसे देते, आणि कधीकधी त्यात अतिरिक्त रक्कम जोडली जाते.
मोठ्या AI कंपन्यांनी प्रकाशकांना वेब स्क्रॅपिंगचा काही भाग रोखण्यासाठी नवीन पद्धत देण्याचे वचन दिले आहे. आज प्रकाशकांना वेबवरून डेटा गोळा करणाऱ्या प्रत्येक बॉटसाठी वेगळ्या ब्लॉकिंग कमांड जोडाव्या लागतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: AI मॉडेल्स मोठ्या प्रमाणात वेब मजकुरावर प्रशिक्षित केले जातात, आणि बातम्यांच्या साइट्स बऱ्याच काळापासून बॉट्सनी त्यांचा मजकूर कॉपी करण्याबद्दल तक्रार करत आहेत. Robots.txt ही प्रमाणित फाइल आहे जी बॉट्सना कोणती पाने क्रॉल करू नयेत हे सांगते, आणि प्रकाशक सध्या तिचा वापर करतात.
Manipal Hospitals is urging people to spot stroke early using the BE FAST approach, a quick check for warning signs. The message comes on World Stroke Day, when a neurologist stresses that acting fast matters most in getting help.
पार्श्वभूमी
Context: BE FAST stands for balance, eyes, face, arms, speech and time, a memory aid for a stroke's common signs. Stroke is a leading cause of death and disability in India, and early treatment can limit lasting damage.
NDTV Datafy च्या तपासणीत हिंदी, भोजपुरी आणि पंजाबी भाषेतील शेकडो गाणी आढळली, जी लैंगिक कृत्यांचे वर्णन करतात. मथळ्यानुसार अशी 153 गाणी 30 दिवसांत दिसली, ती AI ने बनवलेली होती आणि YouTube वर अल्पवयीन मुलांना दाखवली गेली. या शोधामुळे मुलांसाठी नसलेला आशय प्लॅटफॉर्म कसा तपासतात, असे प्रश्न निर्माण झाले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: YouTube कडे वयाच्या सेटिंग्ज आणि आशयाचे नियम आहेत, पण AI साधनांमुळे कोणीही झटपट गाणी आणि व्हिडिओ बनवू शकतो, त्यामुळे फिल्टर्सना वेग राखणे कठीण जाते. भोजपुरी आणि पंजाबी संगीत भारतात प्रचंड लोकप्रिय असल्याने असा आशय मोठ्या कुटुंब प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचू शकतो.
Cyclone Murasu हे तीव्र चक्रीवादळ November 2-3 च्या रात्री Nellore आणि Narsapur दरम्यान आंध्र प्रदेश किनारपट्टी ओलांडण्याची शक्यता आहे. Cyclone Arnab नंतर चिंता वाढवत पाच जिल्ह्यांमध्ये red alert जारी करण्यात आला आहे. वादळ जवळ येत असताना किनारी जिल्ह्यांसाठीच्या इशाऱ्यांची पातळी वाढली आहे.
पार्श्वभूमी
चक्रीवादळे उबदार समुद्रावर तयार होतात आणि जोरदार वारे व मुसळधार पाऊस आणतात; भारताच्या पूर्व किनाऱ्यावर प्रत्येक हंगामात अशी अनेक वादळे येतात. Red alert ही सर्वोच्च इशारा पातळी असून, अधिकाऱ्यांना गंभीर नुकसानीची अपेक्षा असते तेव्हा ती दिली जाते.
Char Dham मार्गावरील हेलिकॉप्टर चालकांनी two-pilot नियमामुळे सेवा बंद करण्याची धमकी दिली आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार सध्याच्या व्यावसायिक रचनेत हा वाढता खर्च ते सोसू शकत नाहीत. विमान वाहतूक नियामकाने हेलिकॉप्टर उड्डाणांसाठी दोन पायलट बंधनकारक करण्याचा निर्णय घेतल्यानंतर ही धमकी आली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Char Dham हे हिमालयातील मोठे तीर्थयात्रा मार्ग आहे, जिथे हेलिकॉप्टर यात्रेकरूंना कठीण प्रदेशातून घेऊन जातात. भारताचे विमान वाहतूक नियामक DGCA विमान सुरक्षेचे नियम ठरवते, आणि अशा कर्मचारी बदलांमुळे चालकांकडून खर्चाबाबत चिंता व्यक्त होणे सामान्य आहे.
केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह म्हणाले की 2029 पर्यंत भारत आणि पंजाब अंमली पदार्थमुक्त होतील. त्याच वक्तव्यात त्यांनी काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांच्यावरही टीका केली. हे वक्तव्य या मुद्द्यावरील राजकीय वादाचा भाग म्हणून नोंदवले गेले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: पंजाब हे अंमली पदार्थांच्या सेवनाशी झगडणारे राज्य म्हणून व्यापकपणे ओळखले जाते, विशेषतः तरुणांमध्ये. तिथे हा मुद्दा प्रचाराचा मोठा विषय राहिला आहे. शाह हे केंद्रीय गृहमंत्री आहेत, जे देशाची अंतर्गत सुरक्षा आणि पोलीस व्यवस्था सांभाळतात.
1 नोव्हेंबरपासून GST प्रणाली अशा छोट्या विक्रेत्यांसाठी नोंदणी सोपी करणार आहे, जे ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवर विकतात पण अनेक राज्यांमध्ये त्यांचे भौतिक अस्तित्व नाही. GST पोर्टलवर वापरायला सोपे स्क्रीन आणि अर्जांसाठी स्पष्ट कागदपत्र नियम येतील. स्वयंचलित मंजुरी आणि जलद परतावा हे देखील या बदलांचा भाग आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: GST म्हणजे भारताचा वस्तू आणि सेवा कर, जो 2017 मध्ये अनेक राज्य आणि केंद्रीय करांऐवजी लागू झाला. ज्या प्रत्येक राज्यात व्यवसाय विक्री करतो, तिथे त्या राज्याची स्वतंत्र नोंदणी लागू शकते, त्यामुळे सोप्या नियमांचा छोट्या ऑनलाइन विक्रेत्यांना मोठा फायदा होऊ शकतो.
महाराष्ट्र विधानसभेने महिला शेतकरी सक्षमीकरण विधेयक मंजूर केले आहे. या कायद्यामुळे जमीन स्वतःच्या नावावर नसतानाही महिलांना स्वतंत्र शेतकरी म्हणून मान्यता मिळू शकते. शेतात काम करणाऱ्या महिलांविरुद्ध असलेल्या दीर्घकालीन भेदभावावर या निर्णयामुळे प्रकाश पडतो. महिला शेतकऱ्यांचा डेटाबेस तयार करण्याचीही मागणी या लेखात केली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अनेक महिला शेतीचे काम करतात, पण सरकारी नोंदींमध्ये त्यांना अनेकदा शेतकरी म्हणून धरले जात नाही, कारण सहसा जमिनीच्या मालकीवरून मान्यता ठरते. ही मान्यता शेती योजना, कर्ज आणि लाभांपर्यंत पोहोचण्यावर परिणाम करू शकते.
अमेरिकेत मंगळवारी 2026 च्या midterm निवडणुकांसाठी मतदान होणार आहे. Senate च्या 35 जागा आणि House च्या सर्व 435 जागांवर निवडणूक होत आहे. सध्या Republicans कडे Senate मध्ये 53-47 असे बहुमत असून House मध्ये 218-214 अशी आघाडी आहे.
पार्श्वभूमी
Midterm निवडणुका अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या चार वर्षांच्या कार्यकाळाच्या साधारण मध्यावर होतात. त्या ठरवतात की पुढील दोन वर्षे Congress वर कोणत्या पक्षाचे नियंत्रण असेल. प्रत्येक सभागृहावर कोणाचे नियंत्रण आहे, त्यावरून राष्ट्राध्यक्षांना कायदे मंजूर करून घेणे आणि नियुक्त्यांना मान्यता मिळवणे किती सोपे जाईल, हे ठरते.
भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरण (FSSAI) ने हैदराबादमधील 14 रेस्टॉरंटचे परवाने निलंबित केले आहेत. त्यात Hotel Nayaab आणि Shah Ghouse यांचा समावेश आहे. स्वयंपाकघरे अस्वच्छ असणे, कीटकांचा प्रादुर्भाव आणि एक्सपायर झालेले अन्न ही कारणे आहेत. Taj Falaknuma Palace आणि Pista House यांसह आणखी आठ रेस्टॉरंटना कारणे दाखवा नोटीस देण्यात आली आहे, म्हणजे त्यांना अधिकृतपणे स्पष्टीकरण द्यावे लागेल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: FSSAI ही देशातील राष्ट्रीय नियामक संस्था आहे. ती संपूर्ण भारतात रेस्टॉरंट आणि पॅकबंद अन्नासाठी अन्न सुरक्षेचे नियम ठरवते आणि त्यांची अंमलबजावणी करते. परवाना निलंबन ही त्यांची सर्वात कठोर कारवाई आहे, आणि कारणे दाखवा नोटीस म्हणजे अंतिम निर्णयापूर्वी व्यवसायाला उत्तर देण्याची संधी.
सर्वोच्च न्यायालय Reserve Bank of India च्या KYC नियमांचा पुन्हा आढावा घेणार आहे. बँका खाते उघडण्यापूर्वी ग्राहकांची ओळख तपासण्यासाठी हे नियम वापरतात. या आढाव्याचा उद्देश सायबर फसवणूक आणि म्यूल खाती रोखणे हा आहे, जिथे बँक खात्यांचा वापर बेकायदेशीरपणे मिळवलेले पैसे हलवण्यासाठी केला जातो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: KYC म्हणजे Know Your Customer, म्हणजे बँका आपले ग्राहक खरोखर कोण आहेत याची खातरजमा करण्यासाठी पाळत असलेली प्रक्रिया. म्यूल खाती अनेकदा चोरलेल्या किंवा उसन्या ओळखपत्रांवर उघडली जातात, आणि भारतात ऑनलाइन फसवणूक वाढत असल्याने न्यायालयाचा हा आढावा खाती कशी उघडली जातात ते बदलू शकतो.
इराणी वाटाघाटीकर्ते Doha मध्ये आहेत, अमेरिका आणि इराणमधील युद्ध संपवण्याबाबत चर्चा सुरू ठेवण्यासाठी. अधिकाऱ्यांच्या मते, November 3 रोजी होणाऱ्या US midterm निवडणुकांनंतर संघर्ष पुन्हा वाढू शकेल, अशी चिंता या चर्चेमागे आहे. ही तारीख अमेरिकन राजकारणासाठी महत्त्वाची आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कतारची राजधानी Doha वॉशिंग्टन आणि तेहरान यांच्यातील अप्रत्यक्ष चर्चेसाठी एक भेटीचे ठिकाण बनले आहे. मध्यावधी निवडणुकांनंतर धोरणात बदल झाला तर चर्चा कशा पुढे जातील यावर मुत्सद्दी अमेरिकन राजकारणावर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत.
42 वेळा रणजी ट्रॉफी जिंकणारी मुंबई तीन मोठे विजय मिळवून सामन्यात उतरत आहे, आणि तांत्रिकदृष्ट्या ती पाहुणा संघ आहे. यजमान रेल्वेचे आतापर्यंत फक्त दोन गुण आहेत आणि ते परिस्थिती बदलण्याचा प्रयत्न करतील. हा सामना 2026 च्या रणजी ट्रॉफी हंगामाचा भाग आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: रणजी ट्रॉफी ही भारतातील देशांतर्गत संघांची सर्वोच्च प्रथम श्रेणी क्रिकेट स्पर्धा आहे, आणि प्रत्येक सामन्यातील गुण ठरवतात की कोण बाद फेरीत पोहोचणार. मुंबईने इतर कोणत्याही संघापेक्षा जास्त वेळा हे जेतेपद जिंकले आहे.
शनिवारी जर्मनीत झालेली मोठी निदर्शने बहुतांश शांततेत पार पडली. पण रात्र झाल्यावर परिस्थिती हिंसक बनली. फ्रँकफर्ट, कोलोन, हॅम्बुर्ग आणि बर्लिन या शहरांमध्ये दंगलखोर आणि पोलिस यांच्यात संघर्ष झाला. किती लोक जखमी झाले किंवा किती जणांना अटक झाली, याची माहिती अहवालात दिलेली नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ही निदर्शने Gen Z आंदोलनाच्या लाटेचा भाग आहेत. ही लाट जर्मनीमध्ये ३४ शहरांपर्यंत पसरली असून, याबद्दल आम्ही आधी बातमी दिली होती. जर्मनीत आंदोलन करणे कायदेशीर आहे, पण पोलिसांशी झालेल्या चकमकींमुळे आंदोलने कशी हाताळली जातात, याबाबत प्रश्न उपस्थित होत आहेत.
भारतीय दिवाळखोरी आणि शोधन अक्षमता मंडळाने नवे नियम अधिसूचित केले आहेत. त्यानुसार आर्थिकदृष्ट्या सक्षम रिअल इस्टेट प्रकल्पांना दिवाळखोरी प्रक्रियेतून सूट मागता येईल. एखाद्या विकासकाच्या इतर प्रकल्पांत अडचण आली तरी चांगल्या प्रकल्पांचे संरक्षण करणे हा यामागचा उद्देश आहे. यामुळे घर खरेदीदारांना बांधकामातील विलंब आणि नोंदणीच्या अडचणी कमी होऊ शकतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कर्जाची परतफेड न झाल्यामुळे बिल्डरचे काम थांबले, तेव्हा अनेक घर खरेदीदारांना फ्लॅटसाठी वर्षानुवर्षे वाट पाहावी लागली आहे. भारताच्या दिवाळखोरी कायद्यानुसार, एका विकासकाच्या अपयशामुळे त्याचे सर्व प्रकल्प गोठू शकतात, म्हणून नवे नियम चांगल्या प्रकल्पांसाठी अरुंद पण स्वतंत्र मार्ग देतात.
ऑक्टोबरमध्ये भारताचे एकूण GST संकलन Rs 2,31,290 crore झाले, जे 22.9% जास्त आहे. एप्रिल ते ऑक्टोबर या काळातील एकूण संकलन Rs 14,77,569 crore असून ते 13.2% वाढले आहे. ऑक्टोबरच्या संकलनात केंद्रीय GST चा वाटा Rs 42,935 crore होता.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: GST म्हणजे वस्तू आणि सेवा कर, जो 2017 मध्ये अनेक जुन्या राज्य आणि केंद्रीय करांच्या जागी लागू झालेला भारतातील बहुतेक विक्रीवरील एकच कर आहे. एकूण आकडे परताव्यांपूर्वीचे असतात, त्यामुळे ते किती पैसा येत आहे हे दाखवतात, सरकारकडे शेवटी किती रक्कम राहते हे नाही.
आज, 1 नोव्हेंबर रोजी भारतातील प्रमुख शहरांमध्ये पेट्रोल आणि डिझेलचे दर बहुतांशी स्थिर राहिले. काही शहरांमध्ये CNG चे दर वाढले. दर शहरानुसार बदलतात, त्यामुळे टाकी भरण्यापूर्वी तुमच्या शहरातील दर तपासा. इंधनाचे दर वारंवार बदलू शकतात, म्हणून प्रवासापूर्वी एक झटपट तपासणी उपयुक्त ठरते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात इंधनाच्या किमती दररोज बदलण्याच्या पद्धतीने ठरवल्या जातात. स्थानिक कर आणि वाहतुकीचा खर्च यांमुळे शहरांनुसार दर वेगळे असतात. CNG हा स्वच्छ वायू असून अनेक गाड्या आणि रिक्षांमध्ये वापरला जातो, त्यामुळे त्याच्या किमतीतील बदलाचा थेट परिणाम दररोज प्रवास करणाऱ्यांवर होतो.
सरकारने कारसाठी नवीन नियमांचा प्रस्ताव दिला आहे. या नियमांमुळे चालकाने ब्रेक लावण्याआधीच कार आपोआप ब्रेक लावू शकतील. हे नियम २०२७ पासून लागू होऊ शकतात.
पार्श्वभूमी
ऑटोमॅटिक इमर्जन्सी ब्रेकिंग सिस्टीम सेन्सरच्या मदतीने संभाव्य अपघात ओळखते. चालकाने वेळेत प्रतिसाद दिला नाही तर ती ब्रेक लावते. भारतात रस्ते अपघातातील मृत्यूंची संख्या जगात सर्वाधिक आहे, त्यामुळे वाहन सुरक्षा नियम हा सरकारच्या सतत लक्ष केंद्रित असलेला विषय आहे.
महाराष्ट्र कृष्णा आणि भीमा नद्यांवर करणार असलेल्या नदी वळवण्याच्या प्रकल्पाला कर्नाटक विरोध करणार असल्याचे सांगण्यात आले आहे. शेजारील दोन राज्यांमध्ये सामायिक नदीपाण्यावरून हा वाद निर्माण झाला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कृष्णा आणि भीमा या दख्खनमधील प्रमुख नद्या आहेत. कर्नाटक आणि महाराष्ट्र या नद्यांचे पाणी सामायिक करतात, त्यामुळे नदी वळवण्याच्या योजनांमुळे दोन राज्यांमध्ये अनेकदा वाद होतात.
An Indian multicentre phase III trial, a large late-stage test across several centres, tested a non-steroid treatment based on olanzapine, a medicine, to prevent vomiting during chemotherapy. It was found not inferior to the standard steroid-based treatment, dexamethasone. More research is still needed before the findings can be widely accepted.
पार्श्वभूमी
Context: Chemotherapy often causes nausea and vomiting, and doctors have commonly used steroids such as dexamethasone to control it. Steroids can have side effects, so a non-steroid option that works as well could matter for patients.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प म्हणाले की इराणमध्ये अमेरिकेकडे अजून एक-दोन लक्ष्ये आहेत आणि नवे हल्ले काही मिनिटांत होऊ शकतात. Mojtaba Khamenei यांनी इराणकडून जलद प्रत्युत्तराचा इशारा दिला. ट्रम्प यांनी Pickaxe Mountain नावाच्या ठिकाणाचा उल्लेख केला आणि युद्ध लवकरच संपेल असेही सांगितले. कोणतीही नवी कारवाई नेमकी कधी होईल हे अजून स्पष्ट नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव बऱ्याच काळापासून सुरू आहे, आणि जगातील बहुतांश तेल ज्या मार्गावरून जाते त्या Strait of Hormuz वरून संघर्षाची ठिणगी पडत आली आहे. भारत बहुतेक कच्चे तेल आयात करतो, त्यामुळे तिथे संघर्ष झाला तर देशात इंधनाचे दर वाढू शकतात.
केंद्र सरकारने राज्य सरकारांना FY27 साठी ₹1.09 लाख कोटींचा अतिरिक्त कर वाटप हप्ता जारी केला आहे. उत्तर प्रदेशला सर्वाधिक, ₹19,208 कोटी मिळाले असून त्यानंतर बिहार आणि मध्य प्रदेशचा क्रमांक लागतो. ही रक्कम केंद्राच्या कर उत्पन्नातून राज्यांना मिळणाऱ्या नियमित हस्तांतरणाच्या व्यतिरिक्त आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: केंद्र सरकार बहुतांश मोठे कर गोळा करते, पण त्यातील ठरावीक हिस्सा राज्यांसोबत वाटते. राज्य सरकारे हा पैसा शाळा, रुग्णालये आणि रस्त्यांसाठी खर्च करतात. असे अतिरिक्त हप्ते नियमित हस्तांतरणाच्या वर दिले जातात.
नेपाळमध्ये सहा भारतीय पर्यटक अडकले असून त्यांच्या सुटकेसाठी बचावकार्य सुरू झाले आहे. एका अधिकाऱ्याच्या माहितीनुसार, सुरक्षा कर्मचारी आणि त्यांच्या नेपाळी मार्गदर्शकाने इशारा दिला होता तरीही ते त्या भागात गेले. ते किती वेळ अडकले आहेत, याची माहिती अहवालात दिलेली नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नेपाळमधील डोंगराळ आणि ट्रेकिंगच्या भागांना दरवर्षी अनेक भारतीय प्रवासी भेट देतात. हवामान, कठीण भूप्रदेश आणि दुर्गम ठिकाणांमुळे तिथे बचावकार्य संथ होऊ शकते. प्रवासाचे नियोजन करताना मार्गदर्शक आणि स्थानिक इशारे सहसा महत्त्वाचे असतात.
Donald Trump म्हणतात की अमेरिका 10 minutes मध्ये Iran वर हल्ला करू शकते. Mojtaba Khamenei यांनी हल्ल्यांना कोणतेही बंधन न ठेवता प्रत्युत्तर देण्याचे आदेश दिले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Iran च्या नेत्याकडे देशाचा अंतिम अधिकार असतो. अमेरिका आणि Iran यांच्यात Iran च्या अणू कार्यक्रमावरून दीर्घकाळ तणाव आहे. Strait of Hormuz हा महत्त्वाचा तेल मार्ग आहे आणि भारताचे बरेचसे कच्चे तेल त्यामधून जाते, त्यामुळे तो भारतासाठी महत्त्वाचा आहे.
श्रीलंकेतील ५० वर्षांच्या रुचिरा रणसिंघे सांगतात की त्या २०२३ पासून कूक आयलंड्सवर अडकल्या आहेत. कूक आयलंड्स हा दक्षिण पॅसिफिकमधील एक छोटा बेट देश आहे. त्यांना श्रीलंकेला परत जायचे आहे, पण विमान प्रवासासाठी लागणारा ट्रान्झिट व्हिसा त्यांना अजून मिळालेला नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कूक आयलंड्स हा दक्षिण पॅसिफिकमधील लहान बेटांचा समूह असून तो न्यूझीलंडशी जोडलेला आहे. ट्रान्झिट व्हिसा म्हणजे दुसऱ्या ठिकाणी जाताना एखाद्या देशातून जाण्याची परवानगी.
जनगणना 2027 च्या दुसऱ्या टप्प्याला 1 डिसेंबरपासून सुरुवात होत आहे. उत्तर प्रदेश, उत्तराखंड, गोवा आणि पंजाब या निवडणूक होणाऱ्या राज्यांमध्ये हे काम होईल. क्षेत्रीय प्रशिक्षक सुमारे 34 लाख गणनाकारांना 40 प्रश्नांबाबत माहिती देत आहेत. नवीन प्रश्नांमुळे मुलाखती अधिक लांब आणि अधिक संवेदनशील होतील, त्यामुळे कामात अधिक काळजी घ्यावी लागेल.
पार्श्वभूमी
जनगणना दर दहा वर्षांनी एकदा लोकसंख्येची नोंद करते, आणि तिच्या माहितीमुळे सरकारला सेवा आणि साधनसंपत्तीचे नियोजन करण्यास मदत होते. गणनाकार हे क्षेत्रीय कर्मचारी असतात जे घरोघरी जाऊन उत्तरे गोळा करतात.
विदर्भ आणि मध्य प्रदेश यांच्यात रणजी ट्रॉफीचा सामना सुरू आहे, ज्यात दोन्ही संघांना महत्त्वाचे गुण मिळवायचे आहेत. यजमान विदर्भ 19 गुणांसह अ गटात अव्वल आहे. पाहुणा मध्य प्रदेश 13 गुणांसह चौथ्या स्थानावर आहे. रणजी ट्रॉफी ही भारतातील प्रथमश्रेणी देशांतर्गत क्रिकेट स्पर्धा आहे.
पार्श्वभूमी
रणजी ट्रॉफी गटांमध्ये खेळवली जाते, आणि गुणतालिकेत वरच्या स्थानावर असलेल्या संघांना बाद फेरीत जाण्याची अधिक संधी असते. प्रत्येक संघ एका राज्य क्रिकेट संघटनेचे प्रतिनिधित्व करतो, त्यामुळे स्थानिक चाहते या निकालांचा बारकाईने मागोवा घेतात.
WTA Chennai Open एका शेवटच्या वेळेसाठी सुरू होणार आहे. स्पर्धा कशी पार पडेल यात हवामानाची भूमिका असू शकते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: WTA ही महिलांची व्यावसायिक टेनिस टूर आहे, आणि Chennai ने अनेक वर्षे या स्पर्धेचे आयोजन केले आहे. पाऊस किंवा उष्णतेमुळे सामने उशिरा सुरू होऊ शकतात किंवा लहान होऊ शकतात, म्हणून आयोजक अनेकदा हवामानातील बदलांसाठी नियोजन करतात.
केंद्र सरकारने नंदन नीलेकणी यांच्या नेतृत्वाखालील परीक्षा सुधारणा कार्यदलाची मुदत जानेवारी 2027 पर्यंत वाढवली आहे. सहा सदस्यांच्या या समितीला 50,000 हून अधिक सूचना मिळाल्या असून त्यांनी इस्रोचे माजी अध्यक्ष के. राधाकृष्णन यांच्याशीही सल्लामसलत केली. पेपरफुटी रोखण्यासाठी उपाय सुचवणे हे त्यांच्या जबाबदारीत आहे, ही चिंता देशभरातील विद्यार्थ्यांना भेडसावते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नंदन नीलेकणी हे प्रसिद्ध भारतीय तंत्रज्ञान उद्योजक आणि इन्फोसिसचे सह-संस्थापक आहेत. शालेय आणि भरती परीक्षांमधील पेपरफुटी ही भारतात वारंवार उद्भवणारी चिंता आहे, म्हणूनच या समितीचे काम विद्यार्थ्यांसाठी आणि पालकांसाठी महत्त्वाचे आहे.
हरियाणातील एका गावची 29 वर्षीय कुस्तीपटू Manisha Bhanwala हिने कझाकस्तानमध्ये जागतिक विजेतेपद जिंकले. महिला कुस्तीचे जागतिक अजिंक्यपद जिंकणारी ती भारताची पहिली महिला ठरली, त्यामुळे या स्पर्धेतील देशाची दीर्घ प्रतीक्षा संपली. लहानशा गावातून आलेला तिचा प्रवास दाखवतो की ग्रामीण भागातील प्रशिक्षण तरुण खेळाडूंना किती पुढे नेऊ शकते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: हरियाणाने भारतातील अनेक अव्वल कुस्तीपटू दिले आहेत आणि गावातील आखाडे, म्हणजे कुस्तीचे मातीचे मैदान, हा या खेळात येण्याचा सामान्य मार्ग आहे. वरिष्ठ जागतिक विजेतेपद हा या खेळातील सर्वोच्च सन्मानांपैकी एक आहे, त्यामुळे हा विजय मोठा टप्पा आहे.
भारतात प्राण्यांवरील चाचण्यांसाठी नवीन नियम प्रस्तावित करण्यात आले आहेत, आणि त्यावरून सुरक्षा उपायांबद्दल वाद पेटला आहे. हे उपाय पुरेसे कठोर आहेत का, यावर काही लोकांमध्ये मतभेद आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात प्राण्यांचा वापर करून होणाऱ्या संशोधनासाठी फार पूर्वीपासून नियम आहेत, आणि नियामक ते वेळोवेळी अद्ययावत करतात. असे सुरक्षा उपाय किती कठोर असावेत यावरून प्राणी कल्याण गट आणि शास्त्रज्ञ अनेकदा एकमेकांशी भिडतात.
हवामान लेखिका मृदुला रमेश इशारा देतात की वाढत्या तापमानामुळे हिमालयातील पर्माफ्रॉस्ट वितळत आहे. हीच गोठलेली जमीन डोंगर उतारांना एकत्र धरून ठेवते. त्यांच्या मते उतार कमकुवत होणे आणि खडक पकड सोडणे यामुळे भूस्खलन आणि पुराचा धोका वाढू शकतो, तसेच पाऊसही अधिक जोरदार होऊ शकतो. या बदलांची तुलना त्यांनी भगवान शंकराच्या सैल होणाऱ्या जटांशी केली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: पर्माफ्रॉस्ट म्हणजे वर्षभर गोठलेली राहणारी जमीन. हिमालयात ती उतार स्थिर ठेवण्यास मदत करते. वाढत्या तापमानाची चिंता या पर्वतीय प्रदेशासाठी सतत वाढत आहे, कारण हाच प्रदेश गंगेसारख्या मोठ्या नद्यांना पाणी पुरवतो.
भारताने Asian Champions Trophy मध्ये मलेशियाला हरवले, आणि Harmanpreet ने तीन गोल करत हॅट-ट्रिक साधली. जपान आणि कोरियाही उपांत्य फेरीत पोहोचले असून ते भारत आणि मलेशियासोबत सामील झाले आहेत. नॉकआउट टप्पा जवळ येत असताना भारताच्या या विजयामुळे त्याच्या आशा अजून जिवंत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Asian Champions Trophy ही आशियातील अव्वल संघांची हॉकी स्पर्धा आहे, आणि तिचे निकाल मोठ्या स्पर्धांआधी प्रत्येक देश किती बलवान आहे हे दाखवतात.
उत्तर कोरियाने आपल्या ताज्या शस्त्र सरावाचा भाग म्हणून क्लस्टर बॉम्ब असलेल्या वॉरहेडची चाचणी केली आहे. तणाव वाढलेला असतानाच ही चाचणी झाली. दोन्ही कोरियांच्या अतिसुरक्षित सीमेवर भूसुरंग स्फोटात दक्षिण कोरियाचे तीन सैनिक जखमी झाले होते. क्लस्टर बॉम्ब म्हणजे असे शस्त्र, जे मोठ्या भागात अनेक छोटे स्फोटक पसरवते. त्यामुळे शेजारी देशांमध्ये चिंता वाढली आहे.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: उत्तर कोरिया आणि दक्षिण कोरिया तांत्रिकदृष्ट्या अजूनही युद्धस्थितीत आहेत, कारण 1950-53 चे युद्ध शांतता करारावर नव्हे तर युद्धविरामावर संपले. प्योंगयांगने अनेक वर्षांपासून क्षेपणास्त्रे आणि शस्त्रांची चाचणी केली आहे, आणि त्या दोन देशांमधील भक्कम सीमा जगातील सर्वात तणावग्रस्त ठिकाणांपैकी एक आहे.
घरच्या मैदानावर खेळणारा पंजाब Andhra विरुद्ध फेव्हरिट मानला जात आहे, तर Andhra ला हताश म्हटले जात आहे. पंजाबचे तीन सामन्यांतून 12 गुण आहेत. Andhra ला घरच्या तीन सामन्यांतून फक्त तीन गुण मिळवता आले आहेत. रणजी ट्रॉफी ही भारताची मुख्य देशांतर्गत प्रथम श्रेणी क्रिकेट स्पर्धा आहे, जिथे संपूर्ण हंगामात संघ गुणांसाठी स्पर्धा करतात.
पार्श्वभूमी
रणजी ट्रॉफीचे गुण सामन्यांच्या निकालावरून मिळतात, त्यामुळे कमी विजय असलेला संघ लवकर मागे पडू शकतो. Andhra हा दक्षिणेकडील राज्य संघ आहे, आणि हे सामने यजमान संघाच्या मैदानावर होत असल्याने घरच्या कामगिरीला महत्त्व आहे.
इशान किशनने T20 आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमध्ये धावांचा धडाका लावत सूर्यकुमार यादवचा विक्रम मोडला आणि या प्रकारात 2,000 धावा करणाऱ्या फलंदाजांच्या निवडक क्लबमध्ये प्रवेश केला. बातम्यांनुसार भारताने न्यूझीलंडविरुद्धची मालिका 3-2 अशी जिंकली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: T20 आंतरराष्ट्रीय हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधील सर्वात छोटा प्रकार आहे, ज्यात प्रत्येक संघ सामन्यात 20 षटके फलंदाजी करतो. सूर्यकुमार यादव हा भारताच्या सर्वात प्रसिद्ध T20 फलंदाजांपैकी एक आहे, त्यामुळे त्याचा टप्पा ओलांडणे ही उल्लेखनीय कामगिरी आहे.
रामेश्वरमचे सात मच्छीमार कचथीवू बेटाजवळ श्रीलंकन नौदलाने ताब्यात घेतले. मच्छीमार नेत्यांनी या घटनेचा निषेध केला आणि दोन्ही सरकारांनी त्यांची लवकरात लवकर सुटका करावी अशी मागणी केली. या मच्छीमारांची प्रकृती कशी आहे किंवा ते घरी कधी परततील, याबाबत अहवालात आणखी माहिती दिलेली नाही.
पार्श्वभूमी
कचथीवू हे पाल्क सामुद्रधुनीतील एक छोटे बेट आहे, जे भारताने 1974 मध्ये श्रीलंकेला दिले. सागरी सीमा ओलांडून मासेमारी करताना तमिळनाडूचे मच्छीमार अनेकदा ताब्यात घेतले जातात.
आठवड्याच्या शेवटी देशभर झालेल्या निदर्शनांदरम्यान पॅरिसमध्ये पोलिस आणि आंदोलक यांच्यात चकमक झाली. वाढत्या राहणीमानाच्या खर्चाविरोधात आणि कमकुवत सार्वजनिक सेवांविरोधात फ्रान्सभर झालेल्या सलग तिसऱ्या विकेंड आंदोलनात 320,000 पेक्षा जास्त लोक सहभागी झाले. आंदोलनाचा मुख्य मुद्दा म्हणजे दैनंदिन जीवन किती महाग झाले आहे आणि सार्वजनिक सेवा किती चांगल्या चालतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: 2018 मध्ये फ्रान्समधील 'यलो वेस्ट' आंदोलनही राहणीमानाच्या खर्चावरूनच सुरू होऊन देशभर पसरले होते, त्यामुळे तिथे अशा संतापाचा इतिहास आहे. पॅरिस ही राजधानी असून मोठी रस्त्यावरची आंदोलने येथे नेहमी होतात.
Alphabet, Google's parent company, reported 25% revenue growth and Google Cloud revenue more than doubling. Investors are concerned because heavy spending on AI infrastructure is weighing on cash flow. They also question how AI-powered search will affect the advertising business. Both points matter for how the company spends its money next.
पार्श्वभूमी
Context: Google Cloud rents computing power and software to businesses, and the AI race has pushed big tech firms to spend heavily on data centres. Search ads bring in most of Alphabet's money, so changes there matter.
US tech stocks fell sharply, with reports saying the Nasdaq slid as fears over AI spending, a rout in Intel shares and worries about Anthropic's debt drove the selloff. One report said the sell-off wiped out nearly $1 trillion from US markets.
पार्श्वभूमी
Context: Big tech firms are spending huge sums on AI data centres and chips, so investors are worried whether those costs will pay off; the Nasdaq is the US index heavy in technology shares.
लावा म्हणते की ते स्मार्टफोनच्या किमती ₹3,000 पर्यंत वाढवणार आहेत. ही कंपनी प्रामुख्याने ₹30,000 पेक्षा कमी किमतीचे फोन विकते आणि बजेट व मिड-रेंज विभागावर तिचा भर आहे. या विभागातील ग्राहकांना हा बदल सर्वाधिक जाणवू शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: लावा हा भारतीय स्मार्टफोन ब्रँड असून तो बजेट फोनसाठी ओळखला जातो. ही वाढ त्या विभागात येते जिथे ग्राहक किमतींबाबत सर्वात जास्त संवेदनशील असतात. मिड-रेंज फोन त्या विभागाच्या थोडे वर असतात, म्हणून त्यांचे ग्राहकही किमतींवर बारीक लक्ष ठेवू शकतात.
आंध्र प्रदेशात नागरी संस्थांसाठीचे मतदान बहुतांश शांततेत पार पडले, मात्र काही ठिकाणी हिंसाचाराच्या घटना नोंदवल्या गेल्या. राज्य निवडणूक आयोगाने 13 महानगरपालिका आणि 79 नगरपालिका व नगर पंचायतींमध्ये दुपारी 3 pm पर्यंत एकूण मतदान 48.03 per cent असल्याचे सांगितले. 40 घटनांशी संबंधित 275 FIR नोंदवल्याचेही आयोगाने सांगितले. पुलिवेंदुलातील चकमकीनंतर Jagan Mohan Reddy यांनी तेथे पुनर्मतदानाची मागणी केली असून, आवश्यक असल्यास इतर ठिकाणी 2 November रोजी पुनर्मतदान होऊ शकते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नागरी संस्था शहरे आणि गावांमधील रस्ते, पाणी आणि कचरा संकलन यांसारख्या रोजच्या सेवा चालवतात. Pulivendula हा विधानसभा मतदारसंघ Jagan Mohan Reddy यांच्याशी जोडलेला आहे, जे आंध्र प्रदेशात YSRCP या विरोधी पक्षाचे नेतृत्व करतात आणि पूर्वी मुख्यमंत्री होते.
Apple has told its stores what to do about a problem where the inner screen of the iPhone Duo is cracking. Reports say Apple will replace affected devices. A Foxconn employee has claimed that Apple rushed the launch of the foldable phone. Apple has not confirmed that claim in these reports.
पार्श्वभूमी
Context: Foxconn is the Taiwanese company that assembles many Apple devices, including in India. Foldable phones use flexible screens, which have been a known durability concern for the whole industry.
परराष्ट्र व्यवहार मंत्री एस. जयशंकर यांनी रशिया, युरोप आणि युक्रेनसोबत युक्रेन-रशिया संघर्षावरील उपाययोजनांवर चर्चा केली. नागरी जहाजांवरील हल्ले थांबवणे आणि काळ्या समुद्रातील अडथळ्यांमुळे थांबलेली धान्य निर्यात पुन्हा सुरू करणे, यावर चर्चेत भर होता. G20 शिखर परिषदेदरम्यान या चर्चांची माहिती देण्यात आली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: काळा समुद्र हा युक्रेन आणि रशियामधून धान्य निर्यातीचा महत्त्वाचा मार्ग आहे, त्यामुळे जहाजवाहतुकीतील अडथळ्यांमुळे धान्य आयात करणाऱ्या देशांमध्ये अन्नाच्या किमती वाढू शकतात. फेब्रुवारी 2022 मध्ये युद्ध सुरू झाले आणि तेव्हापासून जागतिक व्यापारावर त्याचा परिणाम झाला आहे.
कर्नाटकचे उद्योगमंत्री एम. बी. पाटील म्हणाले की होंडा मोटर्स राज्याबाहेर जात नाही. केंद्रीय मंत्री एच. डी. कुमारस्वामी यांनी होंडाबाबत केलेले दावे त्यांनी निराधार ठरवले. अशा दाव्यांमुळे कर्नाटकातील गुंतवणुकीला फटका बसू शकतो, असा इशाराही पाटील यांनी दिला. होंडा राज्यात यशस्वीपणे काम करत असल्याचेही त्यांनी सांगितले. या विषयावर दोन्ही बाजूंनी सार्वजनिकरीत्या भाष्य झाले आहे.
पार्श्वभूमी
होंडा भारतात मोटारसायकली आणि कार बनवते. कार कंपन्यांचे प्रकल्पविषयक निर्णय बारकाईने पाहिले जातात, कारण त्यामुळे रोजगार आणि पुरवठादारांचा व्यवसाय यावर परिणाम होतो, आणि कर्नाटक हे भारतातील प्रमुख उत्पादन राज्यांपैकी एक आहे.
Group C मध्ये तीन विजयांसह 18 गुण मिळवून अव्वल असलेला Bengal दुसऱ्या क्रमांकावरील Maharashtra विरुद्धच्या सामन्यात फेव्हरिट म्हणून उतरेल. हा Group C मधील महत्त्वाचा सामना असून Eden Gardens वरील Bengal चा हा पहिलाच सामना आहे. त्या मैदानावर विजयी मालिका कायम ठेवणे Bengal चे लक्ष्य आहे.
पार्श्वभूमी
Ranji Trophy ही भारतातील प्रमुख प्रथम श्रेणी देशांतर्गत क्रिकेट स्पर्धा आहे, जिथे गट सामन्यांचे निकाल ठरवतात की कोणता संघ बाद फेरीत पोहोचेल. Kolkata मधील Eden Gardens हे भारतातील सर्वात प्रसिद्ध क्रिकेट मैदानांपैकी एक असून Bengal चे घरचे मैदान आहे.
अंतिम T20I सामन्यात न्यूझीलंडने भारतावर सात गडी राखून विजय मिळवला, ज्यात टिम सेफर्ट आणि ग्लेन फिलिप्स यांनी विजयात मोठी भूमिका बजावली. तरीही भारताने पाच सामन्यांची मालिका 3-2 ने जिंकली. मालिकेदरम्यान फिलिप्सने फिल सॉल्टचा विश्वविक्रम मोडल्याचेही एका मथळ्यात म्हटले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: T20 हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधील सर्वात लहान प्रकार आहे आणि अशा मालिकांमध्ये मोठ्या स्पर्धांपूर्वी नवीन खेळाडू आणि संयोजनांची चाचपणी केली जाते. 3-2 च्या निकालाचा अर्थ असा की मालिकेचा निर्णय शेवटच्या सामन्यानेच झाला.
सरकारने नीलेकणी यांच्या नेतृत्वाखालील परीक्षा सुधारणा समितीची मुदत जानेवारीपर्यंत वाढवली आहे. या बातमीत फक्त एवढेच सांगितले आहे की मुदतवाढ जानेवारीपर्यंत आहे, इतर कोणतीही माहिती दिलेली नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नंदन नीलेकणी हे Infosys चे सह-संस्थापक असून आधार योजनेचे शिल्पकार आहेत. 2024 मधील NEET पेपरफुटी प्रकरणानंतर भारतातील राष्ट्रीय परीक्षा कशा चालवल्या जातात याचा आढावा घेण्यासाठी ही समिती नेमली होती.
पक्षाने पहिली उमेदवार यादी जाहीर करताच पंजाबमधील AAP च्या दोन आमदारांनी पक्ष सोडला. या यादीत पुढील वर्षीच्या विधानसभा निवडणुकीसाठी सध्याच्या 40 आमदारांचा समावेश आहे. निवडणुकीच्या तयारीत हे राजीनामे पक्षासाठी धक्का आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: पंजाबमध्ये विधानसभा निवडणूक पुढील वर्षी होणार आहे, आणि पक्षाची पहिली उमेदवार यादी अनेकदा कोणाची जागा कायम राहते आणि कोणाला वगळले जाते, हे दाखवते. आमदार पक्ष बदलतात तेव्हा मतदानापूर्वी पक्षाची आकडेवारी बदलू शकते.
प्रस्तावित उत्तर कॉरिडॉर, ज्याला पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मंजुरी दिली आहे, त्याद्वारे दिल्ली आणि लखनौ बुलेट ट्रेनने 2 तास 12 मिनिटांत जोडली जाऊ शकतात. या अहवालात याची तुलना वंदे भारतच्या 6 तास 25 मिनिटांशी केली आहे. रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी आग्रा, कानपूर आणि वाराणसी यांच्या अंदाजित प्रवास वेळाही सांगितल्या आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारताची बुलेट ट्रेन योजना ही मोठ्या शहरांना हाय-स्पीड रेल्वेने जोडण्याचा दीर्घकालीन प्रकल्प आहे. वंदे भारत गाड्या हा देशातील सध्याचा वेगवान पर्याय असल्याने त्यांची तुलना केली आहे.
एका साप्ताहिक पोलमध्ये वाचकांनी म्हटले की Oppo Find X10 Pro Max खूप महाग आहे. त्यांच्या मते साधा Find X10 देखील जास्त किमतीचा आहे. हा पोल फोनविषयक बातम्या देणाऱ्या GSMArena या साइटने घेतला असून तो तिथल्या वाचकांच्या मतांवर आधारित आहे. इतर बातम्यांमध्ये Oppo च्या एका रिव्ह्यूसह MediaTek चिप्सवर चाचणी होत असलेल्या Ultra मॉडेलची माहिती आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Oppo ही चिनी स्मार्टफोन कंपनी आहे आणि तिची Find मालिका ही प्रीमियम श्रेणी आहे. खरेदीदार अनेकदा तिची तुलना इतर ब्रँडच्या टॉप फ्लॅगशिप फोनशी करतात.
प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचे म्हणणे आहे की पंजाबने पेंढा जाळणे थांबवण्यासाठी जमिनीवरील कृती ठरवलेल्या लक्ष्यांशी जुळायला हव्यात. शेतकऱ्यांनी अधिकाऱ्यांना आश्वासन दिले की ते पिकांचे अवशेष जाळणार नाहीत. ही आश्वासने शेतात प्रत्यक्ष बदलात रूपांतरित होतात की नाही, हाच मुख्य प्रश्न आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: पंजाबमधील शेतकरी कापणीनंतर शेत लवकर मोकळे करण्यासाठी भाताचे पेंढे अनेकदा जाळतात, आणि दरवर्षी शरद ऋतूत त्यातील धुरामुळे दिल्ली आणि आसपासच्या भागातील हवेची गुणवत्ता खालावते. दिल्लीने हिवाळ्यासाठी प्रदूषणविरोधी निर्बंध जाहीर केले आहेत, त्यामुळे हा त्याच हंगामी लढ्याचा भाग आहे.
3 नोव्हेंबरच्या अमेरिकेतील मध्यावधी निवडणुका डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या स्थलांतर धोरणाला आकार देऊ शकतात. यात H-1B व्हिसासाठी अर्ज करणाऱ्या भारतीय व्यावसायिकांसाठी आणि नोकरीवर आधारित ग्रीन कार्डसाठीच्या संभाव्य बदलांचा समावेश आहे. डेमोक्रॅटिक पक्षाचा विजय झाला तर प्रस्तावित व्हिसा मर्यादांची अधिक काटेकोर छाननी होऊ शकते आणि रिपब्लिकन पक्षाने पुढे आणलेल्या स्थलांतर योजनांवरील पावले मंदावू शकतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: H-1B हा अमेरिकेचा कामासाठीचा व्हिसा आहे, जो अनेक भारतीय सॉफ्टवेअर अभियंते आणि इतर कुशल कामगार वापरतात, तर ग्रीन कार्ड कायमस्वरूपी निवासाची परवानगी देते. प्रत्येक नवीन काँग्रेस आणि प्रशासन हे नियम बदलू शकते, त्यामुळे निवडणुकीच्या निकालांना अर्जदारांसाठी महत्त्व आहे.
2025-26 मध्ये Oil Palm प्रक्रिया 44.6 percent ने वाढली आणि शेतकऱ्यांना त्यांच्या घडांसाठी ₹1,100 crore इतकी रक्कम मिळाली. कृषिमंत्री Tummala Nageswara Rao म्हणाले की नवीन रिफायनरी, प्रक्रिया प्रकल्प आणि विस्तार कामाचे नियोजन आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Oil Palm हे खाद्यतेलाचे मोठे स्रोत आहे, आणि भारत बहुतांश स्वयंपाकाचे तेल आयात करतो, त्यामुळे देशांतर्गत पाम उत्पादनाचा पुरवठ्यावर परिणाम होतो. Andhra Pradesh हे Oil Palm घेणारे प्रमुख राज्यांपैकी एक आहे.
सरकारी आकडेवारीनुसार DR Congo मधील Ebola उद्रेकात 5,000 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे, आतापर्यंतचा हा सर्वात जीवघेणा उद्रेक आहे. 10,000 हून अधिक लोकांना या दुर्मिळ विषाणूची लागण झाली आहे. देशभरातील लोकांसाठी हा उद्रेक किती गंभीर बनला आहे हे या आकड्यांवरून दिसते.
पार्श्वभूमी
Ebola हा दुर्मिळ पण घातक विषाणू आहे, जो बाधित व्यक्तींच्या रक्त किंवा शरीरातील द्रवांच्या थेट संपर्कातून पसरतो. पहिल्या नोंदवलेल्या उद्रेकानंतर 1976 पासून DR Congo मध्ये Ebola चे अनेक उद्रेक झाले आहेत, त्यामुळे हा देश प्रतिसाद पथकांसाठी दीर्घकाळ लक्ष केंद्रित राहिला आहे.
इराणचे सर्वोच्च नेते Khamenei यांनी अमेरिका किंवा Israel ने हल्ला केल्यास भौगोलिक मर्यादा न ठेवता लष्करी प्रत्युत्तर देण्याचा आदेश दिल्याचे वृत्त आहे. त्याच वृत्तांनुसार, इराणचे परराष्ट्र मंत्री Araghchi यांनी अमेरिकेच्या संवादाच्या प्रयत्नाला सकारात्मक पाऊल म्हटले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: इराण, अमेरिका आणि Israel यांच्यात इराणच्या अणू कार्यक्रमावरून दीर्घकाळापासून तणाव आहे. सर्वोच्च नेत्याकडे इराणच्या लष्करावर आणि राज्याच्या निर्णयांवर अंतिम अधिकार असतो, त्यामुळे त्यांच्या आदेशांना मोठे महत्त्व असते.
ऑक्टोबरमध्ये परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी भारतीय शेअर्समधून ₹34,843 कोटी काढून घेतले. मात्र महिन्याच्या अखेरीस ते पुन्हा निव्वळ खरेदीदार बनले. यावरून अल्पकालीन भावनेत बदल दिसतो, पण तज्ज्ञांच्या मते एक आठवडाभराच्या खरेदीवरून हा बदल कायमस्वरूपी असेलच असे नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: FPI म्हणजे परदेशी गुंतवणूकदार जे भारतीय शेअर्स आणि बॉण्ड्सची खरेदी-विक्री करतात. त्यांनी मोठ्या प्रमाणात पैसे काढले तर स्थानिक गुंतवणूकदार खरेदी करत असतानाही बाजार खाली येऊ शकतो. त्यांच्या हालचाली जागतिक व्याजदर आणि अमेरिकी डॉलरवर अवलंबून असतात, त्यामुळे एका महिन्यावरून पूर्ण चित्र समजत नाही.
हैदराबाद राज्य सरकारमधील कर्मचाऱ्यांनी पाच दिवसांचा कामाचा आठवडा लागू करण्याची मागणी केली आहे. त्यांच्या मते यामुळे पाणी आणि वीज वाचू शकते, रस्त्यांवरील प्रदूषण कमी होऊ शकते आणि कामाची कार्यक्षमता वाढू शकते. ही मागणी एल निनो या हवामान स्थितीशी जोडलेली आहे, जी पावसावर आणि उष्णतेवर परिणाम करते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: एल निनो म्हणजे प्रशांत महासागराच्या काही भागाचे ठराविक काळाने होणारे तापमानवाढीचे चक्र. त्याचा संबंध भारतातील मान्सूनच्या कमी पावसाशी अनेकदा जोडला जातो, त्यामुळे पाणी आणि वीज वाचवणे अधिक महत्त्वाचे ठरते.
X वरील एका व्हायरल पोस्टनुसार एका कंपनीच्या IT टीमला प्रत्येक काम 15-मिनिटांच्या ब्लॉकमध्ये नोंदवण्यास सांगण्यात आले होते. लेखकाचा दावा आहे की यामुळे विभागाचा 31% वेळ प्रशासकीय काम म्हणून नोंदवला गेला आणि नंतर उत्पादकता 29% पर्यंत घसरली. हे दावे एका कर्मचाऱ्याच्या पोस्टवर आधारित आहेत आणि त्यांची स्वतंत्रपणे पडताळणी झालेली नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नियोक्ते वेळेची नोंद आणि कामाच्या नोंदी फार पूर्वीपासून वापरत आले आहेत, आणि आता अनेक कंपन्या कामाचे मोजमाप करण्यासाठी सॉफ्टवेअर वापरतात. भारतातील IT क्षेत्रात रिमोट आणि हायब्रिड कामाचे प्रमाण वाढल्यापासून कामाच्या ठिकाणी देखरेखीबद्दलची चर्चाही वाढली आहे.
भारत आणि न्यूझीलंड यांच्यातील पाचव्या T20I सामन्यात मिल्नेने दोन विकेट घेतल्या. लाईव्ह अपडेटमध्ये अभिषेकनंतर सॅमसनची विकेट भारताने गमावली. हा पाचवा T20I सामना असून लाईव्ह स्कोअर अजूनही अपडेट होत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: T20 आंतरराष्ट्रीय हा क्रिकेटचा सर्वात लहान प्रकार आहे, ज्यात प्रत्येक संघ 20 षटके फलंदाजी करतो. अशा मालिकेतील सामने अनेकदा एकूण निकाल ठरवतात, त्यामुळे प्रत्येक विकेट महत्त्वाची असते.
महाराष्ट्रातील एका ग्राहक आयोगाने एका शेतकऱ्याला सोलर पंप देण्याचा आदेश दिला आहे. शेतकऱ्याला हा पंप मिळण्यासाठी सात वर्षे वाट पाहावी लागली होती, त्यानंतर हा निर्णय आला.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ग्राहक आयोग खराब किंवा उशिरा मिळालेल्या सेवांबाबतच्या तक्रारी ऐकतात आणि उपाययोजनेचा आदेश देऊ शकतात. शेतकरी सिंचनासाठी सोलर पंप वापरतात, आणि अनेकदा सरकारी योजना त्यासाठी आर्थिक मदत करतात.
वेल्समध्ये शॉर्ट-नेक्ड ऑइल बीटल नावाचा दुर्मिळ कीटक पुन्हा दिसला आहे. तिथे याची शेवटची नोंद सुमारे ६० वर्षांपूर्वी झाली होती. अलीकडील सर्वेक्षणांनंतर हा कीटक देशातून पूर्णपणे नामशेष झाला असेल अशी तज्ज्ञांना भीती वाटत होती. या शोधाला अतिशय रंजक म्हटले जात आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ऑइल बीटल हे असे कीटक आहेत ज्यांच्या अळ्या घरट्यापर्यंत पोहोचण्यासाठी जंगली मधमाश्यांवर स्वार होतात. जंगली फुलांची कुरणे आणि त्यांच्यावर अवलंबून असलेल्या मधमाश्या नाहीशा झाल्यामुळे अनेक प्रजाती कमी झाल्या आहेत, त्यामुळे अशा पुनःशोधांकडे संवर्धनवादी बारकाईने लक्ष देतात.
Indian Oil says crude oil prices are volatile, with its buying swinging between discounts and premiums. It projects LPG under-recoveries of ₹309 per cylinder in November and ₹370 per cylinder in December. The statement came from Anuj Jain, Director (Finance).
पार्श्वभूमी
Context: Indian Oil is a state-run company that sells LPG, the cooking gas used in most Indian homes. When under-recoveries rise, oil firms lose money on each cylinder, which can lead to higher prices or government support.
एका फ्रेंच विद्यार्थी संघटनेने सांगितले की सोमवारपासून शाळांमधील आंदोलने पुन्हा सुरू होतील. ही निदर्शने वाढत्या किमतींविरोधातील मोठ्या चळवळीचा भाग आहेत. शिक्षणाच्या परिस्थितीबाबत आणि असमानतेबाबत असमाधानी असलेल्या उच्च माध्यमिक विद्यार्थ्यांनी काही आठवडे केलेल्या निदर्शनांमधून ही चळवळ उभी राहिली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: वाढत्या राहणीमान खर्चामुळे अनेक देशांमध्ये आंदोलने झाली आहेत आणि फ्रान्समध्ये विद्यार्थीही या व्यापक चळवळीत सहभागी झाले आहेत. शाळांमधील आंदोलनांमुळे वर्ग विस्कळीत होऊ शकतात आणि शाळांच्या परिस्थितीबाबत सार्वजनिक चर्चा अनेकदा सुरू होते.
घरगुती कामगार पुरवणाऱ्या प्रत्येक खासगी एजन्सीने नोंदणी करावी, असा आदेश दिल्ली सरकारने दिला आहे. एजन्सींनी 15 दिवसांच्या आत नोंदणी करून, त्यांनी पुरवलेल्या कामगारांची पोलीस पडताळणी पूर्ण करणे आवश्यक आहे. नियम मोडणाऱ्यांना Rs 50,000 दंड होऊ शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतातील अनेक शहरी घरांमध्ये मोलकरीण आणि स्वयंपाकी खासगी एजन्सीमार्फत नेमले जातात, आणि या एजन्सींवर सहसा सरकारी देखरेख कमी असते. पोलीस पडताळणीचा उद्देश घरात प्रवेश करण्यापूर्वी कामगाराची पार्श्वभूमी तपासणे हा आहे.
शनिवारी संध्याकाळपासून सुरू होणाऱ्या जोरदार पावसामुळे सोमवारपर्यंत अमेरिकेच्या नैऋत्य भागात अचानक पूर येण्याची शक्यता आहे. हवामान अंदाजात Arizona, Colorado, New Mexico आणि Utah या भागांचा उल्लेख आहे. या ठिकाणची जमीन आधीच पाण्याने भरलेली असल्यामुळे तिला आणखी पाणी लवकर शोषून घेता येणार नाही.
पार्श्वभूमी
अचानक पूर म्हणजे असे पूर जे अचानक येतात आणि वेगाने वाहतात. जोरदार पावसानंतर काही मिनिटांत किंवा तासाभरात ते तयार होऊ शकतात. नैऋत्य भाग कोरड्या हवामानासाठी ओळखला जातो, त्यामुळे जोरदार पावसानंतर भिजलेली जमीन अचानक पूर येण्याची शक्यता वाढवते.
दुष्काळामुळे पिकांचे नुकसान झाल्याने कर्नाटकात ज्वारीचे दर आजवरच्या सर्वोच्च पातळीवर पोहोचले आहेत. मालदंडी जातीची ज्वारी सप्टेंबरमध्ये ₹5,500 प्रति क्विंटल होती, ती आता ₹8,500 झाली आहे. गुंडू थेने ₹5,000 वरून वाढून आता ₹8,200 झाली आहे. या मुख्य धान्याचा खर्च राज्यभरातील घरांच्या बजेटवर परिणाम करतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ज्वारी, ज्याला सॉर्गम असेही म्हणतात, हे कर्नाटकातील अनेक भागांत मोठ्या प्रमाणात खाल्ले जाणारे मुख्य धान्य आहे. पाऊस कमी पडला की उत्पादन घटते आणि पुरवठा कमी होतो, म्हणून दर वाढतात.
शहराची नागरी संस्था असलेली ग्रेटर चेन्नई कॉर्पोरेशन नऊ झोनमध्ये ३६ नवीन उद्याने आणि ११ खेळाची मैदाने बांधण्याची योजना आखत आहे. ही योजना तामिळनाडूतील ₹1.5 लाख कोटी किमतीच्या मोठ्या शहरी विकास मोहिमेचा भाग आहे. नागरिकांना उद्याने आणि मनोरंजनाच्या जागा अधिक सहज मिळाव्यात, हा यामागचा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: चेन्नई हे मोठे आणि वेगाने वाढणारे शहर आहे, आणि तिथली नागरी संस्था रस्ते, गटारे आणि उद्याने यांची देखभाल करते. दाट लोकवस्तीच्या भारतीय शहरांमध्ये हिरवी जागा आणि खेळाची मैदाने अनेकदा कमी पडतात, त्यामुळे नव्या जागांचा दैनंदिन जीवनावर परिणाम होतो.
सरकारी मालकीची कोळसा खाण कंपनी Coal India ने ऑक्टोबरमध्ये 70.3 million tonnes इतका आजवरचा सर्वाधिक मासिक पुरवठा नोंदवला. हा गेल्या वर्षीच्या त्याच महिन्याच्या तुलनेत 19 percent जास्त आहे. या आकड्यातून त्या महिन्यात कंपनीने खरेदीदारांपर्यंत किती कोळसा पोहोचवला हे दिसते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारताच्या विजेपैकी मोठा वाटा अजूनही कोळशापासून तयार होतो, म्हणून पुरवठ्याच्या आकड्यांकडे विजेच्या मागणीचे संकेत म्हणून पाहिले जाते. Coal India ही देशातील सर्वात मोठी कोळसा उत्पादक कंपनी आहे.
ISRO ने October 30 रोजी श्रीहरिकोटा येथून NVS-03 नेव्हिगेशन उपग्रह प्रक्षेपित केला. या प्रक्षेपणामुळे NavIC स्वतंत्रपणे काम करणारे चार उपग्रह पुन्हा मिळाले आहेत. ही मोहीम भारताच्या स्वतःच्या, अधिक अचूक अवकाश-वेळ नेटवर्कच्या प्रयत्नांना बळ देते, जे परदेशी प्रणालींवर अवलंबून नसेल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NavIC ही भारताची स्वतःची प्रादेशिक उपग्रह नेव्हिगेशन प्रणाली आहे, जी भारत आणि जवळच्या भागांत ठिकाण व वेळेची सेवा देण्यासाठी बनवली आहे. GPS प्रमाणेच तिला कक्षेत उपग्रहांचा समूह लागतो, त्यामुळे प्रत्येक नवीन प्रक्षेपण ती सुरू ठेवण्यास मदत करते.
डिजिटल अरेस्ट फसवणुकीत बँकांनी जबाबदारी घ्यावी, असे सर्वोच्च न्यायालयाने म्हटले आहे. या बातमीसोबत मतदार यादी (SIR) वादांविषयी आणि भाजपच्या एका रॅलीविषयीच्या इतर अपडेट्सही आहेत. या घोटाळ्याचा पाठपुरावा करणाऱ्यांनी न्यायालयाच्या पुढील निर्देशांवर लक्ष ठेवावे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: डिजिटल अरेस्ट घोटाळ्यांमध्ये फसवणूक करणारे पोलीस, CBI किंवा कर अधिकारी असल्याचे भासवतात आणि पीडितांना व्हिडिओ कॉलवर ठेवून पैसे हस्तांतरित करायला लावतात. अशी प्रकरणे भारतभर वाढली असून, संशयास्पद हस्तांतरणांची नोंद करण्यासाठी बँकांनी अधिक काही करावे का, असा प्रश्न न्यायालये विचारत आहेत.
Manav ने WTT Feeder Chennai स्पर्धेत आपले पहिले आंतरराष्ट्रीय विजेतेपद जिंकले आहे. Sutirtha उपविजेती ठरली. हा निकाल आंतरराष्ट्रीय स्तरावर Manav चा पहिला मोठा विजय आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: WTT Feeder स्पर्धा ही खालच्या स्तरावरील स्पर्धा असते, जी जागतिक टेबल टेनिस संघटना World Table Tennis चालवते. यातून खेळाडूंना रँकिंग गुण मिळतात आणि मोठ्या आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांकडे जाण्याचा मार्ग खुला होतो.
मिंट या वृत्तपत्राने पूल, बोगदे आणि महामार्ग बांधकामादरम्यान किंवा नंतर का अयशस्वी होतात याचा आढावा घेतला आहे. अशा अपयशांमुळे जीव जाऊ शकतात आणि मोठी गुंतवणूक वाया जाऊ शकते. या सखोल लेखात काय चुकते आणि त्या समस्या कशा सोडवता येतील हे पाहिले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारत रस्ते, पूल आणि रेल्वे प्रकल्पांवर मोठा खर्च करत आहे, त्यामुळे बांधकामाचा दर्जा अनेक प्रवासी आणि मालवाहतूक मार्गांवर परिणाम करतो. अलीकडच्या काळात पूल कोसळल्याच्या घटनांमुळे तपासणी आणि देखभालीकडे वारंवार लक्ष वेधले गेले आहे.
स्कॅब रोगाच्या प्रादुर्भावाने यंदाच्या पिकाचे नुकसान झाल्यामुळे दिवाळीच्या मागणीच्या तुलनेत काश्मिरी सफरचंदांचा पुरवठा कमी पडत आहे. बाजारात येणाऱ्या सफरचंदांपैकी मोठा हिस्सा कमी दर्जाचा असणे ही प्रमुख चिंता आहे. उत्पादन खर्च जास्त असताना उत्पादकांना फळांना कमी दर मिळत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: काश्मीर हा भारतातील सफरचंद उत्पादनाचा मुख्य प्रदेश असून त्याच्या बागा देशभरातील बाजारपेठांना पुरवठा करतात. स्कॅब हा एक बुरशीजन्य रोग असून तो फळांवर डाग सोडतो, ज्यामुळे फळाचा दर्जा आणि बाजारभाव घसरतो.
फ्रँकफर्ट पोलिसांनी सांगितले की शहराच्या मध्यभागी महागाईविरोधी आंदोलनादरम्यान हिंसक दंगल उसळली. काही दुकानांची लूट झाली आणि बर्लिन, हॅम्बर्ग व कोलोनमध्येही अशांतता नोंदवली गेली. एकाच वेळी हे आंदोलन जर्मनीतील अनेक मोठ्या शहरांमध्ये पसरले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: 2022 मध्ये महागाई वाढल्यापासून जर्मनीतील लोकांमध्ये ऊर्जा आणि अन्नपदार्थांच्या वाढत्या किमतींमुळे राग आहे. फ्रँकफर्ट आणि बर्लिनसारख्या मोठ्या शहरांतील अशांतता दाखवते की हा दबाव किती व्यापकपणे जाणवत आहे.
फ्रान्स असा कायदा आणण्याचा विचार करत आहे, ज्यामुळे दंगलखोरांना आणि काही प्रकरणांत त्यांच्या कुटुंबांना, एक अब्ज युरोपेक्षा जास्त किमतीच्या अशांततेमुळे झालेल्या नुकसानीची भरपाई द्यावी लागू शकते. या योजनेनुसार कौटुंबिक लाभ आणि घरभाड्याच्या मदतीतून पैसे वसूल केले जाऊ शकतात. टीकाकारांचे म्हणणे आहे की यामुळे काही कुटुंबांवर इतरांपेक्षा जास्त ताण येऊ शकतो.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: २०२३ मध्ये पॅरिसजवळ पोलिसांनी वाहतूक तपासणी दरम्यान एका किशोरवयीन मुलाचा मृत्यू झाल्यानंतर फ्रान्समध्ये मोठे दंगे झाले होते. त्यानंतर युरोपमधील सरकारांनी तरुण लोक आणि त्यांच्या कुटुंबांना सार्वजनिक अशांततेसाठी कसे जबाबदार धरता येईल, यावर चर्चा केली आहे.
तमिळनाडूच्या TVK-नेतृत्वाखालील सरकारने सामाजिक न्याय सर्वेक्षण घेण्याचे ठरवले आहे. या सर्वेक्षणात जनगणनेच्या दुसऱ्या टप्प्यात लोकांना त्यांची जात नमूद करता येईल असा खुला रकाना असेल. हा टप्पा पुढील वर्षी फेब्रुवारीमध्ये देशाच्या बहुतांश भागात होणार आहे. अनेक पक्ष आणि इतर संबंधित घटकांनी या माहितीचा किती उपयोग होईल याबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जनगणना ही भारताची अधिकृत लोकसंख्या मोजणी आहे, आणि ती 2021 पासून पुढे ढकलली गेली होती. मागील संपूर्ण जनगणनेत जातीची नोंद झाली नव्हती, आणि नव्या फेरीत पहिल्यांदाच ती समाविष्ट केली जाणार आहे.
जागतिक आरोग्य संघटनेने क्षयरोगावरील दीर्घकाळ परिणामकारक इंजेक्शनसाठी नवी उद्दिष्टे ठरवली आहेत. 'दीर्घकाळ परिणामकारक' म्हणजे एकच इंजेक्शन दररोजच्या गोळ्यांपेक्षा खूप जास्त काळ काम करू शकते. त्यामुळे रुग्णांसाठी हे महत्त्वाचे आहे.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: क्षयरोग हा फुफ्फुसांचा जिवाणूजन्य संसर्ग आहे, जो जगातील प्रमुख संसर्गजन्य मृत्यूकारणांपैकी एक आहे आणि अनेक रुग्णांना महिनोन्महिने दररोज गोळ्या घ्याव्या लागतात. जास्त काळ टिकणारी इंजेक्शने उपचार आणि प्रतिबंध सोपे करू शकतात.
तमिळनाडूमधील Cuddalore जिल्ह्यात एका मंत्र्यांनी आधुनिक paddy साठवणूक सुविधांचे उद्घाटन केले. या सुविधा National Bank for Agriculture and Rural Development, NABARD च्या आर्थिक मदतीने बांधण्यात आल्या आहेत. एकत्रितपणे त्या 7,000 tonnes paddy साठवू शकतात. paddy म्हणजे न सोललेला तांदूळ.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: शेतकरी अनेकदा कापणीनंतर लगेच paddy विकतात, तेव्हा किमती कमी असू शकतात. म्हणून योग्य साठवणुकीमुळे विक्री होईपर्यंत धान्य सुरक्षित राहते. NABARD ही सरकार-समर्थित बँक असून ती संपूर्ण भारतातील ग्रामीण आणि शेती प्रकल्पांना निधी देते.
रविवारपासून TASMAC प्रत्येक दारू खरेदीवर Rs 10 चा पर्यावरण सेस लावणार आहे. राज्य सरकारचे म्हणणे आहे की हा पैसा सामाजिक कल्याण आणि पर्यावरण प्रकल्पांसाठी वापरला जाईल. किरकोळ दुकाने आणि परवानाधारक आस्थापने आपले दर अद्ययावत करण्याची तयारी करत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सेस म्हणजे एखाद्या विशिष्ट कारणासाठी वसूल केलेला अतिरिक्त शुल्क, जो वस्तूवरील नियमित करापेक्षा वेगळा असतो. TASMAC ही तामिळनाडूतील सरकारी मालकीची दारू विक्री करणारी संस्था आहे, आणि दारू विक्रीतून राज्याच्या महसुलाचा मोठा वाटा येतो.
The Centre has released an additional instalment of ₹1.09 lakh crore of tax devolution to the states. This is in addition to the regular monthly devolution and the second additional instalment this financial year. The move adds to the money flowing from the Centre to state governments.
पार्श्वभूमी
Context: Tax devolution is the share of central tax revenue that the Union government passes on to states. Extra instalments like this help states meet their spending needs, and the Finance Commission sets the broad formula.
परीख आणि पेस यांनी एकत्र येऊन AITA निवडणूक लढवण्याचे ठरवले आहे. ते 'टेनिस फर्स्ट' नावाच्या बॅनरखाली उभे आहेत, जे त्यांच्या संयुक्त गटाचे नाव आहे.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: AITA म्हणजे ऑल इंडिया टेनिस असोसिएशन, जी भारतात हा खेळ चालवते. लिएंडर पेस हे माजी ऑलिंपिक पदकविजेते आणि प्रसिद्ध दुहेरी खेळाडू आहेत. अशा संस्थांच्या निवडणुका ठरवतात की टेनिसचे व्यवस्थापन कोण करेल आणि त्याचा निधी कसा वापरला जाईल.
कर्नाटक सरकार कन्नड ध्वजाला अधिकृतपणे मान्यता देण्याबाबत विचार करत आहे. खासगी संस्थांना हा ध्वज फडकवता यावा, यासाठी एक आदेश काढण्याची योजना आहे. तसेच सरकारी मदत मिळणाऱ्या संस्थांमध्ये हा ध्वज अनिवार्य करण्याचाही विचार सुरू आहे. मुख्यमंत्री D.K. Shivakumar हे या प्रस्तावाचे नेतृत्व करत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कन्नड ध्वज हे कर्नाटकच्या प्रादेशिक ओळखीचे प्रतीक आहे, आणि राज्याची चिन्हे व कन्नड भाषेच्या वापराबाबतची चर्चा राज्यात बऱ्याच काळापासून सुरू आहे. या प्रस्तावातून दिसते की राज्य सरकारे अधिकृत नियमांद्वारे स्थानिक सार्वजनिक जीवनाला आकार देऊ शकतात.
Health Wrap चा भाग 57 मानवी मेंदूचे 3D मॅपिंग कसे केले जाते याचा आढावा घेतो. हा brain atlases वरील मालिकेचा भाग आहे, जे मेंदूचे तपशीलवार नकाशे असतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: brain atlas हा एक संदर्भ नकाशा असतो, जो मेंदूच्या आत वेगवेगळे भाग कुठे आहेत ते दाखवतो, रस्त्याच्या नकाशासारखा. मेंदूचे आजार आणि मेंदू कसा काम करतो याचा अभ्यास करण्यासाठी शास्त्रज्ञ असे नकाशे वापरतात.
हाँगकाँगमधील अभियंत्यांनी 15 वर्षांहून अधिक काळ काँक्रीटच्या फरश्यांमध्ये पुनर्वापर केलेली टाकाऊ काच वापरली आहे. दीर्घकालीन क्षेत्रीय तपासणीत काच आणि काँक्रीट यांच्या रासायनिक अभिक्रियेमुळे आतमध्ये तडे गेल्याचे आढळले नाही. यामुळे या अभिक्रियेबाबत आधी व्यक्त झालेल्या चिंतेला उत्तर मिळाले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: काचेचा कचरा पुनर्वापरासाठी कठीण असतो, म्हणून त्याचे बांधकाम साहित्यात रूपांतर केल्यास कचराभूमीवरील भार कमी होऊ शकतो. काचेसह बनवलेल्या काँक्रीटमध्ये रासायनिक अभिक्रिया होऊन ते तडकू शकते, अशी चिंता बराच काळ होती, म्हणून दीर्घकालीन तपासणी महत्त्वाची आहे.
Punjab National Bank शी संबंधित Rs 35 crore च्या फसवणुकीमुळे खातेधारकांसाठी सल्ला देण्यात आला आहे. तुमच्या खात्यातून पैसे गायब झाल्यास काय करावे, याची पाच पावले वृत्तात मांडली आहेत. पहिले पाऊल म्हणजे ओळखीचा नसलेला व्यवहार लक्षात येताच बँकेला तात्काळ कळवणे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बँक फसवणुकीत अनेकदा खातेधारकाने अधिकृत न केलेले व्यवहार होतात, आणि नुकसान कमी करण्यासाठी बँकेला लवकर कळवणे हे सहसा पहिले पाऊल असते. जे ग्राहक लवकर कृती करतात त्यांना पैसे परत मिळवण्याची शक्यता सहसा अधिक असते.
Lakshya Sen faces Jonatan Christie in the final of the Hylo Open badminton tournament. Live updates are being shared, and the Indian star is hoping to win a second title.
पार्श्वभूमी
Context: Hylo Open is an international badminton tournament held in Germany and is part of the BWF World Tour. Jonatan Christie is an Indonesian player, and Lakshya Sen is one of India's main men's singles players.
चालकुडी वन विभागाकडून मिळालेल्या माहिती अधिकार अहवालांनुसार केरळमधील 3,500 हेक्टरपेक्षा जास्त जमीन हॅरिसन मलयाळम आणि कोचीन मलबार इस्टेट्स यांना कोणत्याही ठरावीक मुदतीशिवाय भाडेपट्ट्याने दिली गेली आहे. या नोंदींमध्ये 1911 पासूनच्या जमीन वाटपाचाही समावेश आहे. प्लांटेशन कॉर्पोरेशनचा 4,261 हेक्टर जमिनीचा भाडेपट्टा 2017 मध्ये संपला.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: हॅरिसन मलयाळम ही केरळमधील एक मोठी चहा-कॉफी लागवड करणारी कंपनी आहे. तिथल्या अनेक इस्टेट जमिनी दशकांपूर्वी जुन्या वसाहतकालीन व्यवस्थेखाली भाड्याने दिल्या गेल्या होत्या. अशा प्रकरणांमध्ये जमीन आणि वन नियम अनेकदा एकमेकांत मिसळतात, म्हणूनच अशा नोंदींकडे लक्ष वेधले जाते.
अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव मार्को रुबियो यांनी भारताचे एस जयशंकर, जपानचे तोशिमित्सु मोटेगी आणि ऑस्ट्रेलियाच्या पेनी वोंग यांच्याशी चर्चा केली. अटलांटा येथे झालेल्या जी-20 परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीच्या बाजूला ही चर्चा झाली, आणि एआय व महत्त्वाच्या खनिजांबाबत सहकार्य वाढवणे हा उद्देश होता.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: क्वाड हा भारत, अमेरिका, जपान आणि ऑस्ट्रेलिया यांचा अनौपचारिक गट असून तो हिंद-प्रशांत क्षेत्रातील सामायिक हितसंबंधांवर काम करतो. लिथियम आणि दुर्मिळ मृदा धातूंसारखी महत्त्वाची खनिजे बॅटऱ्या आणि इलेक्ट्रॉनिक्समध्ये वापरली जातात, त्यामुळे त्यांचा पुरवठा सरकारांसाठी वाढती चिंता बनली आहे.
Calicut University कॅम्पसमधील शिकवणी विभाग आणि वसतिगृहे अनिश्चित काळासाठी बंद करण्यात आली आहेत. सूत्रांनुसार, मुलांच्या वसतिगृहातील सर्व रहिवाशांना त्यांच्या खोल्या रिकाम्या करण्यास सांगण्यात आले आहे. Lakshadweep येथील विद्यार्थ्यांसाठी वेगळी राहण्याची सोय केली जाऊ शकते. कॅम्पस बंद का करण्यात आला आणि वर्ग कधी सुरू होतील, हे वृत्तात सांगितलेले नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: University of Calicut ही केरळमधील राज्य विद्यापीठ असून ते राज्यभरातून तसेच Lakshadweep सारख्या बेटांवरून विद्यार्थ्यांना आकर्षित करते. वसतिगृहे बंद झाल्यावर विद्यार्थ्यांना पटकन राहण्याची जागा शोधावी लागते, ज्याचा अभ्यास आणि प्रवासाच्या योजनांवर परिणाम होऊ शकतो.
भारत विरुद्ध श्रीलंका एकदिवसीय सामना दिल्लीत खेळवला जाणार नाही. IPL साठी सँड-बेस्ड आउटफिल्ड तयार केले जात आहे.
पार्श्वभूमी
IPL ही भारतातील मोठी देशांतर्गत Twenty20 क्रिकेट स्पर्धा आहे, आणि ती सुरू होण्यापूर्वी मैदाने तयार असणे आवश्यक असते. आउटफिल्ड म्हणजे पिचभोवतीचा गवताचा भाग, आणि सँड-बेस्ड आउटफिल्ड पाणी लवकर निचरा होण्यासाठी बनवले जातात.
भारताच्या विमान वाहतूक नियामकाने सोमवारपासून हेलिकॉप्टर सेवांसाठी दोन वैमानिक असणे आवश्यक केले आहे. यामुळे चार धाम यात्रेतील हेलिकॉप्टर उड्डाणे बंद करण्याची धमकी हेलिकॉप्टर ऑपरेटरांनी दिली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: DGCA ही भारताची नागरी विमान वाहतूक नियामक संस्था आहे. डोंगराळ आणि हवामानाच्या दृष्टीने अवघड भागांत उड्डाण करणाऱ्या हेलिकॉप्टरसाठी दोन-वैमानिक कॉकपिट ही सामान्य सुरक्षा उपाययोजना आहे. उत्तराखंडमधील चार धाम यात्रेत यात्रेच्या हंगामात छोट्या हेलिकॉप्टर फेऱ्यांवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून राहावे लागते.
Opposition INDIA bloc parties are holding a big rally at Ramlila Maidan in New Delhi. Party workers have been mobilised with an open jeep procession ahead of the event. Reports say about 10,000 personnel have been deployed for security and traffic arrangements.
पार्श्वभूमी
Context: The INDIA bloc is an alliance of opposition parties formed in 2023 to contest national elections together. Ramlila Maidan is a large central Delhi venue often used for major public rallies.
टेनिस दुहेरीतील दिग्गज बॉब आणि माईक ब्रायन हे ATP च्या दुहेरी सर्किट बदलण्याच्या योजनेविरोधात बोलत आहेत. या प्रस्तावानुसार दुहेरीतील स्पर्धांचे ड्रॉ आणि बक्षीस रक्कम कमी होईल, आणि पुढच्या महिन्यात यावर मतदान होणार आहे. अनेक खेळाडू आणि माजी स्टार्सनीही या बदलांबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ATP ही पुरुषांच्या व्यावसायिक टेनिस टूरची संस्था आहे, जी बहुतेक स्पर्धा आणि क्रमवारी चालवते. दुहेरी जोड्यांना साधारणपणे एकेरीतील स्टार खेळाडूंपेक्षा खूप कमी कमाई होते, त्यामुळे ड्रॉ आणि बक्षीस रकमेतील कपातीचा त्यांना सर्वात जास्त फटका बसतो.
Scientists have found how a common gut bacterium can trigger colon cancer, according to a study reported by several news outlets. The researchers identified a BFT toxin receptor in colon cells, which the bacterium's toxin appears to use. Together, these details help explain how the disease may begin in the gut.
पार्श्वभूमी
Colon cancer is cancer of the large intestine, one of the more common cancers worldwide. Gut bacteria live in the digestive system, and scientists have long studied whether some of them can contribute to disease.
अन्न नियामक FSSAI ने हैदराबादमधील 14 रेस्टॉरंटचे परवाने निलंबित केले आहेत, ज्यात Shah Ghouse आणि Hotel Nayaab यांचा समावेश आहे. Taj Falaknuma ला कारणे दाखवा नोटीस देण्यात आली असून, त्यांनी कारवाई का करू नये याचे स्पष्टीकरण द्यावे असे सांगितले आहे. या निर्णयामुळे शहरातील लोकप्रिय खाद्यगृहांमधील स्वच्छता तपासण्यांकडे लक्ष वेधले गेले आहे.
पार्श्वभूमी
FSSAI म्हणजे Food Safety and Standards Authority of India, जी देशभरातील अन्नाचे नियम ठरवते आणि रेस्टॉरंट व अन्न व्यवसायांचे परवाने देते. कारणे दाखवा नोटीस हे एक औपचारिक पहिले पाऊल आहे, ज्यात अंतिम दंड ठरवण्यापूर्वी व्यवसायाला उत्तर देण्यास सांगितले जाते.
Context: Madhyamam is a Malayalam news daily based in Kerala, and this dispute is over unpaid wages that have built up for months. Long pay delays often lead to strikes, and unions usually push for talks between the staff and management.
एका रॅलीत विरोधी नेत्यांनी BJP वर निष्ठेवरून टोमणे मारल्याची टीका केली, मतचोरीचे आरोप केले आणि Jammu and Kashmir चा मुद्दाही उपस्थित केला. त्या दिवशीच्या राजकीय वादाचा तीव्र सूर मथळ्यात दिसतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: INDIA गट हा विरोधी पक्षांचा एकत्र आलेला गट आहे, जो राष्ट्रीय पातळीवर सत्ताधारी BJP-प्रणीत NDA ला आव्हान देण्यासाठी एकत्र काम करतो. Gyanesh Kumar हे Chief Election Commissioner आहेत, आणि ही रॅली विरोधी पक्ष आणि Election Commission यांच्यातील निवडणूक प्रक्रियेवरील वादांनंतर झाली आहे.
इस्रायलमधील विरोधी पक्षनेते गादी इसेनकोट यांनी आघाडी सरकार बनवण्यासाठी आपल्या अटी मांडल्या आहेत. नेसेटमधील बहुमताच्या जोरावर नेतान्याहू यांच्या काळातील धोरणे बदलणार असल्याचे ते म्हणतात. अलीकडच्या हमास हल्ल्याशी संबंधित सुरक्षा त्रुटींची चौकशी करण्याचीही त्यांची मागणी आहे. सर्वांसाठी सक्तीच्या लष्करी भरतीलाही त्यांचा पाठिंबा आहे, आणि बदलासाठी नागरी संघटना निदर्शने करण्याची योजना आखत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नेसेट हे इस्रायलचे संसद भवन आहे, आणि बहुमताचे सरकार बनवण्यासाठी अनेक पक्षांची आघाडी आवश्यक असते. नेतान्याहू अनेक वर्षांपासून इस्रायलचे सरकार चालवत आहेत, आणि सुरक्षा चौकशीच्या मागणीमागे ७ ऑक्टोबर २०२३ रोजीचा हमास हल्ला हे कारण आहे.
WalletHub ने 2026 मध्ये कोणत्या अमेरिकन राज्यांमध्ये नोकरीच्या सर्वात चांगल्या संधी आहेत हे शोधण्यासाठी सर्व 50 राज्यांची तुलना केली आहे. ही क्रमवारी फक्त पगार पाहत नाही, तर नोकरीची सुरक्षितता, राहण्याचा खर्च, कर्मचाऱ्यांचे फायदे आणि रोजचा प्रवास यांचाही विचार करते. कामासाठी सर्वोत्तम आणि सर्वात वाईट राज्ये कोणती हे यात सांगितले आहे, आणि नोकरीसाठी दुसरीकडे स्थलांतर करण्याचा विचार करणाऱ्यांसाठी ही माहिती उपयोगी ठरू शकते.
पार्श्वभूमी
WalletHub ही अमेरिकेतील वैयक्तिक वित्तविषयक वेबसाइट आहे, त्यामुळे तिची क्रमवारी तिने निवडलेल्या निकषांवर आधारित असते. अशा क्रमवारींमध्ये अनेक घटकांचा विचार होत असल्याने, राहण्याचा खर्च जास्त असेल तर जास्त पगार तितकासा महत्त्वाचा ठरत नाही.
बेंगळुरूस्थित स्टार्टअप Pranos Fusion ने भारतातील पहिल्या खाजगीरित्या बांधल्या जाणाऱ्या tokamak च्या दिशेने महत्त्वाची पावले उचलली आहेत. tokamak हा अणुभट्टीचा प्रकार असून तो फ्यूजनद्वारे ऊर्जा निर्माण करतो. 2027 मध्ये त्याचे आराखडे पक्के होऊ शकतात, जो प्रकल्पासाठी पुढचा महत्त्वाचा टप्पा आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: फ्यूजनमध्ये हलके अणू एकत्र जोडले जाऊन ऊर्जा बाहेर पडते, हीच प्रक्रिया सूर्याला ऊर्जा देते. अजून कोणत्याही देशाने फ्यूजन वीज प्रकल्प चालवून ग्रीडला वीज पुरवलेली नाही. खाजगी कंपन्या या शर्यतीत उतरत आहेत, आणि भारताचा प्रयत्न हे त्याचे एक उदाहरण आहे.
भूतानचे राजे जिग्मे खेसर नामग्येल वांगचुक यांनी भारताप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी nine तासांत 108 स्तूप उभारले आहेत. 76 वा स्तूप पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना समर्पित करण्यात आला आहे. भूतानमधील Gelephu Mindfulness City साकारण्यासाठी भारताने दिलेल्या सातत्यपूर्ण पाठिंब्याची ही दखल असल्याचे राजांनी सांगितले.
पार्श्वभूमी
स्तूप हे बौद्ध स्मारक असते, आणि भूतान हे भारत व चीनच्या सीमेवर असलेले बौद्ध राष्ट्र आहे. भारत आणि भूतानचे संबंध घनिष्ठ असून भारत भूतानच्या विकासात मोठा मदत व विकास भागीदार आहे.
पंतप्रधान Narendra Modi यांनी गुजरातमधील Statue of Unity जवळ ₹307.83 crore किमतीचे 23 प्रकल्प उद्घाटित केले आणि ₹118.88 crore किमतीचे आणखी eight प्रकल्प सुरू केले. यात एक हॉटेल, एक क्रूझ आणि एक रेनफॉरेस्ट आकर्षण यांचा समावेश आहे, जे या भागातील पर्यटन वाढवण्यासाठी आहेत.
पार्श्वभूमी
Statue of Unity हा सरदार वल्लभभाई पटेल यांचा मोठा पुतळा असून नर्मदा जिल्ह्यातील गुजरातच्या सर्वात मोठ्या पर्यटन आकर्षणांपैकी एक आहे. पर्यटकांनी जास्त वेळ थांबावे आणि स्थानिक ठिकाणी जास्त खर्च करावा यासाठी सरकारे अनेकदा जवळपास हॉटेल आणि आकर्षणे उभारतात.
Telangana ने November 2 रोजी अपेक्षित असलेल्या जोरदार पावसाच्या इशाऱ्यापूर्वी six जिल्ह्यांसाठी ऑरेंज अलर्ट जारी केला आहे. हे वादळ west-central Bay of Bengal च्या दिशेने जाण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे Andhra Pradesh, Odisha, Tamil Nadu आणि Telangana मध्ये पाऊस पडू शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Bay of Bengal मधील वादळांमुळे किनारी आणि आतील भागातील राज्यांमध्ये जोरदार पाऊस पडू शकतो, म्हणून राज्ये रहिवाशांना तयारी करण्यासाठी अलर्ट जारी करतात. ऑरेंज अलर्ट ही अधिकृत इशारा पातळी आहे, जी लोकांना तयार राहण्यास सांगते, पण ती सर्वात गंभीर पातळी नसते.
अंतिम T20I सामन्यात न्यूझीलंडने प्रथम गोलंदाजी निवडली आहे. भुवनेश्वर आणि वरुण भारतीय संघात परतले आहेत. 18.3 षटकांनंतर भारताच्या धावा 179 आणि 5 बाद होत्या. आधी नो-बॉलमुळे जीवदान मिळालेल्या तिलक वर्माला नाथन स्मिथने बाद केले. सामना सुरू असताना थेट अपडेट्स दिले जात आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारत विरुद्ध न्यूझीलंड T20 मालिकेतील हा पाचवा आणि शेवटचा सामना आहे, त्यामुळे निकालावर मालिका कशी संपते ते ठरेल. T20 हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधील सर्वात लहान प्रकार आहे, ज्यात प्रत्येक संघाला 20 षटके मिळतात.
बिहारमधील MLC निवडणुकीत JDU च्या उमेदवारांना हरवणारे दोन अपक्ष उमेदवार आता भाजपमध्ये गेले आहेत. यामुळे NDA आघाडीत फूट पडत आहे का, असा प्रश्न बातमीच्या मथळ्यातून विचारला गेला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: MLC निवडणुका बिहार विधान परिषदेचे सदस्य निवडतात. JD(U) आणि भाजप दोन्ही NDA आघाडीचा भाग आहेत आणि ही आघाडी राज्य सरकार चालवते.
FatX Solution वर चरबी विरघळवू शकते या दाव्यांमुळे नियामक कारवाई सुरू आहे. Central Drugs Standard Control Organisation, म्हणजेच CDSCO, ने त्यांची नोंदणी रद्द केली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: CDSCO ही भारताची केंद्रीय औषध नियामक संस्था आहे, आणि दावे मंजूर पुराव्यांनी सिद्ध होत नसतील तर ती उत्पादनांची नोंदणी रद्द करू शकते. वजन कमी करणारी किंवा चरबी घटवणारी उत्पादने अनेकदा धाडसी दाव्यांसह विकली जातात, म्हणून नियामक त्यांची बारकाईने तपासणी करतात.
जनगणना 2027 मधील लोकसंख्या मोजणीचा टप्पा 50 दिवस चालणार आहे, जी एक विक्रमी लांबी आहे. या टप्प्यात अधिकारी देशभरात लोकांची मोजणी करतात, हा मुख्य क्षेत्रीय काम असतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात जनगणना दर दहा वर्षांनी होते, आणि आधीची जनगणना 2011 मध्ये झाली होती. तिच्या निष्कर्षांवरून जागा, कल्याणकारी योजना आणि राज्यांमध्ये सरकारी पैशांची वाटणी यासंबंधी निर्णय ठरतात.
पोलिसांनी वाहन मालकांना सावध केले आहे की ई-चालानचे संदेश घोटाळा असू शकतात. कोणताही वाहतूक दंड भरण्याआधी लोकांनी प्रलंबित उल्लंघने आणि चालानची माहिती फक्त अधिकृत सरकारी माध्यमातूनच तपासावी. असे केल्याने बनावट दंड सूचना पाठवणाऱ्या फसवणूक करणाऱ्यांना पैसे देणे टाळता येते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ई-चालान म्हणजे उल्लंघन नोंदवल्यानंतर पाठवली जाणारी इलेक्ट्रॉनिक वाहतूक दंड सूचना. बनावट ई-चालान हा फसवणूक करणाऱ्यांचा ओळखीचा मार्ग आहे, ज्याद्वारे ते पैसे किंवा वैयक्तिक माहिती मिळवण्याचा प्रयत्न करतात.
तैवानच्या कोस्ट गार्डचे म्हणणे आहे की चीन समुद्रात रेडिओ संदेशांद्वारे जहाजांना त्रास देण्याचा प्रयत्न करत आहे. ही आपली सत्ता वाढवण्याची पावले असून त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय कायदा मोडला जातो आणि प्रदेशातील शांतता कमकुवत होते, असे कोस्ट गार्ड म्हणते. चीनच्या कृती वस्तुस्थितीच्या विरोधात आहेत, असेही कोस्ट गार्डचे म्हणणे आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: चीन तैवानवर आपला भूभाग असल्याचा दावा करतो, तरी तैवानचे स्वतःचे सरकार आणि निवडणुका आहेत. अलीकडच्या काही वर्षांत तैवान सामुद्रधुनीतील तणाव वाढला आहे, आणि या भागातील जलमार्ग जागतिक व्यापारासाठी महत्त्वाचे आहेत.
भारत संयुक्त UNESCO नामांकनांद्वारे आपला सांस्कृतिक वारसा पुढे नेण्याची योजना आखत आहे. याची सुरुवात Chhath Mahaparv पासून होईल आणि त्यात मॉरिशसही सहभागी असेल. इतर प्रस्तावांमध्ये सामायिक ऐतिहासिक स्थळे आणि परंपरा यांचा समावेश आहे. सरकारच्या उपक्रमांमध्ये कलाकारांची नोंदणी आणि आंतरराष्ट्रीय प्रदर्शने यांचाही समावेश आहे. ही योजना संस्कृतीचा वापर सॉफ्ट पॉवर म्हणून करण्याच्या मोठ्या प्रयत्नाचा भाग आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: UNESCO ही UN ची संस्था आहे जी World Heritage यादी चालवते, ज्यामुळे पर्यटन आणि जागतिक मान्यता मिळू शकते. Chhath Mahaparv हा बिहार आणि पूर्व भारतातील सूर्यदेवाचा सन्मान करणारा सण आहे. सॉफ्ट पॉवर म्हणजे बळाऐवजी संस्कृतीद्वारे मिळवलेला प्रभाव.
मद्रास उच्च न्यायालय वकील संघटनेने 1965 च्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या निर्णयाला आव्हान दिले आहे. या निर्णयामुळे सर्वोच्च न्यायालय आणि सर्व उच्च न्यायालयांमध्ये इंग्रजी ही समान भाषा राहिली. संघटनेचे म्हणणे आहे की एका वकिलाने माहितीचा अधिकार कायदा, 2005 अंतर्गत तपशील मिळवल्यानंतर त्यांना 2025 मध्येच या निर्णयाची माहिती मिळाली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: राज्यघटनेनुसार सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालयांची डीफॉल्ट भाषा इंग्रजी आहे, तर केंद्र सरकारची मुख्य अधिकृत भाषा हिंदी आहे. अधिकृत भाषा कायदा, 1963 नुसार हिंदीसोबत इंग्रजी वापरणे सुरू राहिले, आणि या भाषेच्या वादावर अनेक दशकांपासून चर्चा सुरू आहे.
Nov 1 पासून दिल्ली सरकार हवेची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी प्रदूषणविरोधी उपायांचा एक संच सुरू करणार आहे. यामध्ये जुन्या वाहनांवर निर्बंध, धूळ निर्माण करणाऱ्या बांधकामांवर बंदी आणि 50% कामासाठी वर्क-फ्रॉम-होमची योजना यांचा समावेश आहे. हिवाळी कृती आराखड्यानुसार पार्किंग शुल्कही दुप्पट होणार आहे.
पार्श्वभूमी
हिवाळ्यात थंड हवा प्रदूषण जमिनीजवळ अडकवून ठेवते, त्यामुळे दिल्लीत अनेकदा तीव्र धुके (स्मॉग) दिसते. राष्ट्रीय राजधानी प्रदेशात अशा हिवाळी कृती आराखड्यांचा अनेक वर्षांपासून वापर होत आहे, आणि हवेची गुणवत्ता बिघडते तसे निर्बंध वाढवले जातात.
तमिळनाडू नागरी वसाहत विकास मंडळाने पुनर्बांधणीसाठी राज्यभरात 20 जागा निवडल्या आहेत. जीर्ण झालेल्या इमारतींमधील रहिवाशांना आपली घरे रिकामी करण्यास सांगण्यात आले आहे.
पार्श्वभूमी
टेनेमेंट म्हणजे सरकारी संस्थांनी कमी उत्पन्न गटातील कुटुंबांसाठी बांधलेल्या बहु-कुटुंब इमारती. त्यांपैकी अनेक जुन्या आणि असुरक्षित आहेत. जुन्या इमारती नव्याने बांधताना बांधकाम सुरू असताना रहिवाशांना सहसा आधी स्थलांतर करावे लागते.
आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे शक्य आहेत का, हे तपासण्यासाठी जम्मू विमानतळाने भागधारकांशी चर्चा सुरू केली आहे. एका नियोजन बैठकीत विमान कंपन्या आणि नियामक संस्थांचे प्रतिनिधी एकत्र आले आणि संभाव्य आंतरराष्ट्रीय ठिकाणे निश्चित करण्यावर चर्चा झाली. चर्चेदरम्यान विमानतळ संचालकांनीही या योजनांबद्दल माहिती दिली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जम्मू हे भारताच्या उत्तरेकडील एक शहर असून जम्मू आणि काश्मीर सरकारची हिवाळी राजधानी म्हणून काम करते. नवीन आंतरराष्ट्रीय मार्ग विमान कंपन्यांची मागणी, विमानतळाची तयारी आणि विमान वाहतूक नियामकांची मंजुरी यावर अवलंबून असतात.
NVS-03 या नेव्हिगेशन उपग्रहाच्या यशस्वी प्रक्षेपणाबद्दल पंतप्रधानांनी भारतीय अंतराळ शास्त्रज्ञांचे कौतुक केले. Isro च्या प्रमुखांनी सांगितले की समूह अधिक बळकट करण्यासाठी आणखी दोन नेव्हिगेशन उपग्रह प्रक्षेपित केले जातील.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NVS उपग्रह हे NavIC चा भाग आहेत, जी भारताची स्वतःची प्रादेशिक नेव्हिगेशन प्रणाली आहे आणि ती GPS सारख्या जागतिक प्रणालींसोबत काम करते. कॉन्स्टेलेशन म्हणजे एखादा प्रदेश व्यापण्यासाठी एकत्र काम करणाऱ्या उपग्रहांचा समूह.
The textile industry has welcomed an extension of the customs duty exemption on cotton. Customs duty is a tax charged on goods brought into India. The exemption lowers the cost of cotton imports for mills that buy from abroad.
पार्श्वभूमी
Context: Cotton is the main raw material for India's textile and garment industry, which employs a large number of people. Governments sometimes use such exemptions when domestic supply is tight.
जनगणना २०२७ च्या घरे आणि इमारतींच्या नोंदणी टप्प्याचे क्षेत्रीय काम जम्मू-काश्मीरमध्ये पूर्ण झाले आहे. आता लोकसंख्या मोजणीचे प्रशिक्षण सुरू झाले आहे. गोळा केलेल्या माहितीची तपासणी आणि पडताळणी केल्यानंतर ती संचालनालयाकडे पाठवली जाईल. अधिकाऱ्यांच्या अंदाजानुसार संकलित माहिती १५ नोव्हेंबरपर्यंत संचालनालयापर्यंत पोहोचेल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारताची जनगणना दर दहा वर्षांनी होते आणि ती दोन टप्प्यांत चालते. आधी घरे आणि इमारतींची नोंद होते, आणि नंतर प्रत्येक व्यक्तीची मोजणी होते. जम्मू-काश्मीरमधील प्रगती दाखवते की देशव्यापी मोजणी राज्यनिहाय पुढे सरकत आहे.
आशुतोष दीक्षित भारतीय हवाई दलाचे नवे प्रमुख आहेत. दल भविष्यासाठी सज्ज करण्यासाठी त्यांनी VAYU नावाचा आराखडा मांडला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतीय हवाई दल हे लष्कर आणि नौदलासोबत भारतातील तीन सशस्त्र दलांपैकी एक आहे. प्रत्येक दल प्रमुख उपकरणे, प्रशिक्षण आणि मनुष्यबळाबाबत दीर्घकालीन योजना आखतो.
इराणच्या सर्वोच्च राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेचे प्रमुख म्हणतात की त्यांनी अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष जेडी व्हान्स यांच्या पत्राला अद्याप उत्तर दिलेले नाही आणि सूर बदलला आहे. तेहरान होर्मुझच्या सामुद्रधुनीबाबत करार देऊ करत आहे, तर इराणचे सर्वोच्च नेते अमेरिका आणि इस्रायलला नव्या युद्धाचा इशारा देत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: होर्मुझ ही एक अरुंद समुद्री मार्ग आहे जिथून जगातील तेलाचा मोठा वाटा जातो, त्यामुळे त्यावरील वादांमुळे त्या प्रदेशाबाहेरही इंधनाचे दर वाढू शकतात. इराण आणि अमेरिका अनेक वर्षांपासून संघर्षात आहेत आणि चर्चा अनेकदा सुरू होऊन थांबल्या आहेत.
समाजवादी पक्षाचे नेते Azam Khan जामिनावर तुरुंगातून बाहेर पडले, पण Enforcement Directorate ने लगेचच त्यांना ताब्यात घेतले. Jauhar University शी संबंधित मनी लाँडरिंग प्रकरणात ED ने त्यांना अटक केली आहे. खान यांचे समर्थक त्यांच्या बाजूने घोषणा देताना ऐकू आले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Enforcement Directorate मनी लाँडरिंगचा तपास करते आणि आधीच्या प्रकरणात जामीन मिळालेल्या व्यक्तीलाही नव्याने अटक करू शकते. Azam Khan उत्तर प्रदेशातील समाजवादी पक्षाचे वरिष्ठ नेते आहेत आणि हे प्रकरण Jauhar University शी जोडलेल्या निधीशी संबंधित आहे.
१ नोव्हेंबरपासून BS VI उत्सर्जन मानके न पाळणाऱ्या वाहनांना शहरात प्रवेश करण्यास बंदी आहे. या बंदीविरोधातील याचिका तातडीने ऐकण्यास दिल्ली उच्च न्यायालयाने नकार दिला. न्यायालयाला तातडीची गरज दिसली नाही आणि सरकारच्या निर्णयात काही गैर वाटले नाही. या बंदीचा राष्ट्रीय राजधानी प्रदेशातून प्रवास करणाऱ्या अनेक लोकांवर परिणाम होईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: BS VI हे भारताचे सध्याचे वाहन उत्सर्जन मानक आहे. हिवाळ्यातील गंभीर वायू प्रदूषणाशी लढण्यासाठी दिल्लीने जुन्या, नियमांचे पालन न करणाऱ्या वाहनांबाबतचे नियम कडक केले आहेत. जवळच्या NCR शहरांमधून येणारे प्रवासी सर्वाधिक प्रभावित होणाऱ्यांपैकी आहेत.
प्रसूतीनंतरच्या मानसिक आरोग्याच्या अडचणींना तोंड देणाऱ्या मातांसाठीचे प्रत्यक्ष भेटीतील सपोर्ट गट वाचवण्यात आले आहेत, असे एका अहवालात म्हटले आहे. Happy Mums Foundation ही संस्था बाळंतपणानंतर या अडचणींमधून जाणाऱ्या महिलांना आधार देते. ज्या महिला प्रत्यक्ष आधारावर अवलंबून आहेत, त्या आता या गटांमध्ये जाणे सुरू ठेवू शकतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: प्रसूतीनंतर मन उदास वाटणे किंवा चिंता वाटणे अशा मानसिक आरोग्य समस्या सामान्य आहेत. समान अनुभव असलेल्यांचे सपोर्ट गट हा नव्या मातांना मदत मिळवण्याचा आणि एकटेपणा कमी वाटण्याचा एक मार्ग आहे.
अमेरिकेतील नागरिकांनी 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी आपली घड्याळे मागे केली, ज्यामुळे डेलाइट सेव्हिंग टाइमचा शेवट झाला. वर्षातून दोनदा घड्याळ बदलणे थांबवण्याच्या प्रस्तावाला प्रतिनिधीगृहाने मंजुरी दिली आहे. या बदलाच्या परिणामांबद्दल सिनेटने चिंता व्यक्त केली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अमेरिका अनेक दशकांपासून वर्षातून दोनदा घड्याळे बदलत आहे, मुख्यतः संध्याकाळच्या दिवसाचा प्रकाश अधिक चांगल्या प्रकारे वापरण्यासाठी. भारत डेलाइट सेव्हिंग टाइम पाळत नाही, त्यामुळे भारतीय वाचकांना हा बदल प्रामुख्याने अमेरिकेतील बैठका, प्रवास आणि व्यवसायाच्या वेळांमधून जाणवेल.
आंध्र प्रदेशातील शहरी स्थानिक संस्थांसाठी मतदान सुरू असताना पुलिवेंदुला येथे TDP आणि YSRCP कार्यकर्त्यांमध्ये हाणामारी झाली. सकाळी 11 वाजेपर्यंत 22.08 टक्के मतदान झाले. YSRCP नेते जगन रेड्डी यांनी हिंसाचाराचा आरोप केला असून राज्याच्या काही भागांत पुन्हा मतदान घेण्याची मागणी केली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: आंध्र प्रदेशात TDP च्या नेतृत्वाखालील सरकार आहे, तर YSRCP हा मुख्य विरोधी पक्ष आहे. पुलिवेंदुला हा बऱ्याच काळापासून रेड्डी कुटुंबाचा बालेकिल्ला असल्याने तिथल्या स्थानिक लढतींकडे नेहमी बारकाईने लक्ष दिले जाते.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दिल्ली आणि आग्रा दरम्यानच्या बुलेट ट्रेन मार्गाला मंजुरी दिली आहे. या मार्गावरील प्रवास सुमारे 59 मिनिटांत होईल, अशी अपेक्षा आहे. या मंजुरीमुळे नियोजित हाय-स्पीड रेल्वे प्रकल्प एक पाऊल पुढे सरकला आहे, पण सुरू होण्याची तारीख सांगितलेली नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतातील हाय-स्पीड रेल्वे योजना टप्प्याटप्प्याने राबवल्या जात आहेत, आणि मुंबई ते अहमदाबाद हा पहिला मोठा मार्ग आहे. दिल्ली ते आग्रा हा स्वतंत्र नियोजित मार्ग आहे, जो राजधानीला ताजमहालच्या शहराशी जोडेल.
भारत सरकारने कापसाच्या आयातीवरील सीमाशुल्क सवलत 31 December पर्यंत वाढवली आहे. कापड उद्योगाला पुरेसा कच्चा माल मिळावा, हा या निर्णयामागचा उद्देश आहे. यामुळे उत्पादकांना कमी खर्चात निविष्ठा खरेदी करण्याची अधिक मोकळीक मिळेल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सीमाशुल्क म्हणजे भारतात आणलेल्या वस्तूंवर लावला जाणारा कर, आणि कापूस हा सूत व कपड्यांसाठी मुख्य कच्चा माल आहे. देशांतर्गत पुरवठा कमी पडतो किंवा किमती वाढतात तेव्हा अशा सवलती दिल्या जातात.
झी एंटरटेनमेंटने स्पष्ट केले आहे की संस्थापक सुभाष चंद्रा यांच्याविरुद्ध, वैयक्तिक क्षमतेत, नोंदवलेल्या एन्फोर्समेंट केस इन्फॉर्मेशन रिपोर्टचा कंपनीशी काहीही संबंध नाही. हे पाऊल एका आधीच्या प्रकरणातील सुरू असलेल्या CBI तपासाच्या पार्श्वभूमीवर आले आहे. कंपनीचे म्हणणे आहे की तिच्या कामकाजावर परिणाम झालेला नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सुभाष चंद्रा हे झी या भारतातील मोठ्या टीव्ही आणि मनोरंजन कंपनीचे संस्थापक आहेत. CBI ही भारताची केंद्रीय तपास यंत्रणा आहे, आणि पैशाशी संबंधित प्रकरणांमध्ये अंमलबजावणी संचालनालयाकडून एन्फोर्समेंट केस इन्फॉर्मेशन रिपोर्ट नोंदवला जातो.
एका नव्या अभ्यासानुसार बद्रीनाथच्या वर असलेली लटकलेली हिमनदी हिमस्खलन घडवू शकते. संशोधकांच्या मते यामुळे हेलिपॅड, रस्ते आणि जवळपास 400 इमारती, तसेच शेतजमीन, जंगले आणि महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांनाही धोका आहे. त्यांच्या सिम्युलेशनमध्ये हा धोका गंभीर असल्याचे दिसते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बद्रीनाथ हे हिमालयातील एक मोठे हिंदू तीर्थक्षेत्र असून दरवर्षी तिथे मोठ्या संख्येने यात्रेकरू येतात. लटकलेल्या हिमनद्या उंच उतारांवर असतात आणि त्या तुटू शकतात, म्हणून डोंगराळ शहरांवर अशा धोक्यांवर लक्ष ठेवले जाते.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांच्याशी चर्चा केली. इराणवर पुन्हा हल्ले होऊ शकतात, यासाठी दोन्ही देश तयारी करत असल्याचे अहवालात म्हटले आहे. अमेरिकेने आखाती देशांना दिलेल्या इशाऱ्यात, अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुकांनंतर पुन्हा सुरू झालेली लढाई छोटी पण तीव्र असू शकते, असे म्हटल्याचे सांगितले जाते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: हे अहवाल अमेरिका आणि इराणमधील आधीच्या युद्धाबद्दल आहेत, ज्यावर आता पुन्हा चर्चा होत आहे. होर्मुझची सामुद्रधुनी, जो तेलासाठीचा अरुंद जलमार्ग आहे, हा महत्त्वाचा दबावाचा बिंदू ठरला आहे. पुन्हा लढाई झाली तर आखाती देशांना ऊर्जापुरवठा आणि वाहतुकीच्या माध्यमातून त्याचा फटका बसेल.
Serbia मधील विद्यार्थी आंदोलकांनी भ्रष्टाचार आणि राजकीय व्यवस्थेविरोधात नाकेबंदी आंदोलन उभारले. त्यांच्या मोहिमेमुळे आता Aleksandar Vučić यांचे सरकार पडले आहे, जो देशाच्या राजकारणातील मोठा बदल आहे. Serbia बाहेरील वाचकांना कदाचित हे जाणून घ्यायचे असेल की आंदोलने कशी सुरू झाली आणि विद्यार्थ्यांनी त्यांचे नेतृत्व का केले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नोव्हेंबर 2024 मध्ये Novi Sad येथील रेल्वे स्थानकाचे छत कोसळून 16 लोकांचा मृत्यू झाला, आणि त्यामुळे भ्रष्टाचाराविरुद्धचा संताप वाढला. Aleksandar Vučić यांनी दशकाहून अधिक काळ Serbia च्या राजकारणावर वर्चस्व ठेवले आहे, त्यामुळे त्यांच्या सरकारचे पतन हा मोठा बदल आहे.
हे स्पष्टीकरण गगनयानला अनेक पॅराशूटची गरज का आहे आणि मोहिमेपूर्वी त्यांची चाचणी कशी केली जाते, हे पाहते. सामान्य वाचकांना विज्ञान समजावे म्हणून ते साध्या भाषेत या प्रश्नांची उत्तरे देते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: गगनयान ही भारताची नियोजित मानवी अंतराळ मोहीम असून ती ISRO, म्हणजे Indian Space Research Organisation, चालवते. पॅराशूट परत येणाऱ्या यानाचा वेग सुरक्षित लँडिंग वेगापर्यंत कमी करतात, म्हणून त्यांची चाचणी ही सुरक्षिततेची मुख्य पायरी आहे.
केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने 30 ऑक्टोबर रोजी दिल्ली, हरियाणा, उत्तर प्रदेश आणि राजस्थान प्रशासनांना पत्र पाठवले. ज्या औद्योगिक युनिट्सनी CAQM च्या सुधारित उत्सर्जन नियमांनुसार अजून प्रदूषण-नियंत्रण यंत्रणा बसवलेली नाही, त्यांना कारणे दाखवा नोटीस देण्यास सांगितले आहे. नोटीसकडे दुर्लक्ष करणारे युनिट्स बंद केले जाऊ शकतात, असा इशारा मंडळाने दिला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: CAQM म्हणजे वायू गुणवत्ता व्यवस्थापन आयोग, जो दिल्ली आणि जवळपासच्या राज्यांसाठी हवेचे नियम ठरवतो. हिवाळ्यात या भागात अनेकदा तीव्र धुरके येतात. कारखाने प्रदूषणाच्या स्रोतांपैकी एक असल्याने हे नियम लागू करणे ही दीर्घकाळ चालणारी प्रक्रिया आहे.
India Meteorological Department (IMD) ने बंगालच्या उपसागरात नवी हवामान प्रणाली तयार होत असल्याचा इशारा दिला आहे. दक्षिण अंदमान समुद्र आणि आसपासच्या भागातील कमी दाबाचे क्षेत्र आज अधिक तीव्र होत आहे. Andhra Pradesh आणि Kerala मध्ये मुसळधार पावसाचा अंदाज आहे, तर Delhi मध्ये कोरडे हवामान राहण्याची शक्यता आहे.
पार्श्वभूमी
बंगालच्या उपसागरावरील कमी दाबाच्या क्षेत्रांचे डिप्रेशनमध्ये रूपांतर होऊन मुसळधार पाऊस, पूर आणि किनारी राज्यांमध्ये अडथळे येऊ शकतात. Andhra Pradesh आणि Kerala मध्ये या हंगामात अनेकदा मुसळधार पाऊस पडतो, त्यामुळे स्थानिक इशारे आणि IMD च्या अपडेट्सवर लक्ष ठेवल्यास कुटुंबांना प्रवास आणि सुरक्षिततेचे नियोजन करता येते.
मक्याची मागणी वाढत असल्याने भारत त्यावर मोठी पैज लावत आहे. जे धान्य पूर्वी कोंबड्यांना खाऊ घातले जात होते, त्यापासून आता कारसाठी इंधन आणि लवकरच विमानांसाठीही इंधन तयार केले जाणार आहे. भारतीय शेती ही वाढती मागणी पूर्ण करू शकेल का, हा अधिक कठीण प्रश्न आहे. ही कहाणी शेतकरी, परकीय चलन आणि इंधन यांचा एकत्रित आढावा घेते.
पार्श्वभूमी
मका हे भारतात मोठ्या प्रमाणात घेतले जाणारे पीक असून त्याचा वापर पशुखाद्य, अन्न आणि स्टार्चसाठी होतो. इथेनॉल हे पेट्रोलमध्ये मिसळले जाणारे इंधन असून ते अंशतः मक्यापासून बनवले जाते, त्यामुळे इंधन क्षेत्रातील मागणी वाढली आहे.
जर्मनीतील हजारो तरुणांनी चांगल्या शिक्षणाची आणि कमी राहणीमान खर्चाची मागणी करत Halloween रॅलींमध्ये भाग घेतला. Gen Z regelt नावाच्या या चळवळीची निदर्शने Berlin आणि Munich यांसह 34 शहरांमध्ये झाली. अपेक्षेपेक्षा कमी उपस्थिती होती, तरी खर्चाबद्दलची चिंता कायम आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: 2022 मध्ये ऊर्जेच्या किमती झपाट्याने वाढल्यानंतर जर्मनीतील राहणीमान खर्च वाढला, ज्यामुळे तरुणांवर अधिक ताण आला. Gen Z regelt ही युरोपमधील स्वस्त राहणीमानासाठी आग्रह धरणाऱ्या अनेक तरुणप्रणीत चळवळींपैकी एक आहे.
अमित शहा 60 व्या रायझिंग डेसाठी चंदिगडमध्ये आहेत. हा एक महत्त्वाचा वर्धापन दिन आहे. वृत्तांनुसार ₹248 crore किमतीचे प्रकल्प आणि अमली पदार्थांविरोधात मोहीम यांचा उल्लेख आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: रायझिंग डे हा एखाद्या संस्थेच्या किंवा प्रदेशाच्या स्थापनेचा वर्धापन दिन असतो. अमित शहा हे भारताचे गृहमंत्री आहेत. ते अंतर्गत सुरक्षा, केंद्रीय पोलीस दल आणि देशातील अमली पदार्थविरोधी प्रयत्नांची जबाबदारी सांभाळतात.
सॉल कॅनेलो अल्वारेझने रियाधमध्ये क्रिस्टियन मिल्लीचा पराभव करून जागतिक बॉक्सिंग विजेतेपद पुन्हा मिळवले. एक वर्ष रिंगपासून दूर राहिल्यानंतर आणि टेरेन्स क्रॉफर्डकडून झालेल्या पराभवानंतर हा विजय मिळाला. बातमीत त्याच्या तंत्र आणि पुनरागमनावर प्रकाश टाकण्यात आला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अल्वारेझ हा मेक्सिकन बॉक्सर असून या खेळातील सर्वात मोठ्या नावांपैकी एक आहे. 2025 मध्ये अमेरिकन टेरेन्स क्रॉफर्डकडून पराभव झाल्यानंतर हे पुनरागमन झाले. अलीकडच्या वर्षांत मोठ्या रकमेच्या विजेतेपद लढतींसाठी रियाध हे प्रमुख ठिकाण बनले आहे.
अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव मार्को रुबियो म्हणतात की काळ्या समुद्रावर मर्यादित शस्त्रविरामाबाबत रस वाढत आहे, ज्यामुळे धान्याची वाहतूक सुरळीत होऊ शकेल. त्यांनी स्पष्ट केले की मोठे उद्दिष्ट म्हणजे सुरू असलेल्या युद्धावर व्यापक तोडगा काढणे. अहवालांनुसार, तुर्की आणि भारताने धान्य वाहतूक पुन्हा सुरू करण्यासाठी काही कल्पनाही मांडल्या आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: युक्रेनमधील रशियाच्या युद्धामुळे काळ्या समुद्रातील बंदरांवरून होणारी धान्य निर्यात विस्कळीत झाली आहे, आणि त्याचा जगभरातील अन्नधान्याच्या किमतींवर परिणाम होतो. 2022 मध्ये UN आणि तुर्कीच्या मध्यस्थीने झालेल्या करारामुळे काही काळ वाहतूक सुरू झाली होती, पण 2023 मध्ये तो करार मोडला.
ब्राइटनने मँचेस्टर सिटीच्या मैदानावर तब्बल 18 प्रयत्नांनंतर पहिल्यांदाच विजय मिळवला. या निकालामुळे त्यांच्या विजेतेपदाच्या आशा वाढल्या आहेत. त्याच फेरीत दहा खेळाडूंसह खेळणारा मँचेस्टर युनायटेड चेल्सीकडून 1-0 असा पराभूत झाला.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अलिकडच्या वर्षांत मँचेस्टर सिटी इंग्लिश फुटबॉलमधील सर्वात मजबूत संघांपैकी एक राहिला आहे, त्यामुळे त्यांच्या मैदानावर विजय मिळणे दुर्मिळ आहे. मँचेस्टर युनायटेड आणि चेल्सी हे एकाच लीगमधील मोठे क्लब आहेत, त्यामुळे या फेरीच्या निकालांकडे चाहत्यांचे बारकाईने लक्ष असते.
सायमन हार्मर यांनी सामन्यात 10 for 120 अशी कामगिरी नोंदवली. टेस्ट क्रिकेटमध्ये त्यांची ही पहिलीच 10 विकेटची कामगिरी आहे. त्यांच्या दुसऱ्या डावातील आकडे 21.1-14-16-6 असे होते. दक्षिण आफ्रिकेने मालिका जिंकली आणि या निकालाचे खरे हिरो हार्मर असल्याचे बातमीच्या मथळ्यात म्हटले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: टेस्ट क्रिकेट हा क्रिकेटचा सर्वात मोठा प्रकार आहे, जो जास्तीत जास्त पाच दिवस चालतो. मालिका म्हणजे दोन संघांमधील अनेक सामन्यांचा संच. हार्मर फिरकी गोलंदाज आहेत, म्हणजे असे गोलंदाज जे चेंडू वळवतात. एका सामन्यात दहा विकेट घेणे ही दुर्मिळ कामगिरी मानली जाते.
एका मंत्र्यांच्या मते, परदेशात नोकरी मिळवू इच्छिणाऱ्या भारतीय परिचारिकांसाठी भाषा कौशल्य महत्त्वाचे आहे. बातमीच्या शीर्षकानुसार योग्य भाषा येणे परिचारिकांना परदेशात काम मिळवण्यास मदत करू शकते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारत Gulf, UK आणि US सारख्या देशांमध्ये अनेक परिचारिका कामासाठी पाठवतो, जिथे रुग्ण आणि कर्मचारी वेगवेगळ्या भाषा बोलतात. परदेशी नियोक्ते अनेकदा नोकरी देण्यापूर्वी भाषा कौशल्याची चाचणी घेतात, त्यामुळे नर्सिंग पदवीधरांसाठी ही सामान्य चिंता आहे.
Keralam मधील Puthukkad उड्डाणपुलासाठी खांबांवर आधारित आराखडा NHAI ने फेटाळला आहे. एका नागरिक संघटनेने ही भूमिका आव्हानित केली आहे. नियोजित भराव पूर वाढवू शकतो आणि 4,000 हून अधिक व्यवसायांना अडथळा होऊ शकतो, तसेच सार्वजनिक संस्था वेगळ्या पडू शकतात, असा इशारा संघटनेने दिला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NHAI म्हणजे National Highways Authority of India, जे भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग बांधते आणि त्यांची देखभाल करते. Kerala मधील गर्दीच्या रस्त्यांवरील उड्डाणपूल प्रकल्पांना वाहतूक, पूर आणि दुकानांकडे जाणाऱ्या मार्गांवरून स्थानिक हरकती अनेकदा येतात, त्यामुळे असे वाद सामान्य आहेत.
SFGATE च्या वृत्तानुसार NASA ची एक दुर्बीण बचाव मोहीम अयशस्वी झाल्यानंतर पृथ्वीवर कोसळण्याच्या बेतात आहे. शीर्षकात कोसळण्याची तारीख दिलेली नाही आणि अयशस्वी मोहिमेबद्दलही तपशील नाहीत, त्यामुळे ही माहिती अजून अस्पष्ट आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अंतराळातील दुर्बिणी पृथ्वीच्या खूप वर फिरतात आणि त्यांना सहसा परत आणण्यासाठी बनवलेले नसते, त्यामुळे त्यांची कक्षा हळूहळू कमी होत जाते. अंतराळातील बचाव मोहिमा दुर्मिळ आणि तांत्रिकदृष्ट्या कठीण असतात, म्हणूनच अयशस्वी प्रयत्नाकडे लक्ष वेधले जाते.
संवेदनशील डेटावरून कोणीही तो पाहिल्याशिवाय AI शिकू शकेल अशा पद्धतीला भारत पाठिंबा देत आहे. Depa नावाच्या या पद्धतीत डेटा त्याच्या मालकाकडेच राहतो. सीलबंद खोली नावाची सुरक्षित संगणकीय जागा फक्त अधिकृत डिजिटल करारानुसार परवानगी असलेली कामे चालवते, आणि ही यंत्रणा चालवणारी कंपनीसुद्धा आत पाहू शकत नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: AI मॉडेल मोठ्या प्रमाणावरील डेटातून शिकतात, पण रुग्णालयातील नोंदी, बँकेचे तपशील आणि सरकारी फाईल्स उघडपणे वाटण्यासाठी खूप खाजगी असतात. सीलबंद खोल्यांची रचना अशा डेटाचे संरक्षण करत AI ला त्याचा वापर करू देण्याचा एक मार्ग आहे.
Punjab National Bank ने सांगितले की निधीच्या गैरवापराच्या प्रकरणात वैध दावे मान्य केले जातील. Greater Noida येथे FIR नोंदवण्यात आला असून, बँक अधिकाऱ्यांना पूर्ण सहकार्य करत असल्याचे बँकेने म्हटले आहे. प्रभावित ग्राहकांच्या चिंता दूर करण्यासाठी बँक पावले उचलत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Misappropriation म्हणजे निधी त्याच्या मूळ हेतूसाठी न वापरता इतरत्र वळवणे किंवा त्याचा गैरवापर करणे. FIR, म्हणजेच First Information Report, ही औपचारिक पोलीस तक्रार असते, जी अशा प्रकरणांमध्ये गुन्हेगारी तपास सुरू करते.
पंजाबमधील अमली पदार्थ विरोधी मोहीम चालवणारे कार्यकर्ते Parvinder Singh Jhota यांच्या हत्येमुळे राज्यातील अमली पदार्थांच्या समस्येबद्दल लोकांचा संताप मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. विधानसभा निवडणूक जवळ येत असल्यामुळे राजकीय पक्ष या मुद्द्याचा फायदा घेण्याची संधी म्हणून पाहत आहेत. अमली पदार्थांची समस्या दहा वर्षांहून अधिक काळ राजकीय आणि सामाजिक चर्चेच्या केंद्रस्थानी राहिली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: पंजाब अनेक वर्षांपासून अमली पदार्थांचे सेवन आणि तस्करीच्या समस्येशी झुंजत आहे, आणि मागील निवडणुकांमध्ये हा मोठा प्रचाराचा मुद्दा होता. विधानसभा निवडणुका 2027 मध्ये होणार असल्यामुळे, यावर कृती करून दाखवण्यासाठी पक्षांमध्ये स्पर्धा सुरू आहे.
केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांसाठी असलेली ही आरोग्य योजना, आई-वडिलांच्या निधनानंतर विधवा किंवा घटस्फोटित झालेल्या अवलंबून असलेल्या मुलींनाही वैद्यकीय सेवा देईल. हा बदल योजनेअंतर्गत कोण 'अवलंबित' मानले जाईल, याबाबत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: CGHS म्हणजे केंद्र सरकारी आरोग्य योजना, जी केंद्र सरकारी कर्मचारी, निवृत्तीवेतनधारक आणि पात्र कुटुंबीयांना वैद्यकीय सेवा पुरवते. कोण अवलंबित मानले जाते, या नियमांवरून कोण लाभ घेऊ शकतो हे ठरते.
मणिपूरमध्ये Kuki गटांसोबतच्या कराराविरोधात हजारो लोक रस्त्यावर उतरले. समाज आधीच खूप सोसला आहे आणि त्याला आणखी त्रास नको आहे, असे आंदोलकांचे म्हणणे आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मणिपूरमधील Kuki-Zo आणि Meitei समुदायांमध्ये मे 2023 पासून संघर्ष सुरू आहे आणि राज्यात विस्थापन व मृत्यू झाले आहेत. सशस्त्र गट आणि आदिवासी संघटनांसोबतचे करार स्थानिक पातळीवर अनेकदा वादग्रस्त ठरतात, त्यामुळे हे आंदोलन राज्यातील शांतता आणि सुरक्षेबाबतच्या व्यापक चर्चेचे प्रतिबिंब आहे.
ईश्वर खंद्रे यांनी सांगितले की जिल्हा व तालुका पंचायतींच्या निवडणुका जानेवारीपर्यंत होतील. मसुदा अधिसूचनेवर हरकती नोंदवण्याची मुदत October 19 होती आणि सरकारला 2,000 पेक्षा जास्त हरकती मिळाल्या. आता सरकारने या स्थानिक निवडणुकांसाठी वेळापत्रक निश्चित केले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जिल्हा पंचायत ही जिल्हा स्तरावरील आणि तालुका पंचायत ही तालुका स्तरावरील निवडून दिलेली संस्था असते, जी स्थानिक विकास व सेवा सांभाळते. स्थानिक संस्थांच्या निवडणुका अनेकदा लांबतात, त्यामुळे निश्चित वेळापत्रक मतदार आणि उमेदवारांसाठी महत्त्वाचे आहे.
आंदोलनांदरम्यान भारतात काही सोशल मीडिया पोस्ट ब्लॉक करण्यात आल्या आहेत, आणि यामागचे कारण वापरकर्ते विचारत आहेत. सरकारने Meta ला दिलेला सल्ला, सुधारित IT Rules अंतर्गत पोस्ट हटवण्यासाठी कमी केलेली मुदत आणि प्लॅटफॉर्मचे स्वतःचे नियम यामुळे कंटेंट कसा ब्लॉक होतो आणि वापरकर्त्यांकडे यावर उत्तर देण्याचे कोणते पर्याय आहेत, याकडे पुन्हा लक्ष वेधले गेले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारताच्या IT Rules नुसार सरकार आणि प्लॅटफॉर्म पोस्ट हटवण्याचे आदेश देऊ शकतात, आणि या आदेशांवर कारवाई करण्यासाठी नियमांनी वेळमर्यादा ठरवली आहे. असे हटवणे वापरकर्त्यांना किती दिसते, त्याला कितपत आव्हान देता येते किंवा अपील करता येते, यावर चर्चा सुरू आहे.
इथिओपियाच्या अम्हारा प्रदेशात ड्रोन हल्ल्यांमध्ये मुलांसह 14 लोक ठार झाले, असे साक्षीदारांनी सांगितले. एका साक्षीदाराच्या म्हणण्यानुसार, विद्यार्थी शाळेतून घरी जात असतानाच एका छावणीवर हल्ला झाला. अनेक साक्षीदारांनी माहिती दिली असून, हा अहवाल त्यांनी सांगितलेल्या गोष्टींवर आधारित आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अम्हारा हा उत्तर इथिओपियातील मोठा प्रदेश आहे, जिथे 2023 पासून सरकारी सैन्य आणि प्रादेशिक सशस्त्र गट यांच्यात संघर्ष सुरू आहे. या लढाईत ड्रोन हे एक सामान्य शस्त्र बनले आहे.
केंद्र सरकारने Delhi High Court च्या एका आदेशाविरोधात Supreme Court मध्ये धाव घेतली आहे. या आदेशामुळे $99 million च्या महसूल-वाटणीच्या वादाशी संबंधित परदेशी लवाद निवाड्यांची अंमलबजावणी करण्याची परवानगी मिळाली होती. Krishna-Godavari खोऱ्यातील Ravva नावाच्या तेलक्षेत्राशी हा वाद जोडलेला आहे. हे प्रकरण बऱ्याच काळापासून सुरू आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: लवाद ही व्यावसायिक वाद नियमित न्यायालयांबाहेर मिटवण्याची एक खासगी पद्धत आहे, आणि परदेशी लवाद निवाड्यांची अंमलबजावणी भारतीय न्यायालयांमार्फत केली जाते. Vedanta हा मोठा खाण आणि धातू उद्योग समूह आहे, तर Ravva हे भारताच्या पूर्व किनाऱ्याजवळील तेल आणि वायूचे क्षेत्र आहे.
मोहम्मद एल शामी, जे UN मानवाधिकार कार्यालयात काम करणारे येमेनी कर्मचारी होते, त्यांचा हुथी गटाच्या ताब्यात असताना मृत्यू झाला आहे. जून 2024 पासून ते ताब्यात होते आणि त्यांच्या मृत्यूची परिस्थिती अजून स्पष्ट नाही. UN ने स्वतंत्र चौकशी आणि ताब्यात असलेल्या कर्मचाऱ्यांची सुटका व्हावी अशी मागणी केली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: हुथी हा एक सशस्त्र गट असून उत्तर येमेनचा मोठा भाग त्यांच्या ताब्यात आहे. तिथे दीर्घ गृहयुद्धामुळे लाखो लोकांना मदतीची गरज आहे. हा गट त्यांच्या ताब्यात असलेल्या UN कर्मचाऱ्यांबाबत UN ने चिंता व्यक्त केली आहे, आणि हे प्रकरण त्या पद्धतीत आणखी एक भर घालते.
न्यूझीलंडचा फलंदाज ग्लेन फिलिप्सला भारताविरुद्धच्या पाचव्या आणि शेवटच्या T20 आंतरराष्ट्रीय सामन्यात जागतिक विक्रम मोडण्यासाठी आणखी 56 धावांची गरज आहे. वृत्तांनुसार तो हा टप्पा गाठण्याच्या जवळ आहे. हा सामना पाच सामन्यांच्या मालिकेतील शेवटचा असल्याने निकाल मालिका कशी संपते हेही ठरवेल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: T20 हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटचा सर्वात छोटा प्रकार आहे, जिथे मोठ्या धावसंख्या आणि झटपट विक्रम सामान्य असतात. फिलिप्स ज्या विक्रमाच्या मागे आहे तो दुसऱ्या फलंदाजाच्या नावावर आहे, त्यामुळे हा विक्रम मोडला जातो का हे वाचकांना या सामन्यात पाहता येईल.
Associated Press च्या विश्लेषणानुसार, उपग्रह प्रतिमा आणि प्रादेशिक अधिकाऱ्यांच्या माहितीवरून ऑगस्टपर्यंत इराणच्या हल्ल्यांमध्ये मध्यपूर्वेतील 26 अमेरिकी लष्करी तळ आणि इतर ठिकाणच्या इमारतींचे नुकसान किंवा नाश झाला. अहवालानुसार इराणने सुरुवातीला लवकर इशारा देणारे रडार आणि विमानांना लक्ष्य केले.
पार्श्वभूमी
अमेरिकेचे आखाती आणि व्यापक मध्यपूर्वेत लष्करी तळ आहेत, त्यामुळे त्यांच्यावरील हल्ले अनेक देशांवर आणि तेल मार्गांवर परिणाम करतात. इराण आणि अमेरिका दशकांपासून या प्रदेशात प्रतिस्पर्धी आहेत, आणि तेल व मोठ्या भारतीय प्रवासी समुदायामुळे भारत हे बारकाईने पाहतो.
यंदाच्या दिवाळीत काही मार्गांवर विमान कंपन्यांनी भाडे आणि अधिभार वाढवले आहेत. परिणामी, दुबईहून येणारे विमान आता मुंबई ते पाटणा विमानापेक्षा कमी खर्चात मिळू शकते. या वाढीमागे युद्धे असल्याचे अहवालात म्हटले आहे, आणि अशी भाड्यातील तफावत सणासाठी घरी जाणाऱ्या कुटुंबांसाठी महत्त्वाची ठरू शकते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सणासुदीच्या काळात मागणी वाढते आणि अनेक लोक घरी प्रवास करतात, त्यामुळे भारतात विमान भाडे अनेकदा वाढते. विमान कंपन्या इंधन आणि इतर अधिभार लावतात, ज्यांचा भार प्रवाशांवर पडतो, त्यामुळे मार्गानुसार दर लवकर बदलू शकतात.
भारतीय हवामान विभाग (IMD) म्हणतो की बंगालच्या उपसागरावरील एक कमी दाब क्षेत्र चक्रीवादळात रूपांतरित होण्याची शक्यता आहे. ते 3 November रोजी आंध्र प्रदेश किनाऱ्यावर पोहोचू शकते, वाऱ्याचा वेग 80-90 kmph आणि झोत 100 kmph पर्यंत असू शकतो. हवामान विभाग या प्रणालीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Cyclone Arnab नुकतेच ओडिशाला धडकले होते, आणि शरद ऋतूत बंगालच्या उपसागरात अनेकदा वादळे तयार होतात, ज्यामुळे किनारी जिल्ह्यांत जोरदार पाऊस पडू शकतो. IMD ही भारताची हवामान संस्था असून ती असे इशारे जारी करते; या वादळाचा अंदाज Arnab पेक्षा कमकुवत असल्याचा आहे.
Railway Board ने सर्व Railways झोनना रात्रीच्या वेळी ट्रेनच्या डब्यांमध्ये फोन आणि लॅपटॉप चार्ज करण्यावर मर्यादा लागू करायला सांगितले आहे. रात्री 11 pm ते 5 am दरम्यान सॉकेट पॉइंट बंद केले जातील. सर्व झोनने हा नियम सारख्या पद्धतीने लागू करावा, असे आदेशात म्हटले आहे, त्यामुळे रात्रीच्या प्रवासात प्रवाशांनी आपले डिव्हाइस कसे चार्ज करायचे याचे आधीच नियोजन करावे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Railway Board ही केंद्रीय संस्था आहे जी Indian Railways वर देखरेख ठेवते आणि तिचे झोन पाळतील असे नियम ठरवते. अनेक लांब पल्ल्याच्या गाड्या रात्रभर धावतात, त्यामुळे चार्जिंगच्या मर्यादांचा परिणाम तिकीट, नकाशे आणि नेव्हिगेशनसाठी फोनवर अवलंबून असलेल्या प्रवाशांवर होतो.
पोलंडचे राष्ट्राध्यक्ष यांनी पंतप्रधान Tusk यांच्या सरकारवर देशाचे सर्वोच्च न्यायालय बळजबरीने ताब्यात घेतल्याचा आरोप केला आहे. वाद Constitutional Tribunal वरून आहे, जे प्रभावीपणे ठप्प झाले आहे कारण दोन्ही बाजू एकमेकांनी नेमलेल्यांना मान्यता देण्यास नकार देत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Constitutional Tribunal कायदे संविधानानुसार आहेत का ते तपासते, त्यामुळे तिथे कोंडी झाल्यास कायदेशीर निर्णय रखडू शकतात. युरोपला अनुकूल सरकार आणि राष्ट्रवादी राष्ट्राध्यक्ष यांच्यात या न्यायालयावरून बराच काळ संघर्ष सुरू आहे.
इम्फाळ, मणिपूर येथे मैतेई गटांनी रॅली काढून मुख्यमंत्र्यांनी राजीनामा द्यावा आणि SoO शस्त्रसंधी करार रद्द करावा अशी मागणी केली. काही दिवसांपूर्वी अतिरेक्यांनी 14 मैतेई पुरुषांवर हल्ला केला, त्यात तिघांचा मृत्यू झाला, आणि त्यामुळे राज्यभर निदर्शने सुरू झाली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: SoO म्हणजे Suspension of Operations, म्हणजेच मणिपूरमधील सरकार आणि सशस्त्र गट यांच्यातील शस्त्रसंधी करार. 2023 मध्ये तिथे वांशिक हिंसाचार सुरू झाल्यापासून हा करार वादग्रस्त ठरला आहे.
कृष्णा यादव आर्थिक अडचणींनंतर कुटुंबासह दिल्लीला आल्या, तेव्हा त्यांच्याकडे फक्त ₹500 होते. कृषी विज्ञान केंद्रातील प्रशिक्षण अभ्यासक्रमात त्यांनी लोणचे बनवण्यामागील शास्त्र शिकले. त्यानंतर त्यांनी Shree Krishna Pickles हा ब्रँड उभा केला, ज्यामध्ये 250 हून अधिक उत्पादने आहेत. आता हा व्यवसाय ₹5-crore किमतीचा लोणचे ब्रँड बनला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कृषी विज्ञान केंद्रे ही देशभरातील शेती प्रशिक्षण केंद्रे आहेत, जी अन्न प्रक्रियेसह व्यावहारिक कौशल्ये शिकवतात. अनेक छोटे अन्न व्यवसाय, विशेषतः महिलांनी चालवलेले, अशा अभ्यासक्रमांतूनच सुरू होतात.
उत्तराखंडच्या नागरी विमान वाहतूक विकास प्राधिकरणाने चार धाम चार्टर्ड उड्डाणांवर को-पायलट बंधनकारक केला आहे. आता प्रत्येक उड्डाणानंतर वैमानिकांना हवामान आणि इतर कार्यान्वयन तपशीलांचा अहवाल सादर करावा लागेल. एका अपघातात सहा लोकांचा मृत्यू झाल्यानंतर हे नवे पाऊल उचलले गेले असून, या उड्डाणांवरील सुरक्षा तपासणी अधिक कडक करणे हा त्याचा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: चार धाम ही हिमालयातील एक मोठी हिंदू तीर्थयात्रा मार्गिका आहे, जिथे रस्ते अरुंद असतात आणि हवामान झपाट्याने बदलू शकते. चार्टर्ड उड्डाणे यात्रेकरूंना या डोंगराळ परिस्थितीत घेऊन जातात, ज्यामुळे उतरणे आणि उड्डाण करणे कठीण होऊ शकते.
कित्तूर कर्नाटक भागातील ऊस उत्पादकांनी शनिवारी आपल्या उत्पादनाला योग्य दर मिळावा यासाठी बंद पुकारला. या बंदला संमिश्र प्रतिसाद मिळाला, मात्र रस्ता रोकोमुळे बेळगावी, विजयपूर, बागलकोट, धारवाड आणि हावेरी येथील अनेक भागांतील वाहतूक आणि दैनंदिन जीवन विस्कळीत झाले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: उत्तर कर्नाटकात ऊस हे मुख्य नगदी पीक आहे, आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न कारखान्यांकडून मिळणाऱ्या उसाच्या दरावर अवलंबून असते. दरावरील वाद हंगामात वारंवार उद्भवतात, म्हणूनच आंदोलने पुन्हा पुन्हा होतात.
Oleshky मध्ये तात्पुरता युद्धविराम लागू आहे. BBC ने रशियाच्या ताब्यातील या शहराचे वर्णन उद्ध्वस्त असे केले आहे. युक्रेनमधील प्रतिनिधी Dan Johnson सांगतात की हा विराम प्रत्यक्ष परिस्थितीत कसा उलगडत आहे आणि लढाई थांबल्याचा तिथे अजूनही राहणाऱ्या लोकांवर काय परिणाम होतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Oleshky दक्षिण युक्रेनमध्ये Dnipro नदीजवळ आहे आणि 2022 मधील रशियाच्या पूर्ण प्रमाणातील आक्रमणाच्या सुरुवातीच्या महिन्यांपासून ते रशियाच्या ताब्यात आहे. अशा छोट्या स्थानिक विरामांमध्ये सहसा स्थिरता कमी असते, त्यामुळे ते दोन देशांमधील मोठे युद्ध संपवत नाहीत.
सरकारने म्हटले आहे की गरज पडल्यास ते गोपनीयता कायद्यात बदल करू शकते आणि एखादा कायदा रद्दही करू शकते. हे विधान लोकांची वैयक्तिक माहिती कशी हाताळली जाते याचे नियम अद्ययावत करण्याच्या अधिकाराबद्दल आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतातील मुख्य गोपनीयता कायदा म्हणजे डिजिटल वैयक्तिक डेटा संरक्षण कायदा, 2023, जो कंपन्या आणि सरकार वैयक्तिक डेटा कसा वापरू शकते याचे नियम ठरवतो. त्यात बदल झाल्यास लाखो लोकांचा डेटा कसा गोळा होतो आणि कसा संरक्षित केला जातो यावर परिणाम होईल.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शुक्रवारी PM-KISAN योजनेचा 24 वा हप्ता जारी केला. देशभरातील 9.34 Crore पेक्षा जास्त शेतकऱ्यांना Rs 18,690 Crore पेक्षा जास्त रक्कम हस्तांतरित करण्यात आली. ओडिशामध्ये 35.38 lakh लाभार्थ्यांना आर्थिक मदत मिळाली, आणि राज्याचा वाटा Rs 3,000 Crore असल्याचे सांगण्यात आले. ही केंद्र सरकारची योजना शेतकरी कुटुंबांना आधार देण्यासाठी आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: 2019 मध्ये सुरू झालेली PM-KISAN योजना पात्र शेतकरी कुटुंबांना वर्षाला Rs 6,000 उत्पन्न आधार देते, जे तीन हप्त्यांमध्ये दिले जातात. हप्ते केंद्र सरकारकडून नियमितपणे जाहीर केले जातात, आणि राज्य सरकारे अनेकदा स्थानिक नेत्यांसोबत हा कार्यक्रम साजरा करतात.
दीपोत्सव, म्हणजे दिव्यांचा सण, यासाठी अयोध्येतील राम मंदिर सज्ज होत आहे. येथे एक लाख दिवे लावण्याचे नियोजन असून मदतीसाठी 1,000 स्वयंसेवक तयार आहेत. हा कार्यक्रम दिवाळीच्या आधी होत आहे, जेव्हा अनेक भारतीय कुटुंबे घरी दिवे लावतात, गोड पदार्थ वाटतात आणि प्रार्थना करतात. या मोठ्या दीपप्रकाश सोहळ्याची तयारी सुरू आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: दीपोत्सव हा दिवाळीपूर्वी अयोध्येत साजरा होणारा दिवे लावण्याचा सण आहे. अयोध्येतील राम मंदिर 2024 मध्ये सर्वसामान्यांसाठी खुले करण्यात आले आणि ते आता एक मोठे तीर्थक्षेत्र बनले आहे, त्यामुळे तेथील मोठ्या कार्यक्रमांकडे देशाचे लक्ष असते.
तेलंगणा सरकारने तीन प्रकारच्या बारीक तांदळासाठी कमाल किरकोळ किंमत ठरवली आहे. ही किंमत प्रति किलो ₹66 ते ₹79 दरम्यान आहे. या मर्यादेवरून दुकानदार या तांदळाच्या प्रकारांसाठी जास्तीत जास्त किती दर आकारू शकतात हे स्पष्ट होते. हा नियम या तांदळाच्या प्रकारांना लागू होतो, त्यामुळे दुकानात ग्राहकांनी किती पैसे द्यायचे यावर परिणाम होतो.
पार्श्वभूमी
कमाल किरकोळ किंमत म्हणजे दुकानदार कायदेशीरपणे एखाद्या वस्तूसाठी जास्तीत जास्त जी रक्कम आकारू शकतो ती. अशी मर्यादा ग्राहकांना जास्त पैसे देण्यापासून वाचवते. तांदूळ हे भारतातील मुख्य अन्न आहे, आणि किमती वाढल्यावर राज्य सरकारे अशा मर्यादा अनेकदा ठरवतात.
अरुणाचल प्रदेशचे मुख्यमंत्री पेमा खांडू म्हणाले की प्रस्तावित 11,200-MW सियांग जलविद्युत प्रकल्प स्थानिक रहिवाशांवर लादला जाणार नाही. त्यांच्या मते, प्रकल्प अहवाल पूर्ण झाल्यानंतरच निर्णय घेतला जाईल. धरणाविरोधात रहिवासी आंदोलन करत असतानाच ही भूमिका समोर आली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सियांग प्रकल्प अरुणाचल प्रदेशातील सियांग नदीवरील एक मोठे जलविद्युत धरण आहे. तिबेटमधील यारलुंग त्सांगपो नदीवर चीनने उभारलेल्या मोठ्या धरणाला प्रत्युत्तर म्हणूनही याकडे पाहिले जाते. अशा प्रकल्पांना जमीन, पाणी आणि विस्थापन यांबाबत स्थानिक नागरिकांकडून अनेकदा चिंता व्यक्त होते.
तेलंगणाने तात्काळ पेन्शन सुविधा वृद्धापकाळ पेन्शन गटाच्या पलीकडे विस्तारली आहे. दिव्यांग व्यक्तींची कुटुंबे, ताडी काढणारे कामगार, हातमाग विणकर, डायलिसिस रुग्ण आणि HIV व फायलेरिया बाधित लोक आता याचा लाभ घेऊ शकतील. यामुळे या गटांना आर्थिक मदत अधिक जलद मिळेल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: राज्याने ही तात्काळ पेन्शन आधी वृद्धापकाळ गटातील महिलांसाठी सुरू केली होती, आणि हा बदल अशा गटांपर्यंत पोहोचतो ज्यांचे उत्पन्न अनेकदा अनियमित असते. फायलेरिया हा डासांमार्फत पसरणारा आजार आहे, आणि ताडी काढणारे कामगार पामच्या झाडांचा रस गोळा करून उपजीविका करतात.
IIM Bangalore ने 100% उन्हाळी प्लेसमेंट झाल्याचे सांगितले. विद्यार्थ्यांना दरमहा ₹2 Lakh चा मध्यम स्टायपेंड मिळाला. ऑफरपैकी 50.7% ऑफर कन्सल्टिंग कंपन्यांच्या होत्या, आणि सहभागी कंपन्यांपैकी 40% कंपन्या पहिल्यांदाच भरती करत होत्या. इंटर्नशिप स्टायपेंड म्हणजे उन्हाळ्यातील कामाच्या काळात विद्यार्थ्यांना दरमहा मिळणारी रक्कम.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतीय व्यवस्थापन संस्था (IIM) या प्रमुख बिझनेस स्कूल आहेत, आणि प्लेसमेंट म्हणजे कंपन्यांच्या कॅम्पस भरती मोहिमांमधून विद्यार्थ्यांना मिळणाऱ्या नोकरीच्या ऑफर. मजबूत प्लेसमेंट आकडे दरवर्षी व्यवस्थापन अभ्यासक्रम निवडणारे विद्यार्थी बारकाईने पाहतात.
तमिळनाडू सरकारने बाहेरून थेट भरतीसाठी सरकारी सेवांमधील वरची वयोमर्यादा पाच वर्षांनी वाढवली आहे. मागासवर्गीय, अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती आणि निराधार विधवा अशा अनेक गटांसाठी आधीपासून असलेल्या वयात सवलतींबरोबर ही वाढ लागू होईल. बाहेरून सरकारी नोकरीसाठी अर्ज करणाऱ्यांवर याचा परिणाम होईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: वयाची सवलत म्हणजे काही सामाजिक आणि कल्याणकारी गटांतील उमेदवारांना सामान्य वयोमर्यादेपेक्षा जास्त वयापर्यंत अर्ज करण्याची परवानगी देणारी सूट. थेट भरती म्हणजे सरकारमधील कर्मचाऱ्यांना बढती देण्याऐवजी बाहेरच्या उमेदवारांची निवड करणे.
पाकिस्तानच्या माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाने शनिवारी सांगितले की दहशतवाद ही त्यांची लाल रेषा आहे. अफगाण तालिबान नेतृत्व अफगाण भूमीवरून चालणाऱ्या अतिरेकी कारवायांवर कारवाई करण्यास नकार देत असून त्यासाठी इस्लामाबादला दोष देत असल्याचा आरोप मंत्रालयाने केला. दोन्ही देशांमधील संबंध बिघडले असल्याचे मंत्रालयाने म्हटले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तान यांची लांब सीमा आहे. अफगाण भूमीचा वापर करून अतिरेकी गट पाकिस्तानच्या भूमीवर हल्ले करतात, अशी तक्रार पाकिस्तानने वारंवार केली आहे. 2021 पासून तालिबान अफगाणिस्तानवर सत्ता चालवत आहे.
G20 मध्ये बोलताना जयशंकर म्हणाले की ऊर्जेचा प्रवाह राजकारणाने प्रभावित झाला तर ते हानिकारक ठरते. त्यामुळे कोणत्याही एका स्रोतावर किंवा एका मार्गावर जास्त अवलंबून राहू नये, म्हणून पुरवठा साखळ्या विविध असाव्यात, असे त्यांनी सुचवले.
पार्श्वभूमी
G20 हा मोठ्या अर्थव्यवस्थांचा गट आहे, जो जागतिक प्रश्नांवर चर्चा करण्यासाठी भेटतो. अनेक देशांसाठी ऊर्जा पुरवठा ही चिंतेची बाब राहिली आहे, कारण एका प्रदेशातील अडथळ्यामुळे इतरत्र, भारतासह, किमती वाढू शकतात.
तज्ज्ञांचा इशारा आहे की एल निनो वायनाडला एकाच वेळी अनेक प्रकारे फटका देऊ शकतो. पिकांचे उत्पादन कमी होणे, पाण्याची टंचाई, प्राण्यांमधील रोग वाढणे आणि दूध कमी मिळणे, अशा धोक्यांकडे त्यांनी लक्ष वेधले आहे. जंगलातील आगी, माणूस आणि वन्यप्राणी यांच्यातील संघर्ष वाढणे, उष्णतेचे आजार, तसेच डेंग्यू आणि Kyasanur forest disease चा वाढता धोका याचाही त्यात समावेश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: एल निनो म्हणजे प्रशांत महासागर ठराविक काळाने तापणे, जे अनेकदा भारतातील मान्सूनला कमकुवत करते आणि कोरडे कालखंड आणते. Kyasanur forest disease हा गोचिडांमुळे पसरणारा आजार असून तो कर्नाटक आणि केरळमधील जंगलाच्या भागांत आढळतो.
इराणचे म्हणणे आहे की Qeshm येथील दोन मच्छीमार, जे Hormuz येथे त्यांच्या बोटीवर झालेल्या कथित अमेरिकी हल्ल्यानंतर बेपत्ता झाले होते, ते सापडले आहेत, असे सरकारी दूरदर्शनने सांगितले. हा अहवाल त्याच दिवशी आला ज्या दिवशी इराणने US वर हल्ल्याचा आरोप केला. या घटनेबद्दल लेखात आणखी तपशील दिलेले नाहीत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: इराण आणि US यांच्यातील तणाव वाढत आहे, आणि इराणच्या नेत्यांनी अलीकडेच अमेरिकेच्या कोणत्याही नव्या हल्ल्याला कठोर प्रत्युत्तर देण्याचे आश्वासन दिले आहे. Qeshm हे इराणचे एक बेट असून ते Strait of Hormuz मध्ये आहे, जो तेल वाहतुकीचा व्यस्त मार्ग आहे.
सरकारच्या पंधरवड्याच्या आढाव्यात पेट्रोलवरील निर्यात शुल्क शून्यावर आणले आहे. डिझेलवरील निर्यात शुल्क ₹8.5 वरून ₹11.5 प्रति लिटर केले, आणि aviation turbine fuel वरील शुल्क ₹10.5 वरून ₹11 केले. ऑक्टोबरमध्ये भारताची डिझेल निर्यात दररोज 700 kilo barrels इतकी झाली, जी सप्टेंबर 2025 नंतरची सर्वाधिक आहे.
पार्श्वभूमी
निर्यात शुल्क म्हणजे परदेशात विकल्या जाणाऱ्या इंधनावर लावला जाणारा अतिरिक्त कर. देशांतर्गत पुरवठा आणि परदेशी विक्री यात समतोल राखण्यासाठी सरकार दर पंधरवड्याला हे शुल्क तपासते. भारतातील रिफायनरी मोठ्या प्रमाणात इंधन निर्यात करतात, त्यामुळे हे शुल्क देशांतर्गत ग्राहकांना किती इंधन मिळेल यावरही परिणाम करू शकते.
भारताचे सरन्यायाधीश सूर्य कांत यांनी न्यायप्रक्रिया लोकांच्या गरजांना किती लवकर प्रतिसाद देते, यावर आत्मपरीक्षण करण्याचे आवाहन केले आहे. अनेक पक्षकार उच्च न्यायालयांची वाट न पाहता थेट सर्वोच्च न्यायालयात जातात, असे त्यांनी सांगितले. त्यांनी खटल्यांच्या सुनावणीची यादी तयार करण्याच्या पद्धती सुधारण्याचीही वकिली केली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: खटले साधारणपणे जिल्हा न्यायालयांकडून उच्च न्यायालयांकडे आणि नंतर सर्वोच्च न्यायालयाकडे जातात, जे सर्वात महत्त्वाच्या प्रकरणांसाठी असते. संपूर्ण व्यवस्थेत सुनावणीसाठी दीर्घ प्रतीक्षा ही भारतात वारंवार उपस्थित होणारी चिंता राहिली आहे.
अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुकांमधील सर्वात महत्त्वाच्या लढतींपैकी एक म्हणून टेक्सास सिनेट निवडणुकीकडे बारकाईने लक्ष दिले जात आहे. डेमोक्रॅट टॅलॅरिको या राज्यात डेमोक्रॅट्सच्या दीर्घकाळच्या पराभवांची मालिका खंडित करण्याची आशा बाळगत आहेत. ही लढत फक्त काँग्रेसच्या नियंत्रणापुरती मर्यादित नाही, आणि तिच्यात $500 million इतका खर्च होत असल्याचे सांगितले जाते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: टेक्सास हा रिपब्लिकन पक्षाचा बालेकिल्ला आहे, आणि १९९४ पासून डेमोक्रॅट्सनी तिथे राज्यस्तरीय सिनेट निवडणूक जिंकलेली नाही. अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुका राष्ट्राध्यक्षांच्या कार्यकाळाच्या मध्यात होतात आणि त्या काँग्रेसवर कोणाचे नियंत्रण असेल हे ठरवतात.
वाराणसी-नवी दिल्ली Vande Bharat Sleeper गाडीला Yogi Adityanath आणि Ashwini Vaishnaw यांनी हिरवा झेंडा दाखवला. बातमीत फक्त या दोन नेत्यांनी झेंडा दाखवल्याची माहिती दिली आहे, यापलीकडे तपशील दिलेला नाही.
पार्श्वभूमी
Vande Bharat ही भारताची वेगवान सेमी-हाय-स्पीड रेल्वे सेवा आहे, जी भारतात बनली असून आता अनेक मार्गांवर धावते. स्लीपर आवृत्तीत रात्रीसाठी बर्थ असतात, जे वाराणसी ते दिल्लीसारख्या लांब प्रवासासाठी उपयुक्त ठरतात.
ट्रम्प प्रशासन 150 हून अधिक अफगाण स्थलांतरितांना अफगाणिस्तानात परत पाठवण्याच्या तयारीत असल्याचे वृत्त आहे. यातील अनेकांना असुरक्षित मानले जाते. ते अमेरिकन सैन्यासोबत काम केलेल्या लोकांशी संबंधित आहेत आणि तालिबानच्या सत्ताबदलानंतर ते तिथून पळून आले होते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: 2021 मध्ये तालिबानने अफगाणिस्तानवर ताबा मिळवल्यानंतर, अमेरिकन सैन्यासोबत काम केलेल्या अनेक अफगाणांना देशाबाहेर हलवण्यात आले. त्यांच्या भविष्यातील स्थलांतर स्थितीवर अमेरिकेत वादग्रस्त धोरणात्मक प्रश्न निर्माण झाला आहे.
रशियाची सुरक्षा यंत्रणा FSB सांगते की अमेरिकेने त्यांना इशारा दिला होता की मॉस्कोमध्ये अतिरेक्यांचा लवकरच हल्ला करण्याचा कट आहे. हा इशारा अमेरिकेच्या दूतावासाने दिला होता. हल्ला कधी आणि कुठे होणार हे अहवालात सांगितलेले नाही, त्यामुळे तपशील अजूनही मर्यादित आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: FSB ही रशियाची मुख्य अंतर्गत सुरक्षा संस्था असून ती पूर्वीच्या KGB ची उत्तराधिकारी आहे. संभाव्य धोक्याची माहिती मिळाल्यावर दूतावास अनेकदा आपल्या नागरिकांना सुरक्षेचे इशारे देतात, आणि हा इशारा सार्वजनिकरीत्या शेअर करण्यात आला.
यावर्षी अट्टापाडीमध्ये बारा अर्भकांचा मृत्यू झाला असून त्यापैकी दहा आदिवासी समाजातील आहेत. या मृत्यूंमुळे राजकीय वाद पेटला असून राज्य सरकारने तज्ज्ञांमार्फत चौकशी करण्याचे आदेश दिले आहेत. आदिवासी कार्यकर्त्यांच्या मते हा प्रश्न केवळ आरोग्यसेवेपुरता मर्यादित नाही; कुपोषण, रक्तक्षय आणि त्याहूनही खोल सामाजिक समस्यांवरही उपाय करणे गरजेचे आहे.
पार्श्वभूमी
अट्टापाडी हा केरळमधील पालक्कड जिल्ह्यातील डोंगराळ वनप्रदेश आहे, जिथे आदिवासी लोकसंख्या मोठी आहे. तिथे अर्भकांचे मृत्यू आणि कुपोषण हे दशकानुदशके सततचे प्रश्न राहिले आहेत, आणि या भागात आरोग्यसेवा व अन्नाची उपलब्धता यांत दीर्घकाळ त्रुटी आहेत.
वायू गुणवत्ता व्यवस्थापन आयोग हवेच्या बिघडत चाललेल्या स्थितीवर कारवाई करत असताना, दिल्ली-एनसीआरमध्ये November 5 ते 20 दरम्यान बांधकामाच्या कामांवर बंदी असेल. या काळात दिल्ली आणि जवळपासच्या भागातील सरकारी व खासगी कार्यालयांमध्ये 50 टक्के कर्मचारी घरून काम करतील. हवेची गुणवत्ता खराब असताना प्रदूषण कमी करणे हा या उपायांचा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: वायू गुणवत्ता व्यवस्थापन आयोग दिल्ली आणि शेजारील शहरांमधील प्रदूषण नियंत्रणाचे समन्वय करतो. दरवर्षी हिवाळ्यात धूर आणि धुळीमुळे या भागातील हवा धोकादायक पातळीवर पोहोचते, आणि अशा उपायांचा आयोग अनेकदा वापर करतो.
कर्नाटकचे मंत्री शरण प्रकाश पाटील म्हणाले की माजी मंत्री नरसिंह नाईक यांच्यासह विरोधी नेते राजकीय फायद्यासाठी खोटे आरोप करत आहेत. वादाचा मुद्दा बसवसागरचे पाणी तेलंगणाला सोडण्याशी संबंधित आहे. हे आरोप केवळ राजकीय फायद्यासाठी केले जात असल्याचे मंत्र्यांनी सांगितले, आणि हे आरोप अजूनही वादग्रस्त आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बसवसागर हे कर्नाटकातील एक जलाशय आहे. कर्नाटक आणि तेलंगणा यांच्यात नदीच्या पाण्याची वाटणी हा फार पूर्वीपासून संवेदनशील विषय आहे. कोरड्या हंगामात खालच्या भागात किती पाणी जाते, यावरून अनेकदा वाद होतात.
भारताच्या एका माजी क्रिकेटपटूने वैभव सूर्यवंशीला संघ कसे हाताळत आहे यावर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. त्यांनी ही गोष्ट चांगली नसल्याचे म्हटले असून गौतम गंभीर यांच्या नेतृत्वातील संघाला या तरुण फलंदाजाला घरी पाठवण्यास सांगितले. इतर बातम्यांमध्ये विचारले जात आहे की त्याच्याभोवतीचा उत्साह त्याला मिळणाऱ्या संधीशी जुळतो का.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सूर्यवंशी इंडियन प्रीमियर लीगमधील जलद सुरुवातीनंतर किशोरवयात प्रसिद्ध झाला, आणि गौतम गंभीर हे भारताचे मुख्य प्रशिक्षक आहेत. भारतीय क्रिकेटमध्ये तरुण खेळाडूंचा कसा वापर आणि विश्रांती केली जाते यावर चर्चा नेहमी होत असते.
अँटिग्वा येथील एका कॉमनवेल्थ कार्यक्रमात राजे गुलामगिरीवर भाषण करतील. हा त्यांच्या कॅरिबियन दौऱ्यातील शेवटचा टप्पा आहे. ब्रिटनचे पंतप्रधान अँडी बर्नहॅम यांनी म्हटले आहे की गुलामगिरीबद्दल माफी मागण्यास ब्रिटन तयार आहे, मात्र भूतकाळातील चुकांची भरपाई ब्रिटिश नागरिकांनी द्यावी अशी सक्ती करता येणार नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कॉमनवेल्थ हा मुख्यतः पूर्वीच्या ब्रिटिश वसाहतींचा गट आहे आणि राजे त्याचे प्रमुख आहेत. ब्रिटनची गुलामगिरीतील भूमिका, माफी मागावी का आणि भरपाई द्यावी का, यावरील चर्चा ब्रिटनमध्ये अजूनही सुरू आहे.
इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्लाह अली खामेनेई यांनी आदेश दिला आहे की अमेरिकेने हल्ला केल्यास प्रभावी आणि भौगोलिक मर्यादांशिवाय प्रत्युत्तर दिले जावे. त्यांनी इराणच्या सैन्याला देशाचे संरक्षण तंत्रज्ञान मजबूत करण्याचेही निर्देश दिले. हा वृत्तांत 31 October रोजी प्रसिद्ध झाला असून तो हा आदेश लष्करासाठी थेट सूचना म्हणून मांडतो.
पार्श्वभूमी
खामेनेई हे इराणचे सर्वोच्च नेते असून देशाच्या सशस्त्र दलांवर त्यांचा अंतिम अधिकार आहे. तेहरान आणि वॉशिंग्टनमधील तणाव ही सततची मोठी बातमी राहिली आहे, ज्यात मुत्सद्देगिरी आणि धमक्या दोन्ही सुरू आहेत.
भारतीय हवामान विभागाच्या म्हणण्यानुसार दक्षिण अंदमान समुद्रावरील कमी दाबाचे क्षेत्र रविवारी तीव्र होऊन बंगालच्या उपसागराच्या आग्नेय भागात उदासीनतेत (डिप्रेशन) बदलण्याची शक्यता आहे. याच प्रणालीमुळे 1 नोव्हेंबरपासून केरळमध्ये पुन्हा पावसाची शक्यता आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बंगालचा उपसागर आणि अंदमान समुद्रावरील कमी दाबाची क्षेत्रे अनेकदा उदासीनता किंवा चक्रीवादळात बदलतात आणि दक्षिण भारतातील किनारी भागात जोरदार पाऊस आणू शकतात. भारताची अधिकृत हवामान संस्था IMD हे अंदाज देते, जे प्रणाली पुढे सरकताना अद्ययावत केले जातात.
भारतात राहणाऱ्या निर्वासितांना UK मध्ये कायमचे स्थायिक व्हायचे आहे, त्यांच्यासाठी ही घोषणा आहे. निर्वासित कायदेशीररीत्या ब्रिटनमध्ये कसे जाऊ शकतात, यावरील हे नवे धोरणात्मक पाऊल आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: निर्वासित म्हणजे छळ, युद्ध किंवा हिंसाचारामुळे आपला देश सोडून पळून जावे लागलेले लोक. पुनर्वसन म्हणजे एखाद्या देशाने त्यांना कायमस्वरूपी स्वीकारण्यास तयार होणे, आणि हे सहसा सरकारी मार्गाने होते, बेकायदेशीर प्रवासाने नाही.
भूतानमध्ये हिमनदी तलाव फुटून आलेल्या पुरामुळे रस्त्यांचे नुकसान झाले असून एक पूल वाहून गेला, असे The Hindu च्या वृत्तानुसार. या पुरामुळे खालच्या भागात एक नवे तळे तयार झाले असून पुढील धोक्याची भीती व्यक्त होत आहे. आसामच्या Dhubri आणि Kokrajhar जिल्ह्यांतील महसूल मंडळांना उच्च सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: हिमनदीच्या बर्फाने किंवा मातीच्या ढिगाऱ्याने अडवलेला तलाव अचानक फुटतो, तेव्हा पाणी आणि दगड वेगाने खाली वाहू लागतात, याला हिमनदी तलाव फुटीचा पूर म्हणतात. भूतानच्या हिमालयीन नद्या आसाममध्ये वाहतात, त्यामुळे हा धोका आसामच्या मैदानी भागात लवकर पोहोचतो.
निवडणुकांच्या दिशेने वाटचाल करत असताना मणिपूरमधील कुकी अतिरेकी गटांबरोबरचा SoO करार अनिश्चित दिसत आहे. मैतेई आणि नागा समुदायांचा या कराराला विरोध आहे, आणि अलीकडील संघर्षांमध्ये काही SoO कॅडरवर सहभागाचे आरोप आहेत. मे 2023 पासून झालेल्या वांशिक हिंसाचारात अनेकांचा मृत्यू झाला असून अनेकांना विस्थापित व्हावे लागले आहे.
पार्श्वभूमी
2023 पासून मैतेई आणि कुकी समुदायांमधील वांशिक संघर्षांमुळे मणिपूर विभागले गेले आहे. चर्चा सुरू असताना सशस्त्र गटांना शांत ठेवण्यासाठी SoO करार केला गेला होता. निवडणुकीपूर्वी राज्यातील शांततेसाठी त्याचे भवितव्य महत्त्वाचे आहे.
Reddit चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी स्टीव्ह हफमन म्हणाले की Google अजूनही आमची साइट पूर्वीइतक्याच जोमाने तपासते, पण त्यांचा AI Mode Reddit किंवा इतर कोणत्याही साइटकडे वाचक पाठवत नाही. यावर उत्तर म्हणून Reddit लॉग-इन केलेल्या वापरकर्त्यांच्या अनुभवाला प्राधान्य देत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Google Search ने अनेक वर्षे वेबसाइट्सकडे मोठ्या संख्येने वाचक पाठवले आहेत. AI ने लिहिलेली उत्तरे वाचकांना Google च्याच पानावर थांबवतील, अशी प्रकाशकांना चिंता आहे. नवीन वापरकर्ते मिळवण्यासाठी Reddit मोठ्या प्रमाणावर सर्च ट्रॅफिकवर अवलंबून आहे, त्यामुळे हा वाद ऑनलाइन समुदायांसाठी महत्त्वाचा आहे.
Microsoft, Barclays Bank आणि अमेरिकेतील Kroger ही सुपरमार्केट साखळी यांसारख्या कंपन्यांनी या वर्षी AI शी संबंधित नोकरकपात जाहीर केली आहे. काही कंपन्या आता ज्यांना काढून टाकले होते त्यांना पुन्हा कामावर घेत आहेत, आणि त्यामुळे अशा ऑफरचा खरा अर्थ काय, याबाबत कर्मचाऱ्यांच्या मनात प्रश्न निर्माण झाले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अनेक कंपन्यांनी अलीकडच्या काळात AI मध्ये मोठी गुंतवणूक करताना नोकऱ्या कमी केल्या आहेत, आणि या प्रवृत्तीला काही वेळा AI boomerang असे म्हटले जाते. परत येण्याचा विचार करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांनी लक्षात ठेवावे की नोकरकपातीनंतर नोकरीची सुरक्षितता आणि वेतनाच्या अटी बदलू शकतात.
स्थलांतरित करण्यात आलेल्या एका युक्रेनियन जोडप्याने सांगितले की ते अनेक वर्षे ओलेश्की शहरात राहिले, जे आघाडीवरील शहर असून रशियाच्या ताब्यात आहे. अन्नाच्या शोधात त्यांना सुरुंग असलेल्या भागातून जावे लागले, आणि तो अनुभव एखाद्या भयानक स्वप्नातून बाहेर पडण्यासारखा होता, असे ते म्हणतात. त्यांचे हे वैयक्तिक कथन युद्धकाळात तेथील जीवन कसे होते याची प्रत्यक्ष झलक देते.
पार्श्वभूमी
ओलेश्की दक्षिण युक्रेनमधील खेरसन प्रदेशात दनीप्रो नदीच्या काठावर वसलेले आहे, आणि रशियाने 2022 च्या पूर्ण प्रमाणातील आक्रमणाच्या सुरुवातीलाच हा भाग ताब्यात घेतला होता. तेव्हापासून ताब्यात असलेल्या भागात मागे राहिलेल्या नागरिकांना धोका आणि कठीण परिस्थितीचा सामना करावा लागत आहे.
Andhra Pradesh मधील 92 नागरी स्थानिक संस्थांसाठी मतदान 1 नोव्हेंबरला होणार आहे. मतदानात 804 महानगरपालिका प्रभाग आणि 2,382 नगरपालिका प्रभागांचा समावेश आहे. शर्यतीत 153 महापौर उमेदवार आणि 367 अध्यक्ष उमेदवार आहेत. आठ संस्थांमध्ये अध्यक्ष आणि प्रभाग सदस्य आधीच बिनविरोध निवडले गेले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: महानगरपालिका आणि नगरपरिषदा भारतातील शहरांमध्ये रस्ते, पाणी आणि स्वच्छता यांसारख्या नागरी सेवा चालवतात. त्यांचे निवडून आलेले महापौर आणि अध्यक्ष या संस्थांचे नेतृत्व करतात, त्यामुळे स्थानिक निवडणुकांचा रहिवाशांच्या दैनंदिन सेवांवर थेट परिणाम होतो.
केंद्रीय अप्रत्यक्ष कर आणि सीमाशुल्क मंडळाने GST अंमलबजावणी अधिकाऱ्यांसाठी नवीन मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या आहेत. विशिष्ट गुप्त माहितीशिवाय अटका थांबवाव्यात आणि रस्त्यावरील तपासण्या कमी कराव्यात, असे त्यांना सांगितले आहे. लहान रकमेच्या काही कारणे दाखवा नोटिशींवरही याचा परिणाम होणार आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: GST हा भारतातील बहुतेक वस्तू आणि सेवांवरील राष्ट्रीय कर आहे, आणि अंमलबजावणी अधिकारी व्यवसाय तसेच मालाची तपासणी करू शकतात. अशा नियमांमुळे व्यापारी आणि वाहतूकदारांना किती वेळा तपासणी आणि दंडाला सामोरे जावे लागते, हे ठरते.
भारताचा दूरसंचार नियामक TRAI ने दूरसंचार नेटवर्क आणि सेवांमध्ये AI च्या जबाबदार वापरासाठी मसुदा मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत. दूरसंचार कंपन्यांनी संचालक मंडळाने मंजूर केलेली AI धोरणे स्वीकारावीत आणि AI संबंधित गंभीर घटनांची नियामकाला माहिती द्यावी, असा प्रस्ताव आहे. या मसुद्यावर भागधारकांकडून सूचना मागवल्या आहेत. हा अजून मसुदा आहे, अंतिम नियम नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: TRAI म्हणजे Telecom Regulatory Authority of India, जी फोन आणि इंटरनेट कंपन्यांसाठी नियम ठरवते. AI साधने नेटवर्क आणि ग्राहक सेवांमध्ये पसरत असताना, जगभरातील नियामक कंपन्यांना त्यासाठी स्पष्ट अंतर्गत नियम ठरवायला सांगत आहेत.
सर्वोच्च न्यायालयाने माजी सरन्यायाधीश Y.K. Sabharwal यांचे पुत्र चेतन आणि नितीन Sabharwal यांनी दाखल केलेली चार अपील फेटाळली. न्यायालयाने 2008-09 आणि 2009-10 या निर्धारण वर्षांसाठी आयकर पुनर्मूल्यांकन नोटिसा कायम ठेवल्या. त्यामुळे कर विभाग या वर्षांचे पुनर्मूल्यांकन पुढे नेऊ शकणार आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: पुनर्मूल्यांकन नोटिसीद्वारे कर अधिकारी आधीच्या वर्षाचे विवरणपत्र पुन्हा उघडून तपासू शकतात. Y.K. Sabharwal यांनी 2005 ते 2006 या काळात भारताचे सरन्यायाधीश म्हणून काम पाहिले, त्यामुळे हे प्रकरण लोकांच्या कुतूहलाचा विषय ठरते, तरी कायदेशीर प्रश्न कर नियमांशी संबंधित आहे.
भारताने न्यूझीलंडविरुद्धची पाच सामन्यांची T20 मालिका 3-1 अशी आधीच जिंकली आहे. पाचवा आणि शेवटचा सामना अजून खेळायचा आहे. या पूर्वावलोकनात Sooryavanshi आणि Kuldeep Yadav यांची निवड होईल का, असा प्रश्न विचारला आहे. जागतिक विजेता असलेल्या न्यूझीलंडला मालिका विजयाने संपवायची इच्छा असेल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Kuldeep Yadav हा भारताचा फिरकी गोलंदाज आहे. अशा सामन्यांमध्ये, ज्यांचा मालिकेच्या निकालावर फारसा परिणाम होत नाही, संघांना मोठ्या स्पर्धांपूर्वी खेळाडूंची चाचपणी करण्याची संधी मिळते. मालिकेच्या सुरुवातीच्या भागात न्यूझीलंडचे वर्चस्व होते, त्यामुळे हा शेवटचा सामना त्यांच्यासाठी जोरदार शेवट करण्याची संधी आहे.
अमेरिकेतील घरगुती ग्राहकांसाठी विजेचे दर झपाट्याने वाढत आहेत, आणि हा मुद्दा मध्यावधी निवडणूक प्रचारात महत्त्वाचा ठरत आहे. वीज दरवाढ मर्यादित ठेवण्यासाठी आणि वीज कंपन्यांचा नफा कमी करण्यासाठी राजकारणी उपाय सुचवत आहेत. गव्हर्नरपदासाठी उभे असलेल्या अनेक उमेदवारांनी या विषयावर आश्वासने दिली आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: युटिलिटी कंपन्या म्हणजे वीज निर्मिती, वहन आणि विक्री करणाऱ्या कंपन्या. यातील अनेक कंपन्यांवर नियंत्रण असल्याने त्या किती दर आकारू शकतात हे राज्य नियामक मंजूर करतात. मागणी वाढणे आणि महागड्या ग्रिड सुधारणा ही बिले वाढण्याची सामान्य कारणे आहेत, आणि मध्यावधी निवडणुका नोव्हेंबर 2026 मध्ये होणार आहेत.
अतिरिक्त कामगार आयुक्त राकेश द्विवेदी यांनी शनिवारी सांगितले की नोएडातील कामगार बोनस देण्याबाबत सोशल मीडियावरील बातम्या खोट्या व बनावट आहेत. खोटी माहिती पसरवणाऱ्यांविरुद्ध FIR दाखल झाला आहे. त्यांनी कामगार व कर्मचाऱ्यांना पडताळणी न झालेल्या दाव्यांवर विश्वास न ठेवण्याचे आणि त्यावर आधारित आंदोलन न करण्याचे आवाहन केले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अनेक कामगारांसाठी बोनस हा वार्षिक आर्थिक विषय असतो, आणि भारतात Payment of Bonus Act, 1965 त्याचे नियम ठरवतो. खोटे संदेश चिंता आणि आंदोलने निर्माण करू शकतात, म्हणून कृती करण्यापूर्वी कामगार कार्यालयांचे अधिकृत स्पष्टीकरण तपासणे विश्वासार्ह ठरते.
जागतिक बँकेने भारतात गरिबी वेगाने कमी झाल्याकडे लक्ष वेधले आहे. या दाव्यामागील आकडेवारीवर अर्थतज्ज्ञ वाद घालत आहेत. या मतभेदावरून आकडे वेगवेगळ्या प्रकारे वाचता येतात हे दिसते. गरिबीच्या आकड्यांवरून लोक विकास आणि सरकारी योजनांकडे कसे पाहतात यावर परिणाम होतो, म्हणून ही चर्चा महत्त्वाची आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जागतिक बँक ही जागतिक कर्ज देणारी संस्था आहे. ती कुटुंबांच्या खर्चाची तुलना आंतरराष्ट्रीय गरिबी रेषेशी करून गरिबीचे अंदाज प्रसिद्ध करते. भारताबाबतचे तिचे आकडे अनेकदा चर्चेत राहिले आहेत, कारण राष्ट्रीय सर्वेक्षणे आणि पद्धती वेगळे निकाल देऊ शकतात.
Uttam यांनी तांदूळ गिरणी मालक आणि व्यापाऱ्यांना साठेबाजी आणि काळाबाजाराविरुद्ध इशारा दिला आहे. त्यांनी सांगितले की सामान्यपणे वापरल्या जाणाऱ्या BPT तांदळासाठी ₹66 प्रति किलो कमाल दर निश्चित केला आहे. साठेबाजी म्हणजे भाव वाढवण्यासाठी साठा करून ठेवणे, आणि काळाबाजार म्हणजे अधिकृत दरापेक्षा जास्त दराने विक्री करणे. हा इशारा रोजच्या मुख्य अन्नधान्याच्या किमती परवडण्याजोग्या ठेवण्यासाठी आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: BPT ही दक्षिण भारतात लोकप्रिय असलेली तांदळाची जात आहे, आणि बहुतेक भारतीय कुटुंबांसाठी तांदूळ हा मुख्य अन्न आहे. अत्यावश्यक अन्नाच्या किमती अचानक वाढू नयेत म्हणून सरकार कमाल दर निश्चित करते.
Houthi forces fired ballistic missiles at Aden airport and the Maashiq Presidential Palace in southern Yemen. The group called for an immediate evacuation of the airport, pointing to a Saudi military cargo aircraft there. Residents in Aden say they are preparing for another war as missiles fall.
पार्श्वभूमी
Context: Aden is Yemen's southern port city and the base of the internationally recognised government. The Houthis, an armed group that controls much of northern Yemen, have fought that government since 2014, and Saudi Arabia leads a coalition backing it.
Boston Consulting Group च्या म्हणण्यानुसार AI शर्यतीत टेक सेवा कंपन्यांसमोर कर्मचाऱ्यांची कमतरता नाही, तर त्यांनी कोणते मनुष्यबळ कसे वापरायचे, असा निर्णय घ्यायचा आहे. या शर्यतीचा आकार $100-200 billion इतका अंदाजित आहे. त्यांनी 40 Applied AI भूमिका ओळखल्या आहेत, प्रत्येक भूमिका एका विद्यमान टेक नोकरीशी जोडलेली आहे. उदाहरणार्थ, data scientist किंवा full-stack developer forward-deployed engineer पर्यंत प्रगती करू शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Forward-deployed engineers ग्राहकांसोबत जवळून काम करून AI टूल्स प्रत्यक्ष वापरात आणण्यास मदत करतात. भारतातील मोठे IT सेवा क्षेत्र हे कर्मचारी या नव्या भूमिकांशी कसे जुळवून घेतात, याकडे लक्ष ठेवून आहे.
Ferrari चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी Benedetto Vigna कार कंपनीतील इनोव्हेशनबद्दल एका मुलाखतीत बोलतात. त्यांनी भारत आणि पॉवरट्रेन यांच्याविषयीही माहिती दिली. पॉवरट्रेन म्हणजे कारला चालवणारी यंत्रणा.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Ferrari ही लक्झरी स्पोर्ट्स कार बनवणारी कंपनी आहे आणि हायब्रिड व इलेक्ट्रिक इंजिनांकडे तिची वाटचाल हा उद्योगातील मोठा चर्चेचा विषय आहे. भारत प्रीमियम कारांची वाढती बाजारपेठ असल्याने या मुलाखतीत त्याकडे लक्ष दिले आहे.
भारतीय ऑलिम्पिक संघटनेने आगामी निवडणुकांसाठी नियम ठरवले आहेत. 3 नोव्हेंबर रोजी Athletes' Commission साठी दहा सदस्य निवडले जातील, आणि 9 नोव्हेंबर रोजी आठ SOMs निवडले जातील. या आचारसंहितेनुसार उमेदवारांच्या खासगी आयुष्यावरून टीका करता येणार नाही आणि प्रचारादरम्यान प्रसिद्धीवर मर्यादा घालण्यात आल्या आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: IOA ही छत्र संस्था आहे जी भारताची ऑलिम्पिक चळवळ चालवते आणि संघांची निवड करते. Athletes' Commission मुळे खेळाडूंना त्या संस्थेत आवाज मिळतो, त्यामुळे त्यांच्या मतदानातून खेळाडूंच्या समस्या कशा ऐकल्या जातील हे ठरते.
१२५ किलो वजनी गटात खेळणाऱ्या जास्पूरन सिंगने कांस्यपदकाच्या अगदी जवळ मजल मारली. रेपेचेज फेरीत त्याने जमैकाच्या आरोन जॉन्सनवर १०-० असा विजय मिळवला. पण कांस्यपदकाच्या सामन्यात अमेरिकेच्या वायट हेंडरिक्सनकडून ० -१० असा पराभव झाला आणि पदकाची आशा संपली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: रेपेचेज म्हणजे कुस्तीतील दुसरी संधी देणारी फेरी, जिथे आधी हरलेले खेळाडू अजूनही कांस्यपदक जिंकू शकतात. जास्पूरनच्या पराभवामुळे तो पोडियमपासून थोडक्यात हुकला, अनेक बलाढ्य स्पर्धक असलेल्या स्पर्धांमध्ये हे सामान्य आहे.
भारताचे सरन्यायाधीश म्हणाले की डिजिटल अटक या फसवणुकीच्या प्रकाराने ते चकित झाले आहेत. ही फसवणूक आता न्यायालयाच्या लक्षात आली आहे. घटना घडल्यानंतर अहवाल तयार करून समस्या सुटणार नाही, असे सर्वोच्च न्यायालयाने सांगितले. या मुद्द्यावरील सुनावणीदरम्यान त्यांनी ही टिप्पणी केली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: डिजिटल अटक म्हणजे फसवे लोक फोन किंवा व्हिडिओ कॉलवर सरकारी अधिकारी असल्याचे भासवतात आणि पीडितांकडून पैसे मागतात. डिजिटल फसवणुकीत पैसे गमावलेल्यांना बँकांनी भरपाई द्यावी का, हेही सर्वोच्च न्यायालय तपासत आहे.
एका न्यायाधीशांनी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी वॉल स्ट्रीट जर्नलविरुद्ध दाखल केलेला 10 बिलियन डॉलरचा खटला फेटाळला आहे. हा खटला जेफ्री एप्स्टीन यांच्याशी जोडलेल्या एका पत्राबद्दल होता, ज्याचे वृत्त वृत्तपत्राने दिले होते. वॉल स्ट्रीट जर्नल न्यूज कॉर्प या कंपनीचे आहे, जी मरडॉक यांनी स्थापन केली होती.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ट्रम्प यांनी 2025 मध्ये वॉल स्ट्रीट जर्नलवर एका वृत्तावरून खटला दाखल केला होता. या वृत्तात जेफ्री एप्स्टीन यांच्याशी जोडलेल्या एका वाढदिवसाच्या पत्राचा उल्लेख होता. एप्स्टीन यांचा भूतकाळ आणि ट्रम्प यांची सार्वजनिक भूमिका यामुळे हे प्रकरण मोठ्या प्रमाणावर चर्चेत होते.
सुमारे बारा वर्षांनंतर प्रथमच एका आघाडीच्या OB-GYN संघटनेने रजोनिवृत्तीच्या लक्षणांवरील मार्गदर्शन अद्ययावत केले आहे. यात गरम वाफा, रात्री घाम येणे, झोपेतील बदल आणि इतर लक्षणांवर सल्ला दिला आहे, जी लक्षणे या टप्प्यातील महिलांच्या दैनंदिन जीवनात अडथळा आणतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: रजोनिवृत्ती म्हणजे मासिक पाळी कायमची थांबण्याचा नैसर्गिक टप्पा, जो साधारणपणे चाळिशीच्या शेवटी किंवा पन्नाशीच्या सुरुवातीला येतो. त्याची लक्षणे अनेक वर्षे टिकू शकतात. OB-GYN म्हणजे प्रसूतिशास्त्र आणि स्त्रीरोगशास्त्र, जे महिलांच्या प्रजनन आरोग्याशी संबंधित वैद्यकीय क्षेत्र आहे.
आसाम सरकारने IBA Particle Therapy India सोबत 600 कोटी रुपयांच्या करारावर स्वाक्षरी केली आहे. या करारानुसार Proton Beam Therapy Centre उभारले जाणार आहे. हे भारतातील अशा प्रकारचे पहिलेच केंद्र असल्याचे सांगितले जाते आणि त्यामधून प्रगत कर्करोग उपचार देण्याचा उद्देश आहे. केंद्र उभारले गेल्यावर रेडिएशन उपचार घेणाऱ्या रुग्णांसाठी हा सरकारी पर्याय ठरू शकतो.
पार्श्वभूमी
प्रोटॉन बीम थेरपी हा अचूक रेडिएशन उपचार प्रकार आहे, जो गाठीभोवतीच्या निरोगी ऊतींना कमीत कमी हानी पोहोचवण्याचा प्रयत्न करतो. हा उपचार महाग असून भारतात मोजक्याच केंद्रांवर उपलब्ध आहे, त्यामुळे सरकारी प्रकल्पांकडे लक्ष वेधले जाते.
कॅनडा आणि युरोपियन युनियनने 'Alliance for the Future' ही भागीदारी सुरू केली आहे, ज्याचा उद्देश संरक्षण, महत्त्वाची खनिजे, तंत्रज्ञान आणि व्यापार या क्षेत्रांत सहकार्य वाढवणे हा आहे. डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या नेतृत्वाखालील अमेरिकेसोबतच्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर हे पाऊल उचलले गेले असून, पुरवठा साखळी विविध करणे हे याचे लक्ष्य आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कॅनडा आणि EU दोन्ही अमेरिकेचे जवळचे व्यापारी भागीदार आहेत, आणि अमेरिकेने अलीकडच्या काळात शुल्क आणि व्यापारी धमक्यांचा वापर केल्यामुळे दोघेही इतर भागीदार शोधू लागले आहेत. इलेक्ट्रॉनिक्स आणि बॅटऱ्यांसाठी महत्त्वाची खनिजे अत्यावश्यक घटक असतात.
भारतीय हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार नोव्हेंबरमध्ये भारतातील बहुतेक भागांत कमाल तापमान सामान्यपेक्षा जास्त राहील. देशातील बहुतेक भागांत पाऊस सामान्यपेक्षा कमी पडण्याची शक्यता आहे. मध्य, वायव्य आणि ईशान्य भारतातील काही भागांत मात्र सामान्य ते सामान्यपेक्षा जास्त पाऊस पडू शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नोव्हेंबरमध्ये मान्सून देशातील बहुतेक भागांतून परतलेला असतो, त्यामुळे दिवसाचे तापमान वाढते आणि रात्री थंडी जाणवू लागते. हवामान विभागाचे मासिक अंदाज शेतकरी, शहर नियोजक आणि वीज कंपन्यांना पुढील आठवड्यांसाठी तयारी करण्यास मदत करतात.
शास्त्रज्ञांनी Yak X नावाची एक प्रजाती ओळखली आहे, जी आधुनिक याकची हरवलेली नातेवाईक मानली जाते. या शोधामुळे याकच्या कुटुंबाच्या इतिहासाबद्दल संशोधकांच्या माहितीत भर पडली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: याक हे हिमालय आणि तिबेट पठारावर आढळणारे उंच प्रदेशातील मोठे प्राणी आहेत, आणि तिथल्या मेंढपाळांसाठी ते महत्त्वाचे आहेत. एखादी संबंधित प्रजाती सापडल्यामुळे आजचे याक कसे उत्क्रांत झाले हे शोधण्यास शास्त्रज्ञांना मदत होते.
केंद्रीय प्रत्यक्ष कर मंडळाने नियम केला आहे की, दुसऱ्या नोंदणीकृत ना-नफा संस्थेत विलीन होणाऱ्या धर्मादाय ट्रस्टने ठरावीक मुदतीत आयकर विभागाला कळवणे बंधनकारक आहे. विलीन होणाऱ्या गटांना आपली खाती लेखापरीक्षित करून घ्यावी लागतील आणि विलीनीकरणाची कारणे द्यावी लागतील. तसेच, उद्दिष्टे बदलण्यावर पाच वर्षांचे निर्बंधही लादण्यात आले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतातील धर्मादाय ट्रस्टना अनेकदा कर सवलत मिळते, आणि पैसा सांगितलेल्या धर्मादाय हेतूसाठीच वापरला जात आहे याची खात्री करण्यासाठी आयकर विभाग त्यांची तपासणी करतो. कडक विलीनीकरण नियम हा त्या सततच्या देखरेखीचा भाग आहे.
COP17 जैवविविधता बैठकीत देशांनी निसर्गविषयक प्राधान्यांवरील काम वेगाने पुढे नेण्यासाठी येरेवन पाथवे नावाची योजना स्वीकारली आहे. दोन आठवड्यांच्या चर्चेतून अंतर कमी करता येते आणि आश्वासनांचे निर्णयांमध्ये रूपांतर करता येते हे दिसून आले, असे प्रतिनिधींनी सांगितले. जैवविविधतेचा ऱ्हास थांबवण्यासाठी प्रयत्न वाढवण्यास देश सहमत झाले, तरी काही वादग्रस्त मुद्देही चर्चेचा भाग होते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जैविक विविधता अधिवेशन हा UN-समर्थित करार आहे, जो वनस्पती, प्राणी आणि परिसंस्थांच्या संरक्षणासाठी जागतिक उद्दिष्टे ठरवतो. COP म्हणजे Conference of the Parties, म्हणजे सदस्य देश प्रगतीचा आढावा घेतात आणि नवे निर्णय घेतात अशी बैठक.
AAP ने 2027 च्या Punjab विधानसभा निवडणुकीसाठी 40 उमेदवारांची पहिली यादी जाहीर केली आहे. मुख्यमंत्री Bhagwant Mann हे Sangrur जिल्ह्यातील Dhuri मतदारसंघातून पुन्हा निवडणूक लढवू इच्छितात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: AAP सध्या Punjab मध्ये सत्तेत आहे आणि राज्याची पुढची विधानसभा निवडणूक 2027 मध्ये होणार आहे. निवडणुकीआधीच्या काही महिन्यांत जाहीर होणाऱ्या उमेदवार यादीवरून कोणते मतदारसंघ पक्षांसाठी महत्त्वाचे आहेत हे दिसून येते.
दिवाळी 2026 ची सुरुवात 6 नोव्हेंबर रोजी धनतेरसने होईल आणि 11 नोव्हेंबर रोजी भाऊबीजेने समारोप होईल. पाच दिवसांच्या या सणात देवी लक्ष्मी आणि भगवान गणेश यांच्या पूजेसह अनेक विधी होतात. कुटुंबे घरे दिव्यांनी सजवतात आणि मिठाई व भेटवस्तू देतात, आणि वेळापत्रकात प्रत्येक प्रसंगाचा समावेश आहे.
पार्श्वभूमी
दिवाळी, ज्याला दीपावली असेही म्हणतात, हा भारतातील सर्वात मोठ्या सणांपैकी एक आहे आणि तो अनेक प्रदेशांमध्ये वेगवेगळ्या स्थानिक रीतिरिवाजांसह साजरा केला जातो. सहसा धनतेरसने सणाची सुरुवात होते आणि भाऊबीजेने त्याचा समारोप होतो.
BRS च्या एका नेत्याने असा आरोप केला आहे की TOMCOM हा घोटाळा बनला असून त्यात बेरोजगार तरुणांची फसवणूक झाली. या बातमीच्या मथळ्यात आरोपांबाबत अधिक तपशील दिलेला नाही.
पार्श्वभूमी
BRS हा तेलंगणातील पक्ष असून २०२३ पर्यंत त्याची राज्यात सत्ता होती, त्यामुळे हा आरोप राज्यातील नोकऱ्यांच्या मुद्द्यावरील सुरू असलेल्या राजकीय स्पर्धेचा भाग आहे. नोकरभरती करणाऱ्या संस्थांवरील घोटाळ्याचे आरोप बहुधा बेरोजगार अर्जदारांकडून पैसे घेऊन दिलेल्या खोट्या नोकरीच्या ऑफर्सबाबत असतात.
सर्वोच्च न्यायालयाने म्हटले आहे की बँकांनी ग्राहकांसाठी संरक्षक छत्रासारखे काम करावे आणि डिजिटल फसवणुकीत पैसे गमावलेल्या लोकांना भरपाई द्यावी. ग्राहकांची ऑनलाइन फसवणूक झाल्यास बँका जबाबदार धरल्या जाऊ शकतात, असे या टिप्पणीवरून दिसते. सामान्य खातेधारकांच्या बचतीवर याचा थेट परिणाम होतो.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: भारतात बनावट पेमेंट लिंक आणि फिशिंग कॉलसारख्या ऑनलाइन फसवणुकी सामान्य आहेत आणि पीडितांना गेलेले पैसे परत मिळवणे अनेकदा कठीण जाते. भारतीय रिझर्व्ह बँकेचे अनधिकृत डिजिटल व्यवहारांतील ग्राहक जबाबदारीबाबत आधीपासून नियम आहेत, त्यामुळे या मतामुळे बँकांवरील दबाव वाढतो.
एका जिल्हाधिकाऱ्यांनी वारंगलमधील सुपर-स्पेशालिटी रुग्णालयाचे काम वेगाने पूर्ण करण्यास अधिकाऱ्यांना सांगितले आहे. या प्रकल्पाची अनेक मुदती चुकल्या आहेत, त्यात 20 ऑक्टोबरपासून बाह्यरुग्ण सेवा सुरू करण्याची योजना होती. आता उरलेली कामे लवकर पूर्ण करावीत, जेणेकरून रुग्णांना सेवा लवकर मिळू शकतील, असे अधिकाऱ्यांना सांगण्यात आले आहे.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: वारंगल हे तेलंगणातील मोठे शहर आहे. सुपर-स्पेशालिटी रुग्णालये हृदय आणि कर्करोग उपचारांसारख्या प्रगत सेवा देतात, ज्यासाठी लोक अनेकदा लांबचा प्रवास करतात. अशा प्रकल्पांना उशीर झाला की, त्या भागातील रुग्णांना दिलेली आश्वासित सेवा मिळायला वेळ लागतो.
G20 हा प्रमुख अर्थव्यवस्थांचा गट आहे. या गटाचे परराष्ट्र मंत्री अटलांटामध्ये भेटले, पण महत्त्वाच्या जागतिक सुरक्षा मुद्द्यांवर ते सहमत होऊ शकले नाहीत. युक्रेनमधील रशियाच्या युद्धावरील तणावामुळे चर्चेवर सावट होते. बैठक संयुक्त निवेदनाशिवाय संपली आणि गटाचा सामूहिक फोटो रद्द करण्यात आला.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: G20 मध्ये 19 देश तसेच युरोपियन युनियन आणि आफ्रिकन युनियन सहभागी असतात, आणि संयुक्त निवेदनासाठी सहसा सर्व सदस्यांची सहमती लागते. रशियाच्या युक्रेनमधील युद्धामुळे सदस्य अनेक वर्षांपासून विभागले गेले आहेत, त्यामुळे सामायिक मजकुरावर सहमती होणे कठीण होते.
फ्रान्स आणि स्वित्झर्लंडमधील शास्त्रज्ञांनी एक वायरलेस इलेक्ट्रॉनिक उपकरण विकसित केले आहे. ते रक्तातील जास्त साखर ओळखते आणि रक्तप्रवाहातून अतिरिक्त ग्लुकोज काढून टाकते. अभ्यासात हे उपकरण प्रभावीपणे काम करताना दिसले. यामुळे मधुमेह आणि स्थूलतेसाठी औषधविरहित पर्याय मिळू शकतो. ही कल्पना अजून विकसित होत आहे.
पार्श्वभूमी
मधुमेहात शरीराला रक्तातील साखर नीट नियंत्रित करता येत नाही, आणि आज अनेक रुग्ण रोजच्या औषधांवर किंवा इन्सुलिनवर अवलंबून असतात. नियमित औषधांची गरज कमी करू शकतील अशी नवी साधने शास्त्रज्ञ शोधत आहेत.
Ethiopia च्या पंतप्रधानांनी आपल्या मंत्रिमंडळातील मंत्र्यांना लष्करी प्रशिक्षण दिले आहे. लष्करी सज्जता हा आपल्या सरकारच्या उद्दिष्टांचा केंद्रबिंदू आहे, असे त्यांनी यापूर्वी सांगितले होते. या हालचालीतून संरक्षणाला ते किती महत्त्व देतात, हे दिसून येते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Abiy Ahmed 2018 पासून Ethiopia चे नेतृत्व करत आहेत आणि त्यांना 2019 चा Nobel Peace Prize मिळाला. त्यांच्या सरकारने 2020 ते 2022 दरम्यान उत्तरेकडील Tigray प्रदेशात युद्ध लढले. Ethiopia ला अंतर्गत संघर्षांचा सामना करावा लागला आहे, म्हणून संरक्षण सज्जता हा मोठा मुद्दा आहे.
1 नोव्हेंबरपासून दिल्ली हिवाळ्यातील प्रदूषणाविरोधात कडक नियम लागू करणार आहे. हे नियम शहरात कोणती वाहने येऊ शकतात, बांधकामाचे काम, पार्किंग शुल्क आणि कार्यालयात उपस्थिती यांवर परिणाम करतात. काही सवलती आणि मुदती लागू आहेत, त्यामुळे वाहनचालक आणि प्रवाशांनी प्रवासापूर्वी संपूर्ण यादी तपासणे गरजेचे आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: दिल्लीला दर हिवाळ्यात तीव्र धुक्याचा सामना करावा लागतो, जेव्हा थंड हवा आणि पीक जाळण्यामुळे निघणारा धूर प्रदूषण जमिनीजवळ अडकवून ठेवतो. GRAP (Graded Response Action Plan) ही टप्प्याटप्प्याने उचलायच्या आपत्कालीन उपाययोजनांची मालिका आहे, जी हवेची गुणवत्ता बिघडते तसतशी वाढत जाते.
तिसरी कसोटी जिंकून दक्षिण आफ्रिकेने ऑस्ट्रेलियाविरुद्धची मालिका 2-1 अशी आपल्या नावावर केली. हार्मरने यात उत्कृष्ट कामगिरी केली. सुरुवातीला 1-0 ने पिछाडीवर असलेल्या प्रोटीज संघाने जोरदार पुनरागमन केले. 2018 च्या सँडपेपरगेट प्रकरणानंतर दोन्ही संघांमधील दक्षिण आफ्रिकेतील ही पहिलीच कसोटी मालिका आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: 2018 च्या सँडपेपरगेट प्रकरणात ऑस्ट्रेलियन खेळाडूंनी दक्षिण आफ्रिकेत चेंडूशी छेडछाड केली होती, त्यामुळे ही मालिका खूप लक्षपूर्वक पाहिली जात होती. सायमन हार्मर हा दक्षिण आफ्रिकेचा ऑफ-स्पिन गोलंदाज आहे.
करदात्यांना ८ लाख रुपयांपर्यंत वजावटी मिळवता येऊ शकतात. त्या मिळवण्याच्या क्षमतेवर अवलंबून असते की कोणती कर प्रणाली त्यांच्यासाठी अधिक योग्य ठरेल. जुनी आणि नवीन प्रणाली यांच्यातील निवड अनेक लोकांसाठी दरवर्षीचा निर्णय असतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात आयकरासाठी दोन प्रणाली आहेत. जुन्या प्रणालीत अनेक वजावटी मिळतात, तर नवीन प्रणालीत कर दर कमी आहेत पण वजावटी कमी आहेत. करदाते असा पर्याय निवडतात जो त्यांना कमी कर भरावा लागेल.
INDIA गट आज खर्गे यांच्या निवासस्थानी CEC Gyanesh Kumar यांच्या विरोधात सार्वजनिक महाभियोग कार्यक्रम घेत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मुख्य निवडणूक आयुक्त भारताच्या राष्ट्रीय आणि राज्य निवडणुका चालवणाऱ्या संस्थेचे प्रमुख असतात. CEC ला पदावरून हटवण्यासाठी संसदेत प्रस्ताव मंजूर होणे आवश्यक असलेली औपचारिक प्रक्रिया आहे, त्यामुळे अशा सार्वजनिक कार्यक्रमामुळे कोणालाही पदावरून हटवले जात नाही.
अमेरिका सरकारने VA Servicing Purchase कार्यक्रम बंद केला आहे, जो गृहकर्ज असलेल्या दिग्गज सैनिकांना मदत करत होता. कर्ज सुधारणेनंतर 15,000 हून अधिक दिग्गजांच्या हप्त्याच्या रकमेत किमान $150 ने वाढ झाली आहे. 700 हून अधिक दिग्गजांच्या रकमेत $1,000 ची वाढ झाली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Department of Veterans Affairs अमेरिकी लष्करी दिग्गजांना गृहकर्ज देते. Servicing Purchase कार्यक्रमात VA अडचणीतील कर्जे कर्ज देणाऱ्यांकडून विकत घेत असे, ज्यामुळे लोकांना घर टिकवता येत असे. तो बंद झाल्याने खर्चाचा भार वैयक्तिक घरमालकांवर येतो.
मुख्यमंत्री D.K. Shivakumar यांनी मंड्यासाठी ₹1,793 कोटींच्या विकास योजनेची घोषणा केली असून त्यात सिंचनाला प्राधान्य दिले आहे. या योजनेत 100 खाटांचे Jayadeva रुग्णालय आणि कालवा व तलाव विकासासाठी ₹1,030 कोटी यांचा समावेश आहे. ही घोषणा कालवा आणि रुग्णालय या दोन्ही गरजा एकाच योजनेत पुढे आणते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मंड्या हा कर्नाटकच्या दक्षिण भागातील शेतीप्रधान जिल्हा आहे, जिथे शेतकऱ्यांसाठी कालव्याद्वारे सिंचन ही मोठी चिंता आहे. Jayadeva ही बंगळुरूमधील प्रसिद्ध हृदयरोग संस्था असून, 100 खाटांचे रुग्णालय राज्याच्या आरोग्य सेवेत भर घालते.
भारताची लोकसंख्या जनगणना 25 जानेवारी ते 28 फेब्रुवारी 2027 दरम्यान होईल, आणि संदर्भ तारीख 1 मार्च ठेवली आहे. घरोघरी मोजणी सुरू होण्यापूर्वी लोक 10 ते 24 जानेवारी दरम्यान स्वतःची माहिती भरू शकतात. या टप्प्यात काही मतदानाचे नियोजन असलेली राज्ये आणि बर्फाच्छादित प्रदेश वगळले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जनगणनेत प्रत्येक व्यक्ती आणि कुटुंबाची नोंद होते, आणि सरकार त्या निकालांचा उपयोग शाळा, रस्ते, आरोग्य सेवा आणि संसदेतील जागा यांचे नियोजन करण्यासाठी करते. संदर्भ तारीख म्हणजे ती क्षण, ज्या वेळची लोकसंख्या नोंदवली जाते.
यूडीपीचे प्रमुख मेटबाह लिंगदोह यांनी मेघालयमधील कॅबिनेट मंत्रीपदाचा राजीनामा दिला आहे. यूडीपीचे आमदार भाजप आणि कॉनराड संगमा यांच्या एनपीपीमध्ये गेल्यानंतर काही दिवसांतच त्यांनी राजीनामा दिल्याचे वृत्त आहे. या पक्षांतरांमुळे राज्यातील राजकीय समीकरणे बदलत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मेघालयचे सरकार कॉनराड संगमा यांच्या एनपीपीच्या नेतृत्वाखालील आघाडी सरकार आहे, आणि यूडीपीसारखे छोटे प्रादेशिक पक्ष अनेकदा त्यात सामील होतात किंवा बाहेर पडतात. भारतातील राज्यांमध्ये आमदारांचे पक्ष बदलणे सामान्य आहे, कारण काही जागांमुळे सत्तेचे चित्र बदलू शकते.
BRS चे कार्यकारी अध्यक्ष KTR यांनी IDBI बँकेच्या प्रस्तावित विक्रीवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. बँकेच्या मौल्यवान जमिनी आणि इमारतींसारख्या स्थावर मालमत्तेचा मूल्यांकनात विचार झाला का, असा त्यांचा सवाल आहे. तसेच निर्गुंतवणुकीबाबत IDBI बँकेच्या कर्मचाऱ्यांनी मांडलेल्या चिंतांकडे दुर्लक्ष होत असल्याकडेही त्यांनी लक्ष वेधले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: निर्गुंतवणूक म्हणजे सरकारने एखाद्या सार्वजनिक कंपनीतील आपला हिस्सा विकणे, आणि IDBI बँक अनेक वर्षांपासून अशा योजनांचा भाग आहे. नोकऱ्या आणि मालमत्तेचे मूल्य बदलू शकत असल्याने बँक कर्मचारी आणि संघटना अशा निर्णयांवर बारकाईने लक्ष ठेवतात.
दिल्ली महानगरपालिका २० प्रवेशद्वारांवर बहु-मार्गी फ्री-फ्लो टोलिंग प्रणाली बसवत आहे. सीमेवरील टोल नाक्यांवरील वाहतूक कोंडी कमी करून प्रदूषण घटवणे हा उद्देश आहे. पुढील आठवड्यात चाचण्या झाल्यानंतर RFID तंत्रज्ञानाने टोल आपोआप वसूल केला जाईल. प्रणाली कार्यरत करण्याची अंतिम मुदत ३१ ऑक्टोबर आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: फ्री-फ्लो टोलिंगमध्ये वाहन अडथळ्यापाशी न थांबता पैसे भरू शकते, यासाठी काचेवर बसवलेले RFID टॅग वापरले जातात. दिल्लीच्या प्रवेशद्वारांवर गर्दीच्या वेळी अनेकदा कोंडी होते, त्यामुळे हा बदल शहरातील वाहतूक आणि प्रदूषण कमी करण्याच्या मोठ्या प्रयत्नांचा भाग आहे.
क्विबेक प्रांतातील टेमिस्कॅमिंग येथील शंभर वर्षे जुना कागद कारखाना अमेरिकेने त्याच्या उत्पादनांवर 50% शुल्क लावल्यानंतर अनिश्चित काळासाठी बंद करण्यात आला आहे. शेकडो लोकांनी नोकरी गमावली असून गावाला वाचवण्यासाठी रहिवासी लढा देत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: शुल्क म्हणजे आयात केलेल्या वस्तूंवर लावला जाणारा कर. अमेरिकेने कॅनडाच्या उत्पादनांवर लावलेल्या शुल्कामुळे वनउद्योग आणि कागद उद्योगासारख्या क्षेत्रांना मोठा फटका बसला आहे, कारण ते निर्यातीवर खूप अवलंबून आहेत. एकच कारखाना एखाद्या छोट्या गावाचा आधार असेल, तर तो बंद झाल्यावर जवळजवळ प्रत्येक स्थानिक कुटुंबावर परिणाम होऊ शकतो.
PM Modi is set to release Rs 19,000 crore under the PM-KISAN scheme, including its 24th instalment, during a two-day Gujarat visit. He will also launch projects worth over Rs 14,000 crore and inaugurate Bharat Parv in Kevadia. The scheme gives income support to farmers.
पार्श्वभूमी
Context: PM-KISAN is a central government scheme that pays eligible farmers income support in instalments, and Kevadia in Gujarat is home to the Statue of Unity.
पंतप्रधान अँडी बर्नहॅम यांनी गुलामगिरीबद्दल X वर केलेल्या पोस्टमध्ये वसाहतवादाचा उल्लेख नसल्याने शशी थरूर यांनी ब्रिटनवर टीका केली. ब्रिटिश राजवटीने केलेल्या नुकसानीला पैशात किंमत लावणे कठीण आहे, असे थरूर म्हणाले. ब्रिटनने त्यांनी केलेल्या विध्वंसाबद्दल कधीही औपचारिक माफी मागितली नाही, असेही ते म्हणाले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ब्रिटनने भारतावर जवळपास दोन शतके राज्य केले. वसाहतवaadi राजवटीबद्दल भरपाई द्यावी की माफी मागावी, यावर अनेक वर्षांपासून चर्चा सुरू आहे. थरूर हा मुद्दा सार्वजनिकरीत्या अनेक वर्षांपासून मांडत आले आहेत.
पीव्ही सिंधूने अंतिम सामन्यात सहकारी भारतीय खेळाडू अनमोलवर सहज विजय मिळवला. या दोघी यापूर्वी फक्त एकदाच 2024 मध्ये Syed Modi India International स्पर्धेत भिडल्या होत्या, तेव्हाही सिंधूने सरळ सेटमध्ये जिंकले होते. वृत्तात सामन्याचा स्कोअर किंवा स्पर्धेचे नाव दिलेले नाही.
पार्श्वभूमी
पीव्ही सिंधू भारतातील सर्वात प्रसिद्ध बॅडमिंटन खेळाडूंपैकी एक आहे. तिने 2016 मध्ये ऑलिम्पिक रौप्यपदक आणि 2020 मध्ये कांस्यपदक जिंकले. अनमोल हीसुद्धा एक भारतीय खेळाडू असल्याने हा अंतिम सामना पूर्णपणे भारतीय खेळाडूंमधील होता.
शोलिंगूर जवळ एक नवीन पूल लवकरच खुला होणार आहे. ब्रिटिश काळातील जुन्या पुलाची जागा हा नवीन पूल घेईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतातील अनेक जुने पूल आणि कल्व्हर्ट ब्रिटिश राजवटीत बांधले गेले होते. वाहतूक वाढल्यामुळे आणि जुनी रचना खराब झाल्यामुळे ते आता बदलले जात आहेत. अशा नवीन पुलांची उभारणी रस्ते आणि रेल्वे सुधारणा कार्यक्रमाचा नियमित भाग आहे.
भारताच्या मनीषा भानवाला सीनियर वर्ल्ड चॅम्पियनशिपमध्ये कुस्तीत सुवर्णपदक जिंकणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला ठरल्या आहेत. 29 वर्षीय मनीषा यांना आता 2028 Los Angeles Olympics मध्ये पदक जिंकायचे आहे. त्यांच्या करिअरला आकार देण्याचे श्रेय त्या त्यांच्या दिवंगत वडिलांना देतात आणि त्यांचे धडे आजही त्यांना मार्गदर्शन करतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ऑलिंपिक ही सर्वात मोठी बहु-क्रीडा स्पर्धा आहे आणि कुस्ती हा तिच्या दीर्घकाळ असलेल्या खेळांपैकी एक आहे. सीनियर वर्ल्ड चॅम्पियनशिपचे सुवर्णपदक हे या खेळातील सर्वात प्रतिष्ठित विजेतेपदांपैकी एक आहे, त्यामुळे या विजयामुळे लॉस एंजेलिसच्या अपेक्षा वाढल्या आहेत.
OnePlus has launched the Ace 7 and Ace 7 Pro phones. Reports say they have batteries of 9,000mAh, cooling fans, 185Hz displays and Snapdragon 8 Elite Gen 5 chips. The launch is aimed at buyers who want long battery life and smooth performance.
पार्श्वभूमी
Context: OnePlus is a smartphone brand owned by China's Oppo group and sold in India. Snapdragon is Qualcomm's chip family, and its Elite line is the top tier used in flagship phones.
रशियन ताब्यात असलेल्या आघाडीच्या Oleshky शहरातून रहिवासी बाहेर पडत आहेत, कारण निर्वासन मार्ग खुला झाला आहे. गॅस, वीज आणि नळाच्या पाण्याची कमतरता असूनही काही शेकडो लोकांनी तिथेच राहण्याचा निर्णय घेतला आहे. जे राहिले आहेत त्यांना मूलभूत सेवांशिवाय हालअपेष्टा सहन कराव्या लागत आहेत. त्यांच्या निर्णयांवरून तिथले जीवन किती कठीण झाले आहे हे दिसते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Oleshky दक्षिण युक्रेनमधील Kherson प्रदेशात आहे, जो रशियाने 2022 मध्ये सुरू असलेल्या युद्धादरम्यान ताब्यात घेतला होता. आघाडीच्या शहरांमध्ये जिथे मूलभूत सेवा तोडल्या गेल्या आहेत, तिथे अनेकदा निर्वासन मार्गांचा वापर केला जातो.
पॅसिफिक रिंग ऑफ फायरच्या परिसरात भूकंपीय हालचाली वाढत असल्याने अनेक देशांनी आपत्कालीन तयारीचे इशारे जारी केले आहेत. गेल्या आठवड्यात 4.5 किंवा त्याहून अधिक तीव्रतेचे जवळपास 200 भूकंप नोंदवले गेले. अधिकारी नागरिकांना आगाऊ आवश्यक वस्तू जमा करून ठेवण्याचा सल्ला देत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: पॅसिफिक रिंग ऑफ फायर हा घोड्याच्या नालेच्या आकाराचा भाग आहे, जिथे भूगर्भीय फॉल्ट लाईन्स आणि ज्वालामुखी पॅसिफिक महासागराभोवती आहेत आणि जगातील बहुतेक भूकंप इथेच होतात. यातील अनेक भूकंप सौम्य असतात, त्यामुळे केवळ संख्या जास्त असणे म्हणजे मोठा भूकंप येणार असा अर्थ होत नाही.
क्वाडचे मंत्री जॉर्जिया राज्यातील अटलांटा येथे भेटले आणि त्यांनी एक संयुक्त निवेदन जारी केले. मनमानी निर्यात निर्बंधांसह आर्थिक दबावाबद्दल त्यांनी तीव्र चिंता व्यक्त केली. व्यापारामार्फत लादला जाणारा दबाव हा एक प्रकार आहे. हे निवेदन बैठकीनंतर या गटाकडून आले.
पार्श्वभूमी
क्वाड हा भारत, जपान, ऑस्ट्रेलिया आणि अमेरिका यांचा अनौपचारिक गट आहे, जो इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रातील सामायिक हितांवर काम करतो. आर्थिक दबाव म्हणजे व्यापार किंवा पैशाचा वापर करून दुसऱ्या देशावर दबाव आणणे, आणि निर्यात निर्बंध हे त्याचे एक सामान्य साधन आहे.
The government's Pradhan Mantri Viksit Bharat Rozgar Yojana offers financial incentives to employers and to first-time employees entering the formal job market. The scheme, with a planned outlay of Rs 99,446 crore, aims to create more than 3.5 crore jobs.
पार्श्वभूमी
Context: Formal jobs have regular pay and social security, while many Indian workers are in informal work without these protections. Schemes like this usually aim to bring more people into the formal workforce.
कामगार विभागाने November 1 रोजी कामगारांसाठी सशुल्क सुट्टी जाहीर केली आहे. याचा अर्थ कामगारांना तो दिवस सुट्टी मिळेल आणि तरीही त्यांचा नेहमीचा पगार मिळेल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: राज्य सरकारे अनेकदा ठरावीक तारखांना सशुल्क सुट्ट्या जाहीर करतात, आणि November 1 हा आंध्र प्रदेश व कर्नाटकसह अनेक राज्यांचा स्थापना दिन आहे. सुट्टी लागू असलेल्या कामाच्या ठिकाणी मालकांना सहसा त्या दिवसाचे वेतन द्यावे लागते.
आंध्र प्रदेशातील अनंतपूर येथे इयत्ता दहावीच्या एका विद्यार्थिनीवर तिच्याच वर्गखोलीत लाकूड कापण्याच्या यंत्राने हल्ला झाला, ज्यात ती गंभीर जखमी झाली. सध्या ती रुग्णालयात उपचार घेत आहे. सहविद्यार्थ्यांच्या म्हणण्यानुसार, हल्ला करणारे दोन तरुण शाळेचे विद्यार्थी नव्हते, आणि आरोपींची अद्याप ओळख पटलेली नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: शाळांमधील विद्यार्थ्यांची सुरक्षितता हा संपूर्ण भारतातील पालक आणि प्रशासनासाठी मोठा चिंतेचा विषय आहे. अशा घटनांनंतर शाळेच्या आवारात कोणाला प्रवेश दिला जातो, याबाबत अनेकदा प्रश्न उपस्थित होतात.
चक्रीवादळ Arnab मुळे ओडिशात भूस्खलन आणि पूर आला असून शेकडो गावे प्रभावित झाली आहेत. या घटनेत तिघांचा मृत्यू झाला आहे. बाधित जिल्ह्यांमध्ये बचाव आणि मदतकार्य सुरू असून प्रशासन नुकसानीला सामोरे जात आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ओडिशा बंगालच्या उपसागराच्या किनाऱ्यावर असल्यामुळे वर्षभरात अनेक वेळा चक्रीवादळांचा फटका बसतो, विशेषतः मान्सूननंतरच्या महिन्यांत. अशी वादळे अनेकदा जोरदार पाऊस आणतात, ज्यामुळे जवळच्या जिल्ह्यांत पूर आणि भूस्खलन होते.
दिल्लीची निवडणूक कार्यालय विशेष सघन पुनरीक्षण (SIR) दरम्यान नावे वगळलेल्या 47.5 लाख मतदारांची घरोघरी जाऊन पुन्हा पडताळणी वाढवत आहे. वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी सांगितले की विद्यार्थी, बेघर लोक, तृतीयपंथी व्यक्ती आणि सेक्स वर्कर्स यांच्यासाठी 15 आणि 22 नोव्हेंबरला विशेष नोंदणी शिबिरे घेण्याचाही विचार सुरू आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: SIR म्हणजे विशेष सघन पुनरीक्षण, ही भारताच्या निवडणूक आयोगाने मतदार यादीची सखोल तपासणी करण्याची प्रक्रिया आहे, आणि त्यामुळे दिल्लीतील नावे वगळल्याकडे लक्ष वेधले गेले आहे. मतदार यादी अचूक असणे महत्त्वाचे आहे, कारण निवडणुकीत मतदान फक्त अंतिम यादीतील नावांनाच करता येते.
Kodimatha येथील दुसरा पूल November 10 रोजी सुरू होणार आहे. बातमीत फक्त उघडण्याची तारीख दिली आहे; पुलाबद्दल किंवा त्याच्या मार्गाबद्दल इतर कोणतीही माहिती दिलेली नाही.
पार्श्वभूमी
Kodimatha हे केरळमधील एक ठिकाण आहे. तिथे दुसरा पूल म्हणजे सहसा आणखी एक मार्ग, जेणेकरून सगळी वाहतूक एकाच पुलावर येणार नाही. अशा तारखा आधीच ठरवल्या जातात, त्यामुळे स्थानिक प्रवाशांनी मार्गातील बदल तपासून पाहावेत.
Hindustan Times च्या एका स्पष्टीकरणात्मक लेखात मणिपूरमधील नागा-कुकी संघर्षाला सुरुवात करणाऱ्या हाणामारीचा आढावा घेतला आहे. दोन समुदायांमधील एका भांडणाचे ईशान्येकडील या राज्यातील एका मोठ्या संघर्षात कसे रूपांतर झाले, हे लेखात पाहिले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नागा आणि कुकी हे मणिपूरमधील दोन मोठे आदिवासी समुदाय आहेत, आणि मे 2023 पासून त्यांच्यातील संघर्ष सुरू आहे. या संघर्षामुळे अनेक लोकांना विस्थापित व्हावे लागले असून राज्यभर सुरक्षा कडक ठेवावी लागली आहे.
बालेन शाह यांच्या भारताच्या पहिल्या दौऱ्यात नेपाळ मदत आणि गुंतवणूक मागण्याची अपेक्षा आहे. नेपाळ आणि भारताचे संबंध जवळचे आहेत, आणि हा दौरा विकासकामांसाठी मदत मागण्याची संधी आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नेपाळ हा भारताचा शेजारी देश असून दोन्ही देशांमध्ये खुल्या सीमा आणि खोल सांस्कृतिक व व्यापारी संबंध आहेत. भारत आणि इतर भागीदारांकडून मदत व गुंतवणुकीची मागणी करणे हा नेपाळच्या धोरणाचा सामान्य भाग आहे.
तमिळनाडूचे मुख्यमंत्री C Joseph Vijay यांनी थेनी जिल्ह्यातील तुरुंग फोडल्यानंतर उपअधीक्षकांना निलंबित केले आहे. वैद्यकीय आणीबाणीचे खोटे नाटक करून आणि कर्मचाऱ्यांवर मात करून सतरा कैदी पळाले. राज्यातील तुरुंग व्यवस्थेत मोठ्या बदल्यांचे आदेशही देण्यात आले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: तुरुंग फुटल्यावर सहसा निलंबन आणि बदल्या होतात, आणि त्याच वेळी अधिकारी सुरक्षा, पहारेकऱ्यांची कामे आणि कर्मचारी संख्या तपासतात. थेनी हा दक्षिण तमिळनाडूतील जिल्हा असून तो केरळच्या सीमेजवळ आहे.
अरुणाचल प्रदेशचे मुख्यमंत्री पेमा खांडू यांनी तवांग मठात पवित्र बुद्ध अवशेषांच्या प्रदर्शनाचे उद्घाटन केले. thirteen वर्षांनंतर परत आलेले हे अवशेष भाविकांना दर्शन घेता यावे म्हणून तीन जिल्ह्यांमधून फिरवले जाणार आहेत. त्यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे आभारही मानले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: तवांग मठ हे अरुणाचल प्रदेशच्या तवांग जिल्ह्यातील प्रमुख बौद्ध केंद्र असून ते तिबेट सीमेजवळ हिमालयात आहे. भगवान बुद्धांचे अवशेष हे पवित्र मानले जातात आणि भाविकांना आदर व्यक्त करता यावा यासाठी ते अनेकदा जनतेसाठी प्रदर्शित केले जातात.
आंध्र प्रदेशातील 92 शहरी स्थानिक संस्थांसाठी मतदान होणार आहे. अल्लागड्डा, दचेपल्ली, दार्सी, गुरजाला, कमलापुरम, पिडुगुरल्ला, प्रोद्दातुर आणि रायाचोटी यांसह आठ नगरपालिका व नगर पंचायतींमध्ये अध्यक्ष आणि वॉर्ड सदस्य बिनविरोध निवडून आले आहेत, त्यामुळे तिथे मतदानाची गरज नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नगरपालिका आणि नगर पंचायत या स्थानिक परिषदा आहेत, ज्या भारतातील शहरे आणि लहान शहरांमधील रस्ते, पाणी आणि स्वच्छता पाहतात. जेव्हा कोणताही प्रतिस्पर्धी उमेदवार अर्ज दाखल करत नाही, तेव्हा बिनविरोध विजय होतो; म्हणजे मतदान न घेता जागा भरली जाते.
उपराज्यपाल मनोज सिन्हा यांनी जम्मू-काश्मीर केंद्रशासित प्रदेश पायाभरणी दिनानिमित्त सांगितले की तिथे शांतता प्रस्थापित झाली आहे, ती विकत घेतलेली नाही. कलम 370 हटवल्यापासून दहशतवाद, फुटीरतावाद आणि दगडफेक यांची जागा लोकशाही, विकास आणि लोकसहभागाने घेतली आहे, असा त्यांचा युक्तिवाद आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कलम 370 मुळे जम्मू-काश्मीरला विशेष स्वायत्तता होती, जी 2019 मध्ये बदलण्यात आली आणि राज्याचे दोन केंद्रशासित प्रदेश करण्यात आले. उपराज्यपाल हे केंद्र सरकारने नियुक्त केलेले प्रदेशाचे प्रमुख असतात, आणि त्या बदलाबाबतची चर्चा अजूनही सुरू आहे.
आंध्र प्रदेशच्या किनारी भागातील मच्छीमार गंभीर आर्थिक संकटात आहेत. जूनपासून चार मोठ्या हवामान इशाऱ्यांमुळे वारंवार मासेमारीवर बंदी आली, त्यामुळे एकूण ₹36 crore पेक्षा जास्त नुकसान झाले आहे. अनेक कुटुंबे रोजच्या मासळीवर अवलंबून असल्याने या नुकसानाचा थेट परिणाम घरखर्चावर झाला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: चक्रीवादळ आणि खवळलेल्या समुद्रामुळे मासेमारी बोटी अनेक दिवस बंदरातच थांबून राहतात, आणि किनारी कुटुंबे रोजच्या कमाईवर जगतात. हवामानामुळे आलेली बंदी लागते, तेव्हा हाती बचत कमी असेल तर मच्छीमार लवकर कर्जात ढकलले जाऊ शकतात.
Sahara वाळवंटात सापडलेला एक उल्कापिंड मंगळ ग्रहाचा तुकडा असल्याचे शास्त्रज्ञांना आढळले आहे. हा खडक सुमारे 4.1 billion वर्षे जुना आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मंगळावरील उल्कापिंड म्हणजे प्राचीन आघातांमुळे मंगळावरून उडालेले खडक, जे नंतर पृथ्वीवर येऊन पडले. मंगळाच्या सुरुवातीच्या इतिहासाबद्दल शिकण्यासाठी शास्त्रज्ञ त्यांचा अभ्यास करतात.
सरकारने मंत्रालयांना मागे घेता येऊ शकतील अशी प्रकरणे ओळखण्यास सांगितले आहे. प्रलंबित प्रकरणांपैकी कोणती वगळता येतील याचा आढावा घेण्याच्या दिशेने हे एक पाऊल आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात सरकार काही खटले मागे घेण्याची मागणी करू शकते, आणि अशा विनंतीला सहसा न्यायालयाची मान्यता लागते. कोणती प्रकरणे यासाठी पात्र ठरावीत आणि का, यावर असे निर्णय अनेकदा चर्चेत असतात.
हैदराबादमधील तीन जणांना सायबर फसवणूक करणाऱ्यांना 83 म्यूल अकाउंट पुरवल्याप्रकरणी ताब्यात घेण्यात आले आहे. या टोळीने कथितपणे दोन जणांना पासबुक, एटीएम कार्ड, जोडलेली SIM कार्ड आणि इतर कागदपत्रे असलेले अकाउंट किट दिले. या फसवणुकीत पीडितांकडून Rs 10.05 crore काढून घेतले गेले.
पार्श्वभूमी
म्यूल अकाउंट म्हणजे अशी बँक खाती जी गुन्हेगार चोरीचे पैसे फिरवण्यासाठी उघडतात किंवा भाड्याने घेतात, अनेकदा थोड्याशा मोबदल्यात. ऑनलाइन घोटाळ्यांसाठी ही खाती सामान्य मार्ग असल्याने बँका आणि पोलीस यावर बारीक लक्ष ठेवतात.
भारताचे सरन्यायाधीश सूर्य कांत म्हणाले की, ज्या आधुनिक प्रश्नांवर कायदा मौन आहे तेथे न्यायालयांना संविधानाने मार्गदर्शन करायला हवे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि deepfakes मुळे उपस्थित होणारे कॉपीराइट आणि वैयक्तिक हक्कांचे प्रश्न त्यांनी अधोरेखित केले, आणि हे प्रश्न आता न्यायालयांपर्यंत कसे पोहोचत आहेत, याकडेही लक्ष वेधले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Deepfakes म्हणजे AI ने तयार केलेले व्हिडिओ किंवा ऑडिओ, जे खऱ्या व्यक्तींची नक्कल करू शकतात. यामुळे गोपनीयता, ओळख आणि मालकी हक्काचे प्रश्न निर्माण होतात. AI बाबत विशिष्ट कायदे अजून विकसित होत असताना भारतीय न्यायालयांना असे विषय निकाली काढण्यास सांगितले जात आहे.
PM-Kisan या केंद्र सरकारच्या योजनेचा २४ वा हप्ता आज, २९ ऑक्टोबर रोजी जारी होत आहे. यापूर्वीच्या २३ हप्त्यांद्वारे पात्र शेतकऱ्यांना ₹4.47 lakh crore पेक्षा जास्त रक्कम दिली गेली आहे. ही योजना फक्त तिच्या पात्रतेचे नियम पूर्ण करणाऱ्या शेतकऱ्यांनाच पैसे देते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: PM-Kisan योजना २०१९ मध्ये सुरू झाली. ती शेतकऱ्यांना थेट आर्थिक मदत देते, आणि रक्कम हप्त्यांमध्ये त्यांच्या बँक खात्यात जमा होते. पात्र आहोत की नाही याबद्दल शंका असल्यास शेतकरी अधिकृत योजना पोर्टलवर आपली स्थिती तपासू शकतात.
भारताने कापूस आयातीवरील सीमाशुल्क सूट December 31, 2026 पर्यंत वाढवली आहे. ही सूट आधी पाच महिने चालली होती आणि October 31 ला संपणार होती. या वाढीमुळे कापसाचा पुरवठा सुधारेल आणि कापड उद्योगाचा खर्च कमी होईल, कारण हा उद्योग कापसापासून कापड आणि कपडे बनवतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सीमाशुल्क म्हणजे आयात केलेल्या वस्तूंवरील कर. भारत कापसाबाबत हा कर अनेकदा बदलतो, जेणेकरून गिरण्यांचा पुरवठा आणि शेतकऱ्यांचे दर यात समतोल राखला जाईल. सूत गिरण्या आणि कपडे बनवणारे उत्पादक कापसावर अवलंबून असतात, त्यामुळे कराच्या बदलाचा त्यांच्या खर्चावर परिणाम होतो.
ऑक्टोबर महिन्याच्या अखेरीस सोन्याचे भाव एका वर्षातील नीचांकावर बंद झाले. या धातूसाठी एका वर्षातील सर्वात कमकुवत महिन्यांपैकी हा एक महिना ठरला. नोव्हेंबर आणि डिसेंबरमध्ये दर आणखी वाढतील की खाली जातील, याबद्दल व्यापाऱ्यांमध्ये संभ्रम असून पुढील दिशा अजूनही अनिश्चित आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतातील कुटुंबे लग्न आणि सणांसाठी सोने खरेदी करतात, त्यामुळे भावातील चढ-उतारांचा नियोजित खरेदीच्या खर्चावर परिणाम होतो. सोन्याचे भाव जागतिक बाजार, अमेरिकी डॉलर आणि व्याजदरांनुसार बदलतात, म्हणूनच अंदाज बांधणे कठीण असते.
दिल्लीचा ऑक्टोबरचा सरासरी वायू गुणवत्ता निर्देशांक 166 होता, जो आठ वर्षांतील ऑक्टोबरमधील सर्वात कमी सरासरी आहे. हा आकडा मासिक सरासरी असल्यामुळे प्रत्येक दिवशी हवा कशी होती हे त्यातून दिसत नाही. तरीही गेल्या काही वर्षांत शहराच्या हवेत बदल होत असल्याचे हे एक चिन्ह आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: AQI हा 0 ते 500 दरम्यानचा प्रदूषण मोजण्याचा पैमाना आहे, आणि 200 वरील आकडे साधारणपणे खराब मानले जातात. दिवाळीनंतर दिल्लीची हिवाळ्यातील हवा अनेकदा अधिक बिघडते, कारण धूर, धूळ आणि थंड हवामानामुळे प्रदूषण जमिनीजवळ अडकून राहते.
भारतीय हवामान विभाग (India Meteorological Department) म्हणतो की नोव्हेंबर नेहमीपेक्षा थोडा अधिक उष्ण असेल. हा अंदाज महिन्याचा सर्वसाधारण आढावा आहे, दैनंदिन अंदाज नाही. पुढील महिन्यातील तापमानाची सर्वसाधारण कल्पना यातून लोकांना मिळते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: IMD ही भारताची अधिकृत हवामान संस्था आहे आणि ती मासिक व हंगामी अंदाज जारी करते. नोव्हेंबरमध्ये दक्षिण भारतातील काही भागांत ईशान्य मान्सून अजूनही सक्रिय असतो, त्यामुळे शेतकऱ्यांसाठी तापमानाचे अंदाज महत्त्वाचे ठरतात.
INDIA आघाडीने मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्यावर रॅलीपूर्वी प्रतीकात्मक सार्वजनिक महाभियोग चालवला. भाजपने या आंदोलनावर टीका केली. आधी पावसामुळे कार्यक्रम उशिरा सुरू झाला, आणि मतदानातील अनियमिततेचे पुरावे म्हणून जे सादर केले जातील ते राष्ट्रपतींना दाखवण्यासाठी आघाडी पुन्हा भेट मागू शकते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मुख्य निवडणूक आयुक्त निवडणूक आयोगाचे प्रमुख असतात, जो भारतातील निवडणुका घेतो. औपचारिक महाभियोगासाठी संसदेने कारवाई करणे आवश्यक असते, त्यामुळे प्रतीकात्मक महाभियोग हे पदावरून हटवण्याचे पाऊल नसून निषेध आहे.
साकिना इट्टू म्हणाल्या की काश्मीरमध्ये ताफ्यांच्या हालचालीदरम्यान रुग्णवाहिका अडकलेल्या पाहणे आणि विद्यार्थ्यांचे वर्ग चुकणे त्रासदायक आहे. त्यांनी L-G सिन्हा यांना अशी वाहतूक व्यवस्था शोधण्यास सांगितले आहे, जी सुरक्षेचे नियम पाळेल, रुग्णवाहिकांना मार्ग देईल आणि सामान्य लोकांचा त्रास कमी करेल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जम्मू आणि काश्मीर हा केंद्रशासित प्रदेश असून तेथील उपराज्यपाल हे केंद्राने नियुक्त केलेले प्रमुख असतात. अधिकाऱ्यांसाठीचे सुरक्षा ताफे अनेकदा रस्ते बंद करतात किंवा मंद करतात, ज्याचा परिणाम रुग्णवाहिकांसह सामान्य वाहतुकीवर होऊ शकतो.
कामगार मंत्रालयाने असंघटित, गिग आणि प्लॅटफॉर्म कामगारांसाठी राष्ट्रीय सामाजिक सुरक्षा मंडळे स्थापन केली आहेत. ही मंडळे या कामगारांसाठी कल्याणकारी योजना तयार करतील, त्यावर देखरेख ठेवतील आणि लक्ष्यित मदत सुचवतील. पारंपरिक नोकऱ्यांबाहेर काम करणाऱ्या लोकांपर्यंत सामाजिक सुरक्षा पोहोचवणे हा या निर्णयामागचा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: डिलिव्हरी आणि राईड-हेलिंग करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना अनेकदा पेन्शन किंवा सशुल्क रजेसारखे औपचारिक लाभ मिळत नाहीत. त्यांच्या गरजांनुसार बनवलेल्या कल्याणकारी योजनांच्या दिशेने ही मंडळे एक पाऊल आहेत.
Nvidia AI उद्योगात वाढत्या संख्येने गुंतवणूक करत आहे. वॉल स्ट्रीटवरील काही शंकेखोर आता विचारत आहेत की या व्यवहारांमुळे AI बबल फुगवला जात आहे का. AI कंपन्यांचे मूल्यांकन खऱ्या व्यवसाय मूल्यापेक्षा वेगाने वाढत आहे का, हा या चर्चेचा मुद्दा आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Nvidia असे ग्राफिक्स चिप्स बनवते ज्यावर बहुतेक AI प्रणालींचे प्रशिक्षण आणि चालन होते, त्यामुळे तिचा खर्च व्यापक AI तेजीला आकार देतो. AI बबल म्हणजे किंमती आणि मूल्यांकन त्यामागील व्यवसाय कमावत असलेल्या रकमेपेक्षा खूप जास्त वाढणे.
कोइम्बतूरमधील इयत्ता अकरावीच्या एका विद्यार्थ्याने वर्गमित्र आणि एका शिक्षकांकडून झालेल्या जातीवर आधारित छळानंतर जीवन संपवले. या घटनेमुळे तमिळनाडूच्या शाळांमध्ये दशकांच्या सामाजिक सुधारणांनंतरही जात विद्यार्थ्यांमध्ये फूट पाडते, ही चिंता पुन्हा समोर आली आहे. ही बातमी जातीय पूर्वग्रह विद्यार्थ्यांच्या रोजच्या आयुष्यावर कसा परिणाम करतो याचा शोध घेते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: तमिळनाडूमध्ये जातीभेद संपवण्यासाठी सामाजिक सुधारणा चळवळींचा मोठा इतिहास आहे. शाळा सुरक्षित जागा असायला हव्यात, त्यामुळे अशा घटनांमधून शिक्षक आणि संस्था छळाला कसा प्रतिसाद देतात हा प्रश्न उभा राहतो.
टेक साइट TechRadar म्हणते की 2026 हे 'पीक कॅमेरा'चे वर्ष होते आणि Sony A7R VI हा कॅमेरा हे सर्वात चांगले दाखवतो. TheWire.in च्या माहितीनुसार, Sony India ने आपल्या प्रीमियम Alpha श्रेणीत नवीन Alpha 7R VI जोडला आहे. दोन्ही बातम्या Sony च्या हाय-एंड फुल-फ्रेम कॅमेऱ्यावर केंद्रित आहेत आणि आज कॅमेरा तंत्रज्ञान कुठे उभे आहे, हे त्यातून दिसते.
पार्श्वभूमी
Sony Alpha ही त्यांची मिररलेस कॅमेऱ्यांची श्रेणी आहे, आणि 7R मॉडेल्स उच्च-रेझोल्यूशन फुल-फ्रेम सेन्सरसाठी ओळखली जातात, जे गंभीर फोटोग्राफरसाठी बनवलेले असतात. खरेदीदार सहसा नवीन मॉडेल्सची तुलना रेझोल्यूशन, ऑटोफोकस आणि किंमत यावर करतात, म्हणूनच अशा लाँचना मोठे कव्हरेज मिळते.
Mercedes चा ड्रायव्हर किमी अँटोनेली मेक्सिको सिटी ग्रँड प्रिक्समध्ये Formula 1 जागतिक विजेतेपद जिंकण्याच्या जवळ आहे. विषाणूजन्य संसर्गातून सावरत असतानाही शुक्रवारच्या सरावसत्रांमध्ये त्याने दुसरे आणि चौथे स्थान मिळवले. वयाच्या 20 व्या वर्षी तो आतापर्यंतचा सर्वात तरुण F1 जागतिक चॅम्पियन ठरू शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Formula 1 मध्ये संपूर्ण हंगामातील शर्यतींमध्ये मिळवलेल्या गुणांच्या आधारे जागतिक चॅम्पियन ठरवला जातो. Mercedes आणि Ferrari हे खेळातील सर्वात मोठे संघ आहेत, आणि Ferrari चा Charles Leclerc याचाही अहवालात उल्लेख आहे, जो दर्शवतो की स्पर्धा अतिशय जवळची आहे.
संयुक्त राष्ट्रांनी (UN) तीन दशकांनंतर Somalia मधील आपले राजकीय अभियान संपवले आहे. UNSOM नावाचे हे अभियान 2013 मध्ये सुरक्षा परिषदेने स्थापन केले होते. संघर्ष, मिलिशिया, इस्लामी गट आणि गुन्हेगारी टोळ्यांमुळे विस्कळीत झालेल्या देशात सोमाली प्राधिकरणांना लोकशाही आणि कायद्याचे राज्य उभारण्यास मदत करणे हा त्याचा उद्देश होता.
पार्श्वभूमी
Somalia च्या सरकारला 2000 च्या दशकाच्या सुरुवातीपासून al-Shabaab या इस्लामी अतिरेकी गटाचा सामना करावा लागत आहे, आणि 1991 मध्ये गृहयुद्ध सुरू झाल्यानंतर देशातील व्यवस्था बहुतांशी मोडकळीस आली. हे संयुक्त राष्ट्रांचे अभियान सोमाली संस्था पुन्हा उभारण्यासाठीच्या आंतरराष्ट्रीय मदतीचा एक भाग होते.
Commonwealth Kabaddi Championships 2026 मध्ये भारताच्या पुरुष आणि महिला या दोन्ही संघांनी विजेतेपद जिंकल्याची नोंद आहे. पुरुष संघाने अंतिम सामन्यात Sri Lanka वर मात करून भारताचे दुहेरी यश पूर्ण केले. त्याच स्पर्धेत महिलांच्या विजेतेपदाचीही नोंद आहे. वृत्तांनुसार पुरुष संघाचा विजय दणदणीत होता.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कबड्डी हा दक्षिण आशियातील संपर्क खेळ असून भारतात तो खूप लोकप्रिय आहे, विशेषतः Pro Kabaddi League मुळे. Commonwealth Championship मध्ये Commonwealth देशांचे राष्ट्रीय संघ एकत्र येतात, त्यामुळे भारताने मिळवलेले असे सर्व विजेतेपद लक्षणीय आहे.
भारतीय महिला संघाचे प्रशिक्षक Muzumdar म्हणतात की संघ एकूणच चांगल्या स्थितीत आहे. पुढच्या पिढीतील खेळाडू T20 प्रकारात चमकण्यास तयार आहेत, असे त्यांना वाटते. T20 हा क्रिकेटचा सर्वात छोटा आणि सर्वात वेगवान प्रकार आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Women's Premier League सुरू झाल्यापासून भारतात महिला क्रिकेट झपाट्याने वाढले आहे. देशांतर्गत लीगमुळे तरुण खेळाडूंना राष्ट्रीय संघापर्यंत पोहोचायला मदत झाली आहे. Muzumdar यांची टिप्पणी T20 मधील पुढच्या पिढीकडे पाहते.
रशियाने व्याप्त केलेल्या Oleshky शहरातून बाहेर काढलेले युक्रेनियन नागरिक Belarus मध्ये पोहोचले आहेत. शुक्रवारी स्थानिक युद्धविरामादरम्यान रहिवाशांना मोठ्या प्रमाणात नुकसान झालेल्या शहरातून बाहेर काढण्यात आले. युद्धग्रस्त भागांतून नागरिकांना अजूनही बाहेर काढले जात आहे, हे या स्थलांतरातून दिसते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: फेब्रुवारी 2022 मधील आक्रमणानंतर रशियाने दक्षिण युक्रेनमधील काही भाग ताब्यात घेतले, आणि तिथले अनेक नागरिक संपर्कापासून तुटले आहेत. Belarus हा देश युक्रेनच्या उत्तरेला आहे, त्यामुळे तिथे पोहोचणारे नागरिक शेजारच्या देशात प्रवेश करत आहेत.
राजस्थान सरकारने कोटा येथील एका सरकारी शाळेच्या शिक्षकाच्या सरकारी नोंदी अद्ययावत करण्यास अधिकाऱ्यांना सांगितले आहे. या शिक्षकाने स्त्री वरून पुरुष असा लिंग बदल केला होता. राजस्थान सेवा नियम, 1991 मधील Rule 8A अंतर्गत त्यांनी लिंग आणि नावातील बदलासाठी अर्ज केला होता, आणि राज्याच्या संबंधित तरतुदींनुसार ही कार्यवाही होत आहे.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: 2014 मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाच्या NALSA निकालामुळे भारतात तृतीयपंथी व्यक्तींना कायदेशीर मान्यता मिळाली. या निकालाने तिसऱ्या लिंगाची ओळख मान्य केली आणि स्वतःची ओळख ठरवण्याचा हक्कही दिला. तेव्हापासून अनेक सरकारी विभागांना सेवा नियमांनुसार कर्मचाऱ्यांच्या नोंदी बदलण्यासाठी प्रक्रिया तयार करावी लागली आहे.
तेलंगणामध्ये जिवंत विद्युत कुंपणाला स्पर्श केल्याने दोन अभियांत्रिकी विद्यार्थ्यांचा मृत्यू झाला. उघड्या विद्युत तारा आसपासच्या लोकांसाठी किती धोकादायक ठरू शकतात, याची ही घटना आठवण करून देते.
पार्श्वभूमी
प्राणी किंवा घुसखोरांना रोखण्यासाठी लावलेल्या विद्युत कुंपणांमुळे भारतातील काही भागांत विजेच्या धक्क्याने मृत्यू झाले आहेत. अशा मृत्यूंमुळे सुरक्षा नियमांची कडक अंमलबजावणी करण्याची वारंवार मागणी होत आली आहे.
उत्तर Karnataka मधील ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांनी बंद पुकारला असून त्याचा फटका Belagavi ला बसला आहे. अनेक ठिकाणी शेतकऱ्यांनी रस्ते अडवले, तर शेजारील जिल्ह्यांवर फारसा परिणाम झाला नाही. उसाला प्रति टन Rs 5,500 असा योग्य दर मिळावा, अशी त्यांची मागणी आहे आणि जिल्हा प्रशासनाने काही निर्बंध लागू केले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात उसाच्या दराला सरकारने ठरवलेली किमान किंमत असते, पण कारखान्यांकडून पैसे कमी मिळाले किंवा उशिरा मिळाले की शेतकरी अनेकदा आंदोलन करतात. Belagavi हा उत्तर कर्नाटकातील मोठा ऊस जिल्हा असल्याने तिथल्या आंदोलनाचा अनेक उत्पादकांवर परिणाम होतो.
जागतिक बँकेच्या अंदाजानुसार पुढील दोन वर्षांत भारतातील गरिबीचा दर 14.2% वरून 12.1% पर्यंत कमी होण्याची शक्यता आहे. हा केवळ अंदाज आहे, प्रत्यक्ष मोजलेला निकाल नाही, त्यामुळे त्या काळात अर्थव्यवस्था बदलली तर भविष्यातील आकडेवारीवरून त्याची पडताळणी केली जाईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जागतिक बँक गरिबी मोजताना स्वतःची आंतरराष्ट्रीय मापदंडे वापरते, जी राहणीमानाच्या खर्चानुसार समायोजित केली जातात. त्यामुळे तिचे आकडे अनेकदा भारत सरकारच्या अधिकृत अंदाजांपेक्षा वेगळे असतात. अशा अंदाजांमध्ये नवीन सर्वेक्षण आकडेवारी आल्यावर सहसा सुधारणा केली जाते.
सर्वोच्च न्यायालयाने Virat Kohli सारख्या क्रिकेटपटूंनी फटाकेमुक्त दिवाळीसाठी जनजागृती मोहिमेचे नेतृत्व करावे, असे सुचवले आहे. वारंवार फटाक्यांवर निर्बंध घालूनही ते किती परिणामकारक ठरत आहेत, याबाबत न्यायाधीशांनी शंका व्यक्त केली. लोकांच्या सवयी बदलाव्यात हा या कल्पनेमागील उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: उत्तर भारतात, विशेषतः हिवाळ्यात, वायू प्रदूषण ही दीर्घकाळची आरोग्यविषयक चिंता आहे. दिवाळीतील फटाक्यांना त्यात वाढ होण्यास मोठ्या प्रमाणात जबाबदार धरले जाते. अनेक वर्षांपासून फटाक्यांवर स्थानिक निर्बंध लावले गेले आहेत.
एका नुकत्याच गोपनीयता हटवलेल्या अमेरिकी गुप्तचर अहवालात एक उपग्रह प्रतिमा दाखवली आहे, जी चीनचे पुनर्वापरयोग्य स्पेसप्लेन कक्षेत असल्याची पुष्टी करत असल्याचे दिसते. या शोधामुळे चीनच्या वाढत्या अवकाश क्षमता आणि संभाव्य लष्करी उपयोगांबद्दल चिंता निर्माण झाली आहे. उपलब्ध वृत्तांमध्ये या स्पेसप्लेनच्या मोहिमेबद्दल अजून स्पष्टता नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: चीन अवकाशातील व्यापक प्रयत्नांचा भाग म्हणून पुनर्वापरयोग्य अवकाशयान विकसित करत आहे, आणि यात तो अमेरिका व इतर देशांशी स्पर्धा करत आहे. अशा कार्यक्रमांबद्दल सरकारे अनेकदा हेरगिरी उपग्रह आणि गोपनीयता हटवलेल्या अहवालांद्वारे माहिती उघड करतात.
एका गणक प्रशिक्षण सत्रात जनगणना प्रशिक्षकांनी नागरिकांकडून आधार, जात, वय आणि पालकांचे जन्मस्थान गोळा करण्याबाबत प्रश्न उपस्थित केले. एका प्रशिक्षकाने लोकांना आधार माहिती देण्यासाठी कसे प्रोत्साहित करावे हे सांगितले असल्याची बातमी आहे, आणि आधार नागरिकत्वाचा पुरावा म्हणून वापरता येऊ शकतो असेही त्यात म्हटले होते. जनगणना अधिकाऱ्यांनी अशी कोणतीही सूचना दिल्याचा इन्कार केला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जनगणना प्रत्येक घराची नोंद करते, आणि गणक हे असे क्षेत्रीय कर्मचारी आहेत जे घरोघरी जाऊन उत्तरे गोळा करतात. आधार हा राष्ट्रीय ओळख क्रमांक आहे, पण तो एकटा नागरिकत्वाचा पुरावा नाही, त्यामुळे त्याच्या वापराबद्दल प्रश्न विचारले जात आहेत.
सर्जिओ गोर म्हणतात की भारत-अमेरिका व्यापार करार लवकर पूर्ण व्हावा अशी त्यांची इच्छा आहे. हा करार बराच काळ चर्चेत आहे, पण अजून पूर्ण झालेला नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सर्जिओ गोर हे भारतातील अमेरिकेचे राजदूत आहेत, आणि दोन्ही देशांमधील व्यापार चर्चा वर्षानुवर्षे सुरू-बंद होत आल्या आहेत. अशा करारांमुळे वस्तूंवरील शुल्क आणि बाजारपेठेतील प्रवेश ठरतो, जसे कापड आणि शेतमाल.
Meta ने एका नवीन सोशल मीडिया खटल्यात तडजोड केली असून आता Snap हाच एकमेव प्रतिवादी राहिला आहे. ज्युरी निवड बुधवारी सुरू झाली आणि सुनावणीची सुरुवातीची विधाने November 4 रोजी होणार आहेत. हा खटला अनेक कार्यवाहींपैकी एक आहे, ज्यात सोशल मीडिया कंपन्या वापरकर्त्यांना होणाऱ्या हानीसाठी कशा जबाबदार धरल्या जातात हे तपासले जात आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अमेरिकेत सोशल मीडिया कंपन्यांविरुद्ध अनेक खटले सुरू आहेत, त्यापैकी काहींमध्ये तरुण वापरकर्त्यांना हानी झाल्याचे दावे आहेत. Meta आणि Snap दोन्ही मोठे प्लॅटफॉर्म असल्यामुळे या खटल्याचा निकाल इतर अशा प्रकरणांवर कसा परिणाम करू शकतो हे ठरू शकते.
BBC ने जोसेफ कबिला DR Congo चे अध्यक्ष ते बंडखोर चळवळीचे नेते, हा प्रवास कसा झाला ते पाहिले आहे. त्यांनी नवी बंडखोर चळवळ सुरू केल्यामुळे देशाच्या भविष्यासाठी त्याचा काय अर्थ असू शकतो, हा प्रश्नही या बातमीत मांडला आहे. ही छोटी स्पष्टीकरण देणारी बातमी असून त्यात त्यांचा मार्ग आणि देशासाठी असलेले धोके सांगितले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कबिला यांनी वडिलांकडून सत्ता घेतल्यानंतर 2001 ते 2019 या काळात DR Congo चे नेतृत्व केले. पूर्व DR Congo मध्ये सशस्त्र गटांसोबत अनेक वर्षे संघर्ष सुरू आहे, त्यामुळे कोणत्याही नव्या बंडखोर चळवळीकडे बारकाईने लक्ष दिले जाते.
सरकारने 100% फ्लेक्स फ्यूएल वाहनांसाठी नियम मंजूर केले आहेत. मथळ्यात हेही स्पष्ट केले आहे की सामान्य कार E100 इंधनावर चालू शकत नाहीत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: E100 हे शुद्ध इथेनॉल इंधन असून भारतातील अनेक पंपांवर मिळणाऱ्या E20 मिश्रणापेक्षा खूप जास्त शक्तिशाली आहे. म्हणूनच साध्या पेट्रोल कारना त्यावर चालण्यासाठी खास इंजिनाची गरज असते.
स्पेनचे परिवहन मंत्री ओस्कार पुएन्ते म्हणतात की हाय-स्पीड रेल्वे दुर्घटनेनंतर ते राजीनामा देणार नाहीत. या आठवड्यात दोन हाय-स्पीड गाड्यांची धडक झाली, ज्यात किमान 69 लोकांचा मृत्यू झाला. अपघातानंतर पुएन्ते यांच्यावर राजीनाम्याची मागणी होत आहे. या अपघातामुळे स्पेनच्या रेल्वे व्यवस्थेच्या सुरक्षिततेबाबत मोठी चिंता निर्माण झाली आहे.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: स्पेनमध्ये युरोपातील सर्वात मोठ्या हाय-स्पीड रेल्वे जाळ्यांपैकी एक आहे, त्यामुळे इतक्या जीवघेण्या अपघाताने देशाच्या सुरक्षिततेच्या नोंदीवर प्रकाश टाकला आहे. ओस्कार पुएन्ते परिवहन मंत्रालयाचे नेतृत्व करतात, जे देशातील गाड्यांची देखरेख करते.
कर्नाटक सरकार हाफ हेल्मेट घालणाऱ्या आणि फुटपाथवरून गाडी चालवणाऱ्यांविरोधात कठोर कारवाईची योजना आखत आहे. फुटपाथवरून गाडी चालवल्यास ५,००० रुपये दंड प्रस्तावित आहे. या योजनेनुसार दंडाचे गुण एका ठरावीक मर्यादेपर्यंत पोहोचल्यावर वाहनचालकाचा परवाना निलंबित केला जाऊ शकतो. रस्त्यावरील नियमांची अंमलबजावणी अधिक कडक करणे हा या निर्णयामागचा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: हाफ हेल्मेट डोक्याच्या फक्त एका भागाचे संरक्षण करते, त्यामुळे अपघातात ते पूर्ण चेहऱ्याच्या हेल्मेटपेक्षा खूपच कमी सुरक्षा देते. अनेक ठिकाणी वारंवार नियम मोडणाऱ्यांना जबाबदार धरण्यासाठी दंडगुण प्रणाली वापरली जाते, आणि परवाना निलंबन हे एकाच दंडापेक्षा अधिक कठोर पाऊल आहे.
नवे हवाई दल प्रमुख एक कठीण जबाबदारी स्वीकारत आहेत. लढाऊ विमानांची कमतरता, राफेल करार आणि तेजस विमानांना होणारा विलंब हे त्यांच्यासमोरील काही प्रमुख प्रश्न आहेत. हा अहवाल त्यांच्यासमोरील अडचणींचा आढावा घेतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: राफेल हे फ्रान्समध्ये बनलेले लढाऊ विमान असून भारताने ते खरेदी करण्यास सहमती दिली आहे. तेजस हे भारताचे स्वदेशी हलके लढाऊ विमान असून ते अनेक वर्षांपासून विलंबित आहे. जुनी विमाने बदलण्याच्या हवाई दलाच्या योजनांसाठी ही दोन्ही विमाने महत्त्वाची आहेत.
हा लेख स्वातंत्र्यानंतर भारतातील राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेश कसे तयार झाले, हे सांगतो. कालांतराने नकाशात कसे बदल होत गेले, याचाही आढावा तो घेतो. 2019 मध्ये झालेला शेवटचा मोठा बदल होता, जेव्हा Jammu and Kashmir आणि Ladakh यांना केंद्रशासित प्रदेश करण्यात आले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: 1947 मध्ये भारत स्वतंत्र झाला, तेव्हा शेकडो संस्थाने होती, जी हळूहळू संघराज्यात विलीन झाली. पुढे 1956 च्या States Reorganisation Act ने भाषेच्या आधारावर अनेक सीमा पुन्हा आखल्या, आणि 2019 मध्ये संसदेच्या निर्णयामुळे दोन केंद्रशासित प्रदेश तयार झाले.
एका नव्या अभ्यासानुसार उच्च रक्तशर्करा रोगप्रतिकारक पेशींना कर्करोगाशी लढण्यास मदत करू शकते. या संशोधनातून नवे संकेत मिळाले आहेत, पण ते ठोस पुरावा नाही. वाचकांनी हे आपल्या आहाराबाबतचा सल्ला म्हणून घेऊ नये.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: T पेशींसारख्या रोगप्रतिकारक पेशी कर्करोगाच्या पेशी शोधून नष्ट करण्यास शरीराला मदत करतात, आणि रक्तशर्करेसह चयापचय या पेशींवर कसा परिणाम करतो याचा शास्त्रज्ञ अभ्यास करतात. असे बहुतेक निष्कर्ष प्रयोगशाळा किंवा प्राण्यांवरील अभ्यासातून सुरू होतात आणि नंतर रुग्णांपर्यंत पोहोचतात.
88 वर्षीय एम.जे. अँटनी यांनी अतिरिक्त निवृत्तिवेतनासाठी नव्याने अर्ज केला आहे. अर्थ विभागाच्या पेन्शन वेल्फेअर सेलने त्यांची आधीची विनंती फेटाळली होती. सेलने राज्याची सध्याची आर्थिक परिस्थिती हे कारण दिले. या नव्या अर्जात त्यांनी पुन्हा तीच अतिरिक्त रक्कम मागितली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: केरळ सरकार निवृत्त सरकारी कर्मचाऱ्यांना निवृत्तिवेतन देते आणि प्रत्येक अतिरिक्त रकमेच्या विनंतीची अर्थ विभागाकडून तपासणी होते. भारतात अनेक निवृत्तिवेतनधारक दररोजच्या खर्चासाठी दरमहा मिळणाऱ्या निवृत्तिवेतनावर अवलंबून असतात.
SEBI chairman says the market regulator is keeping an eye on developments at the Tata Group. The comments came amid differences over governance matters at Tata Sons. The chairman's remarks signal that the regulator is following the matter closely.
पार्श्वभूमी
Context: Tata Sons is the holding company at the top of the Tata Group, which owns many listed companies. Governance disputes at a group this size can affect investor confidence, which is why SEBI, the market regulator, follows them.
Hyperkalaemia, a condition with high potassium in the blood, affects 28% of heart failure patients, according to a report. Heart failure means the heart cannot pump blood as well as it should.
पार्श्वभूमी
Context: Potassium is a mineral that helps nerves and muscles, including the heart, work properly, so too much can be risky. Heart failure patients often take medicines that affect potassium levels, which is why doctors monitor it closely.
केरळमधील (Keralam) वेलची उत्पादक चिंतेत आहेत कारण लिलाव संस्था आता पैसे देण्यासाठी एक महिन्यापेक्षा जास्त वेळ घेत आहेत, तर पूर्वी साधारणपणे 15 दिवस लागत होते. ही चिंता पश्चिम आशियातील संकटाशी जोडलेली आहे, ज्यामुळे संपूर्ण क्षेत्रात पैशांच्या देवाणघेवाणीबद्दल काळजी निर्माण झाली आहे.
पार्श्वभूमी
केरळचे डोंगराळ भाग वेलचीच्या उत्पादनासाठी महत्त्वाचे आहेत, आणि छोट्या शेतकऱ्यांना आपला माल विकून लवकर पैसे मिळावेत यासाठी लिलावांवर अवलंबून राहावे लागते. पश्चिम आशियातील संकट व्यापार आणि ऊर्जा बाजारांना अडथळा आणत असल्याने पुरवठा साखळीतून पैसे फिरण्याचा वेग मंदावू शकतो.
शुक्रवारी रात्री दिल्लीच्या मंगोलपुरी औद्योगिक क्षेत्रातील एका शू फॅक्टरीला आग लागली. घटनास्थळी Twenty फायर टेंडर पाठवण्यात आले. अग्निशमन दलाने सहा जणांना वाचवले, मात्र चार जणांचा मृत्यू झाला आणि दोन जण जखमी झाले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मंगोलपुरी हे उत्तर-पश्चिम दिल्लीतील औद्योगिक क्षेत्र असून तिथे दाटीवाटीच्या इमारतींमध्ये अनेक छोटे कारखाने चालतात. अशा युनिट्समधील आगीमुळे कामगारांसाठी बाहेर पडण्याचे मार्ग आणि अग्निसुरक्षा नियमांबद्दल वारंवार चिंता व्यक्त झाली आहे.
ग्रेटर नोएडातील PNB शाखेत झालेल्या फसवणुकीत सुमारे Rs 22 crore गायब झाले आहेत. CBI ने तपासात उडी घेतली असून मुदत ठेवी पूर्णपणे गेल्या आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: PNB म्हणजे Punjab National Bank, भारतातील सर्वात मोठ्या सरकारी बँकांपैकी एक, आणि CBI ही देशातील मोठ्या गुन्हेगारी तपासांसाठीची केंद्रीय संस्था आहे. मुदत ठेवी म्हणजे ठराविक काळासाठी लॉक केलेली बचत, त्यामुळे अशा खात्यांत पैसे असलेल्यांसाठी हे महत्त्वाचे आहे.
RBI च्या माहितीनुसार October 24 रोजी संपलेल्या आठवड्यात भारताचा परकीय चलन साठा $1.2 billion ने कमी होऊन $719.74 billion झाला. त्याआधीच्या आठवड्यात $5 billion ची मोठी घसरण झाली होती, तेव्हा साठा $721.02 billion होता.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: परकीय चलन साठा म्हणजे मध्यवर्ती बँकेकडे असलेले परकीय चलन आणि सोने, ज्याचा वापर रुपया स्थिर ठेवण्यासाठी आणि आयातीसाठी पैसे देण्यासाठी होतो. वारंवार होणारी घट बहुधा बाजारावरील दबावाच्या काळात रुपयाला आधार देण्यासाठी मध्यवर्ती बँकेने डॉलर विकल्याचे दर्शवते.
Cyclone Arnab ओडिशाला धडकले असून नऊ जिल्ह्यांमधून 55,000 पेक्षा जास्त लोकांना सुरक्षित ठिकाणी हलवण्यात आले आहे. Andhra Pradesh चे मुख्यमंत्री N Chandrababu Naidu यांनी सांगितले की या अतितीव्र वादळामुळे किमान ₹4,600 crore चे नुकसान झाले आहे, आणि नुकसानीची मोजणी अजून सुरू आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Bay of Bengal मधील उबदार समुद्रावर चक्रीवादळे तयार होतात आणि शरद ऋतूत अनेकदा ओडिशा व Andhra Pradesh च्या किनाऱ्यांवर धडकतात. लोकांना लवकर हलवणे हा जीवितहानी कमी करण्याचा मुख्य मार्ग असतो, म्हणून स्थलांतराचे आकडे सर्वात महत्त्वाचे आहेत.
सर्वोच्च न्यायालयाने अधिकाऱ्यांना इशारा दिला की त्यांच्या आदेशांची अंमलबजावणी न झाल्यास न्यायालय फटाक्यांबाबत कठोर भूमिका घेऊ शकते. दिल्ली-NCR मधील वायू प्रदूषण हा गंभीर सार्वजनिक आरोग्याचा धोका असून सध्याचे फटाक्यांचे कायदे पाळणे आवश्यक आहे, असे न्यायालयाने म्हटले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: दिल्ली-NCR मध्ये हिवाळ्यात हवा अनेकदा खूप खराब असते, आणि दिवाळीचे फटाके धुराचा मोठा स्रोत ठरतात. सर्वोच्च न्यायालयाने फटाक्यांच्या मर्यादांवर अनेक आदेश दिले आहेत, त्यामुळे हा इशारा ते नियम प्रत्यक्षात पाळले जात आहेत का, याबद्दल आहे.
490 पोलिस कर्मचाऱ्यांना गृहमंत्र्यांची पदके देण्यात आली आहेत. त्यापैकी 115 पदके CRPF ला मिळाली, ती त्यांच्या नक्षलविरोधी कारवायांसाठी. या फेरीतील पुरस्कार संपूर्ण भारतातील पोलिस आणि निमलष्करी दलांच्या सेवेचा सन्मान करतात, मात्र अहवालात वैयक्तिक नावे दिलेली नाहीत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: CRPF म्हणजे केंद्रीय राखीव पोलिस दल, हे एक केंद्रीय सशस्त्र दल असून ते मुख्यतः मध्य आणि पूर्व भारतात नक्षली (माओवादी) बंडखोरांविरुद्ध लढते. गृहमंत्र्यांची पदके ही पोलिसांना चांगल्या सेवेबद्दल दिले जाणारे राष्ट्रीय सन्मान आहेत.
इंडियन सुपर लीगच्या सामन्यात मोहन बागान पिछाडीवर होता, पण त्याने पंजाब एफसीविरुद्ध पुनरागमन करत विजय मिळवला. यजमान संघाने पहिल्या हाफमध्ये सलग दोन गोल करून सामन्याचे चित्र पालटले. निकाल पुनरागमनाचा विजय म्हणून नोंदवला गेला.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: इंडियन सुपर लीग ही भारतातील सर्वोच्च व्यावसायिक फुटबॉल लीग असून ती २०१४ मध्ये सुरू झाली. मोहन बागान हा कोलकात्यातील ऐतिहासिक क्लब असून तो लीगमधील सर्वात प्रसिद्ध संघांपैकी एक आहे.
भारतीय क्रू सदस्य असलेल्या एका टँकरवर Strait of Hormuz मध्ये limpet mines ने हल्ला झाला. Limpet mines मध्ये लहान स्फोटक शुल्क असते, जे टायम-डिले उपकरणाद्वारे स्फोट पावते. या हल्ल्यामुळे अरुंद जलमार्गाचा वापर करणाऱ्या जहाजांच्या आणि खलाशांच्या सुरक्षिततेबाबत नव्या चिंता निर्माण झाल्या आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Iran आणि Oman यांच्यामधील Strait of Hormuz हा जगातील सर्वात व्यस्त तेल वाहतूक मार्गांपैकी एक आहे, त्यामुळे तिथले हल्ले इंधनाच्या किमती आणि पुरवठ्यावर परिणाम करतात. पश्चिम आशियातील तणाव वाढत असून, या मार्गावरून जाणाऱ्या जहाजांवर अनेक भारतीय खलाशी काम करतात.
Major US stock indexes were heading for their worst day since June as technology shares fell sharply. Reports say Wall Street closed lower on fears about heavy cash spending on AI, and the sell-off wiped out nearly $1 trillion in value.
पार्श्वभूमी
Big tech firms have poured huge sums into AI data centres and chips over the past few years, and investors are now asking when that spending will pay off. Markets often swing sharply when that doubt grows.
Mysuru City Corporation जन्म आणि मृत्यू प्रमाणपत्रे ₹100 मध्ये पोस्टाने पाठवणार आहे. ही घरपोच सेवा देशभर वाढवण्यासाठी महापालिकेने India Post सोबत करार केला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: शाळा प्रवेश, पासपोर्ट, मालमत्तेची कामे आणि विमा दावे यासाठी जन्म आणि मृत्यू प्रमाणपत्रे लागतात. India Post ही सरकारी पोस्ट सेवा असून तिची कार्यालये दूरच्या गावांपर्यंत पोहोचतात.
Hyderabad जल मंडळ HMWSSB November 1 पासून शहरात शुद्ध पाणी पुरवण्यासाठी हरित टँकर सेवा सुरू करणार आहे. त्या दिवसापासून शुद्ध पाणी वाहून नेणारे टँकर रहिवाशांपर्यंत पोहोचतील, ज्यामुळे Hyderabad मध्ये पाणी मिळवण्याचा आणखी एक मार्ग उपलब्ध होईल. कोणत्या भागांना प्रथम सेवा मिळेल, याचा तपशील अहवालात दिलेला नाही.
पार्श्वभूमी
HMWSSB म्हणजे Hyderabad Metropolitan Water Supply and Sewerage Board, शहराचे मुख्य पाणीपुरवठा प्राधिकरण. शुद्ध केलेले पाणी म्हणजे पुनर्वापरासाठी स्वच्छ केलेले सांडपाणी, आणि जिथे पाईपलाईन प्रत्येक घरापर्यंत पोहोचत नाही तिथे टँकर सेवा उपयुक्त ठरते.
Ahoi Ashtami 2026 मध्ये November 1 रोजी साजरी होईल, मातांसाठी विधी असतील. घर स्वच्छ करणे आणि पूजेची जागा तयार करणे अशी तयारी आधीपासून सुरू होते. भक्त आपल्या मुलांच्या आरोग्यासाठी उपवास करून Ahoi Mata ला प्रार्थना आणि नैवेद्य अर्पण करतील.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Ahoi Ashtami हा मुख्यतः उत्तर भारतात पाळला जाणारा सण आहे, ज्यात माता मुलांच्या कल्याणासाठी उपवास करतात. तो Diwali च्या काही दिवस आधी येतो, म्हणून अनेक कुटुंबे तो मोठ्या सणासुदीच्या काळासोबत नियोजित करतात.
IPL 2027 साठी रोहित शर्मा मुंबई इंडियन्सचा कर्णधार म्हणून परतू शकतो. खराब 2026 हंगामानंतर हार्दिक पंड्या संघ सोडण्याची अपेक्षा आहे. डिसेंबरमधील मिनी-लिलावापूर्वी फ्रँचायझी आपल्या संघाचा आढावा घेत आहे, आणि नवीन प्रशिक्षकांच्या नियुक्त्यांमुळे चर्चेला अधिक उधाण आले आहे.
पार्श्वभूमी
IPL ही भारतातील सर्वोत्तम फ्रँचायझी क्रिकेट स्पर्धा आहे, जिथे संघ लिलावात खेळाडू विकत घेतात आणि प्रत्येक हंगामात कर्णधार बदलू शकतात. मुंबई इंडियन्स हा त्यातील सर्वात यशस्वी संघांपैकी एक असल्यामुळे नेतृत्वातील बदल मोठ्या प्रमाणात लक्ष वेधून घेतात.
तासमॅक 1 नोव्हेंबरपासून दारूच्या किमती सुधारत आहे. भारतात बनलेली विदेशी दारू, बिअर, वाईन आणि आयात केलेल्या दारूच्या कमाल किरकोळ किमतीत पर्यावरण उपकर जोडला जाईल. रिकाम्या बाटल्या परत करणाऱ्या ग्राहकांना ₹10 परतावा मिळेल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: तासमॅक ही तमिळनाडूमधील सरकारी मालकीची दारू विक्री करणारी संस्था आहे. बाटली परत केल्यावर मिळणारा परतावा पुनर्वापराला प्रोत्साहन देण्याचा एक मार्ग आहे, आणि त्यामुळे ग्राहकांना अनेक पेयांसाठी आधीच जास्त पैसे द्यावे लागतील.
एका नव्या अभ्यासातून पृथ्वीवर सापडलेल्या मंगळावरील सर्वात जुन्या उल्कापिंडांपैकी एकाची माहिती समोर आली आहे. हा खडक Sahara मध्ये सापडला असून त्याचे वय सुमारे 4.1 billion वर्षे असल्याचा अंदाज आहे. या अभ्यासामुळे लाल ग्रहाच्या सुरुवातीच्या इतिहासाबद्दल शास्त्रज्ञांची समज वाढते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मंगळावरील उल्कापिंड म्हणजे प्राचीन आघातांमुळे मंगळावरून उडालेले खडक, जे नंतर पृथ्वीवर येऊन पडले. यामुळे शास्त्रज्ञांना मंगळावर न जाता त्याचा अभ्यास करता येतो. अशा शोधांमुळे मंगळ कसा तयार झाला आणि अब्जावधी वर्षांत तो कसा बदलला, हे समजण्यास मदत होते.
सहकारी सुपरमार्केटमध्ये ₹200 मध्ये 10 अत्यावश्यक वस्तूंची पाकिटे विकली जातील. यात chana dal, moong dal, red chillies, dhaniya, garlic आणि saunf यांचा समावेश आहे, जे रोजच्या स्वयंपाकघरातील सामान्य पदार्थ आहेत. ग्राहकांना एकाच खरेदीत मूलभूत किराणा सामान मिळू शकेल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सहकारी सुपरमार्केट ही सभासदांच्या मालकीची दुकाने असतात, जी रोजच्या वस्तू योग्य दरात देण्याचा प्रयत्न करतात. किमती वाढतात तेव्हा अशी एकत्रित पॅक घरगुती किराणा सामान परवडण्यास मदत करतात.
ग्रीन कार्ड लॉटरी, ज्याला Diversity Visa Program असेही म्हणतात, ती आर्थिक वर्ष 2027 साठी रद्द झाली आहे का, असा प्रश्न अहवाल विचारत आहेत. या कार्यक्रमात 55,000 अमेरिकन व्हिसा दिले जातात. वाचक त्यांची सध्याची स्थिती तपासून नेमकी परिस्थिती पाहू शकतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Diversity Visa Program ची रचना अशा देशांतील लोकांना ग्रीन कार्डची संधी देण्यासाठी केली होती, जे देश अमेरिकेच्या इमिग्रेशनमध्ये कमी प्रतिनिधित्व असलेले आहेत. ज्या देशांतून अमेरिकेत मोठ्या संख्येने स्थलांतरित जातात, जसे भारत, ते साधारणपणे यासाठी पात्र नसतात.
दिल्लीतील मुस्तफाबाद येथे भाजपच्या बूथ-स्तरीय एजंटांनी नावे वगळण्यासाठी फॉर्म 7 वरील सुमारे 68% आक्षेप सादर केल्याचे वृत्त द हिंदूने दिले आहे. हे सर्व आक्षेप मुस्लिम मतदारांविरोधात असून अनुपस्थिती, कायमचे स्थलांतर किंवा मृत्यू अशी कारणे दिली आहेत. हा अहवाल त्या भागातील मतदार यादी सुधारणेशी संबंधित आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: फॉर्म 7 हा निवडणूक आयोगाचा मतदाराच्या नावावर आक्षेप नोंदवण्यासाठीचा अर्ज आहे, आणि बूथ-स्तरीय एजंट हे प्रत्येक मतदान केंद्रावरील मतदारांचा मागोवा घेणारे पक्षाचे कार्यकर्ते असतात. अशा आक्षेपांमुळे मतदार यादीतून नावे हटू शकतात, म्हणून निवडणुकीपूर्वी ते काटेकोरपणे पाहिले जातात.
केरळमधील वायनाड टाउनशिप प्रकल्पाच्या दुसऱ्या टप्प्यात 149 लाभार्थ्यांना घरे देण्यात आली आहेत. महसूलमंत्र्यांनी सांगितले की ही घरे 30 नोव्हेंबरपर्यंत राहण्यासाठी तयार होतील. जे पीडित अजूनही भाड्याच्या घरात राहत आहेत, त्यांना मिळणारी आर्थिक मदत डिसेंबरपर्यंत वाढवण्यात आली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जुलै 2024 मध्ये वायनाड जिल्ह्यात भूस्खलन झाले, ज्यात अनेक गावे उद्ध्वस्त झाली आणि अनेक कुटुंबांना घर सोडावे लागले. ही टाउनशिप राज्याच्या पुनर्वसन प्रयत्नांचा भाग आहे, आणि कायमची घरे तयार होईपर्यंत पीडित भाड्याच्या घरात राहत आहेत.
बेंगळुरू पोलिसांनी दिवाळीसाठी 19 सुरक्षा मार्गदर्शक सूचना प्रसिद्ध केल्या आहेत. नागरिकांनी फक्त मान्यताप्राप्त ग्रीन फटाकेच निवडावेत आणि ते Supreme Court ने ठरवलेल्या रात्री 8 ते 10 या वेळेतच वाजवावेत, असे आवाहन करण्यात आले आहे. नियम मोडणाऱ्यांवर पोलिस कायदेशीर कारवाई करू शकतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: दिवाळीतील फटाक्यांमुळे भारतातील शहरांमध्ये वायू प्रदूषण वाढते, म्हणूनच न्यायालये आणि सरकारे कोणते फटाके वापरता येतील आणि केव्हा वापरता येतील यावर मर्यादा घालतात. ग्रीन फटाके साधारण फटाक्यांपेक्षा कमी धूर निर्माण करण्यासाठी तयार केले जातात.
केरळ सरकार आरोग्य विभाग आणि Directorate of Medical Education मधील प्रत्येकी दोन तज्ञ पथके Attappady ला पाठवत आहे. ते तिथे मुक्काम ठोकून आदिवासी वस्त्यांमधील अर्भक मृत्यूंमागील परिस्थितीची सविस्तर चौकशी करतील. तपास सुरू होताच राज्याचे आरोग्यमंत्रीही या भागाला भेट देणार आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Attappady हा Keralam मधील Palakkad जिल्ह्यातील डोंगराळ आदिवासी भाग आहे, जिथे अनेक कुटुंबे मोठ्या रुग्णालयांपासून दूर राहतात. अशा ठिकाणी अर्भक मृत्यू झाल्यास अधिकारी सहसा पोषण, मातृ आरोग्यसेवा आणि आरोग्य सुविधांची उपलब्धता तपासतात.
IT सेवा देणारी कंपनी Cognizant ने Project Leap साठीचा खर्च अंदाज $180 to $250 million इतका कमी केला आहे. वर्षभरात तिच्या कर्मचाऱ्यांची संख्या 10,100 ने वाढली, तर तिमाहीत कर्मचारी कमी करण्याचा खर्च $46 million होता. कंपनीचे CEO सांगतात की आता त्यांच्या कोडपैकी निम्म्याहून अधिक भाग AI च्या मदतीने लिहिला जातो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Cognizant ही भारतातील मोठ्या IT सेवा कंपन्यांपैकी एक आहे, जी जागतिक ग्राहकांसाठी सॉफ्टवेअर तयार करते आणि चालवते. भारतीय IT कंपन्यांमध्ये अनेक अभियंते काम करतात, त्यामुळे भरती आणि AI च्या वापरातील बदल तंत्रज्ञान नोकरी बाजाराच्या मोठ्या भागावर परिणाम करतात.
मायक्रोसॉफ्टने आर्थिक वर्ष 2027 च्या पहिल्या तिमाहीत 24 नवीन डेटा सेंटर्स जोडली, ज्यामुळे कंपनीची जागतिक एकूण संख्या 500 च्या पुढे गेली. त्या तिमाहीत कंपनीने $45.2 billion इतका भांडवली खर्च केला. GPU तैनात करण्याचा वेळ 20% ने कमी झाला आणि Copilot चा कामाचा वेग 50% पेक्षा जास्त वाढला, असेही कंपनीने सांगितले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: डेटा सेंटर्स म्हणजे क्लाउड सेवा आणि AI साधने चालवणाऱ्या मोठ्या संगणक इमारती, तर GPU ही AI मॉडेल प्रशिक्षित करण्यासाठी व चालवण्यासाठी वापरली जाणारी चिप्स आहेत. Copilot हा मायक्रोसॉफ्टचा AI सहाय्यक असल्याने, पायाभूत सुविधा वेगवान झाल्यास त्याचे AI फीचर्स लवकर देता येतात.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प म्हणाले की फ्लाव्हियो बोल्सोनारो त्यांना हवे तितका काळ अमेरिकेत राहू शकतात. निवडणुकीतील पराभवानंतर ब्राझीलच्या सर्वोच्च न्यायालयाने फ्लाव्हियोचा पासपोर्ट रद्द केला होता. ब्राझीलमध्ये त्यांच्याविरुद्ध मनी-लाँडरिंगच्या दोन फेडरल चौकश्या सुरू आहेत आणि तेथील पोलिसांच्या मते ते देश सोडून पळून जाण्याच्या धोक्यात आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: फ्लाव्हियो हे माजी ब्राझिलियन राष्ट्राध्यक्ष जायर बोल्सोनारो यांचे पुत्र आहेत, जे 2022 च्या राष्ट्राध्यक्ष निवडणुकीत पराभूत झाले. पासपोर्ट रद्द करणे आणि देश सोडून पळून जाण्याचा धोका असल्याचे निष्कर्ष ही गंभीर कायदेशीर पावले असल्याने या चौकश्यांकडे बारकाईने लक्ष दिले जात आहे.
उच्च शिक्षण विभागाला असे हवे आहे की विभागप्रमुखांनी विद्यार्थ्यांना नोकरीसाठी तयार करावे. या निर्णयाला अन्यायकारक म्हणत कार्यकर्त्यांनी आक्षेप घेतला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: विभागप्रमुख महाविद्यालय किंवा विद्यापीठातील एका शैक्षणिक विभागाचे काम पाहतात, आणि प्लेसमेंट म्हणजे अभ्यासक्रम पूर्ण झाल्यानंतर कंपन्यांकडून विद्यार्थ्यांना नोकरी मिळवून देणे. अनेक भारतीय पदवीधरांना नोकरी शोधताना अडचणी येतात, त्यामुळे हे काम कोणाची जबाबदारी आहे, यावर नेहमी चर्चा होते.
अमेरिका प्रशासनाने युक्रेनला Patriot क्षेपणास्त्रांच्या संभाव्य विक्रीला मंजुरी दिली आहे. युक्रेनच्या अधिकाऱ्यांनी अनेक आठवड्यांपासून तक्रार केली होती की त्यांचा इंटरसेप्टर साठा कमी होत चालला आहे. आता हा प्रस्ताव पुनरावलोकनासाठी काँग्रेसकडे जाईल. Patriot ही हवाई संरक्षण प्रणाली असून ती येणारे धोके अडवते.
पार्श्वभूमी
Patriot ही अमेरिकेत बनलेली हवाई संरक्षण प्रणाली आहे. रशियाने 2022 मध्ये पूर्ण प्रमाणात आक्रमण सुरू केल्यापासून युक्रेन तिच्यावर अवलंबून आहे. त्या युद्धात हवाई संरक्षणाची सतत गरज राहिली आहे, आणि मोठ्या शस्त्रविक्रीला सहसा आधी काँग्रेसच्या पुनरावलोकनातून जावे लागते.
तेलंगणाने गावाच्या एकत्रित विकास नियोजन आराखड्यासाठी नवे नियम आणले आहेत. या नियमांनुसार तीन ते पाच वर्षांचे दीर्घकालीन नियोजन आराखडे तयार करावे लागतील आणि दर महिन्याला त्याचे निरीक्षण करावे लागेल. यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारच्या योजना एकाच आराखड्यात एकत्र आणल्या आहेत. गावाचे नियोजन अधिक व्यवस्थित आणि त्याचा मागोवा घेणे सोपे व्हावे, हा या मागचा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात गावांच्या विकासासाठी केंद्र आणि राज्य दोन्ही सरकारे निधी देतात, पण त्यातील योजना एकमेकांवर जाऊन स्थानिक नियोजन गोंधळात टाकू शकतात. अनेक वर्षांचे आराखडे आणि नियमित तपासणी यामुळे खर्च अधिक समन्वयाने होईल आणि निकाल पाहणे सोपे होईल, अशी अपेक्षा आहे.
Kashi ते Delhi मार्गावर Vande Bharat स्लीपर ट्रेन सुरू झाली आहे. यामुळे प्रवासाचा वेळ कमी होईल आणि प्रवाशांना अधिक सोयी मिळतील, असे सांगितले जात आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Vande Bharat ही भारताची वेगवान आणि आधुनिक ट्रेन मालिका आहे, जी प्रवासाचा वेळ कमी करण्यासाठी बनवली आहे. स्लीपर आवृत्तीमुळे रात्रीचा प्रवासही शक्य होतो. Kashi हे Varanasi या प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्राचे दुसरे नाव आहे.
केरळ लोकसेवा आयोगाच्या भरती चौकशीत नवीन गुन्हा दाखल झाला आहे. यात कॉपी केलेले 45 प्रश्न असल्याचा आरोप आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: केरळ PSC राज्य सरकारच्या नोकऱ्यांसाठी सार्वजनिक भरती परीक्षा घेते, त्यामुळे कॉपी केलेल्या प्रश्नांचा फटका अनेक उमेदवारांना बसू शकतो. ही चौकशी आधीच्या एका प्रकरणानंतर सुरू झाली आहे, ज्यात आयोगाच्या अध्यक्षांवर परीक्षा फसवणुकीच्या प्रकरणात आरोप ठेवण्यात आले होते.
मिंटच्या साप्ताहिक Plain Facts सारांशात आठवड्यातील व्यवसाय बातम्या सोप्या चार्टद्वारे मांडल्या आहेत. यात Anthropic चा IPO, हवाई वाहतुकीत घट आणि इलेक्ट्रिक स्कूटर बनवणारी कंपनी Ather पुन्हा नफ्यात येणे हे ठळक मुद्दे आहेत. प्रत्येक चार्टसोबत सोपे स्पष्टीकरण दिले आहे, त्यामुळे आर्थिक शिक्षण नसलेल्या वाचकांनाही आकडे समजू शकतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Anthropic हे Claude AI सहाय्यक बनवते, आणि IPO म्हणजे कंपनीचे शेअर्स पहिल्यांदाच सामान्य लोकांना विकणे. Ather Energy ही भारतीय इलेक्ट्रिक स्कूटर बनवणारी कंपनी आहे, त्यामुळे तिचे नफ्यात परतणे EV क्षेत्रावर लक्ष ठेवणाऱ्यांसाठी महत्त्वाचे आहे.
कर्नाटकातील अधिकाऱ्यांनी दोन दिवसांत 102 पॅकेज्ड पिण्याच्या पाण्याच्या युनिट्सची तपासणी केली. त्यापैकी सात नियमभंगामुळे बंद करण्यात आली. अधिकाऱ्यांनी प्रयोगशाळा चाचणीसाठी 69 पाण्याचे नमुने देखील गोळा केले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अनेक घरे आणि कार्यालये पॅकेज्ड पिण्याच्या पाण्यावर अवलंबून असतात, विशेषतः जिथे नळाचा पुरवठा अनियमित असतो. नियामक या युनिट्सची स्वच्छता आणि गुणवत्ता तपासतात, आणि प्रयोगशाळेचे निकाल पाणी पिण्यास सुरक्षित आहे की नाही ते दाखवतात.
भारताचा विमा नियामक IRDAI ने नोव्हेंबर महिना तक्रार निवारण महिना म्हणून जाहीर केला आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार 31 मार्चपर्यंत सुमारे 2.21 lakh प्रकरणे Consumer Commissions आणि न्यायालयांमध्ये प्रलंबित होती, आणि त्यापैकी 72.49% प्रकरणे एक वर्षाहून अधिक काळ प्रलंबित होती. न सुटलेल्या तक्रारी ही चिंतेची बाब असल्याचे नियामकाचे मत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: IRDAI भारतातील विमा कंपन्यांचे नियमन करते, आणि Consumer Commissions हे असे मंच आहेत जिथे सामान्य लोक कंपन्यांविरुद्ध तक्रारी दाखल करतात. दीर्घकाळ प्रलंबित खटल्यांचा अर्थ पॉलिसीधारकांसाठी आणि निर्णयाची वाट पाहणाऱ्या इतरांसाठी विलंब असा होतो.
अमेरिकी शेअर बाजारात मोठी घसरण झाली. नॅसडॅक 2.14% आणि एस अँड पी 500 1.29% खाली आले. इंटेल आणि ॲमेझॉन यांचे कमकुवत उत्पन्न अहवाल, तसेच एआयबद्दलच्या चिंता, यामुळे समभाग खाली आले. एनव्हिडिया आणि एएमडी यांचेही भाव घसरले. डाऊ जोन्स 0.44% खाली आला.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नॅसडॅकमध्ये तंत्रज्ञान कंपन्यांचे प्रमाण जास्त आहे, त्यामुळे त्याची हालचाल तंत्रज्ञान क्षेत्राबद्दल गुंतवणूकदारांचा दृष्टिकोन अनेकदा दाखवते. एआयवर प्रचंड खर्च करणे हा मोठा विषय बनला आहे, आणि हा खर्च फायदेशीर ठरेल का, असा प्रश्न गुंतवणूकदार आता विचारत आहेत.
१००हून अधिक संस्थांमधील १४६ संशोधकांनी केलेल्या लॅन्सेट अभ्यासात, पॅरिस करारानंतर उष्णतेशी संबंधित मृत्यू ३६% वाढल्याचे दिसून आले आहे. या अभ्यासात ५४ निर्देशक तपासले गेले, ज्यात हवामान बदलाचे आरोग्यावरील परिणाम आणि हवामान कृतीचे आरोग्यावरील परिणाम यांचा समावेश आहे. अभ्यासानुसार हवामान कृती अजूनही मागे पडत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: २०१५ मध्ये स्वाक्षरी झालेल्या पॅरिस करारात तापमानवाढ मर्यादित ठेवण्याचे आणि उत्सर्जन कमी करण्याचे जागतिक उद्दिष्ट ठरवले होते. लॅन्सेट हे दीर्घकाळ प्रकाशित होणारे वैद्यकीय नियतकालिक आहे, आणि हा अहवाल हवामान बदलाचा आरोग्यावरील परिणाम दाखवणारा वार्षिक मागोवा आहे, त्यामुळे दिलेली आश्वासने प्रत्यक्ष कृतीत उतरत आहेत का, हे यातून समजते.
दिल्ली महानगरपालिकेने डासांमुळे पसरणाऱ्या आजारांशी लढण्यासाठी 1,066 कंत्राटी कर्मचारी नेमण्यास मान्यता दिली आहे. तसेच 70 यांत्रिक रस्ता-सफाई यंत्रांसाठी Rs 923.6 crore मंजूर केले आहेत. ही भरती डास नियंत्रणावर देखरेख ठेवण्यासाठी महत्त्वाची मानलेल्या भूमिकांसाठी आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: पावसाळ्यात साचलेल्या पाण्यात डास वाढतात, त्यामुळे डेंग्यू आणि मलेरियासारखे आजार दिल्लीत सहसा वाढतात. हे धोके कमी करण्यासाठी महापालिका दरवर्षी गटारे साफ करणे आणि धूर फवारणी वाढवते.
इस्रोने शनिवारी NVS-03 उपग्रह कक्षेत यशस्वीरीत्या ठेवला. तांत्रिक अडचणींवर मात करण्यासाठी नारायणन यांच्या टीमने तीन पायरो व्हॉल्व्ह उघडून ही मोहीम पार पाडली. भारताची नेव्हिगेशन उपग्रह प्रणाली अधिक मजबूत करणे हा या प्रक्षेपणाचा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NVS उपग्रह हे NavIC या भारताच्या स्वतःच्या प्रादेशिक नेव्हिगेशन प्रणालीचा भाग आहेत, जी देशभरात ठिकाण शोधण्यासाठी वापरली जाते. पायरो व्हॉल्व्ह हे लहान व्हॉल्व्ह असून नियंत्रित स्फोटक शुल्कामुळे ते उघडतात आणि रॉकेटमध्ये इंधन व दाबाचा प्रवाह नियंत्रित करण्यासाठी वापरले जातात.
यथिंद्र यांनी कन्नड माध्यमातून शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी अधिक चांगले डिजिटल अभ्यास साहित्य असावे, अशी मागणी केली. त्यांच्या मते या विद्यार्थ्यांना दर्जेदार साधनांची गरज आहे, विज्ञान आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात संधी मिळायला हव्यात आणि स्पर्धा परीक्षांसाठी मदतही मिळायला हवी. हे विधान प्रादेशिक भाषेत शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांबद्दल आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कन्नड ही कर्नाटकची अधिकृत भाषा आहे आणि तिथले अनेक विद्यार्थी इंग्रजीऐवजी कन्नडमध्ये शिकतात. स्पर्धा परीक्षा अनेकदा इंग्रजीत किंवा राष्ट्रीय स्वरूपात असतात, त्यामुळे चांगले कन्नड साहित्य महत्त्वाचे ठरते.
अमेरिकन काँग्रेसवर नियंत्रण मिळवण्यासाठीच्या प्रचाराने शेवटच्या वीकेंडमध्ये प्रवेश केला आहे. राजकीय कृती समित्यांनी उमेदवारांवर केलेल्या मोठ्या खर्चाबाबत आणि अलास्कामधील मतपत्रिकेवरील वादाबाबतही बातम्या आहेत. येत्या काही दिवसांत मतदार निकाल ठरवतील.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुका राष्ट्राध्यक्षांच्या कार्यकाळाच्या मध्यात होतात आणि हाउस व सिनेटवर कोणाचे नियंत्रण असेल हे ठरवतात. काँग्रेसवर कोणाचे नियंत्रण आहे यावर राष्ट्राध्यक्षांना कायदे मंजूर करून घेणे आणि नियुक्त्यांना मान्यता मिळवणे किती सोपे जाईल, हे अवलंबून असते.
27 भारतीय खलाशी असलेल्या एका टँकरवर होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत लिम्पेट माइन्सने हल्ला करण्यात आला. ज्या जहाजांनी सामुद्रधुनीतील प्रवासावरील निर्बंध मोडले, असे इराणचे म्हणणे असलेल्या जहाजांना इराणने लक्ष्य केले आहे. या भागात असा लिम्पेट माइन्सचा हल्ला प्रथमच झाल्याचे वृत्तांत सांगतात, ज्यामुळे खलाशांचा थेट धोका वाढला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: होर्मुझची सामुद्रधुनी ही इराण आणि ओमानमधील अरुंद सागरी मार्ग आहे, ज्यातून जगातील तेलाचा मोठा हिस्सा जातो. लिम्पेट माइन्स म्हणजे जहाजाच्या तळाला चिकटवलेले छोटे बॉम्ब, आणि अनेक जहाजांच्या क्रूमध्ये भारतीयांचे प्रमाण मोठे आहे.
Under a new approach, 999 calls will be triaged before a response is decided. Police will still attend if there is any risk of harm or to life, or if a crime is involved.
पार्श्वभूमी
Context: Police in the UK are often sent to mental health emergencies that health services may be better placed to handle. The change aims to make sure the right responders reach people in crisis.
पश्चिम बंगाल सरकारी आणि अनुदानित शाळांमधील नवीन शिक्षकांना निवडणूक लढवण्यापासून थांबवले आहे. शिक्षणाचा दर्जा सुधारणे हा उद्देश असल्याचे सरकारचे म्हणणे आहे. अनेक शिक्षक संघटनांनी या निर्णयावर टीका केली आहे, जो आतापासून सामील होणाऱ्या शिक्षकांवर परिणाम करतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतातील अनेक सरकारी शाळांच्या शिक्षकांना वर्गातील कामे आणि राजकीय तटस्थता जपण्यासाठी निवडणूक लढवण्यावर निर्बंध आहेत. शिक्षकांचे हक्क आणि शालेय शिक्षणाचा दर्जा यात समतोल कसा राखायचा, हा या चर्चेचा विषय आहे.
बिनान्सवर सायबर हल्ला झाल्याच्या बातम्या आहेत, आणि हा आजवरचा सर्वात मोठा क्रिप्टोकरन्सी हॅक ठरू शकतो. अजूनही तपशील समोर येत आहेत, त्यामुळे संपूर्ण चित्र अद्याप स्पष्ट नाही. नुकसान अब्जावधी डॉलरचे असल्याचे सांगितले जात आहे. ठोस निष्कर्ष काढण्यापूर्वी वाचकांनी अधिकृत माहितीकडे लक्ष ठेवावे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: क्रिप्टो एक्सचेंजमध्ये वापरकर्त्यांची डिजिटल नाणी ठेवली जातात, त्यामुळे हॅक झाल्यास ग्राहकांना आपला पैसा परत मिळवणे कठीण होऊ शकते. यापूर्वीही मोठ्या एक्सचेंजवर हल्ले झाले आहेत, आणि त्यानंतर अनेकदा सुरक्षा नियम कडक केले गेले आहेत तसेच क्रिप्टो साठवणूक किती सुरक्षित आहे यावर प्रश्न उपस्थित झाले आहेत.
ओमानने त्या भागात आग लागलेल्या एका जहाजातील २५ जणांची सुटका केली. वेगळ्या घटनेत इराणने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणारी जहाज वाहतूक मर्यादित केली आहे. २८ फेब्रुवारीपासून पश्चिम आशियातील युद्ध सुरू झाल्यावर, अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर हल्ले केल्यानंतर तेहरानने हे पाऊल उचलले आहे. या सुटका आणि वाहतूक निर्बंधांवरून हा जलमार्ग खलाशांसाठी आणि इंधन पुरवठ्यासाठी किती धोकादायक झाला आहे ते दिसते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: होर्मुझ सामुद्रधुनी ही इराण आणि ओमानमधील एक अरुंद समुद्री वाट असून जगातील तेलाचा मोठा हिस्सा तिथून जातो. तिच्यातून जाणाऱ्या अनेक जहाजांवर भारतीय खलाशी असतात, त्यामुळे तिथले निर्बंध भारतीय कुटुंबांवर आणि इंधनाच्या किमतींवर परिणाम करतात.
केरळचे गृहमंत्री रमेश चेन्निथला यांनी दारू पिऊन वाहन चालवण्याविरोधात कडक मोहीम राबवली जाईल असा इशारा दिला आहे. चेरनल्लूर अपघातातील पीडित जयबालकृष्णन यांच्या कुटुंबीयांची त्यांनी भेट घेतली. राज्यात नशेत गाडी चालवणाऱ्यांमुळे होणारे अपघात वाढले असून त्यात निष्पाप लोकांचे जीव जात आहेत, असे ते म्हणाले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात मद्यपान करून वाहन चालवणे हे रस्ते अपघातातील मृत्यूंचे एक प्रमुख कारण आहे. मोठ्या अपघातांनंतर अशा मोहिमा सहसा सुरू होतात, कारण तेव्हा हा विषय सार्वजनिक चर्चेत येतो. अशा मोहिमांमुळे रस्त्यांवर अधिक तपासणी आणि गुन्हेगारांवर कठोर कारवाई होऊ शकते.
गुगल पेंटागॉनशी प्राथमिक चर्चा करत आहे, ती ट्रम्प यांच्या गोल्डन डोम क्षेपणास्त्र संरक्षण कार्यक्रमात सहभागी होण्यासंदर्भात. या प्रकल्पाचा उद्देश लष्करी सॉफ्टवेअर आणि पायाभूत सुविधांसाठी महत्त्वाच्या डेटाचे संरक्षण करणे आहे. Aalyria Technologies यांच्यासह अनेक कंपन्या यावर एकत्र काम करण्याची शक्यता आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: गोल्डन डोम ही अमेरिकेची क्षेपणास्त्र संरक्षण योजना असून, राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी 2025 मध्ये तिची घोषणा केली होती. अशा प्रकल्पांमध्ये मोठ्या टेक कंपन्यांचा सहभाग हा तंत्रज्ञान कंपन्यांच्या संरक्षण कामाबाबतच्या व्यापक चर्चेचा भाग आहे.
जागतिक बँकेने भारतात गरिबीत झपाट्याने घट झाल्याचे नमूद केले आहे. या निष्कर्षामुळे असमानतेवरून राजकीय चर्चा सुरू झाली आहे. असमानता म्हणजे मिळालेले फायदे विविध गटांमध्ये न्याय्य पद्धतीने वाटले जात आहेत का, हा प्रश्न.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जागतिक बँक ही जगातील कर्ज देणारी संस्था असून ती देशांसाठी गरिबीचे अंदाज प्रसिद्ध करते. भारताच्या आकडेवारीवर अनेकदा चर्चा होते, कारण गरिबी कशी मोजली जाते यावर ती अवलंबून असते. असमानता म्हणजे उत्पन्न आणि संपत्ती लोकांमध्ये किती असमानपणे वाटली जाते, हे दर्शवते.
Google ची मूळ कंपनी Alphabet चे शेअर 12.6% नी घसरले, कंपनीने 25% महसूल वाढ नोंदवल्यानंतरही. गुंतवणूकदार AI वरील खर्चातून मिळणाऱ्या परताव्याबद्दल प्रश्न विचारत आहेत, कारण तिमाही पायाभूत सुविधा खर्च $51 billion च्या वर आहे. AI-powered Search queries मुळे जाहिरात महसूल कमी झाल्याने चिंता आणखी वाढली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Alphabet ही Google ची मूळ कंपनी आहे, आणि मोठ्या टेक कंपन्या AI डेटा सेंटर आणि चिप्सवर भरपूर पैसे खर्च करत आहेत. आता गुंतवणूकदारांना या खर्चातून स्पष्ट परतावा हवा आहे, आणि हा प्रश्न एकूण AI तेजीसाठी महत्त्वाचा आहे.
पंजाबमधील पेंढा जाळण्याच्या घटनांनी यंदाच्या हंगामात 1,000 चा आकडा पार केला आहे. एकट्या तीन जिल्ह्यांमध्ये मिळून 672 घटना नोंदल्या गेल्या आहेत.
पार्श्वभूमी
पेंढा जाळणे म्हणजे कापणीनंतर शेतातील उरलेले पिकांचे देठ पेटवणे, जे प्रामुख्याने उत्तर भारतात होते. दरवर्षी शरद ऋतूत यातून निघणाऱ्या धुरामुळे दिल्ली आणि आसपासच्या भागातील हवेची गुणवत्ता अनेकदा बिघडते.
एका रुग्णालयातील 578 रुग्णांच्या तपासणीत 82.5% स्तनांच्या आजारांमध्ये कर्करोग आढळला. गाठ आहे म्हणजे नेहमीच कर्करोग असतो असे नाही, हे या निष्कर्षांवरून स्पष्ट होते. तरीही कारण शोधण्यासाठी आणि उपचार किंवा पुढील तपासणी ठरवण्यासाठी वैद्यकीय तपासणी आवश्यक आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतीय महिलांमध्ये स्तनाचा कर्करोग हा सर्वात सामान्य कर्करोगांपैकी एक आहे, त्यामुळे लवकर तपासणी महत्त्वाची आहे. निरुपद्रवी गाठ आणि कर्करोग यातील फरक ओळखण्यासाठी डॉक्टर सहसा शारीरिक तपासणी, अल्ट्रासाऊंड किंवा मॅमोग्राफीसारखी इमेजिंग आणि कधी कधी बायॉप्सी वापरतात.
गव्हर्नर Kathy Hochul यांनी 28 ऑक्टोबर रोजी दोन कायद्यांवर स्वाक्षरी केली. या कायद्यांनुसार अल्पवयीन मुलांशी होणाऱ्या हानिकारक संवादांवर बंदी आहे, ज्यात बनावट प्रेमसंबंध आणि स्वतःला इजा करण्यास प्रोत्साहन देणे यांचा समावेश आहे. इंटरनेटशी जोडलेल्या बेबी मॉनिटरमध्ये सुरक्षा उपाय असणेही बंधनकारक केले आहे. AI साधनांबाबत मुलांच्या सुरक्षेची वाढती चिंता या उपायांतून दिसते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: चॅटबॉट्स हे AI प्रोग्राम आहेत जे वापरकर्त्यांशी संवाद साधतात, आणि तरुण लोक त्यांचा वारंवार वापर करतात. चुकीचा सल्ला देणे किंवा अनारोग्यकारक भावनिक जवळीक निर्माण करणे हे धोके लक्षात घेऊन असे नियम बनवले जात आहेत, जे ऑनलाइन मुलांच्या संरक्षणासाठी व्यापक प्रयत्नांचा भाग आहेत.
फ्रान्समध्ये तरुणांच्या नेतृत्वाखालील निदर्शने आता तिसऱ्या वीकेंडपर्यंत पोहोचली आहेत आणि ही आंदोलने संपूर्ण युरोपमध्ये पसरत आहेत. अंतर्गत मंत्री Laurent Nuñez यांनी इशारा दिला आहे की अराजकतेचा धोका खूप जास्त आहे, विशेषतः हॅलोवीनच्या दिवशी अंधार पडल्यानंतर. निदर्शक कोणती मागणी करत आहेत, हे लेखात सांगितलेले नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: फ्रान्सला मोठ्या रस्त्यावरील निदर्शनांची दीर्घ परंपरा आहे, आणि शिक्षण, नोकऱ्या व राहणीमानाच्या खर्चासारख्या मुद्द्यांवर अनेकदा तरुणच पुढाकार घेतात. हॅलोवीनच्या रात्री मोठी गर्दी होऊ शकते, म्हणूनच अधिकारी त्यावर बारकाईने लक्ष ठेवतात.
सरकारच्या IDBI बँकेच्या विक्रीमुळे वाद निर्माण झाला आहे. राहुल गांधी यांनी फसवणुकीचा आरोप केला आहे, आणि अर्थमंत्र्यांनी त्यांना प्रत्युत्तर दिले आहे. SC Garg यांच्या मते 81 rupee ही किंमत खूपच कमी आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: IDBI बँक अनेक वर्षे बहुसंख्य सरकारी मालकीची होती, आणि सरकार तिमधील हिस्सा कमी करण्याचा विचार करत आहे. सार्वजनिक मालमत्तेच्या विक्रीवर भारतात दीर्घकाळ चर्चा होत आली आहे, आणि विरोधी पक्ष अनेकदा किमतीवर प्रश्न उपस्थित करतात.
बस भाडेवाढीबाबतचा निर्णय नोव्हेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात घेतला जाईल, असे बायरथी सुरेश यांनी सांगितले. ३ नोव्हेंबरला वाहतूक महामंडळांसोबत बैठक ठरली आहे आणि ४ नोव्हेंबरला अंतिम निर्णय अपेक्षित आहे. या बदलाचा रोज प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांवर परिणाम होऊ शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बसच्या भाड्यांवर नेहमीच चर्चा होत असते, कारण खर्च वाढल्यामुळे जास्त भाडे लागावे, असे वाहतूक महामंडळांचे म्हणणे असते, तर प्रवाशांना परवडणाऱ्या प्रवासाची गरज असते. ४ नोव्हेंबरच्या निर्णयामुळे रोजच्या प्रवासाच्या खर्चावर काय परिणाम होतो ते पाहा.
अमेरिकेने पुन्हा लष्करी कारवाई केली तर संघर्ष मोठ्या प्रमाणात वाढू शकतो, असा इराणच्या लष्कराने इशारा दिला आहे. चर्चेला पाठबळ देण्यासाठी कतारचे मध्यस्थ तेहरानमध्ये आहेत, आणि अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती JD Vance यांनी अलीकडेच इराणला पत्रे पाठवली आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अमेरिका आणि इराण यांच्यात इराणच्या अणुकार्यक्रमावरून आणि प्रदेशातील सशस्त्र गटांवरून दीर्घकाळ तणाव आहे, आणि अशा चर्चांमध्ये कतार अनेकदा मध्यस्थाची भूमिका बजावतो.
नारायणन म्हणतात की तांत्रिक अडथळे दूर करण्यासाठी इस्रोने NVS-03 उपग्रह पायरो व्हॉल्व्ह उघडे ठेवून अवकाशात पाठवला. पायरो व्हॉल्व्ह हे अवकाशयानाच्या प्रणोदन प्रणालीतील महत्त्वाचे भाग आहेत. 2025 मध्ये प्रक्षेपित झालेला NVS-02 उपग्रह अपयशी ठरला होता, आणि NVS मालिकेतील तो दुसरा अवकाशयान होता.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NVS उपग्रह भारताच्या उपग्रह नेव्हिगेशन प्रणालीचा भाग आहेत, आणि आधीच्या NVS-02 च्या अपयशामुळे हे प्रक्षेपण बारकाईने पाहिले जात आहे. प्रणोदन प्रणाली अवकाशयानाला त्याच्या नियोजित कक्षेत नेते.
हरियाणाच्या पंचकुला येथील एका शाळेत विशेष गरजा असलेल्या बालवाडीच्या विद्यार्थ्यावर अत्यंत क्रूरपणे हल्ला झाला. या घटनेशी संबंधित निष्काळजीपणाची चौकशी हरियाणा पोलीस करत आहेत.
पार्श्वभूमी
विशेष गरजा असलेली मुले अनेकदा आपल्या सुरक्षेसाठी पूर्णपणे शाळेतील कर्मचाऱ्यांवर अवलंबून असतात, त्यामुळे शाळांनी कडक देखरेख आणि नोंदणीचे नियम पाळणे अपेक्षित असते. अशा घटनांमुळे हे नियम किती चांगल्या प्रकारे पाळले जातात आणि तक्रारी कशा हाताळल्या जातात, असे प्रश्न उपस्थित होतात.
पाकिस्तानने मानवाधिकार वकील इमान मजारी आणि त्यांचे पती हादी अली छट्टा यांना 10 वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावली आहे. इंग्लंड क्रिकेट संघाच्या दौऱ्यादरम्यान रस्त्यावरील अडथळे हटवण्याशी हे प्रकरण संबंधित आहे आणि त्यामुळे ते स्वतःच एक वादाचा विषय बनले आहे. या बातमीत प्रकरण आणि त्याभोवतीचा वाद समजावून सांगितला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मजारी आणि छट्टा पाकिस्तानमध्ये मानवाधिकार कार्यासाठी आणि नागरी स्वातंत्र्याशी संबंधित खटले लढवण्यासाठी ओळखले जातात. त्यांच्या प्रकरणामुळे पाकिस्तान वकील, कार्यकर्ते आणि सरकारवर टीका करणाऱ्यांशी कसे वागतो, याबद्दलच्या व्यापक चर्चेत भर पडते.
UP च्या 1090 वूमेन पॉवरलाइनवर छळवणुकीचा सामना कसा करायचा, हे सांगणारा एक नवीन लेख आला आहे. त्यात FFR पद्धत आणि 30 दिवसांच्या पाठपुराव्याचा उल्लेख आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: उत्तर प्रदेशची 1090 वूमेन पॉवरलाइन ही राज्य सरकारची हेल्पलाइन आहे, जिथे महिला छळाची तक्रार करू शकतात आणि मदत मागू शकतात. अशा हेल्पलाइन सार्वजनिक ठिकाणी महिलांसाठी सुरक्षितता वाढवण्याच्या व्यापक प्रयत्नांचा भाग आहेत.
Scotch च्या किमतींवरून सुरू असलेल्या वादात परदेशी स्पर्धकांचाही समावेश झाला आहे. त्यामुळे भारत सरकार देशांतर्गत मोठ्या कंपन्यांसह दारू उत्पादक कंपन्यांशी चर्चा करणार आहे. या मुद्द्यावर चर्चेसाठी सरकार कंपन्यांना बोलावत आहे.
पार्श्वभूमी
Scotch ही आयात होणारी व्हिस्की आहे. भारत आणि UK यांच्यात व्यापार करार होत आहे, ज्यामुळे कालांतराने Scotch वरील आयात शुल्क कमी होऊ शकते. त्यामुळे किंमती आणि आयात नियम हा त्या करारातील संवेदनशील भाग आहे, म्हणून अशा वादांकडे लक्ष वेधले जाते.
कर्नाटकातील सर्वात मोठ्या मतदारसंघ असलेल्या बेळगावमध्ये 6.5 lakh पेक्षा जास्त मतदारांची नावे मतदार यादीतून वगळली गेली आहेत. यात 1.03 lakh मुस्लिम मतदारांचा समावेश आहे. एका मोठ्या जिल्ह्यात किती पात्र लोक मतदान करू शकणार नाहीत, याचे हे आकडे चित्र दाखवतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मतदार याद्या ठराविक काळाने सुधारल्या जातात. ज्यांची नावे यादीत नसतात, ते नावे समाविष्ट होईपर्यंत मतदान करू शकत नाहीत. बेळगाव हा उत्तर कर्नाटकातील मोठा जिल्हा आहे, आणि निवडणुकीआधी मतदार यादी अचूक असणे हा अनेकदा राजकीय मुद्दा बनतो.
विजय सरकारने आपली मोफत बस प्रवास योजना दिव्यांग व्यक्ती आणि त्यांच्या सोबत्यांपर्यंत वाढवली आहे. या बदलामुळे राज्य परिवहनच्या बसमधून आणखी लोकांना कोणताही खर्च न करता प्रवास करता येईल. ज्यांना फिरण्यासाठी मदतीची गरज आहे, त्यांना याचा थेट फायदा होईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतातील अनेक राज्यांमध्ये महिला, विद्यार्थी आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी मोफत किंवा सवलतीच्या दरातील बस प्रवास योजना चालवल्या जातात. दिव्यांग व्यक्ती आणि त्यांच्या सोबत्यांचा समावेश केल्याने अशा लोकांना मदत मिळते, ज्यांना अनेकदा प्रवासाचा जास्त खर्च सोसावा लागतो.
गूगलने सायबरसुरक्षेवर लक्ष केंद्रित करणारे नवे एआय मॉडेल प्रसिद्ध केले आहे. कंपनीचे म्हणणे आहे की सॉफ्टवेअरमधील त्रुटी शोधण्यात आणि सुरक्षित कोड लिहिण्यात या मॉडेलने मोठी प्रगती दाखवली आहे. टेक अब्जाधीश एलन मस्क यांनी या मॉडेलबद्दल सुंदर पिचाई यांच्या पोस्टला फक्त एका शब्दात उत्तर दिले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सुंदर पिचाई हे गूगलचे सीईओ आहेत, आणि सॉफ्टवेअर त्रुटी म्हणजे अशा सुरक्षा कमतरता ज्यांचा हॅकर्स गैरफायदा घेऊ शकतात. अशा त्रुटी अधिक वेगाने शोधणारी एआय साधने आता टेक कंपन्यांचे मोठे लक्ष बनत आहेत.
चेन्नई महापालिकेने आपल्या अभियंत्यांना रस्ते पुन्हा बांधण्यापूर्वी मिलिंग करण्यास सांगितले आहे. आयुक्त G.S. Sameeran यांनी सांगितले की नव्या बिटुमेनचे थर वारंवार टाकणे आणि रस्त्यांची पातळी वाढवणे टाळले पाहिजे. वेळेनुसार रस्त्यांची पातळी वाढू नये, हा या सूचनेमागचा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मिलिंग म्हणजे जुन्या रस्त्याचा वरचा थर खरवडून काढणे, आणि मगच त्यावर नवीन थर टाकणे. अनेक वर्षे वारंवार थर टाकल्यामुळे रस्ता शेजारच्या इमारतींपेक्षा उंच होऊ शकतो, आणि मग पावसाचे पाणी घरांand दुकानांमध्ये शिरू शकते.
बांगलादेशच्या नॅशनल सिटिझन पार्टीचे नेते Nahid Islam यांनी बांगलादेशमधून भारताच्या ट्रान्झिट कॉरिडॉरला परवानगी देण्याविरोधात इशारा दिला. लवकरच संपणाऱ्या गंगा पाणी-वाटप कराराचे न्याय्य नूतनीकरण व्हावे, अशी त्यांनी मागणी केली. करार योग्य रीतीने न सुटल्यास निषेध होऊ शकतात, असे वृत्तांत सूचित करतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारत आणि बांगलादेश यांच्यातील गंगा पाणी-वाटप करार 1996 मध्ये झाला होता. कोरड्या हंगामात नदीचा प्रवाह कसा वाटायचा, हे त्यात ठरवलेले आहे. पाणी आणि वाहतूक हे संवेदनशील विषय असल्याने या कराराच्या नूतनीकरणाकडे दोन्ही बाजूंचे लक्ष असते.
ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांनी आज संपूर्ण कर्नाटकात बंदची हाक दिली आहे. बंद म्हणजे निषेध म्हणून दुकाने व व्यवहार बंद ठेवण्याचे आंदोलन. शेतकरी नेते Chunappa Pujeri यांनी सांगितले की रविवारपासून Jail Bharo आंदोलन सुरू होईल, ज्यात आंदोलक जाणूनबुजून अटक करवून घेतात. बंदमुळे दुकाने आणि वाहतूक विस्कळीत होऊ शकते, त्यामुळे रोजच्या प्रवासावर परिणाम होऊ शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कर्नाटकात ऊस हे प्रमुख पीक आहे, आणि साखर कारखान्यांकडून मिळणाऱ्या दरांवरून व पैशांवरून शेतकरी अनेकदा आंदोलन करतात. Jail Bharo आंदोलन म्हणजे मागण्या मांडण्यासाठी जाणूनबुजून अटक करवून घेण्याचा मार्ग, जो अनेकदा वापरला जातो.
भूपेंद्र यादव म्हणतात की त्यांनी दिल्लीच्या प्रदूषणाबाबत 25 पेक्षा जास्त बैठका घेतल्या आहेत. या बैठकांमध्ये नेमके काय ठरले, याची माहिती मथळ्यात दिलेली नाही.
पार्श्वभूमी
हिवाळ्यात थंडी आणि शेजारच्या राज्यांमध्ये पिके जाळल्यामुळे निर्माण होणारा धूर यांमुळे दिल्लीत अनेकदा हवेचे प्रदूषण गंभीर पातळीवर जाते. दिल्ली आणि शेजारच्या राज्यांमधील उपाययोजनांचे समन्वय एक केंद्रीय आयोग करतो.
NCLAT या अपील न्यायाधिकरणाने Rs 2.78 कोटींच्या दाव्यावरून Polycab विरुद्धची दिवाळखोरी प्रक्रिया संपवली आहे. पुरवठादार Asier Metals ने NCLT कडे धाव घेतली होती. Polycab ने अॅल्युमिनियम इंगॉट्सचे थकित पैसे दिले नाहीत, असा त्यांचा आरोप होता.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: दिवाळखोरी आणि कर्ज निवारण संहितेनुसार, ज्या पुरवठादाराचे बिल थकले आहे तो कंपनीविरुद्ध प्रक्रिया सुरू करू शकतो. ती NCLT पहिल्यांदा ऐकते आणि अपील झाल्यास NCLAT त्यावर पुनर्विचार करते. Polycab ही भारतातील केबल आणि वायर बनवणारी मोठी कंपनी आहे.
भूतानच्या उंच डोंगराळ भागातील एका सरोवरातून अचानक हिमनदी सरोवर उद्रेक पूर, म्हणजेच GLOF, झाल्याची नोंद झाली आहे. त्यामुळे पाणी वेगाने खालच्या दिशेने वाहत आहे. उत्तर बंगालमध्ये आता सतर्कतेचे इशारे लागू असून, अधिकाऱ्यांनी Sankosh River आणि तिच्या उपनद्यांजवळ राहणाऱ्या लोकांना सुरक्षित ठिकाणी जाण्यास सांगितले आहे. हजारो लोकांचे स्थलांतर झाल्याचे सांगितले जात असून आपत्ती प्रतिसाद पथके तैनात करण्यात आली आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जेव्हा हिमनद्या वितळतात आणि खडक किंवा बर्फाच्या नैसर्गिक अडथळ्यांमागे पाणी साचते, तेव्हा हिमनदी सरोवरे तयार होतात. भूतानमधील नद्या भारतात वाहतात, त्यामुळे तिथला पूर काही तासांतच बंगाल आणि आसामपर्यंत पोहोचू शकतो.
कर्नाटक सरकारने Nandini दुधाच्या किमतीत ₹8 ची वाढ केली आहे. भाजपने या निर्णयावर टीका केली असून, एका हॉटेल संघटनेने वाढत्या अन्नपदार्थांच्या खर्चाकडे लक्ष वेधले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Nandini हा KMF, म्हणजेच Karnataka Milk Federation या राज्य सहकारी संस्थेचा दुधाचा ब्रँड असून तो कर्नाटकात मोठ्या प्रमाणात विकला जातो. दुधाचे दर घरगुती बजेट आणि चहा, जेवण व हॉटेल-खानावळींमधील अन्नाच्या खर्चावर परिणाम करतात.
जागतिक बँकेच्या अहवालात म्हटले आहे की भारतातील असमानता लक्षणीयरीत्या कमी झाली आहे. तसेच देशातील अति दारिद्र्याचे प्रमाण 2.6 टक्क्यांपर्यंत खाली आले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जागतिक बँक अति दारिद्र्य मोजण्यासाठी दिवसाला सुमारे $3 इतकी आंतरराष्ट्रीय मर्यादा वापरते, जी 2021 च्या किमतींनुसार समायोजित केली जाते. कालांतराने आकड्यांची तुलना वापरलेल्या सर्वेक्षण डेटावर अवलंबून असते, त्यामुळे हा कल बँकेच्या पद्धती लक्षात घेऊन समजून घेणे चांगले.
Recent surveys suggest Indian-American voters favour Democratic candidates ahead of the November 3 US midterms. The surveys point to concerns about immigration, living costs and US-India ties. Trump's approval has declined, according to the reports.
पार्श्वभूमी
Context: The US midterms elect the whole House of Representatives and a third of the Senate every two years. Indian-American voters are a growing community that both parties court, so their views attract close attention.
वाणिज्य मंत्रालयाने RELIEF उपक्रमाचा निर्यातदारांसाठी अधिक चांगला वापर करण्यासाठी सहा सदस्यांची समिती स्थापन केली आहे. वाढलेला मालवाहतूक खर्च आणि विमा हप्त्यांचा परिणाम कमी करणे, हा या योजनेचा उद्देश आहे. या समितीत अनेक सरकारी विभागांचे अधिकारी आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अलिकडच्या काळात जागतिक व्यापारातील व्यत्ययांमुळे निर्यातदारांना जास्त शिपिंग आणि विमा खर्च सोसावा लागत आहे, ज्यामुळे लहान व मध्यम व्यवसायांचा नफा कमी होतो. परदेशात स्पर्धा करण्यासाठी मदत करण्यासाठी वाणिज्य मंत्रालय व्यापार सहाय्य योजना चालवते.
Alaska Air Group मोठ्या आर्थिक दबावामुळे सुमारे 200 नॉन-कॉन्ट्रॅक्ट नोकऱ्या कमी करणार आहे. इंधनाच्या वाढत्या किमती आणि इतर आव्हाने यामागे आहेत. त्यांच्या मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्यांनी या वर्षी $700 million चा संभाव्य वार्षिक तोटा होऊ शकतो, अशी चेतावणी दिली. ही कपात फक्त नॉन-कॉन्ट्रॅक्ट भूमिकांवर होणार आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जेट इंधनाच्या किमती वाढल्या की विमान कंपन्यांना अनेकदा अडचण येते, कारण इंधन हा त्यांचा सर्वात मोठा खर्च असतो. Alaska Air Group ही Alaska Airlines ची मूळ कंपनी आहे, जी अमेरिकेच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील एक मोठी विमान कंपनी आहे.
OpenAI सांगते की किशोरवयीन मुलांसाठी ChatGPT शस्त्रे आणि सुरक्षा यंत्रणांबद्दलची व्यावहारिक माहिती मर्यादित करेल. हा बदल हिंसाचार रोखण्याच्या प्रयत्नांचा भाग असल्याचे कंपनीने म्हटले आहे. अशी माहिती तरुण वापरकर्त्यांना मुक्तपणे दिल्यास तिचा गैरवापर होऊ शकतो, असे कंपनीचे म्हणणे आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अनेक किशोरवयीन मुले AI चॅटबॉट वापरतात, आणि वयानुसार सुरक्षा उपाय जोडण्याचा दबाव कंपन्यांवर वाढत आहे. OpenAI ChatGPT बनवते, जो जगात सर्वाधिक वापरला जाणारा AI चॅटबॉट आहे.
कर्नाटकच्या मुख्यमंत्र्यांनी पंतप्रधानांना पत्र लिहून साखरेचा किमान विक्री दर सुधारण्याची आणि इथेनॉल उत्पादनाबाबत आदेश काढण्याची विनंती केली आहे. केंद्र सरकारकडून आश्वासन मिळण्याची शेतकरी वाट पाहत आहेत. दुष्काळामुळे उत्पादन कमी होण्याची शक्यता असल्याने ऊस गाळप हंगाम उशिरा सुरू झाला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: साखरेचा किमान आधारभूत दर आणि साखर-ते-इथेनॉल धोरण केंद्र सरकार ठरवते, आणि त्यावरून कारखाने उसासाठी शेतकऱ्यांना किती पैसे देतात हे ठरते. दुष्काळी वर्षात उसाचे उत्पादन घटते, ज्याचा फटका शेतकरी आणि कारखाने दोघांनाही बसतो.
अंदमान समुद्रावरील कमी दाबाचे क्षेत्र ३१ ऑक्टोबरच्या सुमारास बंगालच्या उपसागरात डिप्रेशनमध्ये रूपांतरित होण्याची शक्यता आहे. भारतीय हवामान विभागाच्या म्हणण्यानुसार पुढील दोन दिवसांत ते आंध्र प्रदेश किनाऱ्याच्या दिशेने सरकू शकते. दक्षिण आंध्र प्रदेशच्या किनारी भागात तीन दिवस मध्यम पाऊस पडू शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: आंध्र प्रदेशला नुकतेच आर्नब चक्रीवादळाचा फटका बसला होता, त्यामुळे रहिवासी पुढील मोठ्या पावसावर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत. भारतीय हवामान विभाग (IMD) हे अंदाज जारी करतो, आणि बंगालच्या उपसागरातील डिप्रेशन कधीकधी चक्रीवादळात तीव्र होऊ शकतात.
ओडिशातील कंधमाल जिल्ह्यातील रायकिया ब्लॉकमधील डांगेशी गावात भूस्खलनात तिघांचा मृत्यू झाला. मृतांमध्ये एक जोडपे आणि त्यांचे नऊ महिन्यांचे बाळ आहे. राज्यातील पूरस्थिती गंभीर असतानाच ही दुर्घटना घडली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ओडिशात मान्सूनमध्ये पूर येतात, आणि कंधमाल हा डोंगराळ जिल्हा आहे जिथे मुसळधार पावसामुळे उतार सैल होऊन भूस्खलन होऊ शकते. अशा घटनांनंतर बचावकार्य आणि दुर्गम गावांसाठी आधीच इशारा देण्याच्या व्यवस्थेबाबत प्रश्न उपस्थित होतात.
31 ऑक्टोबर 2026 रोजी लाहोर येथे खेळल्या गेलेल्या ODI तिरंगी मालिकेच्या अंतिम सामन्यात पाकिस्तानने विजय मिळवला. फखर झमानने 127 धावा केल्या, तर मिनहासने 61 धावांची खेळी करून सामन्याचे चित्र बदलले. फखर म्हणाला की तो या क्षणाची वाट पाहत होता. त्याच्या खेळीने लॉर्ड्स येथे 2002 पासून भारताच्या नावावर असलेला एक विक्रमही मोडला.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: लॉर्ड्सवरील 2002 चा विक्रम भारताच्या NatWest मालिकेतील विजयाशी संबंधित आहे. इंग्लंडविरुद्धचा तो प्रसिद्ध पाठलाग अनेक क्रिकेटप्रेमींना अजूनही आठवतो. तिरंगी मालिका म्हणजे तीन संघ एकमेकांविरुद्ध खेळून अंतिम सामन्यापूर्वी होणारी छोटी स्पर्धा.
भारतात वृद्ध व्यक्तींसाठी साथीदार सेवा नवे व्यवसाय क्षेत्र म्हणून उदयाला येत आहेत. या सेवा देणाऱ्या कंपन्या संभाषण आणि गट उपक्रम देतात, ज्यामुळे ज्येष्ठ नागरिक इतरांशी जोडलेले राहू शकतात. मात्र सामाजिक संपर्कासाठी पैसे देण्याशी जोडलेल्या कलंकामुळे विश्वासार्ह बाजारपेठ उभी करणे कठीण जात आहे. काही कार्यक्रम आधीपासून ज्येष्ठांना बोलण्यासाठी आणि उपक्रमांसाठी एकत्र आणत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात वृद्धांची संख्या वेगाने वाढत आहे आणि अनेक प्रौढ लोक पालकांपासून दूर किंवा एकटे राहतात, म्हणून पैसे देऊन मिळणाऱ्या साथीदार सेवांची चर्चा होत आहे. या सेवा अजून नवीन असल्यामुळे विश्वास आणि सामाजिक दृष्टिकोन त्यांच्या वाढीची गती ठरवतात.
आसामचे मुख्यमंत्री यांनी गुवाहाटीमधील नियोजित सार्वजनिक क्षेत्रातील प्रोटॉन थेरपी केंद्राला राज्यासाठी मोठा टप्पा म्हटले आहे. हे भारतातील सार्वजनिक क्षेत्रातील असे पहिलेच केंद्र असल्याचे वर्णन केले आहे. ही भविष्यातील योजना असल्याने हे केंद्र अद्याप रुग्णांसाठी खुले झालेले नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: प्रोटॉन थेरपी हा कर्करोगासाठी दिला जाणारा अचूक रेडिएशन उपचार प्रकार असून, तो गाठीभोवतीच्या निरोगी ऊतींना कमीत कमी हानी पोहोचवण्याचा प्रयत्न करतो. भारतात अशी सेवा प्रामुख्याने खासगी रुग्णालयांत उपलब्ध आहे, आणि अनेक रुग्णांना त्यासाठी अजूनही मोठ्या शहरांमध्ये जावे लागते.
अमेरिकेतील एका न्यायाधीशांनी डोनाल्ड ट्रम्प यांनी वॉल स्ट्रीट जर्नल आणि त्याचे मालक रुपर्ट मर्डोक यांच्याविरुद्ध दाखल केलेला बदनामी खटला रद्द केला. हा खटला जेफ्री एपस्टीनला 2003 मध्ये ट्रम्प यांनी पाठवलेल्या पत्राबद्दलच्या एका वृत्तावरून होता. न्यायाधीशांना असे आढळले की ट्रम्प यांच्या कायदेशीर पथकाने हे सिद्ध केले नाही की वृत्तपत्राने जाणीवपूर्वक चुकीचे वृत्त दिले किंवा ते चुकीचे असू शकते हे माहीत असूनही दुर्लक्ष केले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जेफ्री एपस्टीन, ज्याला लैंगिक गुन्ह्यांबद्दल दोषी ठरवण्यात आले होते, त्याचा 2019 मध्ये तुरुंगात मृत्यू झाला, आणि शक्तिशाली लोकांशी असलेले त्याचे संबंध बातम्यांमध्ये राहिले आहेत. अमेरिकेत सार्वजनिक व्यक्तींनी बदनामीचा खटला लावताना 1964 च्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालाने ठरवलेला उच्च निकष पूर्ण करावा लागतो.
लंडन पोलिसांनी पॅलेस्टाईन ॲक्शन या संघटनेच्या समर्थनार्थ अमेरिकन दूतावासाबाहेर झालेल्या निदर्शनांदरम्यान 139 जणांना ताब्यात घेतले. ही संघटना ब्रिटनमध्ये बंदी घातलेली आहे. निदर्शकांमध्ये अनेक निवृत्त नागरिक होते आणि त्यांच्या फलकांवर नरसंहाराला विरोध तसेच या संघटनेला पाठिंबा व्यक्त करण्यात आला होता.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जुलै 2025 मध्ये दहशतवादविरोधी कायद्याअंतर्गत ब्रिटनमध्ये पॅलेस्टाईन ॲक्शनवर बंदी घालण्यात आली. त्यामुळे या संघटनेच्या उघड समर्थनामुळे अटक होऊ शकते. इस्रायलशी संबंधित ठिकाणांविरोधातील या संघटनेच्या कृतींमुळे ब्रिटनमधील गाझा निदर्शनांबाबत व्यापक चर्चा सुरू झाली आहे.
UK चे पंतप्रधान Andy Burnham म्हणाले की ते गुलामगिरीबद्दल माफी मागण्यास खुले आहेत, पण भरपाई देण्यास नकार देतात. देशाने आपल्या भूतकाळाला सामोरे जाण्याची गरज आहे, असे त्यांनी म्हटले. हा वृत्तांत 1 November रोजी प्रसिद्ध झाला असून त्यात कोणत्याही नव्या धोरणापेक्षा त्यांच्या भूमिकेवर भर आहे.
पार्श्वभूमी
भरपाई म्हणजे भूतकाळातील अन्यायाची भरपाई करण्यासाठी दिलेले पैसे. ब्रिटनच्या गुलाम व्यापारातील भूमिकेवर अनेक वर्षे चर्चा सुरू आहे; काहीजण औपचारिक माफीची मागणी करतात तर काहीजण आर्थिक भरपाईची.
कार्यकर्ते Anoop Nautiyal म्हणतात की ऑरेंज हवामान इशारा असूनही हेलिकॉप्टर उड्डाणांना परवानगी देण्यात आली. पर्यटकांवर नियंत्रण ठेवावे, असा सल्ला मुख्यमंत्र्यांच्या कार्यालयाने दिला होता, तरीही असे झाले. त्यांच्या मते हवामानाचे इशारे आधीच दिले गेले होते, त्यामुळे ही घटना विशेषतः त्रासदायक आहे. October 30 साठी दिलेला ऑरेंज अलर्ट चमोलीसह पाच जिल्ह्यांना लागू होता.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Chamoli हा Uttarakhand मधील हिमालयातील जिल्हा आहे, जिथे नुकत्याच झालेल्या हेलिकॉप्टर अपघातात विमानातील सर्व सहा जणांचा मृत्यू झाला. ऑरेंज अलर्ट म्हणजे धोकादायक हवामानाचा संकेत देणारा अधिकृत इशारा, त्यामुळे उड्डाणांना मंजुरी देताना त्याचे पालन झाले का, हा मुख्य प्रश्न आहे.
हिंगोलीतील सुमारे 80 ते 100 भूमिहीन महिलांनी स्वयंसहाय्यता गटांमार्फत शेजारच्या वाशीम जिल्ह्यातील एका सूक्ष्म-वित्त कंपनीकडून कर्ज घेतले होते. क्रांतिकारी शेतकरी संघटनेच्या एका पदाधिकाऱ्याने सांगितले की किमान 70% रक्कम परत केल्यानंतरही त्यांचा छळ होत आहे. त्यांच्या दारांवर त्यांची घरे विकली जातील अशा नोटीस चिकटवण्यात आल्या आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सूक्ष्म-वित्त कंपन्या स्वयंसहाय्यता गटांतील, बहुधा गरीब महिलांना, छोटी कर्जे देतात आणि परतफेडीबाबत कठोर असू शकतात. शेतकरी संघटना म्हणजे शेतकऱ्यांच्या संघटना, ज्या अनेकदा ग्रामीण कर्जाच्या तक्रारींसाठी पुढाकार घेतात.
रवींद्र जडेजाची वनडे आंतरराष्ट्रीय कारकीर्द संपली आहे का, असा प्रश्न बातम्यांमध्ये विचारला जात आहे. अभिषेक नायर म्हणाले की भारत जडेजाचा व्हाइट-बॉल क्रिकेटसाठी विचार करत नाही. ते असेही म्हणाले की अक्षर पटेलला दुखापत झाली तर जडेजा 2027 च्या विश्वचषक संघात परत येऊ शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जडेजा हा डाव्या हाताचा फिरकी गोलंदाज आणि खालच्या फळीतील फलंदाज आहे, ज्याने भारताच्या मर्यादित षटकांच्या संघांमध्ये मोठी भूमिका बजावली आहे. व्हाइट-बॉल क्रिकेट म्हणजे वनडे आणि T20 प्रकार, आणि 2027 चा ODI विश्वचषक हे निवड समितीचे पुढील मोठे लक्ष्य आहे.
केंद्रीय मंत्री पुरी यांनी मध्य प्रदेशातील राज्यसभेच्या पोटनिवडणुकीसाठी आपला उमेदवारी अर्ज दाखल केला आहे. एल. मुरुगन यांनी या महिन्याच्या सुरुवातीला केंद्रीय सरकार आणि वरिष्ठ सभागृह दोन्हीचा राजीनामा दिला होता, त्यामुळे रिकाम्या झालेल्या जागेसाठी भाजपने त्यांना उमेदवारी दिली आहे. मुरुगन यांचा कार्यकाळ एप्रिल 2030 मध्ये संपणार होता.
पार्श्वभूमी
राज्यसभा हे संसदेचे वरिष्ठ सभागृह आहे, आणि त्याचे सदस्य थेट मतदारांकडून नव्हे तर राज्य विधानमंडळांकडून निवडले जातात. कार्यकाळाच्या मध्येच जागा रिकामी झाल्यास, उर्वरित कार्यकाळासाठीच ती जागा भरण्यासाठी पोटनिवडणूक घेतली जाते.
जम्मू-काश्मीर पोलिसांनी शोपियान जिल्ह्यात दहशतवादासाठी निधी पुरवणाऱ्या जाळ्यात सहभागी असलेल्या दहा सहकाऱ्यांना अटक केली. आरोपी विविध ऑनलाइन आर्थिक व्यवहारांशी जोडलेले होते, जे दहशतवादी कारवायांसाठी पैसा पुरवत असावेत, असा तपास अधिकाऱ्यांना संशय आहे. या जाळ्याचा अतिरेकी कारवायांसाठी पैशांचा मार्ग म्हणून तपास सुरू आहे.
पार्श्वभूमी
दहशतवादी गटांना शस्त्रे, प्रवास आणि भरती यासाठी पैसा लागतो, म्हणून पोलीस अनेकदा ऑनलाइन पेमेंटचा माग काढतात. जम्मू-काश्मीरमध्ये दशकानुदशके अतिरेकी हिंसाचार झाला आहे, आणि अशा आर्थिक पुरवठा उघडकीस आणणाऱ्या कारवाया सुरक्षा प्रयत्नांचा भाग आहेत.
केंद्र सरकारने 543 कर्करोग औषध ब्रँडवरील नफ्याच्या मर्यादा ठरवल्या आहेत, आणि काही किमती तब्बल 93 टक्क्यांपर्यंत खाली येतील. नवी मर्यादा 9 नोव्हेंबरपासून लागू होईल. औषधांच्या किमतीची मर्यादा, रुग्णालयातील वाढीव दर आणि कर्करोग उपचारासाठी रुग्णांना किती पैसे द्यावे लागतात, या सगळ्याकडे पाहण्याच्या मोठ्या प्रयत्नाचा हा भाग आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारत सरकार अनेक औषधांसाठी कमाल किंमत ठरवते, आणि उपचारांचा जास्त खर्च अनेकदा कुटुंबांना कर्जात ढकलतो. कर्करोग उपचार ही वाढती चिंता असल्याने, नफ्यावरील मर्यादा औषधांच्या दुकानात रुग्णांना किती पैसे द्यावे लागतात ते बदलू शकते.
NTPC ही भारतातील मोठी वीजनिर्मिती कंपनी आहे. तिने जाहीर केले की दुसऱ्या तिमाहीत तिचा निव्वळ नफा 14% वाढून ₹5,320 कोटी झाला. जास्त वीजनिर्मिती आणि सुधारलेल्या कार्यक्षमतेमुळे हे घडल्याचे कंपनीने सांगितले. तिची व्यावसायिक वीजनिर्मिती वर्षभराच्या तुलनेत 11.1% वाढून 92.413 billion units (BU) झाली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NTPC ही सरकारी मालकीची वीज कंपनी असून भारतातील सर्वात मोठ्या वीज उत्पादकांपैकी एक आहे, त्यामुळे तिच्या तिमाही निकालांकडे वीज क्षेत्राचा संकेत म्हणून पाहिले जाते. Q2 म्हणजे आर्थिक वर्षातील जुलै ते सप्टेंबर हा तिमाही कालावधी.
मणिपूरमधील Suspension of Operations करार संपला आहे. निश्चित केलेल्या छावण्यांमध्ये 2,200 पेक्षा जास्त अतिरेकी ठेवण्यात आले आहेत. कुकी आणि मैतेई समुदायांमधील तणाव वाढला असून, मैतेई समुदायाच्या चिंता राज्य सरकार समजून घेत असल्याचे सरकारने म्हटले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मणिपूरमध्ये 2023 पासून कुकी आणि मैतेई समुदायांमध्ये हिंसाचार झाला आहे. Suspension of Operations करार सहसा शांतता चर्चा सुरू असताना सशस्त्र गटांविरुद्धची सुरक्षा कारवाई तात्पुरती थांबवतो.
अहवालांनुसार अमेरिका इराणवर नवे हल्ले करण्याचा विचार करत आहे. एका वरिष्ठ अमेरिकी कमांडरने अध्यक्ष Trump यांना लष्करी पर्यायांची माहिती दिली असून, 10 US लष्करी वाहतूक विमाने इस्रायलमध्ये उतरली आहेत. इराणच्या संभाव्य प्रत्युत्तराची तयारी ठेवण्याचा इशारा अमेरिकी अधिकाऱ्यांनी मित्रराष्ट्रांना दिला आहे. Vance यांनीही संपर्क साधला असल्याने युद्ध जवळ आहे की करार, हे स्पष्ट नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अमेरिका आणि इराण यांच्यात इराणच्या अणुकार्यक्रमावरून आणि प्रदेशातील प्रभावावरून दीर्घकाळ तणाव आहे, आणि त्या भागात इस्रायल अमेरिकेचा जवळचा मित्र आहे. कोणताही हल्ला मित्रराष्ट्रांना ओढू शकतो आणि मध्यपूर्वेतील संघर्ष वाढवू शकतो.
केरळममधील मतदार यादीच्या विशेष सघन पुनरीक्षणाची मुदत वाढवण्यास सर्वोच्च न्यायालयाने नकार दिला आहे. काही याचिकाकर्त्यांनी सांगितले की लोकांची गणना वेळेत पूर्ण झालेली नाही. पात्र मतदारांना वगळले जात असल्याच्या दाव्यांची तपासणी करण्यास न्यायालयाने निवडणूक आयोगाला सांगितले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: विशेष सघन पुनरीक्षण ही निवडणूक आयोगाची मतदार यादी तपासून अद्ययावत करण्याची मोहीम आहे, आणि गणना म्हणजे अधिकाऱ्यांनी प्रत्येक मतदाराचा तपशील गोळा करणे. अशा मुदतींवरील न्यायालयाचे आदेश अनेक लोकांना मतदान करता येईल की नाही, हे ठरवू शकतात.
कर्नाटक दरवर्षी 1 नोव्हेंबरला राज्योत्सव साजरा करतो. या दिवशी 1956 मध्ये कन्नडभाषिक प्रदेशांचे एकत्रीकरण झाले, त्याची आठवण म्हणून हा दिवस साजरा होतो. राज्याची भाषा, संस्कृती आणि वारसा यांचा गौरव केला जातो आणि त्या दिवशी अनेक लोक कुटुंब आणि मित्रांना शुभेच्छा व संदेश पाठवतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: 1956 पूर्वी कन्नडभाषिक लोक वेगवेगळ्या प्रशासनांखालील अनेक प्रदेशांमध्ये विखुरलेले होते. 1956 मधील राज्यांच्या पुनर्रचनेमुळे भाषिक सीमा ठरल्या. कर्नाटक पूर्वी Mysore State म्हणून ओळखले जात असे आणि 1973 मध्ये त्याचे नाव बदलण्यात आले.
एका व्हिडिओमध्ये काळ्या समुद्रात एका ग्रीक कंटेनर जहाजावर ड्रोन हल्ला होताना दिसत आहे, मात्र हा ड्रोन कोणी पाठवला हे स्रोताने सांगितलेले नाही. या महिन्यात बल्गेरियाजवळ किमान सहा जहाजांवर ड्रोन हल्ले झाले आहेत, त्यामुळे हा सागरी मार्ग जहाजवाहतुकीसाठी वाढती चिंता ठरत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: काळा समुद्र हा धान्य आणि तेलाच्या वाहतुकीसाठी महत्त्वाचा मार्ग आहे, आणि 2022 मध्ये युक्रेनमधील युद्ध सुरू झाल्यापासून तेथील हल्ले वाढले आहेत. ग्रीक शिपिंग कंपन्या जागतिक मालवाहतुकीचा मोठा वाटा उचलतात, त्यामुळे येथील व्यत्ययामुळे प्रदेशाबाहेरही व्यापाराचा खर्च वाढू शकतो.
यूकेमधील संशोधकांच्या मते, फळे आणि भाज्यांची साले व देठ यांसारखे उरलेले भाग खाल्ल्यास आरोग्याला असा फायदा मिळू शकतो, जो बहुतेक लोकांना मिळत नाही. या बातमीतील उदाहरणे कीवी आणि अननसाच्या सालींची आहेत. या भागांना फेकून न देता खाणे फायदेशीर ठरू शकते, असा यामागचा विचार आहे.
पार्श्वभूमी
साले आणि देठ अनेकदा फेकून दिले जातात, तर सार्वजनिक आरोग्य सल्ला सामान्यतः एकूण फळे व भाज्या पुरेशा खाण्यावर भर देतो. अशा निष्कर्षांमुळे सामान्यतः आहाराच्या सल्ल्याला तपशील जोडला जातो, तो बदलला जात नाही.
गुणवत्तेत त्रुटी आढळल्यानंतर भारताने Sun Pharma ला त्यांच्या एका प्लांटमध्ये डोळ्यांची औषधे बनवणे थांबवण्यास सांगितले आहे. त्यामुळे त्या ठिकाणचे उत्पादन थांबवावे लागेल आणि कंपनीच्या या औषधांच्या पुरवठ्यावर परिणाम होईल. भारतातील औषधांच्या गुणवत्ता मानकांची देशात आणि परदेशात अधिक बारकाईने तपासणी होत असताना हा निर्णय आला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: 2022 मध्ये Gambia आणि Uzbekistan मध्ये भारतीय कफ सिरपशी संबंधित मुलांच्या मृत्यूंमुळे नियामकांनी स्थानिक औषधांच्या तपासणीत कडकपणा आणला. औषध कारखान्यातील गुणवत्तेतील त्रुटी गंभीरपणे घेतल्या जातात, कारण त्यांचा परिणाम त्या औषधावर अवलंबून असलेल्या रुग्णांवर होऊ शकतो.
Cyclone Arnab has caused heavy damage in Odisha, and more than 55,000 people have been moved out of their homes across nine districts. Reports also say 35 trains were cancelled, including a Vande Bharat service. The storm has since weakened over north Chhattisgarh, while a new system is forming over the Bay of Bengal.
पार्श्वभूमी
Context: Odisha sits on India's east coast, where storms from the Bay of Bengal often hit, and officials move people to shelters early to reduce risk. Floods and power cuts can linger for days after the wind drops, so relief work goes on well after the storm passes.
Keralam मधील वेलची उत्पादक अनेकदा एकाच स्प्रे टाकीत पाच किंवा सहा उत्पादने मिसळतात, ज्यात कीटकनाशके आणि बुरशीनाशकांचा समावेश असतो. तज्ज्ञांचा इशारा आहे की ही मिश्रणे ज्या परिसंस्थेचे संरक्षण करायचे आहे, त्यालाच हानी पोहोचवू शकतात. तापमान वाढत असल्याने उत्पादकांना वर्षभर पीक काढणीचा सामना करावा लागत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: वेलची हे Keralam च्या डोंगराळ जिल्ह्यांमधील एक प्रमुख मसाला पीक आहे, आणि वाढत्या तापमानामुळे शेतकरी वर्षभर पीक घेण्याकडे वळत आहेत. कीटकनाशकांचा अतिवापर ही भारतीय शेतीतील व्यापक चिंता आहे, कारण त्यामुळे माती, पाणी आणि अन्नसुरक्षेवर परिणाम होऊ शकतो.
तिसऱ्या कसोटीत ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध Kagiso Rabada ने 350 कसोटी बळींचा टप्पा गाठला. चेंडू टाकण्याच्या बाबतीत तो हा टप्पा सर्वात वेगाने गाठणारा ठरला. लंचपर्यंत ऑस्ट्रेलियाची धावसंख्या 60 धावांत सात बाद अशी अडचणीत होती, आणि लंचनंतर Cameron Green आणि Pat Cummins यांनी सामना वाचवण्याचा प्रयत्न केला.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कसोटी बळी हे वेगवान गोलंदाजाच्या कारकिर्दीचे महत्त्वाचे मापदंड असतात, कारण कसोटी सामने पाच दिवसांपर्यंत चालू शकतात. Pat Cummins कसोटी क्रिकेटमध्ये ऑस्ट्रेलियाचे नेतृत्व करतो, त्यामुळे संघाची खेळपट्टीवरील अडचण मालिकेसाठी महत्त्वाची आहे.
एका बातमीच्या मथळ्यानुसार कर्करोगाच्या औषधांचा नफा-प्रमाण 2019 मध्ये 30% होता आणि आता 700% आहे. हे नफ्याचे प्रमाण कोणाला मिळते किंवा ते कसे मोजले गेले, याबाबत मथळ्यात अधिक माहिती दिलेली नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मार्जिन म्हणजे औषध बनवण्यासाठी किंवा खरेदी करण्यासाठी येणारा खर्च आणि त्याची विक्री किंमत यातील फरक. भारतात कर्करोगावरील उपचार महाग आहेत, आणि औषधांच्या किमतींबाबत कंपन्या, रुग्ण आणि नियामक यांच्यात बऱ्याच काळापासून चर्चा सुरू आहे.
A general strike called by Italy's USB trade union drew thousands of workers and students onto the streets. They were protesting high living costs, which many families across Italy say are squeezing their budgets.
पार्श्वभूमी
Context: Rising prices and wages that have not kept pace have fuelled cost-of-living protests across Europe in recent years. Unions often call strikes to press governments for action on pay and prices.
पंजाबच्या 250 कोटी रुपयांच्या ड्रग जनगणनेमुळे वाद निर्माण झाला आहे. भाजपने त्याचा डेटा मागितला आहे, तर आपने टीकेला प्रत्युत्तर दिले आहे. योग्य वेळी निष्कर्ष जाहीर केले जातील, असे सरकारचे म्हणणे आहे. दोन्ही बाजू आता सार्वजनिकरीत्या यावर वाद घालत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: पंजाबला अनेक वर्षांपासून अमली पदार्थांची गंभीर समस्या भेडसावत आहे आणि राज्याची अमली पदार्थविरोधी मोहीम हा मोठा राजकीय मुद्दा बनला आहे. अशा जनगणनेतील डेटावरून कोणती धोरणे आणि उपचार कार्यक्रम निधी मिळवतील हे ठरू शकते.
Waymo आणि Toyota 2027 मध्ये जपानमध्ये स्वयंचलित bZ4X इलेक्ट्रिक गाड्यांच्या ताफ्याची चाचणी सुरू करण्याची योजना आखत आहेत. गाड्यांची निर्मिती आणि त्यात आवश्यक सुविधा Toyota त्यांच्या Aichi प्रकल्पात करेल, आणि नंतर UK तसेच इतर बाजारपेठांमध्ये विस्ताराचीही योजना आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Alphabet च्या मालकीची Waymo अमेरिकेतील शहरांमध्ये आधीपासून रोबोटैक्सी सेवा चालवते, तर Toyota ही जपानमधील सर्वात मोठी कार कंपनी आहे. त्यामुळे ही भागीदारी कार निर्मिती आणि स्वयंचलित ड्रायव्हिंग सॉफ्टवेअर एकत्र आणते.
ISRO च्या प्रमुखांनी जाहीर केले की NVS-03 उपग्रह कक्षेत पोहोचला असून GSLV-F18 मोहीम यशस्वी झाली. मथळ्यात याला 'Eye In The Sky' असे म्हटले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NVS-03 हा भारताच्या NavIC प्रणालीमधील नेव्हिगेशन उपग्रह आहे, जो भारतात आणि जवळच्या प्रदेशात वापरकर्त्यांना स्थान निश्चितीची सेवा देतो. GSLV हे ISRO चे प्रक्षेपण वाहन आहे, जे जड उपग्रह कक्षेत नेण्यासाठी वापरले जाते.
भारताची अवकाश संस्था ISRO ने GSLV-F18 रॉकेटमधून NVS-03 उपग्रह यशस्वीपणे प्रक्षेपित केला. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शास्त्रज्ञांचे अभिनंदन केले. हा उपग्रह भारताची स्वतःची नेव्हिगेशन प्रणाली NavIC अधिक मजबूत करण्यासाठी आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NavIC ही भारताची स्वदेशी उपग्रह नेव्हिगेशन प्रणाली आहे. ती GPS ला प्रादेशिक पर्याय असून भारत आणि जवळच्या भागांमध्ये काम करते. अधिक उपग्रह जोडल्याने ती चांगली चालते आणि परदेशी प्रणालींवरील अवलंबित्व कमी होते.
100 हून अधिक EWS उमेदवारांना खासगी महाविद्यालयांतील खुल्या पदव्युत्तर (PG) जागांचे वाटप झाले. या महाविद्यालयांकडून Rs 2 crore पर्यंत शुल्क आकारले जाते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: EWS म्हणजे Economically Weaker Sections, म्हणजे विद्यमान आरक्षण वर्गाबाहेरील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांसाठीचा प्रवर्ग. खुल्या जागा आरक्षित नसतात, त्यामुळे प्रवेश गुणवत्तेवर अवलंबून असतो, आणि खासगी शुल्क जास्त असल्याने अनेक कुटुंबांना या जागा परवडणे कठीण होऊ शकते.
जम्मू आणि काश्मीर उच्च न्यायालयाने पाकिस्तानमध्ये जन्मलेल्या, एका भारतीय नागरिकाच्या मुलाला परत आणण्याबाबत स्थिती अहवाल मागितला आहे. पहलगाम हल्ल्यानंतर अनेक पाकिस्तानात जन्मलेले जोडीदार आणि नातेवाईक निर्वासित करण्यात आले, त्यात हा मुलगाही होता. या प्रकरणात त्या निर्वासनामुळे विभक्त झालेल्या कुटुंबांचा प्रश्न आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: एप्रिल 2025 मधील पहलगाम हल्ल्यात 26 नागरिकांचा मृत्यू झाला आणि त्यानंतर पाकिस्तानी नागरिकांसाठी कडक नियम लागू झाले. त्यानंतर जारी झालेल्या आदेशांमुळे जम्मू आणि काश्मीरमधील पाकिस्तानात जन्मलेल्या सदस्यांची अनेक कुटुंबे प्रभावित झाली.
फ्रान्सच्या बर्गंडी भागात अभियंत्यांनी RN 80 महामार्ग प्रकल्पात सुमारे 17,000 टन टाकून दिलेली फाउंड्री वाळू वापरली. दोन वर्षांच्या निरीक्षणानंतर झालेल्या चाचण्यांमध्ये रस्त्याची मजबुती चांगली असल्याचे आणि पर्यावरणावर कोणताही परिणाम नसल्याचे आढळले. पुनर्वापर केलेले साहित्य रस्तेकामासाठी सुरक्षित आणि प्रभावी आहे का, हे या प्रकल्पात तपासण्यात आले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: फाउंड्री वाळू म्हणजे धातू ओतकामानंतर उरलेला कचरा असतो, आणि त्याला चांगला उपयोग सापडल्यास बांधकामातील कचरा कमी होण्यास मदत होते. रस्त्यांमध्ये पुनर्वापर केलेले साहित्य वापरणे हा हरित बांधकामाच्या मोठ्या प्रयत्नांचा भाग आहे.
केरळ उच्च न्यायालयाने राज्याच्या अबकारी कायद्यातील एक नियम रद्द केला आहे. या नियमामुळे टोडी दुकानांमध्ये महिलांना नोकरी देण्यास मनाई होती. समानता, व्यवसाय करण्याचा हक्क, भेदभावाविरुद्धचा हक्क आणि जगण्याचा हक्क यांचे या तरतुदीने उल्लंघन होत असल्याचे न्यायालयाने म्हटले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अबकारी कायदे केरळमध्ये दारूची निर्मिती, विक्री आणि वापर यावर नियंत्रण ठेवतात, आणि टोडी हे ताडाच्या रसापासून बनणारे पारंपरिक पेय आहे. अशा जुन्या कामाच्या नियमांची न्यायालये अनेकदा समानता आणि भेदभावविरोधी घटनात्मक हक्कांच्या कसोटीवर तपासणी करतात.
भारताशी संबंधित बुद्ध अवशेष भूतानमधील 108 चोर्तेन, म्हणजेच स्तूपांमध्ये एकाच वेळी स्थापित केले जातील. हे काम गेलेफू माइंडफुलनेस सिटीचा आध्यात्मिक पाया मानले जात आहे, जे अध्यात्मावर आधारित नियोजित आर्थिक केंद्र असेल. राजा जिग्मे वांगचुक यांनी याला राष्ट्रीय चारित्र्याची कसोटी म्हटले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारत आणि भूतान यांचे बौद्ध धर्मामुळे घट्ट संबंध आहेत. गेलेफू हे भूतानच्या दक्षिण भागातील नवे शहर असून सरकारला ते जागतिक केंद्र म्हणून विकसित करायचे आहे. चोर्तेन ही बौद्ध मंदिरे किंवा स्मारके असतात, ज्यात अनेकदा पवित्र अवशेष ठेवलेले असतात.
लिंगभेदामुळे भारतात डोळ्यांची काळजी कोणाला आणि कधी मिळते, यावर एका नव्या लेखात प्रकाश टाकला आहे. लहान मुलांपासून वृद्धापकाळापर्यंत मुली आणि महिलांना अनेक टप्प्यांवर अडचणी येऊ शकतात. घरातील पुरुष हा उपचार महत्त्वाचा आहे की नाही हे ठरवतात, त्यामुळे उपचार उशिरा होतात किंवा होतच नाहीत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात मोतीबिंदू आणि चष्म्याच्या नंबरसारख्या अनेक दृष्टीच्या समस्या लवकर ओळखल्या तर स्वस्तात बरा होऊ शकतात. आरोग्यावर पैसे खर्च करण्याचे निर्णय कुटुंबात कसे घेतले जातात, याचा महिलांच्या असमान उपचारांशी दीर्घकाळ संबंध आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी PM-KISAN योजनेअंतर्गत Rs 3,000 crore चा हप्ता जारी केला. ओडिशातील 35.38 lakh हून अधिक शेतकऱ्यांना थेट लाभ हस्तांतरणाद्वारे पैसे त्यांच्या बँक खात्यात मिळाले, असे मुख्यमंत्री मोहन चरण माझी यांनी सांगितले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: PM-KISAN ही केंद्र सरकारची योजना असून ती लहान आणि सीमांत शेतकऱ्यांना उत्पन्नाचा आधार देते. हा रकमेचा हप्ता थेट त्यांच्या बँक खात्यात हप्त्यांमध्ये जमा होतो. ओडिशातील हे पेमेंट एका राज्याचा वाटा आहे, जो नियमित वितरणावर चालणाऱ्या देशव्यापी कार्यक्रमाचा भाग आहे.
केंटकीतील घरमालक रेनय डेव्हिस यांना एका शेतीच्या लिलावात जुने कास्ट-आयर्नचे शेकोटी कव्हर $110 ला मिळाले. त्यांनी फरशांऐवजी ते किचनच्या भिंतीवर बॅकस्प्लॅश म्हणून बसवले, आणि त्यामुळे $800 पेक्षा जास्त पैसे वाचल्याचे सांगितले जाते. जुन्या वस्तूंचा घराच्या सजावटीत पुनर्वापर कसा करता येतो, हे या कल्पनेतून दिसते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बॅकस्प्लॅश म्हणजे किचन ओट्यामागील भिंतीवरील पटल, आणि यासाठी सहसा फरशा वापरल्या जातात. नूतनीकरणाचा खर्च कमी करू पाहणाऱ्यांमध्ये अशा जुन्या वस्तूंचा पुनर्वापर करण्याचा कल वाढत आहे.
सौदी अरेबियाचे म्हणणे आहे की त्यांनी रियाध भागात एक ड्रोन अडवला, ज्याला ते शत्रू ड्रोन म्हणत आहेत. ते ड्रोन कोणी सोडला, याबद्दल अजून कोणतीही माहिती उपलब्ध नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: रियाध ही सौदी अरेबियाची राजधानी आहे. गेल्या काही वर्षांत सौदी अरेबियावर ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र हल्ले झाले आहेत, त्यात येमेनमधील हुथी चळवळीचाही समावेश आहे. त्यामुळे ड्रोनबद्दलच्या सुरुवातीच्या बातम्या आल्या की तो कोणी पाठवला, असा प्रश्न अनेकदा निर्माण होतो.
कर्नाटक सरकारने नवीन खाजगी पूर्व-विद्यापीठ महाविद्यालयांच्या परवानगीवर तीन वर्षांची स्थगिती लागू केली आहे. राज्य सरकारचे म्हणणे आहे की PU च्या जागा दरवर्षी वाढत आहेत आणि त्या आता SSLC परीक्षा उत्तीर्ण होणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या संख्येपेक्षा वेगाने वाढत आहेत. या निर्णयामुळे नवीन खाजगी महाविद्यालये कुठे सुरू होऊ शकतात यावर मर्यादा येते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: PU म्हणजे पूर्व-विद्यापीठ, कर्नाटकात इयत्ता दहावीनंतरचा दोन वर्षांचा महाविद्यालयीन टप्पा, आणि SSLC ही राज्याची इयत्ता दहावीची बोर्ड परीक्षा आहे. या स्तरावरील जागा दरवर्षी वाढत असल्याने, जागा आणि विद्यार्थी यांचे प्रमाण जुळवण्यासाठी राज्य नवीन खाजगी महाविद्यालये उघडण्याचा वेग कमी करत आहे.
पोलंडमधील सर्वोच्च न्यायालयाच्या नियंत्रणावरून सुरू असलेला वाद आता कायदेशीर लढाईतून रस्त्यावर पोहोचला आहे. न्यायालयासमोर झालेल्या तणावादरम्यान पोलिस तैनात करण्यात आले. रॉयटर्सच्या माहितीनुसार न्यायालयाच्या प्रमुखांना निलंबित करण्यात आले, आणि अध्यक्ष सेनेगलच्या दौऱ्यावरून परत आले. एनडीटीव्हीच्या वृत्तानुसार 'कूप' असल्याचा दावा केला जात आहे, तर बीबीसीने न्यायालयाबाहेरील पोलिसांच्या उपस्थितीचे वृत्त दिले आहे.
पार्श्वभूमी
२०१५ पासून पोलंडमधील न्यायालये हा मोठा राजकीय वादाचा विषय राहिली आहेत. त्या वर्षी सत्ताधारी सरकारने न्यायव्यवस्थेत मोठे बदल करण्यास सुरुवात केली, ज्यावर युरोपियन युनियन आणि अनेक न्यायाधीशांनी टीका केली. न्यायव्यवस्थेच्या स्वातंत्र्याविषयीचे हे वाद आजच्या संघर्षांनाही आकार देत आहेत.
सर्वोच्च न्यायालयाने सांगितले की संमतीने झालेले शारीरिक संबंध नाते तुटल्यानंतर केवळ त्यामुळे बलात्कार ठरवता येत नाहीत. नात्यादरम्यान दिलेल्या संमतीला महत्त्व आहे आणि नंतर वाटलेल्या पश्चात्तापामुळे त्या वेळी झालेली संमती बदलत नाही, यावर न्यायालयाने भर दिला. नाते बिघडल्यानंतर दाखल होणाऱ्या फौजदारी खटल्यांबाबतच्या चिंतांवर हा निकाल भाष्य करतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: 2012 च्या दिल्ली बस प्रकरणानंतर भारतातील बलात्कार कायदा अधिक कठोर करण्यात आला, आणि खरी संमती नसणे आणि तुटलेली नाती यात फरक करण्यास न्यायालयांना वारंवार सांगितले गेले आहे. नात्यादरम्यान दिलेली संमती ही मुख्य कसोटी मानली जाते.
चक्रीवादळ अर्नबमुळे आंध्र प्रदेशातील इचचापुरमजवळचा रेल्वे पूल पाण्याखाली गेला आहे. या मार्गावरील गाड्या रद्द केल्या गेल्या आहेत किंवा वळवल्या आहेत. अडकलेल्या प्रवाशांना घरी पोहोचवण्यासाठी रेल्वे विशाखापट्टणम आणि पलासा दरम्यान एक विशेष गाडी चालवत आहे, त्यामुळे प्रवासाला निघण्यापूर्वी प्रवाशांनी वेळापत्रक तपासावे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: चक्रीवादळ अर्नब हे भारताच्या पूर्व किनाऱ्यावर धडकणारे वादळ आहे, ज्यामुळे आंध्र प्रदेश आणि ओडिशामध्ये मुसळधार पाऊस आणि पूर आला आहे. पलासा आणि विशाखापट्टणम हे उत्तर आणि दक्षिण भारताला जोडणाऱ्या मुख्य किनारी रेल्वे मार्गावर आहेत.
फ्लाविओ बोल्सोनारो October 25 रोजी अध्यक्षपदाच्या रन-ऑफ निवडणुकीत हरल्यानंतर, October 28 रोजी आपल्या कुटुंबासह ब्राझील सोडून अमेरिकेत पोहोचले. अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव मार्को रुबिओ म्हणाले की त्यांच्या ब्राझील सोडण्यात वॉशिंग्टनचा थेट सहभाग नव्हता.
पार्श्वभूमी
जैर बोल्सोनारो, फ्लाविओ यांचे वडील, 2019 ते 2022 या काळात ब्राझीलचे अध्यक्ष होते आणि त्यांनी Luiz Inácio Lula da Silva यांच्याकडून पुन्हा निवडून येण्याची संधी गमावली. बोल्सोनारो कुटुंब ब्राझीलच्या राजकारणात मोठी शक्ती आहे, त्यामुळे कुटुंबातील सदस्यांच्या परदेशातील हालचालींवर बारकाईने लक्ष ठेवले जाते.
Infosys has opened a new 1.1 million sq ft block at its Pocharam campus in Hyderabad. The facility adds 10,000 seats and lets the company support over 13,000 more staff under a hybrid working model. The inauguration was attended by Deputy CM Bhatti and IT Minister Sridhar Babu.
पार्श्वभूमी
Context: Hyderabad is a major hub for IT firms in India. Hybrid working means staff split their time between office and home, so new office space like this shapes how many people a company can hire and seat.
Jurel finished unbeaten on 99 and Padikkal made 80 as India A took control on Day 1 of the second unofficial Test. The match against New Zealand A is being played at Christchurch from 31 October to 3 November 2026.
पार्श्वभूमी
Context: India A is the country's second-string team used to test young and fringe players. Performances in these unofficial matches can influence selection for the senior national side.
महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासनाच्या चार अधिकाऱ्यांना पुण्यात कथित बेकायदेशीर छाप्यांप्रकरणी निलंबित करण्यात आले आहे. गैरवर्तनाच्या आरोपांनंतर मुख्यमंत्र्यांनी ही कारवाई मंजूर केली. इतर २१ अधिकाऱ्यांविरुद्धही विभागीय चौकशी सुरू करण्यात आली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: FDA अन्न, औषधे आणि सौंदर्यप्रसाधनांची सुरक्षितता व दर्जा तपासते, आणि तपासणी हा त्याच्या कामाचा महत्त्वाचा भाग आहे. अधिकाऱ्यांनी आपल्या कायदेशीर अधिकारांच्या चौकटीतच काम करणे आवश्यक असते, त्यामुळे चुकीच्या छाप्यांच्या आरोपांचा परिणाम व्यवसाय आणि लोकांच्या विश्वासावर होऊ शकतो.
अमेरिका आणि इराण यांच्या चर्चेसाठी तयार केलेल्या प्राथमिक मसुद्यात इराणचा युरेनियम साठा देशाबाहेर हलवण्याचे सुचवले आहे. करार झाल्यानंतर सात दिवसांच्या आत होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा खुली करण्याचाही प्रस्ताव आहे, तसेच संवर्धन पातळी कमी करणे आणि निर्बंध शिथिल करणे यांचाही समावेश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: इराणचा अणुकार्यक्रम आणि होर्मुझची सामुद्रधुनी, जो जगातील बऱ्याच तेलाचा अरुंद समुद्री मार्ग आहे, हे तेहरान आणि वॉशिंग्टनमधील तणावाचे केंद्र राहिले आहेत. कतार दोन्ही बाजूंमधील चर्चेत मध्यस्थी करत आहे.
बीबीसीच्या वृत्तानुसार इंधन दरवाढीमुळे सिरियातील नागरिकांमधील असंतोष वाढत आहे. या रोषामुळे देश सावरण्याचा प्रयत्न करत असताना अहमद अल-शारा यांच्या सरकारला जनतेच्या पाठिंब्याची कसोटी लागत आहे. वाढत्या खर्चाचा अनेक कुटुंबांना मोठा फटका बसत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बशर अल-असाद यांना 2024 च्या शेवटी सत्तेवरून हटवण्यात आले, आणि अहमद अल-शारा आता सिरियाच्या नव्या सरकारचे नेतृत्व करत आहेत. अनेक वर्षांच्या युद्धामुळे खचलेली अर्थव्यवस्था पुन्हा उभी करण्याचे काम सुरू आहे. इंधन आणि अन्नाच्या किमती जनतेच्या विश्वासाची मोठी परीक्षा आहेत.
इस्रायलमधील Anti-Netanyahu गट पंतप्रधानांची थेट निवड करण्यासाठी एका विधेयकावर विचार करत आहे. निवडणुकीनंतर निर्माण झालेला राजकीय पेच सोडवणे, हा या हालचालीमागचा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: इस्रायलमध्ये पंतप्रधानांची निवड साधारणपणे मतदारांऐवजी संसदेकडून केली जाते, आणि Benjamin Netanyahu गेल्या सुमारे 15 वर्षांपैकी बराच काळ देशाचे नेतृत्व करत आहेत. 1996 ते 2001 दरम्यान इस्रायलमध्ये पंतप्रधानांची थेट निवड करण्याची पद्धत वापरली गेली, नंतर ती रद्द करण्यात आली.
अर्थ मंत्रालयाने 30 ऑक्टोबर रोजी जारी केलेल्या अधिसूचनेत, मे महिन्यात दिलेली कापूस आयातीवरील शुल्क सूट वाढवली. आता ही सूट अधिसूचनेत दिलेल्या तारखेपर्यंत, म्हणजे 31 ऑक्टोबरपर्यंत चालेल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारत वस्त्रोद्योगाच्या मागणीसाठी कधीकधी कापूस आयात करतो, कारण हा उद्योग कापडापासून कपडे बनवतो. आयातीवरील सरकारी शुल्कमाफी सामान्यतः गिरण्यांना कच्च्या मालाचा पुरवठा स्थिर आणि किंमती आटोक्यात ठेवण्यासाठी वापरली जाते.
Delhi has announced fresh vehicle curbs that start on November 1, and reports are sharing lists of cars allowed and banned in the city. The curbs follow pollution concerns, with one report describing a pollution brake on around 1 million vehicles across the National Capital Region.
पार्श्वभूमी
Context: Delhi's winter smog is a yearly problem, and the Graded Response Action Plan (GRAP) sets stricter steps as air quality worsens. Vehicle curbs are one of the tools used to cut pollution from traffic and dust.
ओरॅकल क्लाउड इन्फ्रास्ट्रक्चर 2027 पासून गूगलच्या TPU चिप्स उपलब्ध करून देणार आहे. एआय प्रशिक्षण आणि इन्फरन्स, म्हणजे एआय मॉडेल तयार करणे आणि ते चालवणे, यासाठी ग्राहकांना आणखी एक पर्याय मिळेल. या हालचालीमुळे GPU चिप्सचे वर्चस्व आव्हानात सापडेल, कारण आज बहुतेक एआय काम त्यांच्यावरच चालते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: गूगलच्या TPU चिप्स त्यांनी एआयसाठी स्वतः तयार केलेल्या आहेत, तर Nvidia च्या GPU चिप्स सर्वाधिक वापरल्या जातात. ओरॅकल, Amazon आणि Microsoft सारख्या क्लाउड कंपन्या व्यवसायांना संगणन क्षमता भाड्याने देतात, त्यामुळे ओरॅकलच्या ग्राहकांसमोरील पर्याय वाढतात.
एक्सॉनमोबिल, शेवरॉन आणि शेल यांसारख्या मोठ्या तेल कंपन्यांनी तिसऱ्या तिमाहीत जास्त नफा नोंदवला. या वाढीचा संबंध इराणमधील संघर्षाशी जोडला आहे, ज्यामुळे अमेरिकेतील ग्राहकांसाठी इंधनाच्या किमती वाढल्या आहेत. तसेच, तेल आणि वायू कंपन्यांच्या शेअर्समधील ट्रम्प यांची गुंतवणूकही लक्षणीय वाढल्याचे अहवालात म्हटले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: प्रमुख तेल उत्पादक प्रदेशांमधील संघर्षांमुळे तेलाच्या किमती अनेकदा बदलतात, त्यामुळे युद्धापासून दूर असलेल्या ठिकाणीही इंधनाचे दर वाढू शकतात. एक्सॉन, शेवरॉन आणि शेल सारख्या मोठ्या कंपन्यांच्या तिमाही निकालांकडे जागतिक बाजारपेठा बारकाईने लक्ष देतात.
आरोग्य सेवा महासंचालनालयाने (Directorate General of Health Services) विशेष स्ट्रे व्हेकन्सी फेरी जाहीर केली आहे. भारतभरातील सुमारे 2,000 रिक्त MBBS जागा भरणे हा यामागचा उद्देश असून निकाल 7 नोव्हेंबरला अपेक्षित आहे.
पार्श्वभूमी
MBBS ही भारतातील मूलभूत वैद्यकीय पदवी असून जागांचे वाटप केंद्रीकृत समुपदेशनाद्वारे होते. स्ट्रे व्हेकन्सी फेऱ्या म्हणजे मुख्य समुपदेशनानंतर घेतलेल्या अतिरिक्त फेऱ्या, ज्या तेव्हा घेतल्या जातात जेव्हा उमेदवार प्रवेश न घेतल्यामुळे जागा रिकाम्या राहतात.
भारतीय तटरक्षक दलाने आंध्र प्रदेश किनाऱ्याजवळ अडकलेल्या एका मालवाहू जहाजावरील 20 खलाशांची सुटका केली. जहाजावर अडकलेल्यांना बाहेर काढण्यासाठी त्यांनी आपले Sujay हे जहाज आणि एक हेलिकॉप्टर पाठवले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतीय तटरक्षक दल भारताच्या किनारपट्टी आणि समुद्री हद्दीचे संरक्षण करते आणि समुद्रात बचावकार्य करते. अडकलेली मालवाहू जहाजे त्यावरील खलाशांसाठी धोकादायक ठरू शकतात, विशेषतः खराब हवामानात, म्हणून लवकर सुटका महत्त्वाची असते.
रात्रभरच्या पावसानंतर Delhi-NCR मध्ये शुक्रवारी थंड आणि ओलसर सकाळ झाली. IMD ने पिवळा इशारा जारी केला असून पूर्व व मध्य भारतातील काही भागांत जोरदार ते अतिजोरदार पाऊस आणि वादळी पावसाचा अंदाज वर्तवला आहे, तसेच अचानक पूर येण्याचा धोकाही सांगितला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतीय हवामान विभाग (IMD) रंगांनुसार इशारे देतो, आणि पिवळा रंग सर्वात सौम्य असतो, पण परिस्थिती लवकर बदलू शकते. सखल भागांत अचानक पूर वेगाने वाढू शकतो, म्हणून प्रवाशांनी रस्त्यांवर काळजी घ्यावी आणि ताजी माहिती तपासावी.
आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर NASA ने घेतलेली गव्हाची चाचणी 73 दिवस चालली. या रोपांची वाढ पृथ्वीवरील नियंत्रण रोपांपेक्षा सुमारे 10% जास्त उंच झाली. मथळ्यानुसार या वाढीमध्ये मायक्रोग्रॅव्हिटीची भूमिका असल्याचे दिसते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कक्षेत अन्न पिकवणे महत्त्वाचे आहे, कारण दीर्घ मोहिमांवर अंतराळवीरांना ताजे अन्न लागेल आणि अंतराळातील शेतीमुळे पृथ्वीवरून किती अन्न न्यावे लागेल ते कमी होऊ शकते. मायक्रोग्रॅव्हिटी म्हणजे कक्षेत अंतराळवीरांना जाणवणारी जवळजवळ वजनरहित अवस्था.
युक्रेनमधील एका रेल्वे फलाटावर रशियन ड्रोन आदळला, आणि अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार यात १३ जणांचा मृत्यू झाला. युक्रेनियन रेल्वेने सांगितले की ही गाडी झापोरिझझियाच्या दिशेने जाणार होती. हा अहवाल युक्रेनियन अधिकाऱ्यांकडून आला असल्याने पूर्ण तपशील अजून समोर येत असू शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: फेब्रुवारी २०२२ पासून रशिया युक्रेनविरुद्ध पूर्ण प्रमाणात युद्ध लढत आहे, आणि रेल्वे व नागरी भागांवरील हल्ले ही वारंवार चिंतेची बाब ठरली आहे. झापोरिझझिया हे आग्नेय युक्रेनमधील एक मोठे शहर आहे.
एका अहवालानुसार अयोध्येच्या ग्रामीण भागात सौरऊर्जेमुळे लोकांच्या कमाईची पद्धत बदलत आहे. या बदलामागे उत्तर प्रदेश सरकारच्या योजना मुख्य कारण असल्याचे अहवालात म्हटले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: उत्तर प्रदेश हे भारतातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले राज्य आहे, आणि अयोध्या हे मोठे तीर्थक्षेत्र आहे. PM Surya Ghar रूफटॉप कार्यक्रमासारख्या राष्ट्रीय सौर योजनांचा उद्देश देशभरातील घरे आणि शेतांपर्यंत स्वस्त वीज पोहोचवणे हा आहे.
G20 बैठकीत परराष्ट्र व्यवहार मंत्री एस. जयशंकर यांनी होर्मुझ सामुद्रधुनीतील जहाजांवरील हल्ले आणि भारतीय खलाशांच्या सुरक्षेचा मुद्दा उपस्थित केला. अशा घटनांचा भार ग्लोबल साउथवर पडतो, असे ते म्हणाले. त्यांच्या वक्तव्यामुळे भारतीय खलाशांच्या सुरक्षेचा मुद्दा जागतिक चर्चेच्या अजेंड्यावर आला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: होर्मुझ सामुद्रधुनी हा एक अरुंद सागरी मार्ग आहे, ज्यातून जगातील तेलाचा मोठा वाटा जातो, आणि G20 हा प्रमुख अर्थव्यवस्थांचा मंच आहे. या वर्षाच्या सुरुवातीपासून या भागात इराणशी संबंधित तणावामुळे जहाज वाहतुकीबाबत चिंता वाढली आहे.
The INDIA opposition alliance held a symbolic impeachment of Chief Election Commissioner Gyanesh Kumar on six charges during a mock Parliament session. Reports say the BJP criticised the move and called it a mock prime minister exercise aimed at Rahul Gandhi. The event was a symbolic protest, not a real removal process.
पार्श्वभूमी
The Chief Election Commissioner heads the Election Commission of India, which runs national and state elections. Removing this official in real life requires a formal process in Parliament, which is why the opposition's move was only symbolic.
राहुल गांधी यांनी 1 नोव्हेंबर रोजी दिल्लीत कनॉट प्लेस ते रामलीला मैदान या मोर्चात सहभागी होण्याचे आवाहन केले आहे. हा मोर्चा INDIA आघाडीच्या रॅलीपूर्वी होणार आहे. दिल्ली पोलिसांचे म्हणणे आहे की मोर्चासाठी परवानगी मागितलेली नाही, तर ठिकाणी मोठ्या सुरक्षा व्यवस्थेची योजना आखली जात आहे. केरळम मुख्यमंत्री V D Satheesan यांनी या मोर्चात सहभागी होणार असल्याचे सांगितले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: INDIA आघाडी हा विरोधी पक्षांचा गट आहे, जो भाजपच्या नेतृत्वाखालील सत्ताधारी NDA विरुद्ध निवडणुका लढवतो. रामलीला मैदान हे दिल्लीच्या मध्यभागी असलेले मोठे, ऐतिहासिक मैदान असून तिथे अनेकदा मोठ्या सभा होतात.
शनिवारी देशभरात होणाऱ्या निदर्शनांसाठी फ्रान्स ७०,००० पोलीस अधिकारी तैनात करण्याची योजना आखत आहे. राहणीमानाच्या खर्चामुळे आणि अध्यक्ष Emmanuel Macron यांच्या सरकारबद्दल लोकांमध्ये असलेला राग या निदर्शनांमधून दिसतो. यापूर्वी दंगली आणि लुटमार झाल्यामुळे ही खबरदारी घेतली जात आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Emmanuel Macron हे फ्रान्सचे अध्यक्ष आहेत आणि देशात राहणीमानाचा खर्च ही लोकांची मोठी चिंता आहे. अलीकडच्या दंगली आणि लुटमारीमुळे प्रशासनाने मोठ्या सुरक्षा व्यवस्थेची तयारी केली आहे.
Meta has quietly rewritten its rules for the open web. By accepting the new terms, Meta or anyone acting for it gains permission to use automated tools that collect content from websites, such as scrapers, bots and crawlers. The shift is described as a quiet rewrite, so it may be easy to miss.
पार्श्वभूमी
Context: Web crawlers are programs that copy pages across the internet, and search engines and AI firms rely on them to collect text. Website owners often decide whether to allow such tools through terms and settings, so rules like these matter.
पाकिस्तानने ODI tri-series च्या अंतिम सामन्यात Sri Lanka वर विजय मिळवला. Fakhar ने 127 धावा केल्या आणि Minhas ने 61 धावा करून सामन्याचा रंग बदलला. पाकिस्तानने 48.3 षटकांत 7 बाद 331 धावा केल्या, तर Sri Lanka ने 8 बाद 325 धावांपर्यंत मजल मारली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: tri-series ही एक छोटी स्पर्धा असते, ज्यात तीन संघ एकमेकांशी एकदिवसीय सामने खेळतात आणि अंतिम सामना विजेता ठरवतो. Fakhar Zaman हा पाकिस्तानचा डावखुरा सलामीचा फलंदाज असून आक्रमक खेळीसाठी ओळखला जातो.
युनायटेड डेमोक्रॅटिक पक्षाचे अध्यक्ष आणि मेघालय सरकारमधील मंत्री मेटबाह लिंगडोह यांनी राजीनामा दिला आहे. राज्य विधानसभेत पक्षाचे आमदार एकापाठोपाठ पक्ष सोडून गेल्याने पक्ष कमकुवत झाला आहे. त्याचे आमदार आता सत्ताधारी नॅशनल पीपल्स पार्टी आणि भाजपकडे गेले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मेघालय हे ईशान्य भारतातील राज्य असून तिथे आघाडी सरकारे सामान्य आहेत, आणि सत्ता टिकवण्यासाठी पक्ष अनेकदा युतींवर अवलंबून असतात. पक्षांची ताकद बदलली की राज्य विधानसभेच्या कामकाजाचे स्वरूपही बदलू शकते.
भारताचे शेअर बाजार नियामक SEBI टाटा समूहातील घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवून असल्याचे सांगत आहे. टाटा सन्स या समूहाच्या होल्डिंग कंपनीच्या प्रशासनाबाबत मतभेद समोर आले आहेत. त्यात N Chandrasekaran यांची चेअरमनपदी पुन्हा नियुक्ती आणि कंपनीच्या प्रस्तावित लिस्टिंगचा प्रश्न यांचा समावेश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: टाटा सन्स टाटा समूहाच्या सर्वोच्च स्थानी आहे. टाटा समूह हा भारतातील एक मोठा उद्योग समूह आहे, आणि लिस्टिंग झाल्यास सामान्य गुंतवणूकदारांना कंपनीचे शेअर खरेदी करता येतील. नेतृत्व आणि प्रशासनावरील वाद संपूर्ण समूहावरील गुंतवणूकदारांच्या विश्वासावर परिणाम करू शकतात.
BBC Verify ने एका मतदान केंद्रात जाऊन अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुकांसाठीच्या मेल-इन मतपत्रिकांवर कशी प्रक्रिया होते ते पाहिले. CCTV कॅमेरे, zip ties आणि election watchers यांसारख्या सुरक्षा उपायांवर हा अहवाल प्रकाश टाकतो. मोजणीपूर्वी प्रत्येक मतपत्रिका कशी हाताळली जाते हेही तो दाखवतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुका अध्यक्षपदाच्या दोन वर्षांनंतर होतात आणि त्यात सर्व हाऊस जागा आणि काही सिनेट जागांसाठी मतदान होते. मेल-इन मतदानामुळे लोक आपली मतपत्रिका पोस्टाने पाठवू शकतात, आणि नियम राज्यानुसार वेगळे असतात, त्यामुळे अशा तपासण्याही देशभर वेगवेगळ्या असतात.
निसर्गाचा ऱ्हास थांबवण्याच्या योजनेला पुन्हा मार्गावर आणण्यासाठी, जागतिक निसर्ग चर्चेत सहभागी देशांनी एक करार केला आहे. पण पैशांचा प्रश्न अजून सुटलेला नाही, त्यामुळे त्याचा खरा परिणाम अजून निश्चित नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जागतिक निसर्ग चर्चा जंगले, नद्या आणि वन्यजीव यांच्या संरक्षणासाठी सामायिक लक्ष्ये ठरवतात, ज्यात 2030 पर्यंत निसर्गाची हानी थांबवण्याचे व्यापकपणे सांगितले जाणारे लक्ष्य आहे. निधी हा सतत वादाचा मुद्दा आहे, कारण गरीब देशांना संवर्धनाचा खर्च उचलण्यासाठी श्रीमंत देशांनी मदत करावी असे वाटते.
पावूर सिंचन तलावातून नियमांशिवाय गाळ काढला जात असल्याच्या विरोधात गावकऱ्यांनी आंदोलन केले आहे. 25 acres मध्ये पसरलेला हा तलाव प्रदेशातील सर्वात जुन्या अशा तलावांपैकी एक आहे. या आंदोलनातून तलावातील गाळ कसा काढला जात आहे, याबद्दलची चिंता समोर आली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सिंचन तलाव म्हणजे गावांतील जुने जलसाठे, जे शेतीसाठी पावसाचे पाणी साठवतात आणि भूजल पुनर्भरणास मदत करतात. गाळ म्हणजे तळाशी साचणारी बारीक माती. नियमांशिवाय गाळ काढल्यास तलावात किती पाणी साठू शकते, यावर परिणाम होऊ शकतो.
गृह मंत्रालयाने जनगणना 2027 च्या दुसऱ्या टप्प्याचे वेळापत्रक जाहीर केले आहे. 10 जानेवारीपासून स्वगणना सुरू होईल, आणि घरोघरी जाऊन लोकसंख्येची मोजणी 25 जानेवारी ते 28 फेब्रुवारी 2027 दरम्यान होईल. त्यानंतर 1 ते 5 मार्च दरम्यान पुनरावलोकनाची फेरी होईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जनगणनेत भारतातील प्रत्येक व्यक्तीची नोंद होते आणि त्याचा उपयोग सेवा, विधिमंडळातील जागा आणि कल्याणकारी योजनांचे नियोजन करण्यासाठी होतो. 2021 ची जनगणना पुढे ढकलली गेली होती, त्यामुळे ही एका दशकापेक्षा जास्त काळानंतरची पहिली पूर्ण जनगणना आहे.
Delhi हवेतील प्रदूषण कमी करण्यासाठी November 1 पासून नवीन उपाय लागू करण्याच्या तयारीत आहे. काही वाहनांवर निर्बंध येतील आणि धूळ निर्माण करणाऱ्या बांधकामांवर बंदी असेल. पार्किंग शुल्कही वाढेल, आणि BS-VI उत्सर्जन मानकांची पूर्तता न करणारी वाहने रोखली जातील.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Delhi ची हवा हिवाळ्यात अनेकदा धोकादायकरीत्या प्रदूषित होते, आणि Graded Response Action Plan हवेची गुणवत्ता बिघडेल तसे कठोर होत जाणारे टप्पे ठरवते. BS-VI हे भारताचे सर्वात नवे वाहन उत्सर्जन मानक आहे, त्यामुळे जुनी वाहने या निर्बंधांचे मुख्य लक्ष्य आहेत.
एक बेंगळुरू येथील टेकी जॉब रेफरल अॅप आणि वेबसाइट सुरू करत आहे, ज्यात कन्नड बोलणाऱ्या उमेदवारांना प्राधान्य दिले जाईल. शहरातील IT आणि नॉन-IT क्षेत्रांमधील नोकरीच्या संधींशी नोकरी शोधणाऱ्यांना जोडणे हा त्याचा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: रेफरल हायरिंग म्हणजे सध्याचा कर्मचारी त्याच्या ओळखीच्या व्यक्तीची नोकरीसाठी शिफारस करतो, आणि अनेक कंपन्या यावर अवलंबून असतात. कन्नड ही कर्नाटकची मुख्य भाषा आहे, आणि भाषेवर आधारित नोकरभरती हा बेंगळुरूच्या नोकरी बाजारातील वादाचा विषय आहे.
केरलम सरकारने अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती कुटुंबांसाठी 1,000 कोटी रुपयांची घरबांधणी योजना मंजूर केली आहे. मंत्री K.A. Thulasi यांच्या मते यात 25,000 SC कुटुंबे आणि 7,000 ST कुटुंबे समाविष्ट असतील. सरकारने SC आणि ST कुटुंबांसाठी तसेच दुर्गम भागातील घरांसाठी घरबांधणी मदत वाढवली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: SC आणि ST हे संविधानात मान्यता दिलेले गट असून ऐतिहासिक दृष्ट्या त्यांना अनेक अडचणी आल्या आहेत. अशा राज्य घरबांधणी योजना कुटुंबांना पक्के घर मिळवण्यास मदत करण्याचा सरकारांचा सामान्य मार्ग आहे.
कर्नाटकचा दूध ब्रँड नंदिनीने आपली किंमत Rs 8 ने वाढवली आहे. वाढ झाली असली तरी अहवालानुसार इतर बहुतेक राज्यांमधील दुधापेक्षा ती अजूनही स्वस्त आहे. रोज दूध विकत घेणाऱ्या कुटुंबांच्या मासिक खर्चात या बदलाचा परिणाम जाणवेल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नंदिनी हा कर्नाटकच्या राज्य दुग्ध महासंघ KMF चा ब्रँड असून राज्यात सर्वाधिक विकत घेतल्या जाणाऱ्या ब्रँडपैकी एक आहे. भारतात दूध दरवाढ अनेकदा दुग्ध शेतकऱ्यांसाठी जनावरांचे खाद्य, चारा आणि वाहतूक खर्च वाढल्यामुळे होते.
जेन झी आंदोलकांनी जर्मनीतील 30 शहरांत निदर्शने करण्याची योजना आखल्याने बर्लिनमध्ये हजारो लोक रस्त्यावर उतरले. ही आंदोलने राहणीमानाच्या वाढत्या खर्चाशी संबंधित असून हॅलोवीनच्या दिवशी ती जर्मनीत आणखी पसरणार आहेत. फ्रान्समध्येही अशीच तरुणांच्या नेतृत्वाखालील आंदोलने सुरू असून ती युरोपातील व्यापक लाटेचा भाग आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: संपूर्ण युरोपमध्ये राहणीमानाच्या खर्चाबद्दलचा राग वाढत आहे, आणि घरभाडे व अन्नाच्या किमतींचा सर्वाधिक फटका अनेकदा तरुणांना बसतो. जर्मनी आणि फ्रान्स या युरोपियन युनियनमधील दोन सर्वात मोठ्या अर्थव्यवस्था असल्याने, एका देशातील अशांतता अनेकदा दुसऱ्या देशाचेही लक्ष वेधून घेते.
एका आरोग्यविषयक लेखानुसार कांजिण्या कधीच पूर्णपणे गेलेल्या नसतात, त्या शरीरातील मज्जातंतूंमध्ये दबा धरून बसलेल्या असतात. मथळ्यातून असे सूचित होते की हा विषाणू आयुष्यात नंतर पुन्हा सक्रिय होऊ शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कांजिण्या हा लहान मुलांमध्ये सामान्यपणे होणारा संसर्ग आहे, जो varicella-zoster virus मुळे होतो. बरे झाल्यानंतर हा विषाणू मज्जातंतूंच्या ऊतींमध्ये निष्क्रिय राहतो आणि नंतर काही लोकांमध्ये शिंगल्स होऊ शकतो.
भारताचे मंत्री म्हणाले की अडथळे, निर्बंध आणि चोकपॉइंट्समुळे ऊर्जा बाजारात होणारे हस्तक्षेप अधिक वारंवार आणि अधिक गुंतागुंतीच्या पद्धतीने होत आहेत. त्यांनी असेही सांगितले की याचे परिणाम अधिक व्यापकपणे पसरत आहेत. जागतिक ऊर्जा पुरवठ्याबाबतची चिंता कायम असतानाच ही विधाने करण्यात आली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: चोकपॉइंट्स म्हणजे अरुंद समुद्री मार्ग, उदाहरणार्थ होर्मुझची सामुद्रधुनी, जिथून मोठ्या प्रमाणात तेल आणि वायू जातो. भारत बहुतांश कच्चे तेल आयात करतो, त्यामुळे पुरवठ्यातील व्यत्ययामुळे देशांतर्गत इंधनाचे दर वाढू शकतात.
भारतीय तटरक्षक दलाने बल्क कॅरियर Sigma Pearl वरील 20 क्रू सदस्यांची सुटका केली. सिंगापूरकडे जाणारे हे जहाज 27 ऑक्टोबरच्या रात्रीपासून Kakinada किनाऱ्याजवळ अडकून होते. इंजिनमध्ये बिघाड झाल्यामुळे जहाज थांबल्याचे अहवाल सांगतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बल्क कॅरियर म्हणजे कोळसा आणि धान्यासारखा माल समुद्रातून वाहून नेणारी मोठी मालवाहू जहाजे. बंदरापासून दूर जहाजाची शक्ती गेली तर खलाशांना गंभीर धोका निर्माण होतो, म्हणूनच तटरक्षक दल तत्काळ मदतीला धावते.
इंडिगोचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी म्हणतात की विमान कंपनीकडे तिकिटांचे दर वाढवण्याचा विचार करण्याशिवाय पर्याय नाही. त्यांनी इंधनाच्या वाढलेल्या खर्चाचे वर्णन खूप मोठे असे केले. अहवालानुसार इंधनाच्या वाढत्या खर्चाची भरपाई करण्यासाठी कंपनी तिकिटांच्या किमती वाढवू शकते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जेट इंधन, ज्याला ATF म्हणतात, हा भारतीय विमान कंपन्यांचा सर्वात मोठा खर्च आहे आणि त्याचा दर जागतिक तेल बाजारानुसार बदलतो. इंधनाचा खर्च वाढला की विमान कंपन्या अनेकदा जास्त तिकीट दराद्वारे काही भार प्रवाशांवर टाकतात.
हॅरी पॉटरसारखा पोशाख घालून थायलंडच्या राजेशाहीवर प्रश्न विचारणाऱ्या एका माणसाला 34 वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा झाली आहे. थायलंडमध्ये 2020 पासून लèse majesté कायद्यानुसार 294 लोकांवर खटले चालवले गेले असून शिक्षा 50 वर्षांपर्यंत जाऊ शकते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: लèse majesté कायदा राजेशाहीचा अपमान रोखतो आणि त्यासाठी मोठी तुरुंगवासाची शिक्षा आहे. हक्क संघटनांनी या कायद्यावर टीका केली आहे, आणि हे प्रकरण थायलंडमधील मुक्त अभिव्यक्ती आणि राजेशाही यावरील दीर्घ चर्चेचा भाग आहे.
Kerala University of Health Sciences च्या Senate ने Care Science मध्ये सहा महिन्यांचा प्रमाणपत्र कार्यक्रम सुरू करण्यासाठी आपत्कालीन ठराव मंजूर केला आहे. वृद्धांची काळजी, बालसंगोपन आणि सर्वसाधारण काळजीवाहू कामासाठी काळजीवाहकांना प्रशिक्षण देणे हा या अभ्यासक्रमाचा उद्देश आहे. Senate ही विद्यापीठाची शैक्षणिक प्रशासकीय संस्था आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: काळजीवाहक वृद्ध व्यक्ती, लहान मुले आणि आजारी कुटुंबीयांची काळजी घेतात. भारताची लोकसंख्या वृद्ध होत असल्याने प्रशिक्षित मदतीची मागणी वाढत आहे. औपचारिक प्रमाणपत्रामुळे, जे क्षेत्र बहुधा अनौपचारिक प्रशिक्षणावर अवलंबून होते, तिथे कामगारांना मान्यताप्राप्त कौशल्ये मिळतात.
इस्रोने शुक्रवारी रात्री 11:51 वाजता श्रीहरिकोटा येथून GSLV-F18 रॉकेटद्वारे NVS-03 उपग्रह अवकाशात सोडला. 2,250 किलोग्रॅम वजनाचा हा उपग्रह भारताची स्वदेशी NavIC नेव्हिगेशन प्रणाली अधिक बळकट करणार आहे. त्यात सुधारित क्षमता आणि स्वदेशी अणुघड्याळ देखील आहे. प्रक्षेपण यशस्वी झाल्याचे सांगितले जात आहे.
पार्श्वभूमी
NavIC ही भारताची स्वतःची उपग्रह नेव्हिगेशन प्रणाली असून ती GPS ला पर्याय म्हणून काम करते. भारतात स्थान शोधणे आणि वाहनांचा मागोवा घेणे यासाठी ती वापरली जाते. याआधीच्या प्रक्षेपणांमुळे ही प्रणाली उभी राहिली असून प्रत्येक नवीन उपग्रह बॅकअप आणि अचूकता वाढवतो.
मनीषा भानवाला ही जागतिक अजिंक्यपद स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकणारी पहिली भारतीय महिला कुस्तीपटू ठरली आहे. अनेक माध्यमांनी या विजयाचे वर्णन भारतीय महिला कुस्तीसाठी या स्तरावरील ऐतिहासिक पहिला विजय असे केले आहे, जो United World Wrestling ने मान्य केला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: United World Wrestling ही खेळाच्या जागतिक स्पर्धा आयोजित करणारी संस्था आहे, जिथे सुवर्णपदक हे सर्वोच्च बक्षीस असते. कुस्ती हा भारताच्या सर्वात मजबूत ऑलिंपिक खेळांपैकी एक आहे, आणि हा विजय जागतिक पातळीवरील त्याच्या पदकांच्या यादीत भर घालतो.
मद्रास हायकोर्टाचे न्यायमूर्ती एन. रमेश यांनी प्रोहिबिशन अँड एक्साईज कमिशनर यांना विचारले की शैक्षणिक संस्थांजवळच्या हॉटेल बार आणि क्लबमधील दारू विक्री मर्यादित करण्याची काही योजना आहे का. एका 19 वर्षांच्या कॉलेज विद्यार्थ्याने कॉलेज व्यवस्थापनाकडून चालवल्या जाणाऱ्या हॉटेलमधील बारमध्ये दारू प्यायल्याचे समजल्यावर त्यांना धक्का बसला, आणि त्यानंतर हा प्रश्न विचारला गेला.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मद्रास हायकोर्ट चेन्नईमध्ये आहे आणि तिथे तमिळनाडूमधील खटले चालतात. तमिळनाडूमध्ये दारू विक्रीचे नियमन राज्याचा प्रोहिबिशन आणि एक्साईज विभाग करतो. तरुणांच्या सुरक्षेबद्दल चिंता व्यक्त करणारा खटला आला की कोर्ट अनेकदा राज्य अधिकाऱ्यांना सध्याच्या नियमांबद्दल विचारते.
कर्नाटक सरकारने नंदिनी दुधाची किंमत प्रति लिटर 8 रुपयांनी वाढवून 54 रुपये केली आहे. या वाढीपैकी 7 रुपये शेतकऱ्यांना मिळणार आहेत. राज्यात दुष्काळ असल्यामुळे शेतकरी अडचणीत असून त्यांनी ही दरवाढ मागितली होती.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नंदिनी हा कर्नाटक दूध महासंघाचा ब्रँड आहे. हा महासंघ राज्यातील दूध उत्पादक शेतकऱ्यांच्या मालकीची सहकारी संस्था आहे. दुष्काळामुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न आणि जनावरांच्या खाद्याचा खर्च दोन्ही वाढले आहेत, त्यामुळे शेतीपातळीवरील दरबदलाचा परिणाम घरांच्या बजेटवर होतो.
Madras High Court ने म्हटले की ग्राहक Sangeetha आणि Sangetha ही रेस्टॉरंटची नावे वेगळी ओळखू शकणार नाहीत. न्यायमूर्ती P.B. Balaji यांनी ट्रेडमार्कच्या खटल्यात हे मत मांडले आणि आपल्या तर्कात एका तमिळ कवीचा आणि एका तमिळ म्हणीचा संदर्भ दिला.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ट्रेडमार्कचे खटले ठरवतात की एखादे ब्रँड नाव दुसऱ्या नावासारखे आहे का आणि त्यामुळे ग्राहकांचा गोंधळ होऊ शकतो का. Madras High Court चेन्नई येथे बसते आणि तमिळनाडूमधील अपील व खटले ऐकते.
The INDIA bloc has postponed its public impeachment of Chief Election Commissioner Gyanesh Kumar to October 31 due to rain, Rahul Gandhi said. The event had been planned for Friday and is now set for Saturday. Rahul Gandhi said the change was made because of the weather.
पार्श्वभूमी
Context: The INDIA bloc is an alliance of opposition parties, and the Chief Election Commissioner heads the body that runs national elections. An impeachment of this kind requires a formal process in Parliament, which is rarely used.
क्रिप्टो एक्सचेंज Binance म्हणते की मोठ्या सुरक्षा भंगामुळे त्यांचे $6.3 Billion गेले. तपासकर्ते हा हल्ला उत्तर कोरियाच्या TraderTraitor हॅकिंग गटाशी जोडत आहेत. चोरीला गेलेल्या मालमत्तेपैकी सुमारे $2.7 Billion गोठवले गेल्याचे वृत्त आहे. आता अनेक वापरकर्ते विचारत आहेत की त्यांचे स्वतःचे Bitcoin जाऊ शकते का.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Binance हे जगातील सर्वात मोठ्या क्रिप्टो एक्सचेंजपैकी एक आहे, आणि उत्तर कोरियाशी संबंधित सरकार-समर्थित हॅकर्सनी अलीकडच्या वर्षांत अब्जावधी डॉलरची क्रिप्टो चोरली आहे. चोरीचा पैसा गोठवणे हा एक्सचेंज वापरकर्त्यांचे नुकसान मर्यादित करण्याचा एक मार्ग आहे.
CBI ने Chandra Proteco आणि तिच्या संचालकांवर बँक फसवणुकीच्या कथित प्रकरणात गुन्हा नोंदवला आहे. एजन्सीच्या म्हणण्यानुसार कंपनीने पद्धतशीर आर्थिक फेरफार केले, ज्यात एका कन्सोर्टियमबाहेरील बँकांमध्ये लपवलेली खाती चालवणे आणि संबंधित संस्थांमार्फत क्रेडिट पत्रे इकडून तिकडे वळवणे यांचा समावेश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: CBI कडे गुन्हा नोंदवला गेला म्हणजे एजन्सीने प्रकरण दाखल करून तपास सुरू करू शकते, याचा अर्थ कोणी दोषी ठरले आहे असा नाही. क्रेडिट पत्रे म्हणजे व्यापारात वापरली जाणारी बँक हमी, आणि कन्सोर्टियम बँका मोठ्या कर्जदारांसाठी एकत्र कर्ज देतात, त्यामुळे त्यांना बाजूला टाकल्यास जोखीम लपू शकते.
Google's stock hit a six-month low after the company said its AI search summaries were hurting its advertising revenue. Investors reacted strongly, and the company's value fell by $500bn. The move shows how worried markets have become about AI changing the way people search online.
पार्श्वभूमी
Context: Google earns most of its money from ads shown next to search results. When AI summaries answer questions on the results page, users may click fewer links, which can reduce ad income for Google and the websites it sends traffic to.
अनिवासी भारतीय (NRI) भारतात विक्रमी संख्येने स्थावर मालमत्ता खरेदी करत आहेत, आणि त्यात काही शहरे आघाडीवर आहेत. बातमी सांगते की या खरेदीदारांची बदलती पसंती भारतात मालमत्तेच्या मालकीकडे कुटुंबे कशी पाहतात त्यातील बदल दाखवते. हा एखाद्या एकट्या व्यवहारापेक्षा किंवा धोरणापेक्षा खरेदीच्या सवयींमधील बदल आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NRI म्हणजे नोकरी किंवा शिक्षणासाठी परदेशात राहणारे भारतीय, जे भारतीय नागरिकत्व किंवा मायदेशाशी असलेले नाते टिकवून ठेवतात. त्यांपैकी अनेक जण गुंतवणूक किंवा भविष्यातील परताव्यासाठी भारतात घरे खरेदी करतात. त्यांच्या खरेदीच्या पद्धती अनेकदा भारतीय शहरांमधील मागणी ठरवतात.
सरकारी रुग्णालयांमध्ये MRI स्कॅनिंग सेवा कोणत्याही खंडाशिवाय सुरू राहाव्यात यासाठी तेलंगणा सार्वजनिक-खासगी भागीदारी मॉडेलची योजना आखत आहे. आरोग्यमंत्री C. Damodara Raja Narasimha यांनी सांगितले की, या रुग्णालयांतील डॉक्टरांनी पाठवलेल्या रुग्णांसाठी स्कॅन मोफत राहील. ज्या रुग्णांना या स्कॅनची गरज आहे, त्यांना सातत्याने सेवा मिळावी, हे उद्दिष्ट आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: MRI मशीन शरीराचे तपशीलवार स्कॅन देते, पण ते विकत घेणे आणि त्याची देखभाल करणे X-ray पेक्षा खूप महाग असते, म्हणून काही राज्य रुग्णालये खासगी ऑपरेटरची मदत घेतात. अशा सेवा सुरू ठेवण्यासाठी राज्ये सार्वजनिक-खासगी भागीदारी हा सामान्य मार्ग वापरतात.
संयुक्त राष्ट्रांच्या निसर्ग परिषदेत सहभागी देशांनी निसर्ग संवर्धनाची उद्दिष्टे पुन्हा रुळावर आणण्यास सहमती दर्शवली. २०३० च्या लक्ष्यांनुसार पृथ्वीवरील ३०% जमीन आणि महासागरांचे संरक्षण, प्रदूषण व आक्रमक प्रजाती कमी करणे, आणि संवर्धनासाठी निधी उभारणे यांचा समावेश आहे. मात्र ही प्रगती पुरेशी नसल्याचा इशारा संयुक्त राष्ट्रांनी दिला.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: २०३० ची ही उद्दिष्टे २०२२ मधील कुनमिंग-माँट्रियल जागतिक जैवविविधता करारातून आली आहेत. या करारात २०३० पर्यंत जमीन आणि महासागरांपैकी ३०% चे संरक्षण करण्याचे लक्ष्य ठेवले होते, ज्याला अनेकदा 30 by 30 म्हटले जाते. बहुतेक देश अजून यात मागे आहेत.
केरळमचे आरोग्यमंत्री Muraleedharan म्हणतात की विधानसभेतील त्यांचे विधान आरोग्य विभागाच्या अधिकाऱ्यांच्या अहवालांवर आधारित होते. निपाह रुग्णांना मुदत संपलेले Remdesivir दिले गेल्याचे सांगितले जाते. तज्ज्ञ समिती याबाबत अहवाल सादर करेल, त्यानंतरच कारवाई होईल. तोपर्यंत ते यावर अधिक भाष्य करणार नाहीत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: निपाह हा दुर्मिळ पण गंभीर विषाणू आहे, जो प्राण्यांपासून माणसांमध्ये पसरू शकतो आणि यापूर्वी केरळमध्ये उद्रेक झाले आहेत. वाद मुदत संपलेले औषध दिले गेले का यावर आहे, त्यामुळे तज्ज्ञ समितीचे निष्कर्ष पुढील निर्णय ठरवतील.
काउंटरवर रेल्वे तिकीट खरेदी करणारे प्रवासी 45 पैसे अतिरिक्त भरून 10 लाख रुपयांचे विमा संरक्षण घेऊ शकतात. पैसे भरण्यापूर्वी, तिकीट बुक करतानाच प्रवाशांनी विमा पर्याय आणि त्याच्या लागू अटी तपासाव्यात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतीय रेल्वे तिकीट बुक करताना ऐच्छिक अतिरिक्त सुविधा म्हणून प्रवास विमा देते, त्यामुळे ते आपोआप मिळत नाही. अशा अतिरिक्त सुविधा सहसा स्वतःच्या अटींसह विकल्या जातात, म्हणून त्यात काय समाविष्ट आहे ते वाचणे उपयुक्त ठरते.
अरुणाचल प्रदेशातील एका धरण प्रकल्पाविरोधातील आंदोलन वाढत आहे. ते आता राज्याच्या राजधानीपर्यंत पोहोचले आहे, आणि पोलिस चार आंदोलकांच्या घरांची झडती घेऊ पाहत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अरुणाचल प्रदेश हे ईशान्य भारतातील राज्य असून तिथे अनेक जलविद्युत प्रकल्पांचे नियोजन आहे. जमीन, जंगले आणि नद्यांबद्दलच्या चिंतेमुळे स्थानिक गट अशा धरणांना अनेकदा विरोध करतात, आणि सरकार सामान्यतः वीजेची गरज आणि या चिंता यांचा समतोल साधते.
मथळ्यानुसार भारतात कांद्याचे दर 108 टक्क्यांनी वाढले आहेत. देशाची एकूण महागाई वाढण्यामागे खरे कारण काय आहे, असा प्रश्न यात विचारला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कांदा अनेक भारतीय स्वयंपाकघरांतील मुख्य घटक आहे, त्यामुळे त्याच्या दरातील चढ-उतार घरगुती बजेटवर लगेच दिसतात. महागाई म्हणजे कालांतराने वस्तूंच्या किमती सर्वसाधारणपणे वाढणे, आणि कांद्यासारख्या अन्नपदार्थांचा मासिक आकडेवारीत मोठा वाटा असतो.
कोल्लम-कोट्टयम MEMU ट्रेन आता एर्नाकुलमपर्यंत धावणार आहे. या बदलामुळे वेणाड एक्सप्रेसवरील गर्दी कमी होण्याची अपेक्षा आहे, विशेषतः संध्याकाळच्या वेळी. कोल्लम आणि कोट्टयममार्गे एर्नाकुलमला प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांना यामुळे आणखी एक पर्याय मिळेल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: MEMU गाड्या म्हणजे कमी अंतराच्या इलेक्ट्रिक मल्टिपल-युनिट सेवा असून त्या वारंवार थांबतात आणि दररोज प्रवास करणाऱ्यांना सेवा देतात. वेणाड एक्सप्रेस ही केरळच्या किनारी मार्गावरील दीर्घकाळ धावणारी गाडी आहे.
सर्वोच्च न्यायालयाने म्हटले आहे की बिघडलेल्या नात्यांमध्ये बलात्कार कायद्याचा हत्यार म्हणून वापर होऊ नये. या टिप्पणीतून वैयक्तिक वादांमध्ये हा कायदा लागू होत असल्याची चिंता दिसून येते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतातील बलात्कार कायदा भारतीय न्याय संहितेत आहे, जी 2024 मध्ये भारतीय दंड संहितेची जागा घेतली. नातेसंबंध तुटल्यानंतर संमती कशी दाखवली गेली हे ठरवण्याची जबाबदारी अनेकदा न्यायालयांवर येते, आणि याचा तक्रारदार व आरोपी दोघांवर परिणाम होतो.
Revised prices for some medicines will come into effect from November 9, as drug price cuts are announced. The story looks at India's cancer burden compared with other Asian countries. It helps readers see how the cost of treatment fits into the wider health picture.
पार्श्वभूमी
Context: The National Pharmaceutical Pricing Authority sets ceiling prices for many essential medicines, so revisions directly affect what patients pay. Cancer is a major health concern in India, and cheaper treatment can matter greatly for families who pay out of pocket.
जम्मू आणि काश्मीर उच्च न्यायालयाने केंद्रशासित प्रदेशात 2010 च्या कायद्यानुसार लावलेले पाणी वापर शुल्क कायदेशीर अधिकारांच्या बाहेरचे असल्याचे जाहीर केले. J&K Water Resources (Regulation and Management) Act अंतर्गत हे शुल्क लावले गेले होते, ज्याचा उद्देश राज्यात वीज निर्मिती करणाऱ्या कंपन्यांकडून महसूल मिळवणे हा होता. एका वेगळ्या अहवालानुसार, न्यायालयाने जलविद्युत प्रकल्पांवरील पाणी कर देखील रद्द केला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जलविद्युत प्रकल्प नदीच्या पाण्याचा वापर करून वीज निर्मिती करतात, आणि राज्ये अनेकदा या पाण्यासाठी महसूल म्हणून शुल्क आकारतात. अशा न्यायालयीन निर्णयांमुळे असे प्रकल्pk किती पैसे देतात आणि सरकारे नैसर्गिक संसाधनांमधून पैसे कसे मिळवतात, यावर परिणाम होऊ शकतो.
सायबर फसवणुकीसाठी e-SIM कनेक्शनचा वापर करणारे एक रॅकेट पोलिसांनी उघडकीस आणले आहे. ही टोळी बनावट आरोग्य शिबिरे आणि चोरलेल्या ओळखींशी जोडलेली होती. तपासादरम्यान तीन मोबाइल फोन जप्त करण्यात आले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: e-SIM हे भौतिक सिमकार्डशिवाय दूरस्थपणे सक्रिय करता येणारे डिजिटल सिम आहे. दुसऱ्या व्यक्तीच्या ओळखीचा वापर करून ते सुरू करता येत असल्याने फसवणूक करणाऱ्यांना ते सोयीचे वाटते, आणि त्यामुळे फसवणुकीचा माग काढणे कठीण होते.
गुजरातमधील एका न्यायालयाने गोहत्येप्रकरणी तीन जणांना जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली. गायीचे महत्त्व समजावून सांगताना न्यायालयाने मनुस्मृतीचा संदर्भ दिला. ही शिक्षा 2017 मध्ये गुजरात पशुसंरक्षण कायद्यात झालेल्या बदलानंतर सुनावण्यात आली, ज्यामुळे गोहत्येसाठी जन्मठेपेची तरतूद करणारे गुजरात हे पहिले राज्य ठरले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: गुजरातमधील पशुसंरक्षण कायदा 1954 पासून राज्यातील पशुहत्येचे नियमन करत आहे, आणि 2017 च्या सुधारणेने शिक्षा मोठ्या प्रमाणात वाढवली. गोहत्या हा भारतात संवेदनशील विषय असून अनेक राज्यांचे स्वतःचे कायदे आहेत.
केरळ क्राइम ब्रांचने राज्य लोकसेवा आयोगाच्या अध्यक्षांसह सदस्यांची नावे असलेली FIR दाखल केली आहे. यात गुन्हेगारी विश्वासभंग, भ्रष्टाचार आणि पक्षपात हे आरोप आहेत. फिशरीज एक्स्टेंशन ऑफिसरच्या निवड यादीत बदल करून CPI(M) शी संबंधित उमेदवारांना फायदा दिल्याचा आरोप आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: केरळ लोकसेवा आयोग राज्य सरकारच्या नोकऱ्यांसाठी स्पर्धा परीक्षांद्वारे भरती करतो, त्यामुळे त्यांच्या निवड यादीवरून कोणाला नोकरी मिळते हे ठरते. FIR ही पोलिसांची पहिली कारवाई असते आणि आरोप न्यायालयात सिद्ध करावे लागतात.
आसाममध्ये एका बसमध्ये चालक आणि प्रवाशांच्या मदतीने एका महिलेची प्रसूती झाली. रुग्णवाहिका घटनास्थळी पोहोचण्यापूर्वीच बाळाचा जन्म झाला. मदत येण्याआधी सामान्य प्रवासी आपत्कालीन परिस्थितीत कसे पुढे येऊ शकतात, हे या घटनेतून दिसून येते.
पार्श्वभूमी
भारतातील ग्रामीण भागात, विशेषतः लांब किंवा कमी जोडलेल्या रस्त्यांवर, रुग्णवाहिका पोहोचण्यास बराच वेळ लागू शकतो. आसाम हे ईशान्य भारतातील राज्य आहे, आणि अशा घटना अशा भागांत मदत किती दूर असू शकते हे अधोरेखित करतात.
उत्तर प्रदेशच्या दहशतवादविरोधी पथकाने (ATS) एका लष्करी अधिकाऱ्याची आणि एका पोलीस अधिकाऱ्याची हत्या करण्याचा पाकिस्तानशी संबंधित कट थांबवल्याचे सांगितले आहे. या कटाच्या संदर्भात तिघांना अटक करण्यात आली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ATS हे उत्तर प्रदेशातील दहशतवादाशी संबंधित प्रकरणे हाताळणारे राज्य पोलिसांचे पथक आहे. अशा कटांचा सुरक्षा यंत्रणा अनेकदा भारत-पाकिस्तान सीमेपलीकडे मागोवा घेतात, आणि अशा धमक्यांनंतर अधिकाऱ्यांना सहसा अतिरिक्त संरक्षण दिले जाते.
HMD ने Nokia 2360 Flip हा फीचर फोन विद्यार्थी आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी लाँच केला आहे. यात Family Assist सुविधा आहे, जी एका अॅपद्वारे दूरवरून व्यवस्थापन करू देते. आपत्कालीन सूचना पाठवण्यासाठी यात खास SOS बटण आहे. या फोनमध्ये पालक नियंत्रणे आणि कॉल व SMS वर मर्यादा ठेवण्याची सोयही आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: फीचर फोन हे प्रामुख्याने कॉल आणि संदेशांसाठी बनवलेले साधे फोन असतात, अॅप्ससाठी नाही. HMD परवान्याअंतर्गत Nokia ब्रँडचे फोन बनवते, आणि सुरक्षितता व सोप्या वापरासाठी अनेक खरेदीदार अजूनही साधे फोन पसंत करतात.
ग्रेटर नोएडामधील एका इमारतीच्या 23 व्या मजल्यावरून फुले तोडताना एक व्यक्ती आणि त्यांचा मुलगा खाली पडले, आणि दोघांचाही मृत्यू झाला. ही घटना बिसराख पोलीस ठाण्याच्या हद्दीत घडली आणि निवासी सोसायटीत भीतीचे वातावरण निर्माण झाले. या दुर्घटनेमुळे सोसायटीतील रहिवासी हादरून गेले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ग्रेटर नोएडा दिल्लीजवळचे वेगाने वाढणारे शहर आहे, जिथे अनेक उंच गृहनिर्माण सोसायट्या आहेत. अशा शहरांमध्ये बाल्कनी आणि उंच मजल्यांची सुरक्षितता ही सामान्य चिंता असते, आणि अशा घटनांमुळे सुरक्षेबाबत प्रश्न उपस्थित होतात.
स्पेनमधील ट्रेन अपघातात लोकांचा मृत्यू झाला असून त्यात एक तरुण खेळाडू आणि एक माजी मंत्री यांचा समावेश आहे. काही मृतांची नावे आता सार्वजनिक झाली आहेत. देशभरात दुःख आणि संताप पसरत आहे. कंट्रोल सेंटर आणि ट्रेन चालकांमधील लीक झालेल्या ऑडिओवरून असे दिसते की रुळावर एक ट्रेन बंद पडली असतानाही दुसऱ्या ट्रेनला पुढे जाण्याची परवानगी दिली गेली होती.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: स्पेनमध्ये Renfe आणि Adif या सरकारी कंपन्या चालवत असलेले मोठे हाय-स्पीड आणि प्रादेशिक रेल्वे जाळे आहे. अशा गंभीर अपघातांनंतर सहसा सिग्नल यंत्रणा आणि नियंत्रण प्रक्रियांची बारकाईने तपासणी होते.
कोडुंगैयूर इन्सिनरेटरच्या योजनांकडे त्यांच्या हवामानावरील खर्चामुळे पुन्हा लक्ष वेधले जात आहे. एका ताज्या अभ्यासाने अशा प्रकल्पांमध्ये तयार होणाऱ्या विजेच्या कार्बन तीव्रतेवर शंका उपस्थित केली आहे. कार्बन तीव्रता म्हणजे प्रत्येक युनिट वीज तयार करताना किती कार्बन डायऑक्साइड बाहेर पडतो, याचे मोजमाप.
पार्श्वभूमी
कोडुंगैयूर हे चेन्नईच्या उत्तर भागातील एक परिसर आहे, जिथे शहरातील कचऱ्यावर प्रक्रिया केली जाते. भारतीय शहरांमध्ये कचऱ्यापासून ऊर्जा निर्मिती करणारे इन्सिनरेटर हा चर्चेत असलेला पर्याय आहे, कारण ते कचरा कमी करतात पण त्यातून उत्सर्जन होऊ शकते.
सरकारने ESIC अंतर्गत New Amnesty Scheme 2025 ची मुदत तीन महिन्यांनी वाढवून December 31 पर्यंत केली आहे. कर्मचारी राज्य विमा कायद्यातील (Employees' State Insurance Act) वादांवर एकदाच तोडगा काढण्याचा हा मार्ग आहे. March 31, 2025 पर्यंत दाखल झालेली न्यायालयीन प्रकरणे यासाठी पात्र आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ESIC कायद्यानुसार पात्र कामगारांना आरोग्य आणि रोख लाभ मिळतात, आणि या वादांमध्ये अनेकदा नियोक्तेही सहभागी असतात. अशा अभय योजना जुनी न्यायालयीन प्रलंबित प्रकरणे दीर्घ खटल्याशिवाय निकाली काढण्यासाठी असतात.
UK Prime Minister Andy Burnham says he is open to a formal apology for slavery. He has ruled out reparations, saying British people cannot be made to pay for past wrongs. The position was reported by Reuters, and The Guardian has also written on the country's complicated history.
पार्श्वभूमी
Context: Britain abolished slavery in its colonies in 1833, and debates over apologies and reparations for it have continued for years in Britain and other former colonial powers.
वाणिज्य मंत्री पीयूष गोयल म्हणाले की भारताच्या मुक्त व्यापार करारांमुळे (FTAs) निर्यातदारांना अशा बाजारपेठांमध्ये प्राधान्याने प्रवेश मिळण्याची अपेक्षा आहे, ज्यांचा एकत्रित GDP 85 ट्रिलियन डॉलर आहे. हे जागतिक अर्थव्यवस्थेच्या 76% इतके आहे. त्यांनी व्यवसायांना परदेशात विस्तार करण्याचे आणि उत्पादनाची गुणवत्ता सुधारण्याचे आवाहन केले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: FTA म्हणजे देशांमधील असे करार जे शुल्क आणि व्यापारातील अडथळे कमी करतात, आणि भारताने अलीकडच्या वर्षांत अनेक करार केले आहेत. निर्यातदार म्हणजे परदेशात माल विकणारे व्यवसाय, त्यामुळे या करारांचा त्यांच्या खर्चावर आणि खरेदीदारांवर परिणाम होतो.
अशी वाहने परवानगीने चालवली गेली तर 100% इथेनॉलवर चालणाऱ्या वाहनांसाठी इंधन पुरवठा कसा करणार, असा प्रश्न सर्वोच्च न्यायालयाने सरकारला विचारला आहे. खंडपीठाने शेतकऱ्यांना सक्षम करणे गरजेचे असल्याचे आणि या मुद्द्याकडे पर्यावरणाच्या दृष्टीनेही पाहिले पाहिजे, असे नमूद केले. या मुद्द्यांवर न्यायालयाने सरकारकडून उत्तरे मागितली आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: इथेनॉल हे प्रामुख्याने ऊस आणि मका यांसारख्या पिकांपासून बनवलेले अल्कोहोल आहे, आणि भारत ते आधीच पेट्रोलमध्ये मिसळतो. पूर्णपणे इथेनॉलवर चालणाऱ्या वाहनांकडे वळायचे असेल तर त्यासाठी खूप मोठी आणि स्थिर इंधन पुरवठा साखळी लागेल.
केरळमधील विझिंजम बंदरात पहिला आयात कंटेनर पोहोचला आहे. विझिंजम हे भारताच्या दक्षिण-पश्चिम किनाऱ्यावर असलेले समुद्री बंदर आहे, जे राज्याची राजधानी तिरुवनंतपुरमजवळ आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: विझिंजम हे केरळमधील खोल समुद्रातील बंदर असून ते सरकारी आणि खाजगी भागीदारीतून उभारले गेले आहे. मोठी कंटेनर जहाजे अनेकदा परदेशी बंदरांवर थांबतात, ती इथे येऊ शकावीत हा यामागचा उद्देश आहे. इथे पहिला माल आल्यामुळे बंदर बांधकामातून व्यावसायिक वापराकडे वळत असल्याचे दिसते.
Pope Leo XIV व्हॅटिकन सिटीचे सार्वभौम प्रमुख असून ते अमेरिकेचे नागरिकही आहेत, त्यामुळे मतदानाबाबत प्रश्न निर्माण झाला आहे. The Hindu च्या स्पष्टीकरणात विचारले आहे की पोप झाल्यावर अमेरिकन नागरिकत्व सोडावे लागते का. तसेच परदेशी राष्ट्रप्रमुख अमेरिकेच्या निवडणुकीत मतदानाचा हक्क कायम ठेवू शकतात का, हेही विचारले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Pope Leo XIV यांचा जन्म युनायटेड स्टेट्समध्ये झाला, तर पोप रोममधील व्हॅटिकन सिटी या लहान स्वतंत्र देशाचे नेतृत्व करतात. धार्मिक नेता आणि मतदान करणारा नागरिक अशी सांगड दुर्मिळ आहे, त्यामुळे अमेरिकेच्या निवडणुकांपूर्वी हा प्रश्न लक्ष वेधून घेत आहे.
ओमर अब्दुल्ला यांच्या मंत्रिमंडळावर नॅशनल कॉन्फरन्स पक्षाच्या आतूनच टीका होत आहे. श्रीनगरचे खासदार रुहुल्ला मेहदी यांनी राजीनामा देणार असल्याचे जाहीर केले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ओमर अब्दुल्ला हे नॅशनल कॉन्फरन्सचे नेतृत्व करतात आणि जम्मू आणि काश्मीर सरकारचे प्रमुख आहेत. सत्ताधारी पक्षातील अंतर्गत वाद मतदारांना सरकार किती स्थिर आणि प्रभावी वाटते यावर परिणाम करू शकतात.
शनिवारी जर्मनीतील ३४ शहरांमधील निदर्शनांमध्ये १,६०,००० हून अधिक लोक सहभागी होतील, असा आयोजकांचा अंदाज आहे. Gen Z regelt नावाची ही चळवळ वाढता राहणीमान खर्च आणि शिक्षणाच्या दर्जावर लक्ष केंद्रित करते. या रॅली मोठ्या असतील, असा प्रशासनाचा अंदाज आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Gen Z म्हणजे साधारण १९९० च्या उत्तरार्धापासून २०१० च्या सुरुवातीपर्यंत जन्मलेले लोक, जे आता नोकरी आणि शिक्षणात प्रवेश करत आहेत. ही निदर्शने राहणीमानाच्या खर्चावरून युरोपभर पसरलेल्या तरुणांच्या व्यापक आंदोलनाचा भाग आहेत.
ऑक्टोबर महिन्यात मुंबईची हवा असामान्यपणे खराब राहिली, कारण तिचा सरासरी एअर क्वालिटी इंडेक्स झपाट्याने वाढला. आकडेवारीत PM2.5 कणांचे उच्च प्रमाण दिसते, जे आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकतात. हा कल सुरू असलेल्या El Niño परिणामाशी जोडला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: PM2.5 हे मानवी केसापेक्षाही बारीक कण असतात जे फुप्फुसांपर्यंत जाऊ शकतात. ते बहुतेक वाहने, बांधकामाची धूळ आणि जाळण्यामुळे तयार होतात. El Niño म्हणजे पॅसिफिक महासागर गरम होणे, ज्यामुळे भारतासह जगभरातील हवामानाचे स्वरूप बदलते.
सर्वोच्च न्यायालयाने म्हटले आहे की फटाक्यांवरील बंदीचे आदेश दिले, पण त्यांची अंमलबजावणी केली नाही तर ते देण्यात काहीच अर्थ नाही. या टिप्पणीमुळे बंदी प्रत्यक्षात पाळली जाते का, यावर लक्ष केंद्रित झाले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात फटाक्यांवरील बंदी सामान्यतः वायू प्रदूषण आणि आवाज कमी करण्यासाठी असते, विशेषतः Diwali सारख्या सणांच्या काळात. आदेश आणि प्रत्यक्ष अंमलबजावणी यात अनेकदा अंतर राहिले आहे, म्हणूनच न्यायालये कृतीसाठी आग्रह धरत आहेत.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी गुजरातमधील एकता नगर येथे 400 कोटी रुपयांहून अधिक किमतीच्या विकास प्रकल्पांची पायाभरणी आणि उद्घाटन केले. या प्रकल्पांमध्ये सांडपाणी आणि पाणी प्रक्रिया केंद्राचा समावेश आहे. पायाभूत सुविधा सुधारणे आणि पर्यटनाला चालना देणे हा त्यांचा उद्देश आहे. राष्ट्रीय एकता दिनाच्या कार्यक्रमांचा भाग म्हणून हे काम सुरू करण्यात आले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: एकता नगर हे केवडिया येथील स्टॅच्यू ऑफ युनिटीजवळ आहे, जे दरवर्षी मोठ्या संख्येने पर्यटकांना आकर्षित करते. 31 ऑक्टोबर रोजी साजरा होणारा राष्ट्रीय एकता दिवस सरदार वल्लभभाई पटेल यांची जयंती दर्शवतो.
Noel Tata यांनी Tata Sons च्या बोर्डाला Shapoorji Pallonji Group ने भांडवल कपातीच्या मार्गाने दिलेल्या Rs 25,000-crore निधी प्रस्तावाचा आढावा घ्यायला सांगितले आहे. Tata Trusts च्या पुनर्रचना योजनेचाही, जी होल्डिंग कंपनी बाजारात सूचीबद्ध न ठेवण्याच्या उद्देशाने आहे, स्वतंत्रपणे आढावा घ्यावा अशी त्यांची इच्छा आहे. दोन्ही प्रस्ताव चर्चेसाठी नियोजित आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Tata Sons ही Tata Group ची होल्डिंग कंपनी असून तिचे शेअर शेअर बाजारात सूचीबद्ध नाहीत. Shapoorji Pallonji Group आणि Tata Trusts हे दोन्ही मोठे भागधारक असल्याने येथील निर्णय समूहावर कोणाचे नियंत्रण असेल हे ठरवतील.
आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री चंद्रबाबू नायडू यांनी दाखवलेल्या तत्परतेमुळे चक्रीवादळामुळे होणारे नुकसान मर्यादित राहिल्याचे एका अहवालात म्हटले आहे. चोवीस तास देखरेख, प्रत्यक्ष पाहणी आणि वेगवान मदतकार्यामुळे नुकसान आटोक्यात आणण्यात आणि आवश्यक सेवा पुन्हा सुरू करण्यात मदत होत आहे. पुनर्बांधणीसाठी राज्याने केंद्र सरकारकडे मदत मागितली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: आंध्र प्रदेश बंगालच्या उपसागराच्या किनाऱ्यावर वसलेले आहे, जिथे शरद ऋतूत अनेकदा चक्रीवादळे तयार होतात. मोठ्या वादळानंतर राज्ये आधी नुकसानीचे मूल्यांकन करतात आणि मग पुनर्बांधणीसाठी केंद्राकडे अतिरिक्त निधी मागतात, त्यामुळे ही मागणी ही नेहमीची पायरी आहे.
ओडिशात चक्रीवादळानंतर आलेल्या पुरामुळे सुमारे 50,000 लोक प्रभावित झाले आहेत. ज्या लोकांना अजूनही अडकून राहावे लागले आहे, त्यांच्यापर्यंत पोहोचण्यासाठी बचाव पथके वेगाने काम करत आहेत. लोकांना लवकरात लवकर सुरक्षित ठिकाणी नेण्यावर भर दिला जात आहे. नुकसानीचे पूर्ण प्रमाण अजून स्पष्ट झालेले नाही.
पार्श्वभूमी
ओडिशा हे भारताच्या पूर्व किनाऱ्यावर वसलेले राज्य आहे, जिथे बंगालच्या उपसागरात चक्रीवादळे तयार होतात. ती अनेकदा मुसळधार पाऊस आणि सखल भागात पूर आणतात. या राज्याला यापूर्वीही मोठ्या चक्रीवादळांचा सामना करावा लागला आहे, आणि किनारी भागातील लोकांसाठी अशा घटना दरवर्षीची चिंता आहेत.
नवीन दारू धोरणाच्या विरोधात लडाखमध्ये महिलांच्या नेतृत्वाखालील आंदोलने स्थगित करण्यात आली आहेत. केंद्रशासित प्रदेश प्रशासनाने सर्व मागण्या मान्य केल्यानंतर हा निर्णय झाला, असे Sonam Wangchuk यांनी सांगितले. आंदोलकांनी धोरण पूर्णपणे मागे घेण्याची आणि लडाखला dry Union Territory म्हणून घोषित करण्याची मागणी केली होती. हे आंदोलन फक्त गेल्या आठवड्यात सुरू झाले होते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: लडाख हा हिमालयातील केंद्रशासित प्रदेश असून येथील स्थानिक गट जमीन, संस्कृती आणि स्थानिक नियमांवर अधिक अधिकार मिळावेत यासाठी अनेकदा आग्रह धरतात. Sonam Wangchuk हे लडाखमधील प्रसिद्ध शिक्षण आणि हवामान कार्यकर्ते असून त्यांनी यापूर्वी प्रदेशासाठी मोहिमांचे नेतृत्व केले आहे.
Cyclone Arnab मुळे Andhra Pradesh सचिवालयातील कर्मचाऱ्यांकडे फोन आणि बायोमेट्रिक उपकरणे चार्ज करण्यासाठी वीज नाही. NTR Bharosa पेन्शन वाटप 30 ऑक्टोबर रोजी होणार आहे, पण लाभार्थ्यांच्या अंगठ्याचे ठसे ओळखीसाठी कसे तपासायचे, याबद्दल कर्मचारी संभ्रमात आहेत. पेन्शनवर अवलंबून असलेल्या कुटुंबांवर लगेच परिणाम होऊ शकतो, त्यामुळे कोणताही विलंब त्रासदायक ठरू शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: चक्रीवादळ हे तीव्र वादळ असते, जे बराच काळ वीज बंद पाडू शकते. NTR Bharosa योजना पात्र रहिवाशांना प्रत्यक्ष बायोमेट्रिक पडताळणीनंतर सामाजिक पेन्शन देते.
कानपूरच्या घाटमपूर भागातील रहिवासी अंकित शंखवार याला 5 लाख बनावट ईमेल आयडींशी संबंधित प्रकरणात पोलिसांनी अटक केली आहे. या प्रकरणाचा पाकिस्तानशी संबंध असल्याचे सांगितले जात आहे. बनावट ईमेल खाती अनेकदा घोटाळे, फिशिंग आणि फसवणुकीसाठी वापरली जातात, ज्यामुळे सामान्य वापरकर्त्यांना धोका निर्माण होऊ शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बनावट ईमेल खाती फिशिंग संदेश पाठवण्यासाठी किंवा फसव्या खात्या उघडण्यासाठी अनेकदा वापरली जातात, आणि सीमापार संबंध असल्यास अशी प्रकरणे शोधणे कठीण होते. अनपेक्षित संदेश ज्यात पैसे किंवा वैयक्तिक माहिती मागितली जाते, त्याबाबत वापरकर्त्यांनी सावध राहावे.
Keralam विधानसभेने SARAL विधेयक मंजूर केले, ज्याचा उद्देश औद्योगिक प्रकल्पांसाठी परवाने आणि परवानग्या जलद देणे आहे. विरोधी पक्ष LDF आणि अपक्ष आमदार G. Sudhakaran यांनी आक्षेप घेतला, कारण या विधेयकामुळे भातशेती, पाणथळ जमीन आणि वनजमिनीचे नुकसान होऊ शकते, असे त्यांचे म्हणणे आहे. UDF ने Sudhakaran यांच्या चिंतांना पाठिंबा दिला असून, या विधेयकावरील वाद सर्व पक्षांमध्ये सुरू आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Kerala मधील भातशेती आणि पाणथळ जमिनी संरक्षित आहेत, कारण त्या शेतीला आधार देतात आणि पुरावर नियंत्रण ठेवण्यास मदत करतात. जलद परवाना देणाऱ्या कायद्यांवर अनेकदा उद्योगांसाठी लवकर मंजुरी आणि पर्यावरण संरक्षण यांच्यात वाद होतो.
मंत्री KBG यांच्या मते, बंगळुरूला पाणी, रस्ते आणि सांडपाणी व्यवस्थेचा समावेश असलेला दीर्घकालीन मास्टर प्लॅन हवा. त्यांना एकसमान धोरणही हवे आहे, ज्यानुसार रस्ते खोदणाऱ्या यंत्रणांनी ते ठरलेल्या मानकांनुसार पुन्हा दुरुस्त करणे बंधनकारक असेल, खर्च वसूल केला जाईल आणि नियम मोडल्यास दंड आकारला जाईल.
पार्श्वभूमी
बंगळुरूमध्ये वारंवार रस्ते खोदले जाणे, पाणी साचणे आणि पाण्याचा ताण अशा समस्या दीर्घकाळ आहेत, अंशतः कारण वेगवेगळ्या सेवा अनेक यंत्रणा हाताळतात. एकच दीर्घकालीन योजना या सेवांमध्ये समन्वय साधण्याचा उद्देश ठेवते, एकेक समस्या वेगळी सोडवण्याऐवजी.
नुकत्याच झालेल्या निवडणुकीनंतर नेतान्याहू यांच्या गटाने इस्रायलच्या संसदेतील बहुमत गमावले आहे. इस्रायलमध्ये पुढे कठीण वाटाघाटी होणार आहेत. निकालांचे अजून प्रमाणीकरण करावे लागेल आणि पुढील बुधवार, 4 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत ते राष्ट्राध्यक्षांकडे सादर करावे लागतील.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: इस्रायलच्या संसदेला नेसेट म्हणतात आणि तिच्यात 120 जागा आहेत. सरकारकडे बहुमत राखण्यासाठी किमान 61 जागा लागतात. बेंजामिन नेतान्याहू गेली जवळपास दोन दशके इस्रायलचे नेतृत्व करत आहेत, त्यामुळे ही निवडणूक त्यांच्या नेतृत्वासाठी मोठी परीक्षा आहे.
चक्रीवादळ अर्नब मुळे आलेल्या पुरामुळे आंध्र प्रदेशातील इचचापुरम येथे सुमारे 10,000 लोक मदत छावण्यांमध्ये राहत आहेत. राष्ट्रीय महामार्ग 16 अजूनही पाण्याखाली आहे. प्राथमिक अंदाजानुसार श्रीकाकुलम जिल्ह्यात 21,519 हेक्टरवरील पिकांचे नुकसान झाले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: चक्रीवादळे ही उष्ण समुद्रावर तयार होणारी वादळे असतात, जी मुसळधार पाऊस आणि जोरदार वारे आणतात; अनेकदा ती आंध्र प्रदेश आणि ओडिशाच्या किनारी जिल्ह्यांना पुराचा फटका देतात. मदत छावण्या अशा कुटुंबांना आसरा देतात ज्यांची घरे राहण्यास असुरक्षित आहेत, आणि पिकांच्या नुकसानीमुळे शेतकऱ्यांचे हंगामातील उत्पन्न घटते.
या अहवालानुसार दुधाच्या दरवाढीमुळे दूध उत्पादक शेतकऱ्यांना दिलासा मिळत आहे. उत्पन्नासाठी दूध विकणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी हा बदल सर्वात महत्त्वाचा आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतातील दूध उत्पादक शेतकरी अनेकदा सहकारी संस्था किंवा खासगी डेअरींना दूध विकतात, त्यामुळे त्यांना मिळणारा दर त्यांच्या मासिक उत्पन्नावर थेट परिणाम करतो. शेतातील दरातील बदलांचा दुकानांमध्ये ग्राहकांनी दिलेल्या किमतीवरही परिणाम होऊ शकतो.
केरळमधील कोट्टायम बंदर आणि विझिंजम यांना जोडण्यासाठी एक अंतर्गत जलमार्ग प्रस्तावित आहे. १८० किलोमीटरचा हा मार्ग पार करायला १२ ते १४ तास लागण्याची अपेक्षा आहे. या मार्गात १७ पूल असून सुमारे २ मीटर खोली राखली जाणार आहे. इतक्या खोलीमुळे कंटेनर बार्ज या मार्गाचा वापर करू शकतील.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: केरळमधील बॅकवॉटर्स म्हणजे कालवे आणि तलावांचे जाळे आहे. गर्दीच्या रस्त्यां आणि रेल्वेवरील मालवाहतूक कमी करण्यासाठी भारत अंतर्गत जलमार्गांना चालना देत आहे. विझिंजम हे तिरुवनंतपुरमजवळील एक मोठे समुद्री बंदर आहे.
सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती भुयान मेघालयातील University of Science and Technology येथे बोलले. वैज्ञानिक दृष्टिकोन फक्त प्रयोगशाळांपुरता मर्यादित न राहता तरुण आणि विद्यार्थ्यांच्या विचारशैलीतही तर्कशुद्धपणे रुजला पाहिजे, असे ते म्हणाले. तसेच प्रस्तावनेतील 'we' या भावनेकडे जाण्यासाठी लोकांनी 'आम्ही आणि ते' अशी मानसिकता सोडावी, असे आवाहन त्यांनी केले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: प्रस्तावना ही भारतीय संविधानाची सुरुवातीची घोषणा असून ती 'We, the people of India' या शब्दांनी सुरू होते. वैज्ञानिक दृष्टिकोन हे असे मूल्य आहे जे संविधान नागरिकांनी विकसित करावे अशी अपेक्षा करते, म्हणजे कोणताही दावा डोळे झाकून न स्वीकारता पुराव्यांनिशी तपासणे.
जागतिक पुरवठ्यातील अडथळ्यांमुळे अमेरिकेच्या तेल कंपन्या रिफायनरीची क्षमता वाढवत असून बंद पडलेले प्लांट पुन्हा सुरू करत आहेत. ExxonMobil आणि Chevron ने विक्रमी नफा जाहीर केला, जो वाढलेल्या commodity किमती आणि मजबूत refinery margins यांच्याशी जोडला गेला आहे. सुरू असलेल्या संघर्षांमुळे पुरवठ्यावरही मोठा फटका बसला आहे.
पार्श्वभूमी
रिफायनरी कच्च्या तेलापासून पेट्रोल आणि डिझेलसारखे इंधन तयार करतात, त्यामुळे त्यांच्या उत्पादनाचा परिणाम ग्राहकांच्या पंपावरील खर्चावर होतो. मोठ्या तेल उत्पादक भागांत संघर्षामुळे पुरवठा विस्कळीत झाला की जागतिक तेलाचे दर वाढतात, आणि तेल आयात करणारा मोठा देश असल्यामुळे भारत हे ट्रेंड बारकाईने पाहतो.
जम्मू-काश्मीरमधील सतरा नॅशनल कॉन्फरन्सच्या आमदारांनी पक्षाला अंतर्गत प्रश्न सोडवण्यासाठी 15 दिवसांचा अल्टिमेटम दिला. त्यांच्या मते पक्षात 'कोटेरी कल्चर' वाढले असून इतर काही मुद्देही आहेत. ओमर अब्दुल्ला यांनी मंत्रिमंडळाचा विस्तार केल्यानंतर तीन दिवसांनी त्यांनी श्रीनगरमध्ये चार तास बैठक घेतली. अनेक नेते पद न मिळाल्यामुळे नाराज आहेत.
पार्श्वभूमी
नॅशनल कॉन्फरन्सचे नेतृत्व ओमर अब्दुल्ला करतात, जे 2024 च्या विधानसभा निवडणुकीनंतर जम्मू-काश्मीरचे मुख्यमंत्री झाले. मंत्रिपदांवरून अनेकदा पक्षात मतभेद होतात, आणि अंतर्गत फूट सरकार कसे टिकते यावर परिणाम करू शकते.
2026 च्या तिसऱ्या तिमाहीत सिंगापूरमध्ये 4,800 जणांची नोकरीवरून कपात झाली, जी 2020 च्या शेवटी नंतरची सर्वोच्च पातळी आहे. कंपन्यांच्या पुनर्रचनेमुळे ही कपात मुख्यत्वे झाली. तरीही याच तिमाहीत एकूण रोजगार 27,700 ने वाढला. मनुष्यबळ मंत्रालयाने या प्रवृत्तीकडे लक्ष वेधले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: रिट्रेन्चमेंट म्हणजे कंपन्या कर्मचारी कमी करतात तेव्हा होणारी नोकरी गमावणे, जे अनेकदा पुनर्रचनेच्या काळात घडते. सिंगापूरमध्ये याआधीचा तत्सम उच्चांक कोविड-19 महामारीच्या काळात आला होता, त्यामुळे वाचक आजच्या आकड्यांची त्या काळाशी तुलना करू शकतात.
Tata Motors ने सांगितले आहे की सुमारे $4.32 billion, म्हणजेच ₹42,561 crore किमतीच्या अधिग्रहणानंतर Iveco आता त्यांच्या समूहाचा भाग झाली आहे. कंपनीच्या अध्यक्षपदी Chandrasekaran यांची नियुक्ती झाली आहे. हा करार समूहाच्या व्यावसायिक वाहन क्षेत्रातील विस्तारातील एक मोठे पाऊल आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Iveco ही इटलीतील ट्रक, बस आणि लष्करी वाहने बनवणारी कंपनी आहे. Tata Motors ही Tata Group चा भाग आहे, आणि N. Chandrasekaran यांनी Tata Sons चे अध्यक्ष म्हणून संपूर्ण समूहाचे नेतृत्व केले आहे.
ISRO आपले GSLV-F18 रॉकेट NVS-03 नेव्हिगेशन उपग्रहासह प्रक्षेपित करण्याच्या तयारीत आहे. या मोहिमेचा उद्देश NavIC ही भारताची स्वतःची प्रादेशिक नेव्हिगेशन प्रणाली अधिक सक्षम करणे हा आहे. अशा प्रक्षेपणामुळे भारतातील लोकांना मार्ग शोधण्यास आणि ठिकाणांचा मागोवा घेण्यास मदत करणाऱ्या उपग्रहांची संख्या वाढेल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NavIC ही भारताची स्वदेशी उपग्रह नेव्हिगेशन प्रणाली असून ती GPS सारख्या जागतिक प्रणालींपेक्षा वेगळी आहे. ISRO म्हणजे भारतीय अंतराळ संशोधन संघटना, जी ही प्रणाली चालू ठेवणारे उपग्रह तयार करते आणि प्रक्षेपित करते.
Manisha has won a World championship title, which the report calls historic. It marks a major achievement in her sport.
पार्श्वभूमी
Context: A World title is one of the highest honours an athlete can win, so such results often mark a turning point in a career. They also raise the profile of the sport in the country.
Amrita आणि Rajya Rani या दोन एक्स्प्रेस गाड्यांचे अपग्रेडेशन होणार आहे. या सुधारणेत त्यांना LHB डबे बसवले जातील, जे रेल्वेचे नवीन प्रकारचे डबे आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: LHB म्हणजे Linke-Hofmann-Busch, जर्मन डिझाइनचा डबा, जो भारतातील मार्गांवर अजूनही सामान्य असलेल्या जुन्या ICF डब्यांपेक्षा साधारणपणे हलका आणि अपघातांना अधिक प्रतिरोधक असतो. त्यामुळे अशा सुधारणा रेल्वेच्या व्यापक आधुनिकीकरण मोहिमेचा भाग आहेत.
आसाम सरकारने समान नागरी संहिता विधेयकासाठी नियम तयार करण्यासाठी आठ सदस्यांची समिती नेमली आहे. विविध धर्मांसाठी वैयक्तिक बाबींमध्ये एकच सामायिक कायदेशीर चौकट तयार करणे हा या विधेयकाचा उद्देश आहे. या विधेयकात बहुपत्नीत्वावर बंदी आणि लिव्ह-इन नातेसंबंधांची नोंदणी बंधनकारक करण्याची तरतूद आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: समान नागरी संहितेमुळे विवाह, घटस्फोट आणि वारसा हक्काबाबत सध्या धर्मानुसार वेगळे असलेले वैयक्तिक कायदे बदलले जातील. समिती तयार करणारे नियम हे विधेयक प्रत्यक्षात कसे चालेल हे ठरवतील, त्यामुळे या समितीचे काम पुढचे महत्त्वाचे पाऊल आहे.
राहुल गांधी यांनी IDBI Bank मधील हिस्सा Fairfax ला विकण्याच्या केंद्र सरकारच्या निर्णयावर प्रश्न उपस्थित केला आहे. बँकेच्या कर्मचाऱ्यांच्या बाजूने आपण उभे आहोत, असे ते म्हणाले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: 2019 पासून IDBI Bank मध्ये Life Insurance Corporation of India चा बहुमताचा वाटा आहे. सरकार आपल्या निर्गुंतवणूक योजनेचा भाग म्हणून सरकारी कंपन्यांमधील हिस्सा विकत आहे. Fairfax हा कॅनडाचा विमा आणि गुंतवणूक समूह आहे.
दिल्ली सरकारने 1 नोव्हेंबरपासून सुधारित GRAP अंतर्गत नवीन वाहन निर्बंध जाहीर केले आहेत. GRAP ही शहराची प्रदूषण आणीबाणी योजना आहे. BS-VI अनुरूप वाहने, CNG वाहने, इलेक्ट्रिक वाहने आणि काही सूट दिलेली वाहने शहरात प्रवेश करू शकतील, तर इतर वाहनांवर मर्यादा येतील.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: GRAP म्हणजे Graded Response Action Plan, म्हणजेच हवा प्रदूषण वाढत जाईल तसे कठोर होत जाणारे उपाय, विशेषतः हिवाळ्यात. प्रत्येक सुधारणेमुळे शहरात कोणती वाहने येऊ शकतात हे बदलते, त्यामुळे प्रवाशांनी नियम तपासणे गरजेचे आहे.
सर्वोच्च न्यायालयाच्या मते कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालयाने NCLT आणि NCLAT वर कब्जा केला आहे. ही मंडळे कंपनी कायद्यातील वादांची सुनावणी करतात. दोन्ही न्यायाधिकरण आहेत, म्हणजे विशिष्ट प्रकारच्या खटल्यांवर निर्णय देणाऱ्या खास संस्था.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: National Company Law Tribunal कंपन्यांचे वाद हाताळते, जसे की दिवाळखोरी आणि विलीनीकरण, तर NCLAT त्याच्या आदेशांविरुद्धची अपील ऐकते. सर्वोच्च न्यायालय हे देशाचे सर्वोच्च न्यायालय असल्याने अशा प्रकरणांमध्ये त्याच्या टिप्पणीला मोठे महत्त्व असते.
US लष्करी किराणा दुकानांमधील अलीकडील फ्रीजर बिघाडांची चौकशी सुरू आहे, ही बिघाडे सायबर हल्ल्यांमुळे झाली असावीत. या घटनांमुळे अन्न सुरक्षेबाबत चिंता निर्माण झाली आहे. France मध्ये अशाच समस्या आल्या होत्या, जिथे रेफ्रिजरेशनचे तापमान जाणूनबुजून बदलल्याने अन्न खराब झाले होते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ही लष्करी किराणा दुकाने US लष्करी सदस्य आणि त्यांच्या कुटुंबांसाठी चालवली जातात, त्यामुळे तिथले अन्न थंड ठेवणे सुरक्षेसाठी महत्त्वाचे आहे. इमारती आणि औद्योगिक नियंत्रण प्रणालींवरील सायबर हल्ले अनेक संस्थांसाठी चिंतेचा विषय बनले आहेत.
अमेरिकेने Ukraine ला 500 Patriot क्षेपणास्त्रे विकण्यास मंजुरी दिली आहे. अहवालानुसार, अमेरिकेत बनलेले हे इंटरसेप्टर सध्या Russia ची बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे पाडण्यासाठी एकमेव प्रभावी शस्त्र आहे. अहवालाने हा करार याच एका मुद्द्यावर आधारलेला दाखवला आहे, त्यामुळे Ukraine च्या हवाई संरक्षणासाठी या मंजुरीला मोठे महत्त्व आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Russia ने फेब्रुवारी 2022 मध्ये Ukraine वर पूर्ण प्रमाणात आक्रमण सुरू केले, आणि तेव्हापासून Ukraine च्या शहरांवर वारंवार क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ले होत आहेत. Patriot ही अमेरिकेत बनलेली हवाई संरक्षण प्रणाली असल्याने, अशा शस्त्र निर्णयांकडे Ukraine आणि त्याच्या मित्रदेशांचे बारकाईने लक्ष असते.
काँग्रेस नेते राहुल गांधी आणि अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन पुन्हा एकदा IDBI बँकेतील हिस्सा विक्रीवरून एकमेकांवर आरोप करत आहेत. हा वाद सरकारी वित्त आणि सार्वजनिक मालमत्तेबाबत सुरू असलेल्या व्यापक राजकीय चर्चेचा भाग आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: IDBI बँक सरकार आणि भारतीय जीवन विमा महामंडळ (LIC) यांच्या संयुक्त मालकीची आहे. हिस्सा विकणे हा सरकारने पैसे उभे करण्याचा आणि मालकी बदलण्याचा एक मार्ग आहे. अशा विक्रीमुळे सार्वजनिक हित साधले जाते की खासगी हित, यावर दोन्ही बाजू अनेकदा वाद घालतात.
केंद्र सरकारच्या निर्णयानुसार मणिपूरमधील जनगणनेचे काम थांबवण्यात आले आहे. राष्ट्रीय नागरिक नोंदणी अद्ययावत करावी, यासाठी झालेल्या निदर्शनांनंतर हा निर्णय घेण्यात आला. गृहमंत्री अमित शाह यांनी परिस्थितीचा आढावा घेण्यासाठी बैठक घेतली, आणि महानिबंधकांनी स्थगितीबाबत सूचना जारी केली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जनगणना ही भारताची अधिकृत लोकसंख्या मोजणी असून ती दर दहा वर्षांनी होते, आणि पुढील फेरीची तयारी देशभर सुरू आहे. मणिपूरमध्ये 2023 पासून वांशिक संघर्ष सुरू आहे, त्यामुळे तेथे नागरिकत्वाच्या नोंदी आणि लोकसंख्या मोजणी अतिशय संवेदनशील आहे.
भारतीय संशोधकांना वनस्पती कीटकांच्या हल्ल्यांची जाणीव कशी करतात, यात एक नवा दुवा सापडला आहे. जागतिक स्तरावर पिकांच्या वार्षिक नुकसानीपैकी सुमारे 20% नुकसान कीटकांमुळे होते, आणि हवामान तापल्यावर हे प्रमाण वाढू शकते. पिकांच्या संरक्षणासाठी अजूनही रासायनिक कीटकनाशकांवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून राहावे लागते. त्यामुळे वनस्पतींची संरक्षण यंत्रणा समजल्यास पिके स्वतःचे अधिक चांगले संरक्षण करू शकतील.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कीटक चावू लागल्यावर वनस्पती ते ओळखून रासायनिक संकेत पाठवून प्रतिसाद देतात, आणि हा विषय अनेक दशकांपासून अभ्यासला जात आहे. शेतकरी कीटकनाशकांवर अवलंबून असतात, जी पर्यावरणाला हानिकारक ठरू शकतात, म्हणून नैसर्गिक संरक्षण सुधारणे हे दीर्घकालीन उद्दिष्ट आहे.
IGL's net profit for the second quarter fell 93% even though sales hit a record. Higher gas costs eroded its margins, and reports point to higher input gas cost and consumer price protection as the main causes. The figures are the company's latest quarterly results.
पार्श्वभूमी
Context: IGL (Indraprastha Gas Limited) is a city gas distributor in Delhi, so its gas costs can shape prices for cooking and vehicles. Such companies buy gas and pass part of the cost on to customers, and rates are often set under government rules.
उत्तराखंडमध्ये एक हेलिकॉप्टर कोसळले, त्यात असलेल्या पाच प्रवासी आणि पायलटचा मृत्यू झाला. उड्डाणाच्या वेळी, अपघाताच्या काही क्षण आधी, एका प्रवाशाने काढलेला सेल्फी व्हिडिओ मोठ्या प्रमाणावर शेअर झाला असून आता या बातमीचा भाग बनला आहे. या अपघातामुळे डोंगराळ भागातील हेलिकॉप्टर प्रवासाच्या सुरक्षेबाबत चिंता व्यक्त होत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: उत्तराखंड हे हिमालयीन राज्य असून तिथे डोंगरावरील मंदिरांपर्यंत यात्रेकरू आणि पर्यटकांना हेलिकॉप्टरने नेले जाते, कारण डोंगरी रस्ते संथ आणि प्रवासासाठी कठीण आहेत. अशा उड्डाणांना हवामान आणि भूप्रदेशाचे धोके असतात, म्हणून अपघातांकडे बारकाईने लक्ष दिले जाते.
Capgemini च्या Operations and Engineering व्यवसायात सप्टेंबर तिमाहीत 26.9% वाढ झाली. Applications and Technology मध्ये केवळ 3.5% वाढ झाली, आणि सलग तिसऱ्या तिमाहीत ऑपरेशन्सने कोअर IT ला मागे टाकले. अधिग्रहणे आणि AI-आधारित व्यवसाय परिवर्तन सेवांची मागणी यामुळे ही वाढ झाली.
पार्श्वभूमी
Capgemini ही फ्रेंच IT सेवा कंपनी असून भारतात तिचे मोठे कामकाज आहे, आणि कोअर IT सेवा हा तिचा पारंपरिक व्यवसाय आहे. ग्राहक AI-आधारित परिवर्तनाच्या कामाची अधिकाधिक मागणी करत असल्याने वाढ कुठून येते ते बदलत आहे.
South Africa are refusing to give up their series against Australia, with Ryan Rickelton credited with setting the agenda. Coverage describes the contest as heading into an epic final match, with Mulder also starring. Spinners are mentioned as poised to play a part in how the finale could unfold.
पार्श्वभूमी
Context: South Africa and Australia are long-standing cricket rivals, so a closely fought series often carries extra bragging rights. Rickelton is a South African wicketkeeper-batter, and the final match will decide how the series ends.
उत्तर प्रदेश सरकारने थेट सरकारी नोकरभरतीसाठी चारित्र्य तपासणीचे नियम कडक केले आहेत. जे लोक विद्यमान सामाजिक व्यवस्था हिंसेच्या मार्गाने बदलू इच्छिणाऱ्या संघटनांशी जोडलेले आहेत, त्यांची नियुक्ती केली जाणार नाही. नव्या आदेशात नियम आणि अपात्र ठरू शकणाऱ्या बाबी स्पष्ट केल्या आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात सरकारी नोकऱ्यांसाठी नियुक्तीपूर्वी पोलिस आणि पार्श्वभूमी चारित्र्य पडताळणी आवश्यक असते. प्रत्येक राज्य आपले भरती नियम ठरवते, त्यामुळे निकष एका राज्यापासून दुसऱ्या राज्यात वेगळे असू शकतात.
अलाहाबाद उच्च न्यायालयाने गाझियाबादमधील Gulmohar Greens येथील दोन बेकायदा 10 मजली इमारती पाडण्याचे आदेश दिले. या इमारती संरक्षण विभागाच्या जमिनीवर बांधल्या गेल्या होत्या. न्यायालयाने बिल्डरविरुद्ध FIR दाखल करण्याचे, Rs 25 lakh दंड ठोठावण्याचे आणि 85 तळमजल्यावरील रहिवाशांना 10% व्याजासह पैसे परत करण्याचे आदेश दिले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: संरक्षण आस्थापनेच्या मालकीच्या जमिनीवर सहसा निर्बंध असतात, त्यामुळे तिथे बांधकामासाठी अधिकृत परवानग्या लागतात. अशा प्रकल्पांमध्ये फ्लॅटसाठी पैसे भरलेल्या खरेदीदारांना पैसे परत मिळवण्यासाठी बराच वेळ वाट पाहावी लागते आणि कायदेशीर लढाई करावी लागते.
एअर चीफ मार्शल आशुतोष दीक्षित यांनी नवे हवाई दल प्रमुख म्हणून पदभार स्वीकारला आहे. रेस कोर्स एअर फोर्स स्टेशनवर त्यांनी निवृत्त होणारे एअर चीफ मार्शल ए.पी. सिंह यांच्याकडून पदभार घेतला. पदभार सोपवण्यापूर्वी सिंह यांना औपचारिक गार्ड ऑफ ऑनर देण्यात आला. दीक्षित हे अनुभवी लढाऊ वैमानिक असून त्यांना 3,500 हून अधिक तासांचा उड्डाण अनुभव आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: हवाई दल प्रमुख भारतीय हवाई दलाचे नेतृत्व करतात आणि हे देशातील सर्वोच्च लष्करी पदांपैकी एक आहे. अशा नेतृत्व बदलांची प्रक्रिया नियमित असते, पण पुढील काही वर्षांसाठी दलाची उपकरणे, प्रशिक्षण आणि नियोजनाची दिशा यातून ठरते.
कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालयाचे म्हणणे आहे की राष्ट्रीय कंपनी कायदा न्यायाधिकरणाच्या (NCLT) नियुक्त्यांमध्ये त्याची भूमिका केवळ प्रशासकीय आहे. न्यायाधिकरण स्वतंत्रपणे आपले अधिकारी आणि कर्मचारी, ज्यात उपनिबंधक आणि स्टेनोग्राफर यांचा समावेश आहे, यांची नियुक्ती आणि व्यवस्थापन करते, असे मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने हस्तक्षेपाच्या शक्यतेबद्दल चिंता व्यक्त केल्यानंतर हे स्पष्टीकरण देण्यात आले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NCLT ही अर्ध-न्यायिक संस्था असून ती दिवाळखोरी आणि विलीनीकरणासारख्या कंपनी कायद्याशी संबंधित वादांवर सुनावणी करते. तिच्यावर कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालयाचे देखरेख असते. अशा न्यायाधिकरणांमध्ये नियुक्त्यांवर कोणाचे नियंत्रण आहे, हा प्रश्न त्या संस्था किती स्वतंत्र आहेत यावर परिणाम करतो म्हणून तो महत्त्वाचा आहे.
अहवालांनुसार अमेरिका इराणवर नवीन हल्ले करण्याचा विचार करत आहे. त्याच वेळी व्हान्स चर्चेसाठी पुढाकार घेत आहेत, आणि ट्रम्प म्हणतात की हे युद्ध लवकरच संपेल.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: अमेरिका आणि इराणमध्ये इराणच्या अणुकार्यक्रमावरून दीर्घकाळ तणाव आहे, आणि या बातम्या त्या दोघांमधील युद्धाचा संदर्भ देतात. व्हान्स हे अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती आहेत. भारत गल्फ प्रदेशातील तेलावर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून आहे, त्यामुळे हा संघर्ष भारतासाठीही महत्त्वाचा आहे.
अर्शदीप सिंग 150 T20I विकेट्स घेणारा पहिला भारतीय गोलंदाज ठरला आहे. चौथ्या T20I सामन्यात न्यूझीलंडचा कर्णधार मिचेल सँटनर याला बाद करून त्याने हा टप्पा गाठला. T20I विकेट्समध्ये त्याने नवा विक्रमही केला.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: T20I हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधील लहान आणि वेगवान प्रकार आहे, आणि गोलंदाजाच्या यशासाठी विकेट्स हे महत्त्वाचे माप आहे. चौथा सामना हा न्यूझीलंडविरुद्धच्या भारताच्या सुरू असलेल्या T20 मालिकेचा भाग आहे.
रायलसीमामधील गोड लिंबू उत्पादकांचे नुकसान वाढत चालले आहे, कारण पाऊस कमी झाला असून भूजल पातळी खालावत आहे. पाण्याच्या टंचाईमुळे अनेक मंडळांमधील फळबागा धोक्यात आल्या आहेत. या संकटामुळे अनेक शेतकरी गंभीर आर्थिक अडचणीत सापडले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: रायलसीमा हा दक्षिण आंध्र प्रदेशातील कोरडा प्रदेश आहे, जिथली शेती पावसावर आणि विहिरींवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असते. गोड लिंबू हे लिंबूवर्गीय फळ आहे. त्याच्या फळबागा उभ्या राहायला अनेक वर्षे लागतात, त्यामुळे पाण्याच्या टंचाईचे नुकसान एका हंगामापुरते मर्यादित राहत नाही.
केंद्रीय प्रत्यक्ष कर मंडळ (CBDT) कार्यालये आणि कर्मचाऱ्यांसाठी घरे बांधण्यासाठी सुमारे ₹5,000 कोटी किमतीची जमीन खरेदी करण्याच्या तयारीत आहे. दिल्ली, मुंबई आणि बेंगळुरूमधील मोक्याच्या जागांवर त्यांचे लक्ष आहे, त्यात दिल्लीतील ₹2,000 कोटींच्या MTNL जागेचाही समावेश आहे. कर्मचारी संख्या वाढत असल्याने वाढते भाडे कमी करणे हा यामागचा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: CBDT अर्थ मंत्रालयांतर्गत प्राप्तिकरासह भारताची प्रत्यक्ष कर व्यवस्था चालवते. मोठ्या शहरांमध्ये कार्यालयांचे भाडे वाढल्यामुळे सरकारी विभाग भाड्याने जागा घेण्याऐवजी स्वतःची मालमत्ता घेण्याचा विचार करत आहेत.
Reports link a deadly Spanish train crash that killed 68 people to a technical glitch and three operator errors. Audio is said to reveal exchanges between the control centre and the drivers before the crash. Coverage describes it as Spain's second high-speed rail tragedy this year.
पार्श्वभूमी
Context: Spain's high-speed rail network is one of the largest in Europe, so safety checks and train control systems matter to millions of riders. A second major crash this year raises questions for passengers about how these systems are run.
इराणचे परराष्ट्र मंत्री अराघची म्हणाले की इराणची अमेरिकेशी चर्चा करण्याची कोणतीही योजना नाही. अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती जे. डी. व्हान्स यांचे पत्र इराणला मिळाले असल्याची त्यांनी पुष्टी केली. हिंसाचार पुन्हा भडकू नये यासाठी काही दिवस राजनैतिक प्रयत्न झाल्यानंतर हे पत्र पाठवले गेले होते. दोन्ही देशांमधील तणाव अजूनही मोठा आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: इराण आणि अमेरिका यांच्यातील संबंध दशकांपासून तणावपूर्ण आहेत, आणि इराणच्या अणुकार्यक्रमावरून वाद आहेत. व्हान्स हे अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती असून अमेरिका सरकारमधील ते दुसरे सर्वात वरिष्ठ अधिकारी आहेत.
दिग्दर्शक Sanjay Gupta, जे Kaante आणि Shootout at Wadala या चित्रपटांसाठी ओळखले जात, त्यांचे वयाच्या 57 व्या वर्षी निधन झाले. मृत्यूपूर्वी ते पडल्याचे वृत्त आहे. चित्रपट निर्माता Kamaal R Khan यांनी या दु:खद बातमीबद्दल शोक व्यक्त केला. शनिवारी प्रमुख भारतीय वृत्तसंस्थांनी ही बातमी दिली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Kaante (2002) हा क्राइम ड्रामा होता आणि तो हिट झाला होता, तर Shootout at Wadala (2013) हा गँगस्टर चित्रपट आहे. गुप्ता क्राइम प्रकारातील हिंदी चित्रपटांसाठी ओळखले जात होते, त्यामुळे अनेक प्रेक्षकांना ते परिचित होते.
ट्रम्प प्रशासनाने कॅलिफोर्नियाला मेल मतपत्रिका मोजण्यापासून थांबवण्याचा प्रयत्न केला होता. या मतपत्रिका 20,000 हून अधिक मतदारांशी जोडलेल्या होत्या, जे नागरिक नसल्याचा आरोप प्रशासनाने केला होता. एका फेडरल न्यायाधीशांनी इशारा दिला की या मतपत्रिका रोखल्यास योग्य मतदारांचे नुकसान होऊ शकते, आणि त्यानंतर US अपील न्यायालयाने प्रशासनाची मागणी नाकारली. या खटल्यात प्रशासनाला मिळालेला हा ताजा पराभव आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अमेरिकेत फेडरल निवडणुकांमध्ये फक्त अमेरिकन नागरिकच मतदान करू शकतात, आणि प्रशासन मतदार यादीत नागरिक नसलेल्यांची तपासणी करत असल्याचे सांगते. हा वाद 3 November च्या मध्यावधी निवडणुकांपूर्वी मतदान नियमांवरील मोठ्या संघर्षाचा भाग आहे.
न्यायालयाच्या प्रमुखांच्या निलंबनावरून निदर्शने सुरू झाल्यानंतर पोलिसांनी Constitutional Tribunal ची सुरक्षा हाती घेतली आहे. पोलिसांनी सांगितले की काही आंदोलकांनी इमारतीचे कुंपण तोडले आणि इतरांनी अधिकाऱ्यांवर वस्तू फेकल्या, त्यामुळे तिघांना ताब्यात घेण्यात आले. सर्वोच्च न्यायालयावरून सुरू असलेला मोठा तणाव अजूनही कायम असून अधिकारी आता इमारतीचे रक्षण करत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Poland चे Constitutional Tribunal हे देशातील सर्वोच्च न्यायालय आहे, जे कायदे संविधानानुसार आहेत का ते तपासते. 2015 पासून या न्यायालयाच्या स्वातंत्र्यावरून सरकार आणि त्याचे टीकाकार यांच्यात दीर्घकाळ वाद सुरू आहे.
ऑक्टोबरमध्ये भारताची डिझेल निर्यात 13 महिन्यांच्या उच्चांकावर पोहोचली, जी मागील महिन्याच्या तुलनेत 19.6% वाढली. इराण युद्ध आणि रशिया-युक्रेन संघर्षामुळे जागतिक पुरवठ्यात अडथळे आले असून रिफायनरी कंपन्यांना त्याचा फायदा होत आहे. परदेशात मजबूत मागणीमुळे Reliance Industries ची निर्यात जवळपास 78% इतकी होती.
पार्श्वभूमी
परदेशात मागणी जास्त असते तेव्हा रिफायनरी कंपन्या बाहेर विक्री करू शकतात, आणि त्यामुळे देशांतर्गत बाजारात इंधन कमी राहू शकते. Reliance Industries ही भारतातील सर्वात मोठी खासगी क्षेत्रातील रिफायनरी असून तिचे मोठे प्लांट गुजरातमध्ये आहेत.
Cyclone Arnab मुळे Indian Railways ने 35 गाड्या रद्द केल्या आहेत. Ichchapuram आणि Jhadupudi दरम्यानच्या रेल्वे पुलांवर पाणी आल्याने Chennai-Howrah मुख्य मार्गावरील सेवा थांबवण्यात आली आहे. रद्द झालेल्या गाड्यांमध्ये Bhubaneswar-Visakhapatnam Vande Bharat एक्सप्रेसचा समावेश आहे, त्यामुळे पूर्व किनाऱ्यावरील प्रवाशांनी निघण्यापूर्वी तपासणी करावी.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: चक्रीवादळ म्हणजे खूप जोरदार वारे आणि मुसळधार पावसाचे वादळ, आणि Odisha व Andhra Pradesh सह भारताच्या पूर्व किनाऱ्याला ते वारंवार धडकतात. Chennai-Howrah मार्ग दक्षिण आणि पूर्व भारताला जोडणारा मोठा मार्ग असल्याने, थोड्या वेळेचा व्यत्ययही अनेक प्रवाशांवर परिणाम करतो.
Met Office ने शुक्रवारसाठी धुक्याचा इशारा दिला आहे. धुक्यामुळे सकाळचा प्रवास कठीण होण्याची शक्यता आहे. सध्या तीव्र हवामान इशारा लागू असल्याने वाहनचालकांना धोकादायक परिस्थितीचा सामना करावा लागू शकतो. लवकर प्रवास करणाऱ्यांनी निघण्यापूर्वी परिस्थिती तपासावी.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जमिनीजवळची दमट हवा थंड झाली की धुके तयार होते आणि दृश्यमानता कमी होते; उत्तर भारतात हिवाळ्याच्या सकाळी अनेकदा धुके पडते. Met Office चे इशारे धोका शिगेला पोहोचण्यापूर्वी वाहनचालकांना आणि प्रवाशांना तयारी करायला मदत करतात.
अर्थ मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, सप्टेंबर तिमाहीत भारताची अर्थव्यवस्था अंदाजे 7.35% ने वाढल्याचा अंदाज आहे. औद्योगिक उत्पादन, GST संकलन, ऊर्जा वापर, बंदरांवरील वाहतूक आणि वाहन विक्री मजबूत राहिल्याचे मंत्रालयाने नमूद केले. मागणी आणि गुंतवणूक याच वेगाने पुढे जातील असा अंदाज आहे, पण अमेरिकेतील बॉण्ड यील्ड वाढल्यामुळे भांडवलावर दबाव येऊ शकतो, असा इशाराही दिला आहे.
पार्श्वभूमी
GDP म्हणजे देश एका ठराविक काळात तयार करत असलेल्या वस्तू आणि सेवांचे एकूण मूल्य, त्यामुळे तिमाही आकडे अर्थव्यवस्था किती वेगाने पुढे जात आहे हे दाखवतात. अमेरिकेतील बॉण्ड यील्ड (US bond yields) जास्त झाल्यास गुंतवणूकदार तिकडे पैसा वळवू शकतात, आणि त्याचा परिणाम भारतासारख्या उदयोन्मुख बाजारांवर होऊ शकतो.
स्पेनचे पंतप्रधान Pedro Sánchez एकापाठोपाठ एक संकटांचा सामना करत आहेत, त्यात एका रेल्वे दुर्घटनेचाही समावेश आहे. ही संकटे अचानक जाहीर झालेल्या सार्वत्रिक निवडणुकीच्या काही आठवडे आधीच येत आहेत. अहवालानुसार, या दुर्घटनेमुळे त्यांच्या पुन्हा निवडून येण्याच्या शक्यतांवर परिणाम होत आहे आणि हा त्यांच्या सरकारसाठी कठीण काळ आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Pedro Sánchez स्पेनमधील Socialist सरकारचे नेतृत्व करतात आणि विरोधी पक्षांकडून त्यांच्यावर सतत दबाव येत आहे. जेव्हा सरकार संसद वेळेआधी विसर्जित करते तेव्हा snap election बोलावली जाते, त्यामुळे मतदान नियोजित वेळेआधी होते.
आंध्र प्रदेशने अन्नदाता सुखीभव आणि पीएम-किसान योजनेअंतर्गत दुसरा हप्ता म्हणून ₹3,125 कोटी जारी केले आहेत. यातून 46.85 लाख शेतकरी कुटुंबांपर्यंत मदत पोहोचत आहे. कृषिमंत्री के. अच्चन्नायडू सांगतात की पात्र कुटुंबांना वर्षाला ₹20,000 मदत मिळते. या ताज्या हप्त्यामुळे योजनेअंतर्गत एकूण मदत ₹17,789.80 कोटींवर गेली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: पीएम-किसान ही केंद्र सरकारची योजना असून ती पात्र शेतकऱ्यांना दरवर्षी उत्पन्न आधार देते. आंध्र प्रदेश यात स्वतःची अतिरिक्त मदत म्हणून अन्नदाता सुखीभव जोडत आहे. अशा पैशांमुळे अनेक छोट्या शेतकरी कुटुंबांना रोख उत्पन्नाचा मोठा आधार मिळतो.
जिओ प्लॅटफॉर्म्सचे शेअर्स BSE वर 27.89% ने वाढून Rs 1,431.20 वर पोहोचले. विक्रीसाठी ठेवलेली किंमत Rs 1,119 होती. हा शेअर देशातील दुसऱ्या क्रमांकाच्या सर्वाधिक मूल्याच्या बाजार भांडवल असलेल्या कंपनीचा आहे, आणि ही वाढ बाजारात पहिल्यांदा आल्यापासूनची आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जिओ प्लॅटफॉर्म्स ही रिलायन्स इंडस्ट्रीजची डिजिटल आणि दूरसंचार शाखा आहे, जी जिओचे मोबाइल नेटवर्क चालवते. भारतातील मोठ्या डिजिटल सेवा व्यवसायांचे मूल्य गुंतवणूकदार कसे ठरवतात, हे या सूचिबद्धतेतून दिसत असल्याने ती बारकाईने पाहिली जात आहे.
आधार आणि पॅन कार्डातील तपशील बदलल्याप्रकरणी एका माणसाला अटक करण्यात आली आहे. तो एका व्यक्तीची जन्मतारीख बदलण्यासाठी Rs 300 घेत असल्याचे सांगितले जाते. त्याच्या ग्राहकांनी बदललेली कागदपत्रे वापरून SIM कार्ड मिळवले, सरकारी योजनांचा लाभ घेतला आणि खासगी कारखान्यांमध्ये नोकऱ्याही मिळवल्या.
पार्श्वभूमी
आधार हा भारताचा 12-digit ओळख क्रमांक आहे, तर PAN हा कर ओळख क्रमांक आहे. दोन्हीचा उपयोग SIM, सरकारी योजना आणि नोकऱ्यांसाठी ओळख पटवण्यासाठी होतो. या नोंदींमध्ये बनावट बदल केले तर लोक जी तपासणी पार करायला नको ती पार करू शकतात, म्हणूनच अशी प्रकरणे महत्त्वाची आहेत.
CBSE ने सांगितले आहे की सध्याच्या इयत्ता IX च्या तुकडीला कौशल्य विकास हा शाळेकडून मूल्यांकन होणारा विषय किंवा बोर्डाकडून परीक्षा घेतले जाणारे 22 कौशल्य विषय, यापैकी एक निवडता येईल. पाच बोर्ड पेपर अनिवार्य असतील, आणि एक ऐच्छिक कौशल्य विषय सुरक्षा पर्याय म्हणून असेल. विद्यार्थ्यांच्या हिताचे रक्षण करणे हा या स्पष्टीकरणाचा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: CBSE हे राष्ट्रीय बोर्ड आहे जे भारतातील अनेक शाळांसाठी परीक्षा ठरवते, आणि इयत्ता X च्या निकालावर अनेकदा विद्यार्थ्यांची पुढील शाखेची निवड अवलंबून असते. शैक्षणिक विषयांसोबत व्यावहारिक पर्याय मिळावेत म्हणून शाळांच्या अभ्यासक्रमात कौशल्य विषय जोडले गेले.
बंगळुरूमधील एका पंचतारांकित हॉटेलच्या स्विमिंग पूलमध्ये विजेचा धक्का लागल्याच्या संशयातून दोन परदेशी नागरिकांचा मृत्यू झाला. बचावकार्यादरम्यान आणखी दोन जण जखमी झाले. वृत्तांनुसार एक बळी Lufthansa चा क्रू सदस्य होता, तर इतरांचे वर्णन युरोपियन असे करण्यात आले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: पाण्याजवळील विद्युत दोष अत्यंत धोकादायक असतात, त्यामुळे हॉटेल्स आणि पूल चालवणाऱ्यांनी वायरिंग व उपकरणे सुरक्षित ठेवली पाहिजेत. Lufthansa ही जर्मन विमान कंपनी आहे, त्यामुळे या प्रकरणाबद्दल मोठी उत्सुकता आहे.
इकॉनॉमिक टाइम्सच्या माहितीनुसार, अमेरिकेच्या 10 वर्षे, 30 वर्षे आणि 2 वर्षे मुदतीच्या सरकारी बॉण्ड नोट्सवरील यील्ड्स ऐतिहासिक नीचांकावर घसरले आहेत. महागाई रोखण्यासाठी अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने सप्टेंबरमध्ये तीन वर्षांनंतर पहिल्यांदाच व्याजदर वाढवले. ही महागाई अंशतः उच्च ऊर्जा किमती आणि AI च्या तेजीशी जोडलेली होती.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बॉण्ड यील्ड म्हणजे सरकारी कर्जावर मिळणारा परतावा, आणि तो बॉण्डच्या किमतीच्या उलट दिशेने हलतो. फेडरल रिझर्व्ह व्याजदर बदलते तेव्हा अर्थव्यवस्थेतील कर्ज घेण्याचा खर्च बदलतो, म्हणूनच त्याचे निर्णय फक्त अमेरिकेपुरते मर्यादित राहत नाहीत.
पोलंडमध्ये देशाच्या सर्वोच्च न्यायालयावरील नियंत्रणावरून वाद पेटल्यामुळे पोलिस तैनात करण्यात आले आहेत. सरकारने दोन वरिष्ठ न्यायाधीशांना निलंबित केले असून त्यांच्यावर फौजदारी आरोप लावण्याच्या हालचाली सुरू केल्या आहेत. या तणावामुळे देशातील सर्वोच्च न्यायालय एका गंभीर वादाच्या केंद्रस्थानी आले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: पोलंडमधील न्यायालये न्यायिक सुधारणांवरील दीर्घकाळच्या संघर्षाच्या केंद्रस्थानी आहेत, आणि त्याबद्दल युरोपियन युनियनने चिंता व्यक्त केली आहे. सर्वोच्च न्यायालयावरील नियंत्रण हा राजकीय नेते आणि न्यायव्यवस्था यांच्यातील सुरू असलेल्या लढ्याचा मुख्य भाग आहे.
आतापर्यंत सुमारे 150,000 लोकांनी Oct 31 रोजी बर्लिन, फ्रँकफर्ट आणि कोलोनसह सुमारे 30 जर्मन शहरांतील आंदोलनांसाठी नोंदणी केली आहे. GenZ regelt! नावाच्या गटाकडून ही आंदोलने होत आहेत, ज्याचा ढोबळ अर्थ आहे 'Gen Z ला हे जमेल'.
पार्श्वभूमी
ही आंदोलने युरोपभर तरुणांच्या नेतृत्वाखाली सुरू असलेल्या मोठ्या लाटेचा भाग आहेत. Gen Z म्हणजे साधारणपणे 1990 च्या उत्तरार्धापासून 2010 च्या सुरुवातीपर्यंत जन्मलेले लोक.
कर्नाटक सरकारने उच्च न्यायालयाला सांगितले आहे की रुग्णालयातील औषध दुकानांनी बिलांवर खरेदी किंमत आणि कमाल किरकोळ किंमत दाखवावी, असा परिपत्रकातील आदेश सध्या लागू केला जाणार नाही. हे परिपत्रक औषधे, वैद्यकीय उपकरणे आणि वापराच्या वस्तूंना लागू होते. हे प्रकरण सध्या न्यायालयासमोर आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: रुग्णांना रुग्णालयातील औषध दुकानात किती किंमत द्यावी लागते, ती बाजारभावाशी कशी तुलना होते, हे अनेकदा कळत नाही. म्हणूनच किंमतीत पारदर्शकता असावी अशी मागणी वारंवार होते. हा नियम सध्या थांबवला आहे, रद्द केलेला नाही, आणि पुढील पावले न्यायालयीन सुनावणी ठरवेल.
मद्रास उच्च न्यायालयाने Podhu Dikshidars यांनी Chidambaram Sabanayagar Temple चे व्यवस्थापन चुकीच्या पद्धतीने केल्याचा निर्णय दिला आहे. न्यायमूर्ती G. Jayachandran आणि E. Manoharan यांनी मंदिर चालवण्यासाठी व्यवस्थापन मंडळ नेमण्याचे आदेश दिले. निवृत्त न्यायाधीश V. Bharathidasan आणि R. Suresh Kumar हे मंडळाचे अध्यक्ष आणि सह-अध्यक्ष असतील.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: तमिळनाडूतील चिदंबरम मंदिर हे प्रसिद्ध शिव मंदिर आहे. ते Podhu Dikshidars या पारंपरिक पुजारी समुदायाच्या जुन्या व्यवस्थेखाली चालते. अशा मंदिरांच्या कारभारावरील वाद अनेकदा न्यायालयात जातात.
केंद्र सरकारने कर्करोगाच्या औषधांचे दर कमी करण्यासाठी किमतींबाबत पावले उचलली आहेत. सर्वोच्च न्यायालयाने किंमत मर्यादा का वाढवली जात नाही, असे विचारले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: केंद्राखालील राष्ट्रीय औषध किंमत प्राधिकरण भारतातील अत्यावश्यक औषधांवरील किंमत नियंत्रणे ठरवते आणि त्यात बदल करते. कर्करोगावरील उपचार अनेक कुटुंबांसाठी खर्चिक असतात, त्यामुळे औषधांच्या किमतीच्या मर्यादेतील बदल रुग्णांवर आणि त्यांच्या बजेटवर परिणाम करतात.
उत्तर प्रदेश सरकारने कन्या सुमंगला आर्थिक मदत वाढवून २५,००० रुपये केली आहे. ही रक्कम आता सहा टप्प्यांमध्ये दिली जाईल. वाचक तपासू शकतात की ते या योजनेसाठी पात्र आहेत का.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कन्या सुमंगला ही उत्तर प्रदेशमधील राज्य योजना आहे, जी मुलींच्या कुटुंबांना हप्त्यांमध्ये पैसे देते. मुलींचे आरोग्य आणि शिक्षण यांना आधार देणे हा तिचा उद्देश आहे. कुटुंबांनी पात्र आहेत का हे पाहण्यासाठी अधिकृत नियम तपासावेत.
G20 गटातील परराष्ट्र मंत्र्यांची अटलांटा येथील बैठक महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर एकमत न होता संपली. रशियाचे युक्रेनविरुद्धचे युद्ध आणि इराणमधील संघर्ष यावरून मोठे मतभेद समोर आले. संयुक्त निवेदनाऐवजी अध्यक्षांचे निवेदन चर्चेचा सारांश मांडेल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: G20 मध्ये जगातील सर्वात मोठ्या अर्थव्यवस्थांचा समावेश असून त्यांच्या निर्णयांचा जागतिक व्यापार, वित्त आणि सुरक्षेवर परिणाम होतो. 2022 मध्ये रशियाने युक्रेनवर हल्ला केल्यापासून सदस्य देशांतील मतभेदांमुळे संयुक्त निवेदने अनेकदा रोखली गेली आहेत, म्हणून त्याऐवजी अध्यक्षांचा सारांश वापरला जातो.
उत्तराखंडमध्ये एक हेलिकॉप्टर कोसळले असून त्यात कर्नाटक पोलिस अधिकाऱ्यासह सहा जणांचा मृत्यू झाला आहे. अपघाताचे कारण शोधण्यासाठी DGCA चे पथक पाठवण्यात आले आहे. अपघातातील शेवटच्या क्षणांचा व्हिडिओही समोर आला आहे, आणि परिसरात बचाव पथके तैनात करण्यात आली आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बदरीनाथ आणि जोशीमठ यांसारखी उत्तराखंडमधील हिमालयीन तीर्थक्षेत्रे हेलिकॉप्टर सेवेवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून आहेत, आणि DGCA ही भारताची नागरी विमान वाहतूक नियामक संस्था आहे. त्यांची चौकशी अपघाताचे कारण काय होते, हे तपासेल.
G20 शिखर परिषदेत मार्को रुबियो यांनी जगातील ऊर्जा आणि अन्न पुरवठ्यात अडथळे येऊ शकतात असा इशारा दिला. ऊर्जा आणि अन्नाच्या किमती आणि रोजचे जीवन यांचा जवळचा संबंध असल्यामुळे हा इशारा सामान्य लोकांसाठीही महत्त्वाचा आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: G20 हा मोठ्या अर्थव्यवस्थांचा मंच आहे, जो जागतिक आर्थिक प्रश्नांवर चर्चा करण्यासाठी एकत्र येतो. ऊर्जा आणि अन्न पुरवठ्यातील धक्के अनेकदा युद्धे आणि मोठ्या देशांमधील तणावांमुळे येतात, आणि त्यामुळे जगभर किमती वाढू शकतात.
सहा जण प्रवास करत असलेले हेलिकॉप्टर उत्तराखंडमधील Joshimath जवळ कोसळले. उत्तराखंड हे हिमालयातील डोंगराळ राज्य आहे. विमानातील सर्व सहा जणांचा मृत्यू झाला असून परिसरातील खराब हवामानात त्यांचे मृतदेह बाहेर काढण्यात आले. बचाव आणि शोधकार्य कठीण परिस्थितीत करण्यात आले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Joshimath हे हिमालयातील डोंगराळ भागातील शहर असून Char Dham यात्रेच्या काळात येथून यात्रेकरू आणि पर्यटकांना दुर्गम तीर्थस्थळांवर नेण्यासाठी हेलिकॉप्टर अनेकदा वापरले जातात. डोंगरांमधील अचानक बदलणारे हवामान ही तेथील उड्डाणांसाठी नेहमीची चिंता असते, त्यामुळे अपघातानंतर तपासकर्ते सहसा परिस्थितीचा बारकाईने अभ्यास करतात.
Keralam चे उत्पादन शुल्क मंत्री M. Liju यांनी इशारा दिला आहे की अल्पवयीन ग्राहकांना दारू दिल्यास बारचे परवाने रद्द होऊ शकतात. बारना ग्राहकांचे वय आधार वापरून तपासावे लागेल. Nedumbassery येथे दारू पिऊन गाडी चालवल्याने झालेल्या अपघातात तीन जणांचा मृत्यू झाला, त्यानंतर हा आदेश देण्यात आला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: आधार हा भारताचा 12 अंकी राष्ट्रीय ओळख क्रमांक असून ओळख तपासणीसाठी तो मोठ्या प्रमाणावर वापरला जातो. केरळमध्ये दारूबाबत आधीपासूनच कठोर नियम आहेत, त्यामुळे हा निर्णय नवी व्यवस्था सुरू करण्याऐवजी अस्तित्वात असलेली व्यवस्था अधिक कडक करतो.
पश्चिम बंगाल सरकारने दिवाळी आणि छठ दरम्यान फटाक्यांचे नियम मोडणाऱ्यांवर कठोर कारवाई होईल, असा इशारा दिला आहे. राज्याचे प्रमुख पोलीस अधिकारी DGP यांनी असेही सांगितले की अग्निशमन विभागाच्या औपचारिक परवानगीशिवाय आकाशकंदील सोडता येणार नाहीत. हा इशारा दोन्ही सणांना लागू आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: दिवाळी आणि छठ हे भारतातील मोठे सण आहेत, आणि फटाक्यांमुळे आगीत होणाऱ्या जखमा आणि वायुप्रदूषणाबाबत दीर्घकाळ चिंता व्यक्त होत आली आहे, म्हणूनच अनेक राज्ये सणांच्या काळात फटाक्यांबाबत नियम ठरवतात.
आंध्र प्रदेशने अर्नब चक्रीवादळामुळे झालेले नुकसान Rs 4,600 crore इतके असल्याचे सांगितले आहे. मदतकार्यासाठी निधी मिळावा म्हणून राज्य सरकार केंद्राकडे मदत मागत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: चक्रीवादळे ही उष्णकटिबंधीय वादळे असून ती अनेकदा भारताच्या पूर्व किनारपट्टीवर धडकतात, आणि आंध्र प्रदेश त्यांचा सर्वाधिक धोका असलेल्या राज्यांपैकी एक आहे. अशा आपत्तीनंतर मोठ्या मदतकार्यासाठी आणि पुनर्बांधणीसाठी केंद्राची मदत सहसा राज्याच्या निधीला पूरक ठरते.
उत्तराखंडमधील जोशीमठजवळ सहा व्यक्तींना घेऊन जाणारे हेलिकॉप्टर कोसळले. घटनास्थळी बचावकार्य सुरू आहे. अपघात कशामुळे झाला किंवा किती जण जखमी झाले, हे अहवालात अजून सांगितलेले नाही. बचावकार्य सुरू असताना अधिक तपशील मिळण्याची अपेक्षा आहे.
पार्श्वभूमी
जोशीमठ हे उत्तराखंडमधील चमोली जिल्ह्यातील डोंगराळ शहर असून ते बद्रीनाथ आणि इतर हिमालयीन तीर्थक्षेत्रांच्या मार्गावर आहे. तिथे यात्रेकरू आणि पर्यटकांसाठी हेलिकॉप्टर सेवा नेहमी चालतात, त्यामुळे अशा अपघातांमुळे डोंगराळ भागातील हवाई प्रवासाच्या सुरक्षिततेकडे लक्ष वेधले जाते.
CRMA-1001 नावाच्या प्रायोगिक उपचारावर संशोधक हिपॅटायटिस B विरुद्ध चाचण्या करत आहेत. हा उपचार विषाणूवर थेट हल्ला करण्याऐवजी त्याचा DNA शांत करतो. हे महत्त्वाचे आहे कारण सध्याचे उपचार क्वचितच हा DNA काढून टाकतात, आणि त्यामुळे विषाणू पुन्हा डोके वर काढतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: हिपॅटायटिस B हा यकृताचा संसर्ग आहे जो दीर्घकालीन होऊ शकतो आणि यकृताच्या कर्करोगाचा धोका वाढवू शकतो, आणि तो भारतात सामान्य आहे. सध्याची बहुतेक औषधे विषाणू नियंत्रणात ठेवतात, पूर्णपणे काढून टाकत नाहीत, त्यामुळे खरा उपचार हे दीर्घकाळापासूनचे ध्येय आहे.
पंतप्रधानांच्या प्रधान सचिवांच्या अध्यक्षतेखालील उच्चस्तरीय बैठकीत तंबाखू क्षेत्रातील परकीय गुंतवणूक पूर्णपणे बंद करण्याच्या प्रस्तावावर चर्चा झाली. सरकार निर्णय घेण्यापूर्वी यामुळे तंबाखू शेतकऱ्यांवर काय परिणाम होऊ शकतो याचे मूल्यांकन करावे, अशी विनंती PMO ने केली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: थेट परकीय गुंतवणुकीचे (FDI) नियम ठरवतात की परदेशी कंपन्या कोणत्या क्षेत्रात गुंतवणूक करू शकतात. तंबाखूवर आरोग्याच्या कारणांमुळे भारतात आधीच मोठा कर आणि कडक नियम आहेत. अनेक शेतकरी तंबाखू पिकावर उत्पन्नासाठी अवलंबून असल्याने कोणताही बदल ग्रामीण उपजीविकेवर परिणाम करतो.
Diljit Dosanjh Aura Tour कॉन्सर्टसाठी Delhi Metro 30 October रोजी मध्यरात्रीपर्यंत धावणार आहे. कॉन्सर्टचे ठिकाण असलेल्या JLN Stadium जवळ वाहतूक निर्बंध आणि पार्किंगच्या सूचना लागू आहेत. जवळचे स्टेशन JLN Stadium असून ते Violet Line वर आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Diljit Dosanjh हे पंजाबी गायक आणि अभिनेते असून भारतात त्यांचे मोठे चाहते आहेत. JLN Stadium मधील मोठ्या कॉन्सर्टमुळे अनेकदा वाहतुकीवर निर्बंध येतात आणि चाहत्यांसाठी मेट्रोच्या वेळा वाढवल्या जातात.
भारतीय हवामान विभाग IMD कोझिकोड आणि तिरुवनंतपुरम येथे विंड प्रोफाइलर रडार उभारण्यासाठी जागा शोधत आहे. हे रडार केंद्र सरकारच्या पृथ्वी विज्ञान मंत्रालयांतर्गत असलेल्या मिशन मौसम उपक्रमाचा भाग आहेत. हा प्रकल्प अजूनही जागा शोधण्याच्या टप्प्यावर आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: विंड प्रोफाइलर रडार वातावरणाच्या वेगवेगळ्या उंचीवरील वाऱ्यांचे मोजमाप करतात, ज्यामुळे पाऊस आणि वादळांचा अंदाज अधिक अचूक करता येतो. मिशन मौसम हा देशातील हवामान आणि वातावरण बदलाचा अंदाज सुधारण्यासाठी असलेला राष्ट्रीय कार्यक्रम आहे.
राजस्थानमधील पंचायत निवडणुकीच्या दुसऱ्या टप्प्यात सरपंच आणि वॉर्ड पंच पदांसाठी मतदारांनी मोठ्या संख्येने मतदान केले. सर्वाधिक 84.37% मतदान जयपूर जिल्ह्यातील रामपुरा डाबरी येथे नोंदवले गेले. सरपंच हा गावपातळीवरील परिषदेचा निवडून आलेला प्रमुख असतो, तर वॉर्ड पंच हे त्यातील लहान वॉर्डांचे प्रतिनिधित्व करतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: पंचायती या ग्रामीण भारतातील निवडून दिलेल्या स्थानिक संस्था आहेत, ज्या गावपातळीवरील कामे पाहतात आणि सरपंच ग्रामपंचायतीचे नेतृत्व करतात. अशा निवडणुका राज्यभर टप्प्याटप्प्याने होतात, त्यामुळे प्रत्येक टप्प्यात वेगवेगळे जिल्हे समाविष्ट असतात.
भारताचा फलंदाज Shreyas Iyer म्हणाला की, चौथ्या T20 International सामन्यात Eden Park वर मोठा पराभव झाल्यानंतर संघ अजूनही न्यूझीलंडच्या मैदानांशी जुळवून घेत आहे. न्यूझीलंडच्या Phillips आणि Duffy यांनी या मोठ्या विजयात महत्त्वाची भूमिका बजावली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: हा सामना भारताच्या 2026/27 न्यूझीलंड दौऱ्याचा भाग आहे, जो Twenty20 आंतरराष्ट्रीय सामन्यांची मालिका आहे. Auckland मधील Eden Park ची परिस्थिती भारतीय खेळपट्ट्यांपेक्षा वेगळी असू शकते, त्यामुळे संघांना जुळवून घ्यायला वेळ लागतो.
कॅनडाने Rocky Mountains मध्ये हिमस्खलनातून बचावासाठी श्वानांचा वापर थांबवला आहे, आणि या निर्णयामुळे लोकांमध्ये संताप आहे. 55 वर्षे जुन्या या कार्यक्रमाने जंगलात हरवलेले गिर्यारोहक आणि मुलांचा शोध घेतला होता. सरकारी अर्थसंकल्पातील कपातीचा भाग म्हणून हा कार्यक्रम बंद करण्यात आला.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: हिमस्खलन श्वान बर्फाखाली गाडल्या गेलेल्या लोकांचा वास घेऊन त्यांना शोधू शकतात, म्हणूनच डोंगरातील बचाव पथके त्यांच्यावर दीर्घकाळ अवलंबून राहिली आहेत. अर्थसंकल्पातील कपात हे सरकारांनी कार्यक्रम बंद करण्याचे सामान्य कारण असते, आणि अशा निर्णयांमध्ये खर्च आणि सुरक्षितता यांचा तोल साधला जातो.
जागतिक इंधन दरांच्या आकडेवारीनुसार, भारतातील पेट्रोल अमेरिका, UAE, चीन आणि कॅनडापेक्षा कमी किमतीत मिळते. भारतात पेट्रोलचा दर सुमारे ₹109 प्रति लिटर आहे, तर जागतिक सरासरी सुमारे ₹150 च्या आसपास आहे. डिझेलमध्येही वेगवेगळ्या देशांमध्ये मोठी तफावत दिसून येते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतातील पंपावरील किमतीत केंद्र आणि राज्य सरकारचे कर, तेल कंपन्यांचा खर्च आणि आंतरराष्ट्रीय क्रूड तेलाच्या किमती यांचा समावेश असतो. देश इंधनावर कर आणि अनुदान वेगवेगळ्या पद्धतीने लावतात, त्यामुळे थेट किमतींची तुलना दिशाभूल करणारी ठरू शकते.
मोटर वाहन कायदा, 1988 नुसार 18 वर्षांखालील कोणीही सार्वजनिक ठिकाणी मोटर वाहन चालवू शकत नाही. 16 वर्षांपासून व्यक्ती गिअर नसलेली, 50cc पर्यंत इंजिन असलेली मोटारसायकल चालवू शकते. या स्पष्टीकरणात अल्पवयीन चालकांमुळे झालेल्या गुन्ह्यांबाबत कायदा काय सांगतो, ते पाहिले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतीय रस्त्यांवर किशोरवयीन चालकांचे अपघात ही वारंवार समोर येणारी चिंता आहे, आणि मोटर वाहन कायदा वाहन चालवण्याची मूलभूत वयोमर्यादा ठरवतो. प्रकरणानुसार अल्पवयीन चालकाच्या गुन्ह्याची जबाबदारी वाहनमालक किंवा पालकांवर येऊ शकते.
फायनान्शियल एक्स्प्रेसच्या एका बातमीत एका शास्त्रज्ञाचा परिचय करून दिला आहे, ज्याने अवघ्या 19 व्या वर्षी समुद्रात एका ताऱ्याला काय झाले हे शोधण्यात मदत केली. मथळ्यानुसार, ही ओळख अनेक दशकांनंतर, 53 वर्षांनी नोबेल पुरस्काराच्या रूपात मिळाली. हा लेख एका ऐतिहासिक विज्ञान कामगिरीवर थोडक्यात प्रकाश टाकतो.
पार्श्वभूमी
नोबेल पुरस्कार हा जगातील सर्वात आदरणीय विज्ञान पुरस्कारांपैकी एक आहे, आणि मूळ कामानंतर अनेक वर्षांनी अनेकदा मान्यता मिळते. अशा कथा दाखवतात की सुरुवातीचे संशोधन केले जाते तेव्हानंतरही विज्ञानाला आकार देऊ शकते.
बेपत्ता असलेल्या तीन मच्छिमारांची सुटका करण्यात आली आहे. मथळ्यात सुटका कुठे आणि कशी झाली याबद्दल अधिक तपशील दिलेला नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: समुद्रात वादळ किंवा इंजिन बिघाडामुळे मच्छिमार बेपत्ता होऊ शकतात, आणि अशा सुटका अनेकदा तटरक्षक दल किंवा स्थानिक बोटींकडून केल्या जातात. किनारपट्टीवरील कुटुंबे उत्पन्नासाठी मासेमारीवर अवलंबून असल्यामुळे ही नेहमीची जोखीम आहे.
एका न्यायाधीशांनी सांगितले की खाजगी व्यक्ती सरकारी अधिकाऱ्यांविरुद्ध पूर्व मंजुरी न घेता भ्रष्टाचाराची तक्रार दाखल करू शकतात. हा मुद्दा Prevention of Corruption Act मधील Section 17A वर आधारित आहे, ज्याचा उल्लेख अहवालात केला आहे. अधिकाऱ्यांबद्दल थेट चिंता मांडू इच्छिणाऱ्या सामान्य नागरिकांसाठी हा निर्णय महत्त्वाचा आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Prevention of Corruption Act हा भारताचा लाच आणि सरकारी अधिकाऱ्यांकडून पदाचा गैरवापर यांविरुद्धचा मुख्य कायदा आहे. Section 17A 2018 मध्ये जोडले गेले, जेणेकरून अधिकाऱ्यांना निराधार चौकशांपासून संरक्षण मिळेल; म्हणूनच पूर्व मंजुरीचा मुद्दा दीर्घकाळ चर्चेत राहिला आहे.
अमेझॉन आपल्या डिव्हाइसेस विभागात थोड्या संख्येने नोकऱ्या कमी करत आहे. ही कपात अनेक उत्पादन लॉन्चनंतर होत आहे. प्रवक्त्याने निर्णयाला दुजोरा दिला, पण किती पदांवर परिणाम होणार आणि ती कुठे आहेत याचा तपशील दिला नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अलीकडच्या वर्षांत मोठ्या तंत्रज्ञान कंपन्यांनी नोकरकपात केली आहे, आणि त्याचवेळी नवी उत्पादने आणली आहेत व एआयमध्ये गुंतवणूक केली आहे. कपात लहान असल्याचे सांगितले तरी प्रभावित टीममधील कर्मचाऱ्यांना अनिश्चितता वाटू शकते.
कडक PUC नियम असूनही कार्बन मोनॉक्साईड, नायट्रोजन ऑक्साईड आणि सूक्ष्म कण यांसारखे प्रदूषक उत्सर्जित करणारी वाहने अजूनही पकडली जात नाहीत. हे प्रदूषक मानवी आरोग्यास हानी पोहोचवू शकतात. सरकारने आकर्षक वित्तपुरवठ्याद्वारे इलेक्ट्रिक वाहनांना चालना दिली आहे, पण उत्सर्जनाची चिंता कायम आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: PUC म्हणजे Pollution Under Control प्रमाणपत्र, जे वाहन उत्सर्जन मर्यादेत आहे हे दर्शवते. भारतीय शहरांमधील खराब हवेच्या अनेक कारणांपैकी वाहनांचा धूर हे एक कारण आहे, तर धूळ आणि पीक जाळणे ही इतर कारणे आहेत.
शुक्रवारी सोन्याचे भाव जुलैच्या मध्यानंतरच्या सर्वात खालच्या पातळीवर आले. सलग दुसऱ्या महिन्यात सोन्याच्या दरात घसरण सुरू होती. जुलैच्या मध्यानंतरचा हा सर्वात वाईट व्यवहाराचा दिवस ठरला असून सोने पुन्हा सावरणार का, हा प्रश्न आहे. ही घसरण शुक्रवार, 30 ऑक्टोबर 2026 रोजी झाली.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: बाजार अनिश्चित असताना सोने सुरक्षित गुंतवणूक मानले जाते, त्यामुळे सोन्याचे भाव घसरल्यास लोकांच्या बचतीबद्दलच्या भावनेवर परिणाम होतो. भारतात सोने हे घरगुती बचत आणि दागिन्यांच्या खरेदीसाठी सामान्यपणे वापरले जाते, त्यामुळे भावातील बदल अनेक कुटुंबांसाठी महत्त्वाचे असतात.
सरकारी आकडेवारीनुसार सप्टेंबरमध्ये भारताने अमेरिका आणि रशियाकडून होणारी तेल आयात कमी केली. UAE कडून होणारी आयात वाढली. रशिया आणि UAE मिळून अजूनही भारताच्या तेल आयातीपैकी 60 percent पुरवठा करतात. हा बदल Russia Sanctions Act च्या काळातच झाला, असे अहवालात म्हटले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारत हा जगातील सर्वात मोठ्या तेल आयातदारांपैकी एक आहे आणि पुरवठा स्थिर ठेवण्यासाठी तो अनेक देशांकडून कच्चे तेल खरेदी करतो. पाश्चिमात्य देशांनी रशियन तेलावर घातलेले निर्बंध भारतीय रिफायनरींसाठी कोणता पुरवठादार स्वस्त आणि सोयीचा आहे, हे बदलू शकतात.
गृहमंत्री Amit Shah यांनी Rahul Gandhi आणि Akhilesh Yadav यांना सभागृहात निवडणूक आयोगाच्या वादावर चर्चा करण्याचे आव्हान दिले आहे. विरोधी पक्ष आणि सरकार निवडणूक आयोगाबाबत वेगळ्या मतावर असल्यामुळे हे आव्हान आले आहे. फक्त मथळ्यावरून सांगायचे तर, दोन्ही नेत्यांनी अजून चर्चेला होकार दिलेला नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Election Commission of India देशातील आणि राज्यांतील निवडणुका घेते, त्यामुळे तिच्याबद्दलच्या वादांकडे अनेकांचे लक्ष असते. Rahul Gandhi काँग्रेसचे नेतृत्व करतात आणि Akhilesh Yadav समाजवादी पक्षाचे नेतृत्व करतात, हे दोन्ही मोठे विरोधी पक्ष आहेत.
कालबाह्य झालेले रेमडेसिव्हिर 2025 पर्यंत निपाह रुग्णांना दिले गेले का, असा प्रश्न मथळ्यात विचारला आहे. केरळच्या सरकारने या प्रकरणाच्या चौकशीचे आदेश दिले आहेत. निपाह विषाणूवर उपचार घेणाऱ्या लोकांच्या औषध सुरक्षिततेबद्दल या अहवालामुळे चिंता निर्माण झाली आहे. हा संसर्ग दुर्मिळ असला तरी अत्यंत धोकादायक आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: निपाह हा जीवघेणा विषाणू असून त्यामुळे केरळमध्ये यापूर्वी उद्रेक झाले आहेत. रेमडेसिव्हिर हे एक अँटीव्हायरल औषध असून कोविड-19 साठी ते एकेकाळी वापरले जात होते. कालबाह्य औषधांची शक्ती कमी होऊ शकते, त्यामुळे रुग्णांना रुग्णालयांनी औषधांच्या तारखा काळजीपूर्वक तपासाव्यात यावर अवलंबून राहावे लागते.
भूतानमध्ये ग्लेशियल लेक आउटबर्स्टची नोंद झाली असून त्याचे परिणाम आसाम आणि पश्चिम बंगालमधील काही जिल्ह्यांमध्ये दिसत आहेत. या भागांसाठी आता पूर इशारे लागू आहेत. नद्यांजवळ आणि सखल भागात राहणाऱ्या नागरिकांनी परिस्थिती बदलत असताना अधिकृत सूचनांचे काटेकोरपणे पालन करावे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: हिमालयात वितळलेले पाणी बर्फ किंवा खडकाच्या नैसर्गिक धरणांमागे साचले की ग्लेशियल लेक तयार होते. असे धरण फुटले की अचानक पूर खाली वाहत येऊन आसाम आणि पश्चिम बंगालसारख्या भारतीय राज्यांपर्यंत पोहोचतो.
निवडणूक आयोगाने पाच राज्यांमध्ये SIR ची मुदत वाढवली आहे. अंतिम मतदार याद्या आता November 30 रोजी सादर होणार असून दिल्लीची अंतिम यादी December 22 रोजी जाहीर होईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: SIR म्हणजे Special Intensive Revision, ही निवडणूक आयोगाची मतदार याद्या अद्ययावत आणि स्वच्छ करण्याची मोहीम आहे. अंतिम यादीतून नाव गायब असलेल्या मतदारांना आगामी निवडणुकांत सहसा मतदान करता येत नाही.
आंध्र प्रदेश सरकारने चक्रीवादळ Arnab मुळे झालेल्या नुकसानीचा अंदाज ₹4,600 कोटी असल्याचे सांगितले आहे. नुकसानीची पाहणी करण्यासाठी केंद्रीय पथक 30 October रोजी राज्यात पोहोचणार आहे. अधिकाऱ्यांच्या मते 85 पैकी 71 प्रभावित ठिकाणी सेवा पुन्हा सुरू झाल्या आहेत. गोदावरी भागात वीजपुरवठा पूर्ववत करण्यासाठी राज्याने तेलंगणाकडे 1,000 कर्मचारी पाठवण्याची विनंती केली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: चक्रीवादळ म्हणजे जोरदार वारे आणि मुसळधार पावसासह येणारे वादळ, जे किनारी भागात पूर आणू शकते. आपत्तीनंतर राज्ये सहसा रस्ते, घरे आणि शेती दुरुस्तीसाठी केंद्र सरकारकडे पैसे मागतात, आणि त्याआधी केंद्रीय पथक नुकसानीची पाहणी करते.
युरोपियन संसदेच्या अपेक्षेनुसार, भारत-EU मुक्त व्यापार करारावर 2026 च्या मध्यापर्यंत डिसेंबरमध्ये स्वाक्षरी होऊ शकते. स्वाक्षरी समारंभाला पंतप्रधान नरेंद्र मोदी ब्रुसेल्समध्ये उपस्थित राहण्याची अपेक्षा आहे. या कराराद्वारे दोन्ही बाजूंमधील गुंतवणूक वाढवणे आणि काही पुरवठा साखळ्यांवरील अवलंबित्व कमी करणे हा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मुक्त व्यापार करार देशांमधील शुल्क आणि व्यापारातील अडथळे कमी करतो, आणि भारत व EU अशा करारावर अनेक वर्षांपासून काम करत आहेत. मथळ्यानुसार अंमलबजावणी सुमारे 2027 च्या मध्यावर अपेक्षित आहे, म्हणजे स्वाक्षरी हे फक्त पहिले पाऊल आहे.
सर्वोच्च न्यायालयाने SEBI ला पर्यायी गुंतवणूक निधी (alternative investment funds) आणि परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांसाठी सार्वजनिक माहिती देण्याचे नियम लागू करण्याचे आदेश देण्यास नकार दिला आहे. ही याचिका तृणमूल काँग्रेसच्या नेत्या महुआ मोईत्रा यांनी दाखल केली होती, ज्यांनी पारदर्शकता आणि गुंतवणूकदारांची जागरूकता यावर भर दिला होता. न्यायालयाने सांगितले की सध्या अशी माहिती देणे बंधनकारक करणारा कायदा अस्तित्वात नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: SEBI ही भारताची बाजार नियामक संस्था आहे, आणि PIL म्हणजे सार्वजनिक हितासाठी न्यायालयात दाखल केलेल्या याचिका. पर्यायी गुंतवणूक निधी गुंतवणूकदारांकडून पैसे एकत्र करतात, तर परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदार हे परदेशातील निधी असतात जे भारतीय बाजारात गुंतवणूक करतात.
उत्तर प्रदेशने नोकरीचे नियम कडक केले आहेत, त्यामुळे हिंसक सत्तांतराच्या आवाहनांशी जोडलेल्या उमेदवारांना रोखता येईल. हे संबंध कसे तपासले जातील किंवा कोणत्या पदांचा यात समावेश आहे, याचा तपशील मथळ्यात नाही. राज्यातील नोकरी शोधणाऱ्यांनी अर्ज करण्यापूर्वी अद्ययावत नियम पाहावेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: उत्तर प्रदेश हे भारतातील सर्वाधिक लोकसंख्येचे राज्य आहे, आणि तिथे सरकारी नोकऱ्या अनेक तरुणांसाठी स्थिर रोजगाराचा मोठा मार्ग आहेत. कोण अर्ज करू शकते याचे नियम अनेकदा बदलतात, कारण राज्यांना सुरक्षा तपासणी आणि नोकरी शोधण्याच्या हक्कात समतोल राखावा लागतो.
सत्तेत आल्यास Punjab मधील सरकारी कर्मचाऱ्यांना 63% महागाई भत्ता देण्याचे आश्वासन BJP ने दिले आहे. राज्यात थकीत देयकांवरून कर्मचाऱ्यांची आंदोलने सुरू असतानाच ही घोषणा झाली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: महागाई भत्ता म्हणजे सरकारी पगारात राहणीमान खर्चाशी जुळवण्यासाठी दिली जाणारी वाढीव रक्कम, जी सामान्यतः मूळ वेतनाच्या टक्केवारीत ठरवली जाते आणि वेळोवेळी सुधारली जाते. Punjab ची पुढील विधानसभा निवडणूक 2027 च्या सुरुवातीला होणार असल्याने हे आश्वासन मतदानापूर्वी दिले गेले आहे.
केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी एका कार्यक्रमात एक्स्प्रेसवेवर 120 kmph ची नवीन वेग मर्यादा जाहीर केली. त्यात 20% सवलतही दिली आहे. या घोषणेवर ऑनलाइन वेगवेगळी मते व्यक्त होत आहेत. अनेकांना जास्त वेगामुळे सुरक्षेची काळजी वाटते. टीकाकारांच्या मते या बदलामुळे जीव धोक्यात येऊ शकतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: गडकरी केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाचे प्रमुख आहेत, जे महामार्गांसाठी देशपातळीवरील नियम ठरवते. भारतात रस्ते अपघातात मृत्यूचे प्रमाण जास्त आहे, त्यामुळे एक्स्प्रेसवेच्या वेग मर्यादेतील कोणताही बदल वाहनचालक आणि सुरक्षा संस्थांकडून बारकाईने पाहिला जातो.
1 ते 27 ऑक्टोबर दरम्यान तमिळनाडूमध्ये 217.2 mm पाऊस नोंदला गेला, तर सामान्य प्रमाण 144.2 mm होते. म्हणजे सरासरीपेक्षा 51% जास्त पाऊस झाला. परिणामी, पावसाची कमतरता असलेले 18 जिल्हे आता सामान्य किंवा जास्त पावसाच्या गटात आले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: तमिळनाडूला ऑक्टोबर ते डिसेंबर दरम्यान ईशान्य मोसमी पावसापासून बहुतांश पाऊस मिळतो, त्यामुळे हंगामाच्या सुरुवातीची कमतरता पाणीपुरवठा आणि शेतीबद्दल चिंता निर्माण करत होती.
Gokulam got off to a winning start, with a header from Crislan making the difference. The headline does not give the opponent, score or any other match details.
पार्श्वभूमी
Context: Gokulam Kerala FC is a football club from Kerala that competes in India's top domestic football leagues. Crislan is the player who scored the header that gave the club its first win of the season.
1995 मधील एका हत्येसाठी मृत्युदंडाची शिक्षा झालेल्या क्रिस्टा पाइकची अमेरिकेत फाशीची शिक्षा फसल्यामुळे सुटका झाली. तिने आणि तिच्या प्रियकराने 19 वर्षांच्या एका वर्गमित्राचा छळ करून त्याला भोसकले होते. त्या वेळी पाइक 18 वर्षांची होती. फाशी पाहण्यासाठी पीडितेची आई फ्लोरिडाहून आली होती.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अमेरिकेत मृत्युदंड राज्यानुसार दिला जातो आणि फाशीच्या वेळी कधी कधी कायदेशीर आव्हाने किंवा तांत्रिक अडचणी येतात. अमेरिकेत मृत्युदंड ठोठावलेल्यांमध्ये महिलांचे प्रमाण कमी आहे, त्यामुळे पाइकचे प्रकरण ही शिक्षा कशी लागू होते याकडे लक्ष वेधते.
US Midterm Elections 3 नोव्हेंबरला होत असून त्यातून Congress वर कोणाचे नियंत्रण असेल हे ठरेल. House च्या सर्व 435 जागा, Senate च्या 100 पैकी सुमारे एक-तृतीयांश जागा आणि अनेक राज्यांचे governor पद यासाठी निवडणूक होईल. कोणता पक्ष जिंकतो त्यानुसार President च्या धोरणांना बळ मिळू शकते किंवा ती कमकुवत होऊ शकतात.
पार्श्वभूमी
अमेरिकेत राष्ट्राध्यक्षांच्या कार्यकाळाच्या सुमारे दोन वर्षांनी Midterm होतात, आणि जिंकलेल्या जागांवरून राष्ट्राध्यक्षांचे कायदे मंजूर होतील की अडतील हे ठरते. अमेरिकेचे व्यापार, visa आणि संरक्षणाबाबतचे निर्णय भारतावरही परिणाम करू शकतात, म्हणून या निकालांकडे लक्ष ठेवणे उपयुक्त आहे.
An appeal backed by David Attenborough has helped wildlife groups buy the vast Rothbury Estate for £30 million. Supporters have described the purchase as something very special.
पार्श्वभूमी
Context: Sir David Attenborough is a well known naturalist and broadcaster who has backed many conservation campaigns. Buying large areas of land is one way conservation groups protect habitats from development.
रफाल मरीन या लढाऊ विमानाने भारताची स्वदेशी विमानवाहू नौका INS Vikrant वर पहिल्यांदाच लँडिंग केले, असे एका नव्या व्हिडिओत दिसले आहे. हे विमान आता सेवेत दाखल होण्याच्या दिशेने पुढे सरकत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: रफाल मरीन हे फ्रान्सच्या रफाल लढाऊ विमानाचे नौदलासाठीचे रूप आहे, आणि भारताने ते आपल्या नौदलासाठी मागवले आहे. INS Vikrant ही भारताची स्वदेशी विमानवाहू नौका आहे. विमानवाहू नौकेवर लँडिंगच्या चाचण्या हा विमान सक्रिय सेवेत येण्यापूर्वीचा महत्त्वाचा टप्पा असतो.
रात्रभराच्या मुसळधार पावसामुळे दिल्ली-NCR मधील तापमान खाली आले आहे, आणि राजधानीत गेल्या चार वर्षांतील सर्वात कमी कमाल तापमानाची नोंद झाली आहे. गुरुग्राम, नोएडा, गाझियाबाद आणि फरीदाबाद यांसारख्या जवळच्या शहरांमध्येही गेल्या चार वर्षांतील सर्वात थंड नोंदी दिसल्या. अनेक रहिवासी आता हिवाळ्याचे कपडे बाहेर काढण्याची वेळ आली आहे का, असा प्रश्न विचारत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: दिल्ली-NCR म्हणजे राष्ट्रीय राजधानी प्रदेश, ज्यामध्ये दिल्ली आणि नोएडा, गुरुग्रामसारखी जवळची शहरे येतात. नेहमीच्या हिवाळ्याच्या आधी पाऊस आला की अशी लवकर थंडीची लाट येते, मात्र हवामानाचा अंदाज वेगाने बदलू शकतो.
तीन तातडीची काळजी केंद्रे बंद करण्याच्या योजनेमुळे गंभीर परिणाम होतील, असे आक्षेप घेणाऱ्यांचे म्हणणे आहे. त्यांची चिंता अशी आहे की त्यामुळे GP आणि आपत्कालीन विभागांवर अधिक ताण येईल. कोणती केंद्रे यात आहेत किंवा बंद करणे केव्हा होईल, हे अहवालात सांगितलेले नाही.
पार्श्वभूमी
तातडीची काळजी केंद्रे अशा समस्यांवर उपचार करतात ज्या गंभीर असतात पण जीवाला तात्काळ धोका नसतो, त्यामुळे GP आणि आपत्कालीन विभागांवरील भार काही प्रमाणात कमी होतो. GP म्हणजे कौटुंबिक डॉक्टर, जे युकेच्या आरोग्य व्यवस्थेत सामान्यतः रुग्णांचा पहिला संपर्क असतात.
अभिनेते अजय देवगण यांनी विमल इलायची जाहिरातींवरून जारी झालेल्या अन्न व औषध प्रशासनाच्या नोटिसीविरोधात उच्च न्यायालयात धाव घेतली आहे. त्यांच्या याचिकेनुसार, ही नोटीस उत्पादन तयार करणाऱ्या कंपनीऐवजी त्यांना एक अभिनेता म्हणून मनमानीपणे देण्यात आली. उत्पादनाच्या जाहिरातीतील दाव्यांसाठी नेमकी जबाबदारी कोणाची, हा प्रश्न या प्रकरणामुळे पुढे आला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात चित्रपट तारे अनेकदा उत्पादनांच्या जाहिरातींमध्ये दिसतात, त्यामुळे त्यातील दाव्यांची जबाबदारी कोणाची हे अनेकदा स्पष्ट नसते. विमल इलायची हा माउथ फ्रेशनर ब्रँड आहे, आणि अन्न व औषध जाहिरातींच्या नियमांवर FDA देखरेख ठेवते.
कर्नाटकमध्ये काँग्रेसने पक्षाच्या नेत्यांना लक्ष्य करणाऱ्या एका स्टिंग ऑपरेशनमुळे कृपा अल्वा यांची हकालपट्टी केली आहे. माजी मुख्यमंत्री सिद्धरामय्या यांनी बदनामीकारक व्हिडिओमागे त्यांचे नाव घेतले होते. या आरोपानंतर हकालपट्टी झाली, आणि त्यामुळे हा व्हिडिओ पक्षातील वादाच्या केंद्रस्थानी आला आहे.
पार्श्वभूमी
स्टिंग ऑपरेशन म्हणजे गुप्तपणे चित्रित केलेला व्हिडिओ, जो गैरप्रकार उघड करण्यासाठी बनवला जातो, आणि अशा क्लिपमुळे अनेकदा राजकीय वाद पेटतात. सिद्धरामय्या हे कर्नाटक काँग्रेसमधील वरिष्ठ नेते असून राज्याचे मुख्यमंत्री होते, त्यामुळे हा वाद पक्षाच्या उच्च स्तरापर्यंत पोहोचला आहे.
G20 बैठकीसाठी नियोजित सामूहिक फोटो अमेरिकेने रद्द केला आहे. युरोपीय देशांनी रशियाचे परराष्ट्र मंत्री सेर्गेई लावरोव्ह यांच्यासोबत फोटोत दिसण्यास आक्षेप घेतला होता. या निर्णयामुळे G20 च्या राजनयिकांना त्यांच्या अजेंड्यावरील अनेक कठीण मुद्द्यांवर सहमती होईल का, याबद्दल शंका वाढली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: G20 हा जगातील सर्वात मोठ्या अर्थव्यवस्थांचा मंच आहे आणि भारत त्याचा सदस्य आहे. 2022 मध्ये रशियाने युक्रेनवर आक्रमण केल्यापासून अनेक पाश्चात्त्य देश रशियन अधिकाऱ्यांसोबत दिसण्यास टाळाटाळ करत आहेत, ज्यामुळे चर्चा अवघड झाली आहे.
आसामच्या धुबरी जिल्ह्यात वैध कागदपत्रांशिवाय भारतात आल्याच्या आरोपावरून 36 बांगलादेशी नागरिकांना ताब्यात घेण्यात आले. घुसखोरांची मोठ्या प्रमाणात वाहतूक होणार असल्याची माहिती अधिकाऱ्यांना मिळाली होती. जोगमाया फेरी परिसरात पहाटे ही अटक झाली.
पार्श्वभूमी
बांगलादेशातून होणारे बेकायदेशीर स्थलांतर हा आसाममधील दीर्घकाळ चालणारा प्रश्न आहे. आसामची त्या देशाशी मोठी सीमा आहे आणि भारतीय नागरिक कोण, यावर तिथे राजकीय चर्चा होत राहिली आहे. अशा अटका सीमा आणि कागदपत्रांच्या सततच्या तपासणीचा भाग आहेत.
University of Chicago मधील एका नव्या अभ्यासानुसार शूज घातल्याने घोट्याच्या हाडांची रचना बदलते. या निष्कर्षाबद्दल एका बातमीत माहिती दिली आहे, त्यामुळे संपूर्ण संशोधनाचा तपशील वाचकांना स्वतः शोधता येईल.
पार्श्वभूमी
घोटा हा असा सांधा आहे जिथे पायाच्या नडगीची हाडे talus या लहान हाडाला जोडली जातात. हे talus हाड पाय आणि पाऊल यांना जोडते. पादत्राणांचा पायाच्या आरोग्यावर काय परिणाम होतो, याबद्दल शास्त्रज्ञांमध्ये बराच काळ चर्चा होत आहे, आणि हा अभ्यास त्या चर्चेत भर घालतो.
Andhra Pradesh-Odisha सीमेवरील गावे अचानक आलेल्या पुरामुळे पाण्याखाली गेली आहेत. National Highway 16 वरील वाहतुकीवरही परिणाम झाला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Andhra Pradesh आणि Odisha हे Bay of Bengal लगत असून, मान्सूननंतरच्या काळात जोरदार पाऊस आणि नद्यांना येणारे पूर येथे सामान्य आहेत. NH-16 हा Kolkata आणि Chennai यांना जोडणारा पूर्व किनाऱ्यावरील महत्त्वाचा महामार्ग आहे, त्यामुळे त्यातील अडथळे मालवाहतूक आणि प्रवासावर परिणाम करतात.
सर्वोच्च न्यायालयाने फटाक्यांवर पूर्ण बंदी घालण्याच्या बाजूने नसल्याचे सांगितले. वायुप्रदूषण रोखण्यासाठी आधीच दिलेल्या आदेशांची नीट अंमलबजावणी झाली पाहिजे, यावर खंडपीठाने भर दिला. दिल्ली सरकार आणि प्रदूषण नियंत्रणासाठी नेमलेल्या आयोगाने घेतलेल्या उपाययोजनांचीही दखल घेतली गेली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: दिवाळीच्या सुमारास फटाके मोठ्या प्रमाणात वाजवले जातात, तेव्हा दिल्ली आणि आसपासच्या भागातील वायुप्रदूषण अनेकदा वाढते. पूर्ण बंदी घालावी की आधीपासून असलेले नियम लागू करावेत, यावर न्यायालयांना वारंवार निर्णय घ्यावा लागला आहे.
उत्तराखंडमध्ये एक हेलिकॉप्टर कोसळले, ज्यात सहा जणांचा मृत्यू झाला. काँग्रेसचे आमदार एच डी रंगनाथ यांच्या माहितीनुसार, मृतांपैकी पाच जण कर्नाटकातील होते आणि ते खासगी तीर्थयात्रेसाठी गेले होते. प्रतिकूल हवामान आणि हिमवृष्टी या अपघातास कारणीभूत ठरल्याचे सांगितले जात आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: उत्तराखंड हे हिमालयातील राज्य असून तेथे अनेक तीर्थमार्ग आहेत, आणि दुर्गम मंदिरांपर्यंत पोहोचण्यासाठी तेथे अनेकदा हेलिकॉप्टरचा वापर होतो. पर्वतीय उड्डाणांवर धुके, वारा आणि बर्फ यांचा त्वरित परिणाम होऊ शकतो, म्हणूनच अशा अपघातांमध्ये हवामान हा वारंवार चिंतेचा विषय असतो.
US Justice Department ने कॅलिफोर्नियातील निवडणूक अधिकाऱ्यांना गैर-नागरिकांनी मतदान केल्याच्या दाव्यांबाबत समन्स बजावले आहेत. हे दावे नेमके काय आहेत किंवा समन्समध्ये काय मागितले आहे, हे मथळ्यात सांगितलेले नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: समन्स म्हणजे एखाद्या व्यक्तीला कागदपत्रे सादर करण्यासाठी किंवा साक्षीसाठी हजर राहण्यासाठी दिलेला कायदेशीर आदेश. अमेरिकेत निवडणुका राज्ये आणि काउंटी चालवतात, त्यामुळे मतदारांच्या नोंदी स्थानिक अधिकाऱ्यांकडे असतात, ज्या फेडरल तपासनीस मागू शकतात.
मतदार यादीतील नोंदी अद्ययावत करणे ही सतत चालणारी प्रक्रिया आहे, असे सर्वोच्च न्यायालयाने म्हटले आहे. Keralam मधील Special Intensive Revision च्या पुनर्पडताळणीची मुदत औपचारिकरित्या वाढवण्याची गरज नाही, असे खंडपीठाला वाटले. हा निष्कर्ष मतदार याद्या कालांतराने कशा तपासल्या आणि अद्ययावत केल्या जातात, याबाबत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Special Intensive Revision ही Election Commission of India ने राबवलेली मतदार यादीची सखोल तपासणी आहे. या मुदतींबाबत न्यायालयाची भूमिका मतदारांची नावे कधी तपासली आणि दुरुस्त करता येतील, हे ठरवते.
रॉयटर्सच्या एका वृत्तात जगभरातील देशांमध्ये उष्णतेच्या लाटा गर्भवती महिलांना कसा धोका निर्माण करत आहेत, याचा आढावा घेतला आहे. या वृत्तात भावी मातांना असलेल्या धोक्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे. उष्णतेच्या लाटा सामान्य नागरिकांसाठी असलेल्या नेहमीच्या इशाऱ्यांपलीकडेही आरोग्याचे धोके निर्माण करतात, याची ही आठवण करून देणारी बातमी आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: हवामान तापत असताना जगातील अनेक भागांत उष्णतेच्या लाटा अधिक वारंवार आणि तीव्र होत आहेत. अति उष्णतेमुळे गर्भवती महिलांना जास्त धोका संभवतो, आणि उष्णतेच्या सर्वाधिक वेळेत थंड राहणे, पुरेसे पाणी पिणे आणि उन्हापासून दूर राहणे, असा सल्ला डॉक्टर अनेकदा देतात.
फिलिपाइन्समधील मायॉन ज्वालामुखीचा उद्रेक झाला असून त्याचे राखेचे लोट सुमारे 3,000 मीटर उंचीपर्यंत गेले. हळूहळू हा राखेचा स्तंभ नैऋत्येकडे सरकून जवळच्या लोकवस्त्यांवर पसरला. उद्रेकाचा एक व्हिडिओ प्रसिद्ध करण्यात आला आहे. जवळ राहणाऱ्या लोकांसाठी वाहून येणारी राख ही मुख्य चिंता आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मायॉन हा फिलिपाइन्समधील सर्वात सक्रिय ज्वालामुखींपैकी एक आहे आणि तो उद्रेकप्रवण भागात आहे. त्याची राख श्वसनाला आणि पिकांना हानी पोहोचवू शकते, म्हणूनच जवळच्या गावांवर बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे.
डिजिटल विश्वास सेवा देणारी कंपनी eMudhra ने अलीकडील TLS प्रमाणपत्र घटनेचा स्वतंत्र आढावा घेण्यासाठी KPMG ची नियुक्ती केली आहे. या प्रकरणाबाबत स्पष्टता देण्याचे कंपनीने आधी आश्वासन दिले होते. या घटनेत अनेक प्रमाणपत्रांशी जोडलेल्या कमकुवत खाजगी की सामील होत्या.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: TLS प्रमाणपत्रे ही डिजिटल ओळखपत्रे असतात, जी वेबसाईट्सना त्यांची ओळख सिद्ध करण्याची आणि माहिती सांकेतिक करण्याची सुविधा देतात; त्यांच्या खाजगी की गुप्त राहणे आवश्यक असते. कमकुवत की मुळे हल्लेखोर वेबसाईटचे सोंग घेऊ शकतात, म्हणून स्वतंत्र तपासणी विश्वास पुन्हा मिळवण्यास मदत करते.
अन्न शास्त्रज्ञांच्या मते, भाज्यांची साले, बिया आणि देठे, जी बहुधा कचऱ्यात टाकली जातात, त्यातून मौल्यवान फायबर मिळू शकते. लोक सहसा फेकून देतात अशा भाज्यांचे भाग खाण्याची ही कल्पना आहे. रोजच्या आहारातून अधिक फायबर मिळावे, यासाठी ही सूचना आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: आरोग्य मार्गदर्शक सूचनांनुसार अनेक लोक गरजेपेक्षा कमी फायबर खातात, आणि फायबर पचनास मदत करते तसेच पोट भरलेले वाटण्यास मदत करते. फायबर मुख्यतः संपूर्ण धान्य, डाळी, फळे आणि भाज्यांमध्ये असते, त्यामुळे कचऱ्यात जाणारे भाग हे परिचित स्रोतांमध्ये भर घालतात.
Charles Swift, 83, यांना हृदयविकाराचा झटका आला. त्यानंतर रुग्णालयातील भेटीसाठी त्यांना 140-mile चा गोल प्रवास करावा लागला. त्यांना स्वतःच गाडी चालवावी लागली. यावरून काही रुग्णांना उपचारांसाठी किती लांब जावे लागते हे दिसते. अशा प्रवासामुळे वृद्ध रुग्णांना वेळेवर उपचार मिळण्याबाबत प्रश्न उपस्थित होतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: हृदयविकारावर लवकर उपचार होणे गरजेचे असते, त्यामुळे रुग्णालयापर्यंत पोहोचायला लागणारा वेळ खूप महत्त्वाचा ठरतो. अनेक देशांमध्ये हृदयरोग तज्ज्ञांची सेवा सर्वत्र सारखी उपलब्ध नसते. ती बहुतेकदा मोठ्या शहरांमध्ये केंद्रित असते, त्यामुळे रुग्णांना लांबचा प्रवास करावा लागतो.
अमेरिकेतील Federal Trade Commission नऊ कंपन्यांची चौकशी करत आहे. एकाच उत्पादनासाठी किंवा सेवेसाठी वेगवेगळ्या लोकांकडून वेगवेगळी किंमत आकारली जाते का, हे ती तपासत आहे. ब्राउझिंगच्या सवयी आणि वैयक्तिक डेटाचा वापर किंमत ठरवण्यासाठी होतो का, हे आयोगाला जाणून घ्यायचे आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: FTC ही अमेरिकेतील संस्था असून ती अन्याय्य व्यावसायिक पद्धतींपासून ग्राहकांचे संरक्षण करते. ऑनलाइन दुकाने आधीच क्लिक आणि शोध नोंदवतात, त्यामुळे भारतासह सर्वत्र ग्राहकांसाठी वैयक्तिकृत किंमत ही वाढती चिंता बनत आहे.
केंद्रीय वाणिज्य मंत्री पीयूष गोयल यांनी लडाखच्या GI टॅग असलेल्या सी बकथॉर्नला पौष्टिकतेचा खजिना म्हणून अधोरेखित केले आहे. हे फळ स्थानिक उपजीविकेला चालना देऊ शकते आणि भारताचा नैसर्गिक वारसा जागतिक स्तरावर पोहोचवू शकते, असे त्यांचे म्हणणे आहे. या फळाला अनेकदा लडाख गोल्ड असे म्हटले जाते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: GI टॅग हे उत्पादन विशिष्ट प्रदेशातून येते हे दर्शवते, ज्यामुळे बाजारात त्याच्या नावाचे संरक्षण होण्यास मदत होते. सी बकथॉर्न हे थंड आणि उंचावरील भागात, जसे की लडाखमध्ये, वाढणारे कणखर झुडूप आहे.
उच्च न्यायालयाने महाराष्ट्र सरकारला कार्यकर्ते अरुण फेरेरा यांच्या बेकायदेशीर अटकेबद्दल त्यांना Rs 2 lakh देण्याचे आदेश दिले आहेत. त्यांना 2007 मध्ये अनेक प्रकरणांमध्ये अटक झाली होती. त्या सर्व प्रकरणांमधून त्यांची निर्दोष सुटका झाल्यानंतर, सप्टेंबर 2011 मध्ये नागपूर तुरुंगातून त्यांची सुटका होणार होती.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अक्विटल म्हणजे न्यायालयाने आरोपीला दोषी नसल्याचे ठरवणे. अशा प्रकरणांमुळे खटले संपेपर्यंत लोक किती काळ तुरुंगात राहतात आणि सरकार चुकल्यावर लोकांना काय देणे लागते, यावर व्यापक चर्चा सुरू आहे.
एका ग्राहकाचा दावा आहे की Bengaluru मधील Central Tiffin Room, म्हणजेच CTR येथे मसाला डोश्यात झुरळ आढळले. हा प्रकार ऑनलाइन शेअर झाला आणि अन्न सुरक्षा व रेस्टॉरंटच्या स्वच्छतेबाबत चर्चा सुरू झाली. रेस्टॉरंटवर टीका झाली असून त्यांनी माफी मागितली आहे आणि स्वयंपाकघराची तपासणी करणार असल्याचे सांगितले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: CTR हे Bengaluru मधील दीर्घकाळ चालणारे हॉटेल असून ते दक्षिण भारतीय नाश्त्यासाठी प्रसिद्ध आहे; क्रिकेटपटू Virat Kohli ने त्याला आवडते ठिकाण म्हटले आहे. भारतात अन्न सुरक्षेवर FSSAI आणि राज्य अन्न विभाग देखरेख ठेवतात, जे रेस्टॉरंटच्या स्वच्छतेची तपासणी करतात.
North Korea चा Lazarus Group हा crypto exchange Binance मधून झालेल्या $6.36 billion च्या चोरीमागे असल्याचा संशय आहे. Blockchain तपासनीसांनी हा हल्ला TraderTraitor शी जोडला आहे, जो या गटाशी संबंधित युनिट मानला जातो. या कारवाईत Ethereum wallet च्या authorisation सुविधेचा गैरवापर केल्याची माहिती आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Lazarus हा हॅकिंग गट आहे, ज्याला सरकारे आणि संशोधक मोठ्या प्रमाणात North Korea शी जोडतात. आंतरराष्ट्रीय निर्बंध असूनही North Korea सायबर चोरीतून पैसे उभे करत असल्याचे मानले जाते. Crypto exchanges मध्ये मोठी रक्कम असल्याने ती वारंवार लक्ष्य होतात.
बिहारमधील पाटणा येथील एका संग्रहालयाला जगात 9th क्रमांक मिळाला असून त्याने न्यूयॉर्कच्या Metropolitan Museum of Art (10th) आणि पॅरिसच्या Louvre (31st) यांनाही मागे टाकले आहे. उद्योगपती Anand Mahindra यांनी याला 'game changer' म्हटले असून त्यामुळे या संग्रहालयाकडे अधिक लक्ष वेधले गेले आहे.
पार्श्वभूमी
पॅरिसमधील Louvre आणि न्यूयॉर्कमधील Met ही जगातील सर्वात प्रसिद्ध संग्रहालये आहेत, त्यामुळे पाटणा संग्रहालयाने त्यांना मागे टाकणे असामान्य आहे. संग्रहालय क्रमवारी बहुधा भेट देणाऱ्यांची संख्या, संग्रह आणि परीक्षणांवर आधारित असते, आणि त्यामुळे भारतातील वारसास्थळांकडे लक्ष वेधले जाते.
OpenAI ने सांगितले आहे की ते आपली नवीन मॉडेल्स मानवी हेतूचे अधिक जवळून पालन करतील अशी अपडेट करणार आहेत. सुधारित चौकटीनुसार मॉडेल्सनी हानी कमी करावी आणि ती काय करतात याबद्दल पारदर्शक असावीत. हे अपडेट स्वतःहून कृती करणाऱ्या AI एजंट्ससाठी आहे, ज्यांना मथळ्यात नियंत्रणाबाहेर जाणारे म्हटले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: AI एजंट्स असे प्रोग्राम आहेत जे बुकिंग किंवा ब्राउझिंगसारखी अनेक टप्प्यांची कामे थेट मानवी नियंत्रणाशिवाय कमी प्रमाणात करतात. OpenAI सारख्या कंपन्या सुरक्षा मार्गदर्शक तत्त्वे प्रसिद्ध करतात, आणि अशा प्रणालींनी किती स्वतंत्रपणे वागावे हा मुद्दा जागतिक स्तरावर वाढत आहे.
सेबीचे अध्यक्ष तुहिन कांता पांडे यांनी सांगितले की १ नोव्हेंबरपासून डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर डायरेक्ट योजना हा डिफॉल्ट पर्याय असेल. ते म्हणाले की बाजाराचा सहज प्रवेश असला तरी गुंतवणूकदारांना ते काय खरेदी करत आहेत हे समजेलच असे नाही. हा बदल डिजिटल प्लॅटफॉर्मला लागू असल्याने, तिथे नोंदणी करणाऱ्या गुंतवणूकदारांना आधी डायरेक्ट योजना दिसतील.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सेबी ही भारताची शेअर बाजार नियामक संस्था आहे. डायरेक्ट योजनांमध्ये वितरकाचे कमिशन नसते, जे नियमित म्युच्युअल फंड योजना देतात, त्यामुळे गुंतवणूकदारासाठी खर्च सहसा कमी असतो.
Russia आणि United States यांनी अलीकडेच UN Security Council मध्ये Western Sahara वरील एकमेकांचे प्रस्ताव व्हेटो केले. या मतभेदामुळे UN शांतिसेना मोहिमेच्या मुदतवाढीला अडथळा आला असून तिचा कालावधी संपण्याआधीच हा प्रश्न रखडला आहे. Oxfam ने इशारा दिला आहे की ही मोहीम नसल्यास नागरिकांना धोका निर्माण होऊ शकतो.
पार्श्वभूमी
Western Sahara हा उत्तर आफ्रिकेतील वादग्रस्त प्रदेश असून त्याचा मोठा भाग Morocco प्रशासित करतो, तर Polisario Front स्वातंत्र्याची मागणी करत आहे. UN ची MINURSO मोहीम 1991 पासून तिथे युद्धविरामावर लक्ष ठेवत आहे, त्यामुळे तिची मुदतवाढ त्या प्रदेशाच्या स्थैर्यासाठी महत्त्वाची आहे.
इराणसोबतचा तणाव वाढत असताना अमेरिकी लष्कर मध्य पूर्वेतील आपली उपस्थिती मजबूत करत आहे. हवाई संरक्षण बळकट करणे आणि अनेक दशकांपासून न झालेले युद्धभूमीवरील जखमी सैनिकांचे सराव यांचा त्यात समावेश आहे. अलीकडील अहवालांनुसार इराणविरुद्ध संभाव्य लष्करी मोहिमेची शक्यता वर्तवली जात आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अमेरिका आणि इराण अनेक दशकांपासून एकमेकांच्या विरोधात असून इराणच्या अणुकार्यक्रमावरून आणि प्रदेशातील त्याच्या प्रभावावरून तणाव अनेकदा उफाळतो. तेलाच्या वाहतुकीचा महत्त्वाचा मार्ग असलेली Strait of Hormuz देखील अलीकडील तणावाच्या केंद्रस्थानी आहे.
US न्याय विभाग एका खटल्याद्वारे अलास्काच्या सिनेट शर्यतीत Dan Sullivan यांना मत देणाऱ्या मतपत्रिका वेगळ्या करू पाहत आहे. फेडरल अधिकारी मतदारांमध्ये संभ्रम निर्माण झाला का, आणि काही उमेदवारांचे वर्तन कसे होते, याचीही चौकशी करत आहेत. या हालचालीमुळे 3 November च्या मध्यावधी निवडणुकांपूर्वी मतपत्रिका हाताळणीवरील तणाव वाढला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अलास्कातील US सिनेट निवडणूक 3 November च्या मध्यावधी निवडणुकांमधील अनेक शर्यतींपैकी एक आहे, ज्यात मतदार प्रतिनिधीगृह आणि सिनेटच्या एक तृतीयांश जागांसाठी मतदान करतात. Dan Sullivan हे रिपब्लिकन सिनेटर असून आपली जागा राखू पाहत आहेत.
इस्रायलमधील निवडणुकीचे निकाल अजून स्पष्ट झालेले नाहीत, आणि सरकार स्थापनेसाठीची चर्चा सुरू आहे. नेतान्याहू यांनी निवडणुकीत लाच दिल्याचे आरोप पुन्हा केले आहेत. बेन्नेट यांनी आघाडी सरकार बनवण्यासाठी अहंकार बाजूला ठेवण्याची तयारी दाखवली आहे, तर लापिड म्हणाले की इस्रायल राज्याने स्वतःला वाचवले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: इस्रायलच्या संसदेची निवड प्रमाणशीर मतदान पद्धतीने होते, त्यामुळे सहसा एकटा पक्ष बहुमत मिळवत नाही आणि सरकार बनवण्यासाठी पक्षांना एकत्र यावे लागते. बेंजामिन नेतान्याहू अनेक वर्षे इस्रायली राजकारणातील सर्वात प्रमुख नेत्यांपैकी एक आहेत.
जपानी संशोधकांना एक प्रथिन सापडले आहे, जे वयानुसार प्रजनन क्षमता का कमी होते हे स्पष्ट करण्यास मदत करू शकते. त्यांच्या कामानुसार, गुणसूत्रांची कमकुवत झालेली जोडणी ही अंड्यांचा दर्जा घसरण्याचे संभाव्य कारण असू शकते. या शोधामुळे वयाशी संबंधित वंध्यत्वावर भविष्यातील संशोधन आणि उपचारांना दिशा मिळू शकते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: वयानुसार प्रजनन क्षमता घसरणे ही उशिरा गर्भधारणेचा विचार करणाऱ्या महिलांसाठी मोठी चिंता आहे, आणि त्यावरचे उपचार अजूनही मर्यादित आहेत. अंड्यांचा दर्जा का घसरतो हे समजून घेण्यासाठी शास्त्रज्ञ त्याचा अभ्यास करतात, म्हणून अशा मूलभूत शोधांना महत्त्व आहे.
कतारचे मध्यस्थ अणुप्रश्नावर सुरू असलेल्या अमेरिका-इराण चर्चेला पाठिंबा देण्यासाठी पुन्हा तेहरानला गेले आहेत. मध्यस्थ म्हणजे असे तिसरे पक्ष जे दोन बाजूंना वाटाघाटी करण्यास मदत करतात. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणसोबतचा संघर्ष लवकर संपेल अशी आशा व्यक्त केली, पण ते कसे होईल हे त्यांनी सांगितले नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कतार हे आखाती देश असून ते अनेकदा चर्चांचे आयोजन करते आणि अमेरिका व इराणसारख्या विरोधकांमध्ये निरोप पोहोचवते. थेट चर्चा कठीण असते तेव्हा मध्यस्थ दोन्ही बाजूंना बोलण्यास मदत करतात, आणि अणुप्रश्न अनेक वर्षांपासून मोठा वादाचा मुद्दा आहे.
Red Bull is making its first attempt at building its own F1 power unit, and its recent turnaround came too late to affect the title race. Four-time champion Max Verstappen's strong feel for the car has proven invaluable, which the report says helps explain why he is held in such high regard within F1.
पार्श्वभूमी
Context: Red Bull has long raced with engines built by other manufacturers, so building its own power unit is a major step for the team. Verstappen is a Dutch driver who has won four world championships and is widely respected in F1.
क्रिप्टो एक्सचेंज Binance सायबर हल्ल्यात चोरीला गेलेले सुमारे $6.3 billion परत मिळवण्याचा प्रयत्न करत आहे. कंपनीने या हल्ल्याला गुंतागुंतीचा म्हटले आहे. तज्ज्ञांच्या मते हा अशा प्रकारचा आजवरचा सर्वात मोठा हल्ला असू शकतो, आणि तो North Korea शी जोडलेला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अलीकडच्या वर्षांत अनेक मोठ्या क्रिप्टो चोऱ्यांसाठी North Korea ला जबाबदार धरले गेले आहे, आणि तो देश या पैशाचा वापर सरकार चालवण्यासाठी करतो असे व्यापकपणे सांगितले जाते. Binance जगातील सर्वात मोठ्या क्रिप्टो एक्सचेंजपैकी एक असल्याने इतक्या मोठ्या नुकसानीचा अनेक वापरकर्त्यांवर परिणाम होऊ शकतो.
सुरक्षा सूत्रांनी सांगितले की Strait of Hormuz मध्ये एका टँकरला limpet mines मुळे धडक बसली; ही जहाजाच्या हलला चिकटवली जाणारी एक प्रकारची बॉम्ब आहे. Iran ने सामुद्रधुनीत चार टँकरना माइन्सचा फटका बसल्याचा दावा केला आहे, आणि एक टँकर पेटत असताना Brent crude चा दर $117 असल्याचे नोंदवले आहे. US midterms नंतर पुढील हल्ल्यांची भीती वाढत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Strait of Hormuz ही Iran आणि Oman दरम्यानची अरुंद जलवाहतूक मार्ग असून त्यातून जगातील तेलाचा मोठा वाटा जातो. आखाती प्रदेशातील तणाव वाढत असून तेथील जहाजांवरील हल्ल्यांमुळे भारतासारख्या आयातदार देशांत इंधनाचे दर वाढण्याची शक्यता असते.
CAG च्या लेखापरीक्षणात असे आढळले की केरळमधील एकाही कत्तलखान्याकडे सर्व आवश्यक परवाने नाहीत. अहवालात लोकांना विकल्या जाणाऱ्या मांसावर पशुवैद्यकीय तपासणी नसल्याचेही नमूद केले आहे. अशा त्रुटींमुळे विकले जाणारे मांस खाण्यासाठी सुरक्षित आहे का, असा प्रश्न निर्माण होतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: CAG ही भारताची राष्ट्रीय लेखापरीक्षक संस्था आहे, जी सार्वजनिक पैशाचा आणि सरकारी नियमांचा वापर योग्य रीतीने होतो का ते तपासते. भारतात मांसाची सुरक्षा परवाने आणि पशुवैद्यकीय तपासणीवर अवलंबून असते, त्यामुळे त्रुटी असल्यास दुकानांपर्यंत आणि घरांपर्यंत पोहोचणाऱ्या मांसावर परिणाम होऊ शकतो.
कॉन्फेडरेशन ऑफ ऑल इंडिया ट्रेडर्सने सोनिया गांधी यांना पत्र लिहून काँग्रेस पक्षाने १ नोव्हेंबरला दिल्लीत होणारी रॅली पुढे ढकलावी, अशी मागणी केली आहे. सुमारे १० लाख लोक या रॅलीला येण्याची अपेक्षा आहे. संघटनेचे म्हणणे आहे की त्यामुळे ₹10,000-12,000 crore किमतीच्या व्यापारावर परिणाम होऊ शकतो. ज्या बाजारपेठांचा उल्लेख झाला आहे त्या मध्य आणि जुन्या दिल्लीतील आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कॉन्फेडरेशन ऑफ ऑल इंडिया ट्रेडर्ही ही दुकानदार आणि घाऊक व्यापाऱ्यांचे प्रतिनिधित्व करणारी देशपातळीवरील संघटना आहे. दिवाळी आणि इतर सणांच्या आधीच्या आठवड्यांमध्ये जुन्या दिल्लीतील बाजार गजबजलेले असतात, त्यामुळे तिथे मोठ्या जमावामुळे विक्री आणि वाहतुकीत अडथळा येऊ शकतो.
केरळचे आरोग्यमंत्री के. मुरलीधरन यांनी सांगितले की वैद्यकीय मंडळ तपासणी करेल की निपाह रुग्णांना कालबाह्य झालेले Remdesivir दिले गेले का आणि त्यामुळे त्यांचा मृत्यू झाला का. ज्या औषधांची मुदत संपली होती, ती विषाणूवर उपचार घेणाऱ्या लोकांना दिली गेली असावीत, ही चिंता आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: निपाह हा एक दुर्मिळ विषाणू असून तो प्राण्यांपासून माणसांना पसरतो आणि केरळमध्ये यापूर्वीही उद्रेक झाले आहेत. Remdesivir हे विषाणूविरोधी औषध असून ते सुरुवातीला इतर संसर्गांसाठी विकसित झाले होते, त्यामुळे या रुग्णांमध्ये त्याचा वापर काळजीपूर्वक तपासला जात आहे.
New Zealand posted the highest T20 international total ever made against India, and Phillips and Duffy powered the Black Caps to an 87-run win. The result came in the fourth T20 match of the series.
पार्श्वभूमी
Context: T20 is the shortest format of international cricket, so big totals and quick wickets can swing a match quickly. New Zealand and India are both strong sides in this format.
Joanna Wietrzyk told the BBC she made the wrong decision during the Hyrox race she took part in in September. She said her determination to win had clouded her judgement, and she spoke about the incident in an exclusive interview. Her comments come about two months after the race.
पार्श्वभूमी
Context: Hyrox is a fitness race that mixes running with strength stations, and its athletes compete for timed results. Mishaps in endurance events often spark debate about how far competitors should push themselves.
A meteorite found in the Sahara desert has been reported as 4.1 billion years old, according to Reuters. The headline describes it as a Martian meteorite, meaning a rock that scientists link to Mars. Such finds help researchers study rocks that formed very early in the history of the solar system.
पार्श्वभूमी
Context: Meteorites are rocks that fall to Earth from space, and scientists have linked a group of them to Mars by matching their chemistry with data from Mars missions. The Sahara is a common place to find meteorites because dry desert conditions preserve them well.
भारतीय हवामान विभागाने सांगितले आहे की बंगालच्या उपसागरात तयार होत असलेले कमी दाबाचे क्षेत्र पुढील तीन दिवसांत अधिक तीव्र होऊ शकते. ते अंदमान समुद्रावर तयार झाले असून आंध्र प्रदेशच्या किनाऱ्याच्या दिशेने सरकत आहे. 1 नोव्हेंबरपासून किनारी जिल्ह्यांमध्ये मुसळधार पाऊस होऊ शकतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बंगालच्या उपसागरातील कमी दाबाची क्षेत्रे अनेकदा मुसळधार पाऊस आणतात आणि कधी कधी भारताच्या पूर्व किनाऱ्यावर चक्रीवादळात बदलतात. या हंगामात राज्याने आधीच चक्रीवादळ Arnab आणि पूर अनुभवले आहेत, त्यामुळे तिथले लोक या अंदाजांकडे बारकाईने लक्ष ठेवत आहेत.
Cyclone Arnab नंतर झालेल्या जोरदार पावसाचा ओडिशाच्या Ganjam आणि Gajapati जिल्ह्यांना मोठा फटका बसला आहे. 22 blocks मधील 200 हून अधिक गावे गंभीरपणे प्रभावित झाली आहेत. रस्ते वाहून गेले असून गावांचा संपर्क तुटला आहे आणि तीन नद्या दुथडी भरून वाहत आहेत. पाण्याने वेढलेल्या गावांतील रहिवाशांना नद्या उंच पातळीवर असल्याने धोका आहे, त्यामुळे तिथल्या कुटुंबांसाठी अधिकृत माहिती महत्त्वाची आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ओडिशाच्या किनाऱ्याला बहुतेक वर्षी चक्रीवादळांचा फटका बसतो, आणि बंगालच्या उपसागरातील वादळांमुळे अंतर्गत जिल्ह्यांतही जोरदार पाऊस पडतो. Ganjam आणि Gajapati हे दक्षिणेकडील जिल्हे आहेत, जिथे वादळांनंतर नद्या फुगल्यावर अनेकदा पूर येतो.
कर्नाटकातील NIMHANS संस्थेच्या अभ्यासात पोषक घटकांची कमतरता आणि मद्यसेवन यांचा व्हीनस स्ट्रोकशी संबंध जोडण्यात आला आहे. व्हीनस स्ट्रोक हा स्ट्रोकचाच एक प्रकार आहे. निष्कर्षांनुसार आहार आणि मद्यपानाच्या सवयी या स्थितीत भूमिका बजावत असू शकतात, आणि ही स्थिती लोकांच्या आरोग्यावर गंभीर परिणाम करते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NIMHANS ही बेंगळुरूमधील राष्ट्रीय मानसिक आरोग्य आणि न्यूरोसायन्स संस्था आहे. भारतात स्ट्रोक हे मृत्यू आणि अपंगत्वाचे मोठे कारण आहे, त्यामुळे आहार आणि मद्यपानाबाबतचे निष्कर्ष त्यापासून बचावासाठी दिल्या जाणाऱ्या सल्ल्यात भर घालतात.
हवामान विभागाने 30 ऑक्टोबरसाठी दिल्ली-NCR मध्ये जोरदार वादळी पाऊस आणि गारपिटीचा अंदाज वर्तवला आहे. आंध्र प्रदेश, बिहार आणि उत्तर प्रदेशसह इतर काही भागांत मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाची शक्यता आहे. एक नवीन कमी दाबाचा पट्टा तयार झाला असून त्यामुळे अनेक राज्यांमधील हवामानात आणखी बदल होत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बंगालच्या उपसागरावरील कमी दाबाचे पट्टे अनेकदा चक्रीवादळात बदलतात आणि किनारी व अंतर्गत राज्यांमध्ये मुसळधार पाऊस आणतात. स्थानिक हवामान इशारे तपासल्याने कुटुंबांना प्रवासाचे नियोजन करता येते आणि घरे व पिके सुरक्षित ठेवता येतात.
परराष्ट्र मंत्री एस जयशंकर यांनी अटलांटा येथे कॅनेडियन आणि ऑस्ट्रेलियन समकक्ष मंत्र्यांची भेट घेतली. ऑस्ट्रेलिया-कॅनडा-भारत तंत्रज्ञान आणि नवोपक्रम भागीदारी, म्हणजेच ACITI, यावर चर्चा झाली. ही भागीदारी हरित ऊर्जा आणि पुरवठा साखळ्यांवर लक्ष केंद्रित करते. ही बैठक तिन्ही देशांमधील त्रिपक्षीय चर्चेची फेरी होती.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ACITI भारताला ऑस्ट्रेलिया आणि कॅनडाशी जोडते, जे तीन लोकशाही देश तंत्रज्ञान आणि व्यापारात अधिक जवळचे संबंध शोधत आहेत. देश महत्त्वाच्या वस्तूंसाठी एकाच पुरवठादारावर अवलंबून राहू नयेत यासाठी अशा गट अनेकदा वाढतात.
उत्तर प्रदेशचे मुख्य निवडणूक अधिकारी जिल्हा निवडणूक अधिकाऱ्यांना मतदार यादीतील हलगर्जीपणाबद्दल सावध करत आहेत. या चुकांसाठी त्यांना जबाबदार धरले जाईल, असे त्यांनी स्पष्ट केले आहे.
पार्श्वभूमी
मतदार यादी ठरवते की कोण मतदान करू शकेल. भारतात निवडणूक आयोग या यादीवर देखरेख ठेवतो, तर जिल्हा अधिकारी प्रत्यक्ष अद्ययावत करण्याचे काम पाहतात. यादी अचूक असणे महत्त्वाचे आहे, कारण चुकांमुळे पात्र नागरिक मतदानापासून वंचित राहू शकतात.
उत्तर प्रदेशातील बुलंदशहरमध्ये बांधकाम सुरू असलेली इमारत कोसळल्यानंतर तीन जणांना वाचवण्यात आले. बांधकाम सुरू असलेले घर कोसळल्यानंतर बचाव कार्य करण्यात आले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतातील अनेक शहरांमध्ये घरे टप्प्याटप्प्याने बांधली जातात, आणि उत्तर प्रदेश तसेच इतर राज्यांमध्ये बांधकामादरम्यान इमारती कोसळणे ही वारंवार उद्भवणारी चिंता आहे.
हेडलाइन विचारते की हे धोरण लोकांना कमी मद्यपान आणि जास्त पर्यटन करायला लावेल का. राज्याचे नवीन मद्य धोरण या दोन्ही गोष्टींमध्ये संतुलन साधण्याचा प्रयत्न म्हणून मांडले जात आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Kerala हे दक्षिण भारतातील राज्य असून पर्यटनासाठी ओळखले जाते. दारूचे नियमन कसे करावे यावर बराच काळ चर्चा सुरू आहे, कारण कर उत्पन्न आणि सार्वजनिक आरोग्याची चिंता यांचा समतोल साधावा लागतो.
The Indian Council of Medical Research is funding a study to find genetic links in autoimmune diseases. Researchers hope the findings will show how these diseases develop. The work could also point to targets for developing new therapies.
पार्श्वभूमी
Context: Autoimmune diseases occur when the immune system attacks the body's own tissues, and lupus and rheumatoid arthritis are examples. ICMR is India's apex body for medical research.
दुबईत अडकलेला तेलंगणातील एक कामगार घरी परत आला आहे. बातमीच्या मथळ्यानुसार राज्याच्या Prajavani कार्यक्रमाच्या आणि मुख्यमंत्र्यांच्या प्रयत्नांमुळे हे शक्य झाले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: दुबईसारख्या आखाती देशांत काम करणारे अनेक भारतीय कामगार घरी पैसे पाठवतात. परदेशातील नोकरीत अडचण आल्यास कुटुंबे अनेकदा राज्य सरकार आणि दूतावासांकडे मदत मागतात.
निवडणूक आयोगाने दिल्ली, महाराष्ट्र आणि इतर चार राज्यांमध्ये SIR प्रक्रियेची मुदत वाढवली आहे. मथळ्यात नवीन तारखा दिलेल्या नाहीत. या राज्यांतील मतदार आणि अधिकाऱ्यांनी सुधारित वेळापत्रक तपासावे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: SIR म्हणजे Special Intensive Revision, म्हणजे निवडणूक आयोगाची मतदार याद्या अद्ययावत करण्याची प्रक्रिया. मतदार याद्यांवरून कोण मतदान करू शकते हे ठरते. मुदत वाढवल्यामुळे याद्या अंतिम होण्यापूर्वी मतदारांना नोंदणी किंवा दुरुस्तीसाठी अधिक वेळ मिळतो.
फिनलंडमध्ये गुगलच्या नियोजित विस्तारावर एका डेटा सेंटरच्या जागेतील कथित पर्यावरणविषयक नियमभंगामुळे प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. कंपनीने पाणी व्यवस्थापनाचे स्थानिक कायदे मोडले का, याची अधिकारी चौकशी करत आहेत. या प्रकरणावर लोकांकडून टीकाही होत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: डेटा सेंटरमध्ये मोठ्या संख्येने सर्व्हर चालतात, ज्यांना भरपूर वीज आणि थंडाव्याची गरज असते, आणि त्यासाठी अनेकदा पाणी वापरले जाते. त्यामुळे AI कंपन्या असे अधिक सेंटर बांधत असताना पाण्याच्या वापरावरील आणि जमीन साफ करण्याबाबतचे स्थानिक नियम महत्त्वाचे ठरतात.
तिरुवन्नामलाईमध्ये रस्ता अपघातात एक पुरुष आणि त्यांच्या मुलीचा मृत्यू झाला. अपघात कसा झाला याबद्दल हेडलाईनमध्ये अधिक तपशील दिलेला नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: तिरुवन्नामलाई हा तमिळनाडूमधील एक जिल्हा आहे, आणि भारतात दरवर्षी रस्ता अपघातात मोठ्या संख्येने मृत्यू नोंदवले जातात, त्यामुळे रस्ता सुरक्षा ही सतत चिंतेची बाब आहे. अशा घटनांमुळे सुरक्षित वाहन चालवणे आणि कडक रस्ते नियमांची मागणी पुन्हा होते.
अमेरिका, UK आणि जपान कुटुंबांना तीन दिवसांपासून दोन आठवड्यांपर्यंत पुरेल इतका आपत्कालीन साठा ठेवण्यास प्रोत्साहित करत आहेत. पाणी, डबाबंद अन्न, औषधे आणि स्वच्छता साहित्य हे प्रमुख घटक आहेत. अहवालानुसार हे आवाहन वाढत्या अनिश्चिततेचे प्रतिबिंब आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भूकंप किंवा चक्रीवादळासारख्या आपत्तींनंतर किंवा पुरवठा खंडित झाल्यावर सरकारे अनेकदा घरगुती आपत्कालीन किट ठेवण्याचा सल्ला देतात. मध्यपूर्वेतील संघर्षामुळे तेलाचे दर वाढले आहेत, आणि अशा जागतिक तणावांमुळे हा सल्ला आता जास्त चर्चेत आहे.
NDTV च्या वृत्तानुसार, सहा भारतीय खलाशी सहा महिन्यांपासून कराची बंदरात एकाच जहाजावर अडकून पडले आहेत. या वृत्तात Vineet हा क्रू सदस्य त्याची पत्नी Neha आणि दोन मुलांसह दाखवला आहे. घरी असलेल्या कुटुंबांना किती प्रदीर्घ प्रतीक्षा करावी लागत आहे, हे या वृत्तात अधोरेखित केले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: खलाशी हे व्यापारी जहाजांवर काम करणारे क्रू सदस्य असतात, आणि बंदरात थांबलेले जहाज त्यांना महिनोनमहिने पगाराविना ठेवू शकते. भारत आणि पाकिस्तानमधील मर्यादित थेट संपर्क आणि प्रवासामुळे अशी प्रकरणे सोडवणे अधिक कठीण होऊ शकते.
United States ने Ukraine ला $2.1 billion किमतीच्या Patriot क्षेपणास्त्रांच्या विक्रीला मंजुरी दिली आहे. Patriot ही हवाई संरक्षण यंत्रणा असून तिचा वापर येणारी क्षेपणास्त्रे आणि विमाने पाडण्यासाठी केला जातो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Ukraine २०२२ पासून Russia विरुद्ध लढत आहे आणि आपली शहरे वाचवण्यासाठी पाश्चात्य देशांच्या हवाई संरक्षणावर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून आहे. Ukraine ला अमेरिकेकडून होणारी शस्त्रविक्री हा त्या पाठिंब्याचा नियमित भाग आहे.
Brazil has summoned an Argentinian diplomat over Bolsonaro's flight to the US. Flávio Bolsonaro says he left Brazil because he is the victim of 'persecution'. Some outlets also covered his short-lived claim to be 'president-elect', which drew mockery. Several outlets are covering the developments.
पार्श्वभूमी
Context: Jair Bolsonaro was Brazil's president from 2019 to 2022 and remains a major political figure, and his son Flávio is a politician too. Diplomatic summons are formal requests for a country's envoy to explain or respond to a concern.
NDTV Sports च्या थेट प्रसारणानुसार, आशियाई चॅम्पियन्स ट्रॉफी 2026 हॉकी स्पर्धेत भारताने जपानला 4-1 ने हरवले. अंतिम क्वार्टरमध्ये भारताने अवघ्या आठ मिनिटांत तीन गोल केले, आणि त्यामुळे सामन्याचे चित्र भारताच्या बाजूने बदलले. या दमदार शेवटामुळे भारताला आरामदायी आघाडी मिळाली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: आशियाई चॅम्पियन्स ट्रॉफी ही आशियातील पुरुष राष्ट्रीय संघांची खंडीय हॉकी स्पर्धा आहे. या स्पर्धेत भारत दीर्घकाळापासून सर्वात बलाढ्य संघांपैकी एक राहिला आहे, त्यामुळे येथील निकालांकडे चाहते बारकाईने लक्ष देतात.
कर्नाटक सरकारच्या एका कायद्याने 2011 मधील भरती प्रक्रियेला वैध ठरवण्याचा प्रयत्न केला होता, मात्र न्यायालयांनी आधी ती प्रक्रिया भ्रष्ट असल्याचे सांगितले होते. सर्वोच्च न्यायालयाने हा कायदा रद्दबातल ठरवला. कायदेमंडळ कायदा करून अशी प्रक्रिया रद्द करण्याचा न्यायालयाचा निर्णय बदलू शकत नाही, कारण त्यामुळे उच्च न्यायालयांचे निकाल निष्प्रभ होतील, असे न्यायालयाने स्पष्ट केले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सर्वोच्च न्यायालय हे भारताचे सर्वोच्च न्यायालय आहे आणि त्याचे निर्णय कनिष्ठ न्यायालये व राज्य सरकारांना बंधनकारक असतात. या निकालामुळे हेही स्पष्ट होते की न्यायालयाचा अंतिम निर्णय बदलण्यासाठी केवळ कायदा करणे सामान्यतः शक्य नसते.
कर्नाटकातील Belagavi Institute of Medical Sciences Hospital च्या अधिकाऱ्यांना मुदतबाह्य औषधे मागे घेण्यास सांगण्यात आले आहे. Upalokayukta Veerappa आणि Lokayukta चे अधिकारी यांच्या अचानक भेटीदरम्यान हा आदेश देण्यात आला. ही भेट पूर्वसूचना न देता झाल्यामुळे रुग्णालयाला तयारी करायला वेळ मिळाला नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Lokayukta ही राज्य स्तरावरील लोकपाल संस्था आहे जी भ्रष्टाचार आणि खराब प्रशासनाच्या तक्रारींची चौकशी करते, आणि Upalokayukta ही तिची उप-संस्था आहे. मुदतबाह्य औषधांची शक्ती कमी होऊ शकते किंवा ती हानिकारक ठरू शकतात, त्यामुळे सरकारी रुग्णालयातील साठ्याची तपासणी ही त्यावर अवलंबून असलेल्या रुग्णांसाठी महत्त्वाची आहे.
सरन्यायाधीश सूर्य कांत म्हणाले की सरकारला National Company Law Tribunal वर पूर्ण नियंत्रण हवे आहे आणि कार्यकारी नियंत्रणामुळे त्याच्या स्वायत्ततेला धक्का बसत आहे. खटले निकाली निघण्यास होणारा विलंब वाढत चालला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने NCLAT आणि NCLT च्या अध्यक्षांना पायाभूत सुविधा आणि कर्मचारी गरजांबाबत प्रस्ताव सादर करण्यास सांगितले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NCLT कंपनी वाद आणि दिवाळखोरीची प्रकरणे ऐकते, त्यामुळे निर्णयांना उशीर झाला तर कर्जदार आणि कामगारांना त्यांचे येणे वसूल करण्यास विलंब होऊ शकतो. प्रश्न असा आहे की ज्या सरकारच्या देखरेखीखाली न्यायाधिकरण चालतात, त्यापासून ते स्वतंत्रपणे काम करू शकतात का.
दुष्काळाच्या काळात कर्नाटकने तीन महिन्यांत 17.78 लाख किलो सार्वजनिक वितरण प्रणालीचे धान्य जप्त केले आणि 215 लोकांना अटक केली. तांदूळ साठवून ठेवणाऱ्या किंवा अलीकडील किंमतवाढीचा फायदा घेण्यासाठी काळ्या बाजारात विकणाऱ्यांवर कारवाई होईल, असा इशारा एका मंत्र्यांनी दिला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: PDS ही भारताची अनुदानित अन्न रेशन योजना आहे, जी पात्र कुटुंबांना कमी दरात धान्य विकते. दुष्काळ आणि साठेबाजीमुळे रोजच्या अन्नधान्याच्या किमती वाढू शकतात, म्हणूनच रेशनचे धान्य वळवण्याविरुद्ध राज्ये कारवाई करतात.
जॅक्सनव्हिल, बॅटन रूज, जॅक्सन आणि सेंट लुईस ही शहरे सार्वजनिक सुरक्षा सुधारण्यासाठी सुमारे $300 दशलक्ष इतक्या केंद्रीय निधीसाठी निवडली गेली आहेत. प्रत्येक शहरासमोर स्वतःच्या समस्या आहेत, ज्यात पोलीस कर्मचाऱ्यांची कमतरता हीदेखील आहे. हा निधी ट्रम्प प्रशासनाशी जोडलेल्या गुन्हेगारी रोखण्याच्या नव्या प्रयोगाचा भाग आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: स्थानिक पोलिसांना केंद्रीय अनुदान देणे हे अमेरिकी धोरणातील जुने साधन आहे, ज्यात शहरे पोलीस भरती आणि हिंसक गुन्हे कमी करण्यासाठी निधी मिळवण्यासाठी स्पर्धा करतात. अशा प्रायोगिक योजनांचे निकाल पुढे इतर ठिकाणी त्या राबवायच्या की नाही हे ठरवायला मदत करतात.
IGL ने नफ्यात 93% घट झाल्याचे जाहीर केले, तर एकूण विक्री वर्षभराच्या तुलनेत 8% वाढली. कच्च्या गॅसचा खर्च वाढणे आणि ग्राहकांच्या किमती स्थिर ठेवण्यासाठी घेतलेले उपाय यामुळे नफा घटला. पुढील निकालांमध्ये हा खर्चाचा दबाव कंपनीवर कसा परिणाम करतो, हे वाचकांनी पाहण्यासारखे आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Indraprastha Gas ही शहरी गॅस कंपनी असून दिल्ली आणि जवळच्या भागांत पाईपद्वारे स्वयंपाकाचा गॅस आणि वाहनांसाठी CNG पुरवते. ती विकत घेत असलेल्या नैसर्गिक वायूच्या किमतीनुसार तिचा खर्च वर-खाली होतो, त्यामुळे नफ्यातही मोठे चढ-उतार होऊ शकतात.
भारतीय कुस्तीपटू Manisha Bhanwala जागतिक कुस्ती स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत पोहोचली आहे. असे करणारी ती तिसरी भारतीय महिला ठरली आहे. कॅनडाच्या Laurence Beauregard वर तिने दुसऱ्या फेरीत चीत करून विजय मिळवला; Beauregard जागतिक अजिंक्यपद स्पर्धेतील कांस्यपदक विजेती आहे. भारतीय महिला कुस्तीसाठी जागतिक पातळीवरील हा एक महत्त्वाचा निकाल आहे.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: World Wrestling Championships ही या खेळातील सर्वात मोठ्या वार्षिक स्पर्धांपैकी एक असून अंतिम फेरीत पोहोचणाऱ्या खेळाडूला किमान रौप्यपदक निश्चित होते. भारतीय महिला क्वचितच या टप्प्यापर्यंत पोहोचल्या आहेत, त्यामुळे हा निकाल भारतातील या खेळासाठी मोठे पाऊल आहे.
तमिळनाडू मार्च 2027 पर्यंत आपले जात सर्वेक्षण पूर्ण करण्याची योजना आखत आहे. त्याचबरोबर, धर्मांतरित मुस्लिमांच्या आरक्षणाबाबत सर्वोच्च न्यायालयात पुनर्विचार याचिका दाखल झाली आहे. पुनर्विचार याचिका म्हणजे न्यायालयाला स्वतःच्या आधीच्या निर्णयावर पुन्हा विचार करण्यास सांगणारी याचिका.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जात सर्वेक्षणातून सामाजिक गटांची माहिती गोळा केली जाते, आणि त्या आधारे सरकारांना कोणाला आरक्षण आणि कल्याणकारी योजना द्यायच्या हे ठरवायला मदत होते. सर्वोच्च न्यायालय हे भारताचे सर्वोच्च न्यायालय आहे, आणि एखाद्या निर्णयाचा फेरविचार करण्यासाठी पक्ष पुनर्विचार याचिका दाखल करतात.
अमेरिका, दक्षिण कोरिया आणि जपान यांनी उत्तर कोरियाच्या पूर्ण अण्वस्त्रमुक्तीसाठी वचनबद्धता व्यक्त केली आहे. पुढील महिन्यात चीनमधील APEC शिखर परिषदेदरम्यान अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि उत्तर कोरियाचे नेते किम जोंग उन यांच्या संभाव्य भेटीबाबत चर्चा वाढत आहे. ट्रम्प यांनी अण्वस्त्र चर्चेसाठी प्योंगयांगशी वारंवार संपर्क साधला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अनेक वर्षांच्या आंतरराष्ट्रीय निर्बंधांनंतरही आणि चर्चा रखडलेल्या असतानाही उत्तर कोरियाने अण्वस्त्रे विकसित केली आहेत. APEC हा आशिया-पॅसिफिक अर्थव्यवस्थांचा मंच आहे, आणि प्योंगयांग ही उत्तर कोरियाची राजधानी आहे.
अमेरिकेचा फेडरल कम्युनिकेशन्स कमिशन अशा बंदीवर मतदान करू इच्छितो, ज्यामुळे चिनी दूरसंचार कंपन्यांना अमेरिकन फोन नंबरपर्यंत पोहोचता येणार नाही. या संभाव्य निर्णयाचा रोख चायना मोबाइल आणि चायना टेलिकॉम यांसारख्या कंपन्यांवर आहे. या कंपन्यांबाबत उपस्थित झालेल्या राष्ट्रीय सुरक्षेच्या चिंतेनंतर हा प्रस्ताव आला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: चायना मोबाइल आणि चायना टेलिकॉम या मोठ्या चिनी सरकारशी संबंधित दूरसंचार कंपन्या असून अनेक वर्षांपासून अमेरिकेच्या सुरक्षा तपासणीच्या रडारवर आहेत. फोन नंबरमुळे कॉल आणि संदेश लोकांपर्यंत पोहोचतात, त्यामुळे त्यांचा प्रवेश हा नेटवर्कमधील संवेदनशील दुवा आहे.
Jio Platforms चा Nifty आणि Sensex इंडेक्समध्ये समावेश झाल्यास निष्क्रिय निधी कंपनीचे 36,500 कोटी रुपयांपर्यंतचे शेअर खरेदी करू शकतात. पहिल्याच दिवशी भारतीय किरकोळ गुंतवणूकदारांनी या शेअरमध्ये व्यवहार करण्यासाठी $234 million चा मार्जिन फंडिंग वापरला. रॉयटर्सच्या वृत्तांनुसार हा भारतातील आतापर्यंतचा सर्वात मोठा IPO आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: निष्क्रिय निधी हे इंडेक्स फंड असतात जे Nifty आणि Sensex सारख्या मापदंडांचा मागोवा घेतात, त्यामुळे एखादा शेअर इंडेक्समध्ये समाविष्ट झाल्यावर त्यांना तो खरेदी करावा लागतो. मार्जिन फंडिंग म्हणजे गुंतवणूकदार शेअर खरेदीसाठी ब्रोकरकडून पैसे उधार घेतात, आणि भाव घसरल्यास यात धोका वाढतो.
गडकरींचा प्रस्ताव 140 kmph वेगाशी जोडलेला असून त्यात चलन दिले जाणार नाही. त्याला कायदेशीर आणि रस्ते सुरक्षेच्या अडचणींना सामोरे जावे लागत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नितीन गडकरी हे भारताचे केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्री आहेत, आणि वेग मर्यादा व वाहतूक दंड मोटार वाहन कायद्यानुसार ठरवले जातात. दंड देण्याच्या पद्धतीत कोणताही बदल करायचा असल्यास तो त्या कायद्यांनुसार आणि रस्ते सुरक्षेच्या नियमांनुसार असावा लागेल.
ओडिशातील पूरग्रस्त आरोग्य केंद्रात अडकलेल्या सहा जणांची तटरक्षक दलाने हवाई मार्गाने सुटका केली. चक्रीवादळ अर्नब राज्यात पूर घेऊन आल्यावर ही बचाव मोहीम राबवण्यात आली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बंगालच्या उपसागरावर चक्रीवादळे तयार होतात आणि अनेकदा ओडिशाच्या किनाऱ्यावर धडकतात. जोरदार वारे आणि पुरामुळे सखल भागातील लोक अडकू शकतात. अशा सुटकांवरून संकट किती लवकर आरोग्य केंद्रे आणि घरांपर्यंत पोहोचू शकते, हे दिसून येते.
राघवन नावाचा एक माणूस Coimbatore Central Prison मध्ये ठेवण्यापूर्वीच पोलिस कोठडीतून पळाला. तो एका चोरीच्या प्रकरणात दोषी आहे. पोलिस कोठडीतून पळून जाण्याची ही त्याची दुसरी वेळ आहे, आणि शनिवारी ही घटना नोंदवली गेली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: तामिळनाडूमध्ये एका वेगळ्या तुरुंग पलायनाच्या घटनेनंतर चर्चा सुरू आहे, ज्यात 17 कैदी पळाले आणि एका तुरुंग अधिकाऱ्याला निलंबित करण्यात आले. अशा वारंवार होणाऱ्या चुकांमुळे राज्यातील कोठडी आणि सुरक्षेबाबत प्रश्न निर्माण होतात.
China's ruling Communist Party has expelled 33 members and said it has eliminated certain dangers. The move continues a long anti-corruption campaign under President Xi Jinping, which has targeted officials at many levels.
पार्श्वभूमी
Context: Xi Jinping has led an anti-graft drive since 2012 that has investigated thousands of officials, including senior military leaders. Critics also see the campaign as a way to strengthen his control over the party.
इटलीमधील अनेक शहरांमध्ये, ज्यात Bologna, Genoa, Naples आणि Turin यांचा समावेश आहे, हजारो विद्यार्थी आणि कामगार निदर्शनांत सहभागी झाले. कडक बंदोबस्त ठेवण्यात आला होता. निदर्शनांच्या सुरुवातीला निदर्शक आणि riot police यांच्यात काही किरकोळ झटापटी झाल्या.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: इटालियन विद्यार्थी आणि trade unions अनेकदा देशव्यापी मोर्चे आयोजित करतात, आणि इटलीला मोठ्या रस्त्यावरील निदर्शनांची दीर्घ परंपरा आहे. अशा कार्यक्रमांतून गट सरकारवर आपल्या मागण्यांसाठी दबाव आणतात.
ISRO GSLV-F18 रॉकेट NVS-03 नेव्हिगेशन उपग्रह घेऊन प्रक्षेपित करण्याच्या तयारीत आहे. या प्रक्षेपणाचे थेट प्रसारण होणार असल्याचे बातमीच्या मथळ्यात सांगितले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ISRO ही भारताची राष्ट्रीय अंतराळ संस्था आहे. NavIC ही त्यांची प्रादेशिक नेव्हिगेशन प्रणाली असून NVS उपग्रह तिला भारतात आणि जवळपासच्या भागात अधिक मजबूत करण्यास मदत करतात.
आंध्र प्रदेशातील चित्तूरमध्ये 2015 पासून नोंदवलेल्या 49 हत्तींच्या मृत्यूंपैकी 32 मृत्यू विजेच्या धक्क्याशी जोडलेले आहेत. कलेक्टर Sumit Kumar यांनी 150 धोकादायक ठिकाणी खाली लोंबकळणाऱ्या वीजवाहिन्या एका महिन्याच्या आत दुरुस्त करण्याचे आदेश दिले आहेत. या भागातील विजेच्या धक्क्याने होणारे मृत्यू कमी करणे हा या आदेशाचा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
चित्तूर भागात हत्ती लोकवस्तीच्या परिसरातून फिरतात, त्यामुळे डोक्यावरील तारा धोकादायक ठरू शकतात. भारतात Project Elephant ही केंद्र सरकारची योजना आहे, जी राज्यांना हत्ती आणि त्यांच्या अधिवासाच्या संरक्षणासाठी मदत करते.
भारतात सुमारे 2,000 MBBS जागा अजूनही रिकाम्या आहेत, जरी समुपदेशनाच्या अनेक फेऱ्या झाल्या आहेत. जास्त शिक्षण शुल्कामुळे विद्यार्थी प्रवेश घेण्यास मागेपुढे पाहत आहेत, आणि कर्नाटक व तामिळनाडू सारख्या राज्यांमध्ये ही तफावत स्पष्ट दिसते. खासगी व राज्य वैद्यकीय संस्थांनी राष्ट्रीय वैद्यकीय आयोगाने यात हस्तक्षेप करावा, अशी मागणी केली आहे.
पार्श्वभूमी
MBBS ही भारतातील वैद्यकीय क्षेत्रातील पदवीपूर्व पदवी आहे. यासाठी प्रवेश राष्ट्रीय प्रवेश परीक्षा NEET द्वारे होतो, आणि त्यानंतर राज्य किंवा खासगी समुपदेशनातून प्रक्रिया पार पडते. राष्ट्रीय वैद्यकीय आयोग देशभरातील वैद्यकीय महाविद्यालयांचे नियमन करतो आणि वैद्यकीय शिक्षणासाठी मानके ठरवतो.
राष्ट्रीय अनुसूचित जाती आयोगाने निर्णय दिला आहे की एखाद्या सरकारी विभागाला आरक्षित रिक्त जागेसाठी पात्र SC उमेदवार मिळाला नाही, तर त्याने आरक्षण रद्द करू नये. उलट त्याने ती जागा जाहिरात देऊन भरावी आणि त्या समाजातील एखाद्याची कंत्राटी पद्धतीने किंवा डेप्युटेशनवर नियुक्ती करावी.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: राष्ट्रीय अनुसूचित जाती आयोग ही संविधानिक संस्था असून अनुसूचित जातींच्या कल्याणावर देखरेख ठेवते. भारताच्या आरक्षण धोरणानुसार आरक्षित पदे राखून ठेवली जातात, त्यामुळे रिक्त जागा कशा भरल्या जातात यावर सरकारी नोकऱ्या कोणाला मिळतात यावर परिणाम होतो.
काही अहवालांनुसार, सिगारेटचा धूर आणि बायोमासचा धूर या दोन्हींच्या संपर्कात आल्यास COPD असलेल्या लोकांचे आरोग्य अधिक बिघडते. गंभीर फुप्फुसाच्या आजारासोबत जगणाऱ्या लोकांसाठी एकत्रित धुराच्या स्रोतांमुळे होणारे अतिरिक्त नुकसान या निष्कर्षांतून दिसून येते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: COPD हा फुप्फुसाचा दीर्घकालीन आजार असून त्यामुळे श्वास घेणे कठीण होते, आणि तो बहुधा धूम्रपानाशी जोडलेला असतो. बायोमास धूर म्हणजे स्वयंपाक आणि गरम करण्यासाठी लाकूड, शेण किंवा पिकांचे अवशेष जाळल्याने निर्माण होणारा धूर, जो भारतातील अनेक ग्रामीण घरांमध्ये सामान्य आहे.
युक्रेनने सांगितले की रशियाच्या एका हल्ल्यात रेल्वे स्थानकावर किमान 13 लोक मारले गेले. अध्यक्ष व्होलोदिमिर झेलेन्स्की यांनी या हल्ल्याचे वर्णन भयानक असे केले. ज्या फलाटावर एक उपनगरी गाडी आणि एक प्रवासी गाडी उभ्या होत्या, तिथेच हा हल्ला झाला, असे ते म्हणाले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: रशिया आणि युक्रेन 2022 पासून युद्धात आहेत, आणि रेल्वे व वाहतूक केंद्रांवरील हल्ल्यांमुळे सामान्य नागरिकांचे वारंवार बळी गेले आहेत. अशा हल्ल्यांमुळे या भागातील सामान्य प्रवाशांच्या सुरक्षेबद्दल चिंता वाढते.
राज्यभरातील 45 पॅकेज्ड पिण्याच्या पाण्याच्या युनिट्सची अन्न सुरक्षा अधिकाऱ्यांनी तपासणी केली आणि त्यापैकी 24 युनिट्सना नोटीस दिल्या. पाण्याचे 32 नमुने चाचणीसाठी पाठवण्यात आले. Mysuru आणि Davangere येथे चुकीच्या लेबलचे पाणी जप्त करण्यात आले, आणि Mulbagal येथील एक युनिट बंद करण्यात आले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: पॅकेज्ड पिण्याचे पाणी बाटल्या आणि जारमध्ये विकले जाते, आणि नळाच्या पाण्याच्या गुणवत्तेबद्दल शंका असेल तेव्हा अनेकदा हे पाणी निवडले जाते. अन्न सुरक्षा विभागासारखे नियामक लेबल, स्वच्छता आणि गुणवत्ता तपासतात, आणि प्रयोगशाळेतील चाचणीचे निकाल येण्यासाठी वेळ लागू शकतो.
भारताने वैज्ञानिक संशोधनात कोणते प्राणी वापरता येतील, कोणते प्रयोग परवानगीयोग्य आहेत आणि प्राण्यांचा त्रास कमी करण्यासाठी कोणती सुरक्षा व्यवस्था असावी, हे ठरवणारे मसुदा नियम जाहीर केले आहेत. लोक 5 नोव्हेंबरपर्यंत मसुद्यावर सूचना पाठवू शकतात, त्यामुळे अंतिम नियम अजून निश्चित झालेले नाहीत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: प्राण्यांवरील चाचण्यांबाबत दीर्घकाळ चर्चा सुरू आहे, आणि या नियमांचा उद्देश वैज्ञानिक व वैद्यकीय प्रगती आणि प्राण्यांचे कल्याण यांचा समतोल राखणे हा आहे. प्रयोगशाळा आणि विद्यापीठांना अशी मार्गदर्शक तत्त्वे पाळावी लागतात, त्यामुळे संशोधक या नियमांकडे बारकाईने लक्ष देतील.
स्पेनमधील प्राणघातक रेल्वे अपघाताबाबत नवीन ऑडिओ रेकॉर्डिंग समोर आले आहेत. यात अपघातापूर्वी नियंत्रण केंद्र आणि रेल्वे चालक यांच्यातील संवाद असल्याचे दिसते. रेकॉर्डिंगनुसार, पुढे एक रेल्वे थांबलेली असतानाही दुसऱ्या हाय-स्पीड रेल्वेला पुढे जाण्याची परवानगी दिली गेली होती. या धडकेत 68 जणांचा मृत्यू झाला.
पार्श्वभूमी
स्पेनच्या हाय-स्पीड रेल्वे नेटवर्कमधून रोज अनेक प्रवासी प्रवास करतात, आणि अपघातानंतर तपासकर्ते सहसा नियंत्रण संकेत आणि संवादांचा आढावा घेतात. अशा नोंदी एकाच मार्गावर रेल्वेला पुढे जाण्याची परवानगी कशी दिली गेली हे समजण्यास त्यांना मदत करतात.
इस्रायलच्या अलीकडील अनिर्णित निवडणुकीमुळे प्रमुख राजकीय गटांकडे सत्ता स्थापन करण्यासाठी आवश्यक बहुमत नाही. विरोधी पक्षनेते गादी आयझेनकोट अरब पक्षांच्या मदतीने बेंजामिन नेतान्याहू यांना आव्हान देऊ शकतात. रा'आम आणि जॉइंट लिस्ट या पक्षांकडे मिळून १९ जागा आहेत, त्यामुळे ते निर्णायक घटक ठरू शकतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नेतान्याहू अनेक वर्षांपासून इस्रायली राजकारणात प्रभावशाली नेते राहिले आहेत, आणि तिढ्यामुळे कोणताही गट सहजपणे सरकार स्थापन करू शकत नाही. इस्रायलच्या संसदेत, नेसेटमध्ये, १२० जागा आहेत आणि बहुमतासाठी ६१ जागा लागतात, त्यामुळे लहान पक्षांकडे अनेकदा निर्णायक शक्ती असते.
Reports now put the amount stolen in the Binance hack at about $6.3 billion, which would make it one of the largest crypto heists. Bitcoin and ether prices fell after the news. Standard Chartered expects more pressure on the market.
पार्श्वभूमी
Context: Binance is one of the world's largest crypto exchanges, where people trade digital currencies, so a major breach can shake both user trust and prices. Stolen crypto is often hard to recover.
बिनान्सने त्यांच्या क्रिप्टो एक्स्चेंजवर मोठा हल्ला झाल्याची पुष्टी केली आहे, आणि 2.5 अब्ज डॉलरपेक्षा जास्त रक्कम गोठवण्यात आली आहे. उद्योग निरीक्षकांच्या मते, कंपनीने हल्ला जाहीर करण्यापूर्वी हॅकर्स अनेक तास प्लॅटफॉर्मपर्यंत पोहोचले होते. वापरकर्ते त्यांच्या निधीवर याचा काय परिणाम होईल याकडे बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बिनान्स हे सर्वात मोठ्या क्रिप्टोकरन्सी एक्स्चेंजपैकी एक आहे, जिथे लोक डिजिटल नाणी खरेदी-विक्री करतात. अशा प्लॅटफॉर्मवरील हल्ल्यांमुळे अनेकदा निधी गोठवला जातो आणि परत मिळवण्यासाठी दीर्घ प्रयत्न करावे लागतात, म्हणून वाचकांनी कोण प्रभावित झाले आहे याबाबत अधिकृत माहितीकडे लक्ष ठेवावे.
पंजाबमध्ये आतापर्यंत 700 पेंढा जाळण्याच्या घटना नोंदल्या गेल्या आहेत, आणि संगरूरमध्ये शेतांना आग लागणे अजूनही सुरू आहे. या आगींमुळे निर्माण झालेले वायू प्रदूषण दिल्लीपर्यंत पोहोचले आहे.
पार्श्वभूमी
पेंढा म्हणजे कापणीनंतर शेतात उरलेला पिकाचा भाग. शेतकरी अनेकदा तो लवकर शेत मोकळे करण्यासाठी जाळतात. हा धूर थंडीतील हवामान आणि शहरातील वाहतुकीत मिसळतो, त्यामुळे दर शरद ऋतूत दिल्लीची हवा धोकादायक बनते.
केरळमधील अथिरपिल्ली येथील भाडेपट्ट्याने दिलेल्या वनजमिनीचे अधिकारी सर्वेक्षण करतील. ही जमीन हत्तींच्या मार्गाला अडवते का, यावरून वाद सुरू आहे. वन विभागाचा विरोध आहे, कारण प्लांटेशन कॉर्पोरेशन ऑफ केरळने भाडेपट्टा नूतनीकरण करून आणखी जमीन ताब्यात घेण्याचा प्रस्ताव दिला आहे. वन विभागाच्या मते भाडेपट्ट्याच्या अटींचे उल्लंघन झाले आहे, ज्यात या जमिनीवर अननसाच्या शेतीसाठी खाजगी संस्थांचा वापर केल्याचा समावेश आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अथिरपिल्ली त्रिशूर जिल्ह्यात असून तिच्या धबधब्यासाठी आणि समृद्ध जंगलांसाठी ओळखले जाते. हत्तींचे मार्ग म्हणजे जंगली हत्ती जंगलाच्या भागांदरम्यान ये-जा करण्यासाठी वापरत असलेले मार्ग. हे मार्ग अडवले गेले तर माणूस आणि हत्ती यांच्यात संघर्ष होऊ शकतो.
Reliance Industries reported its second-quarter results, with profit rising to ₹25,548 crore, up 41%, according to The Hindu. Strong performance came from its oil-to-chemicals business and from Jio, its telecom arm. Jio Platforms' average revenue per user, or ARPU, rose to Rs 218.8.
पार्श्वभूमी
Context: Reliance is one of India's largest companies, spanning oil refining, petrochemicals, retail and Jio Platforms. ARPU, or average revenue per user, shows how much money a telecom company earns from each customer each month.
Nasa चे Voyager-1 यान आंतरतारकीय अवकाशात असताना काहीतरी आत घेतल्याचे सांगितले जात आहे. बातमीच्या मथळ्यानुसार Nasa ने यानासाठी आणखी एक जीवरक्षक कामगिरी पार पाडली आहे.
पार्श्वभूमी
Voyager-1 हे १९७७ मध्ये प्रक्षेपित झाले होते आणि ते मानवनिर्मित सर्वात दूरच्या वस्तूंपैकी एक आहे. सूर्याच्या प्रभावाबाहेरून ते माहिती पाठवत आहे. त्यातील उपकरणे अनेक दशके जुनी आहेत, त्यामुळे अभियंते अनेकदा पृथ्वीवरून दूरस्थपणे समस्या सोडवतात.
HMT Main Road ओलांडत असताना September 30 रोजी एका मिनीबसने धडक दिल्यानंतर एक महिन्याने Bengaluru मधील एका महिलेचा मृत्यू झाला. तिच्या मृत्यूमुळे Greater Bengaluru Authority आणि traffic police यांच्यातील समन्वयावर प्रश्न उपस्थित झाले असून शहरातील रस्ता सुरक्षेबाबत चिंता वाढली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Greater Bengaluru Authority शहरातील नागरी सेवा पाहते, तर वाहतूक नियमन पोलिसांकडे असते, त्यामुळे रस्त्यांची रचना आणि सुरक्षेसाठी दोन्ही यंत्रणांनी एकत्र काम करणे गरजेचे असते. अशा अपघातांनंतर धोकादायक चौक दुरुस्त करण्याची जबाबदारी नेमकी कोणाची, हा प्रश्न अनेकदा उपस्थित होतो.
अभिनेते पॅट्रिक स्टीवर्ट यांचे अल्झायमरशी थोड्या काळ चाललेल्या लढ्यानंतर वयाच्या 86 व्या वर्षी निधन झाले, असे अनेक वृत्तसंस्थांच्या बातम्यांनुसार सांगितले जात आहे. चाहते आणि सहकलाकार श्रद्धांजली वाहत आहेत, आणि मार्वल स्टुडिओजने त्यांची प्रोफेसर एक्स ही भूमिका आठवली आहे.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: स्टीवर्ट स्टार ट्रेक: द नेक्स्ट जनरेशन मधील कॅप्टन जीन-ल्यूक पिकार्ड आणि एक्स-मेन चित्रपटांमधील प्रोफेसर चार्ल्स झेवियर या भूमिकांमुळे प्रसिद्ध झाले. अल्झायमर हा मेंदूचा एक हळूहळू वाढणारा आजार आहे, जो प्रामुख्याने वृद्ध प्रौढांना होतो आणि स्मृतिभ्रंशाचे (डिमेंशिया) सर्वात सामान्य कारण आहे.
एका अहवालानुसार Nvidia च्या मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्याला चीनच्या हेरगिरी प्रयत्नांचे लक्ष्य केले गेले होते, आणि अधिकाऱ्यांना शंका आहे की त्यांना याची कल्पना नव्हती. अहवालात असेही म्हटले आहे की सुमारे एक वर्षापूर्वी Donald Trump यांना या गुप्तचर माहितीची माहिती दिली गेली होती, पण त्यांनी कारवाई न करण्याचा निर्णय घेतला. कथित प्रकाराबद्दल मथळ्यात अधिक तपशील दिलेले नाहीत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Nvidia अनेक AI प्रणाली तयार करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या प्रगत चिप्स बनवते, त्यामुळे ती अमेरिका आणि चीनमधील तंत्रज्ञान स्पर्धेच्या केंद्रस्थानी आहे. अशा कंपन्यांबद्दलच्या हेरगिरीच्या बातम्या अनेकदा सुरक्षा आणि निर्यात नियमांवरील चर्चेला चालना देतात.
India has turned down a patent application for a shorter treatment for drug-resistant tuberculosis. The decision could allow more generic companies to compete. Its effect on treatment costs will depend on drug availability, pricing and access to care.
पार्श्वभूमी
Context: A patent gives a company exclusive rights to sell a drug, so rejecting one can let cheaper generic versions enter the market. TB is still a major health burden in India, and drug-resistant strains take longer and cost more to treat.
जनता दल (युनायटेड), म्हणजेच JD(U), याचा 23 वा स्थापना दिन साजरा झाला. पक्षाचे राज्य अध्यक्ष म्हणाले की 2005 पूर्वी 'Bihari' हा शब्द तिरस्कार आणि दुर्लक्ष यांच्याशी जोडला जात होता. त्यांनी बिहार आणि तेथील लोकांना मान आणि आत्मसन्मान परत मिळवून दिल्याबद्दल नितीश कुमार यांना श्रेय दिले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: JD(U) हा बिहारमधील एक मोठा पक्ष असून नितीश कुमार त्याचे नेतृत्व करतात. ते प्रथम 2005 मध्ये मुख्यमंत्री झाले. स्थापना दिनाचे हे दावे म्हणजे सत्तेतील कामगिरीबाबत पक्षाचे स्वतःचे मत आहे.
DRDO ने 27 ते 29 ऑक्टोबर दरम्यान नवी दिल्लीतील ESTIC 2026 परिषदेत स्वदेशी चिप्स प्रदर्शित केल्या. MMICs आणि IRFPAs नावाच्या या चिप्स प्रगत रडार, इलेक्ट्रॉनिक युद्धप्रणाली आणि क्षेपणास्त्र प्रणालींसाठी आहेत. त्या DRDO च्या Solid State Physics Laboratory ने विकसित केल्या आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: DRDO म्हणजे Defence Research and Development Organisation, जी भारतासाठी लष्करी तंत्रज्ञान विकसित करते. आधुनिक रडार आणि क्षेपणास्त्रे प्रगत इलेक्ट्रॉनिक्सवर अवलंबून असल्याने देशांतर्गत बनवलेल्या चिप्स महत्त्वाच्या आहेत. भारत संरक्षण तंत्रज्ञानात स्वावलंबन वाढवण्यासाठी प्रयत्नशील आहे.
भूसुरुंगाच्या स्फोटात दक्षिण कोरियाचे सैनिक जखमी झाल्यानंतर, उत्तर कोरियाच्या सीमाभंगांना कठोरपणे प्रत्युत्तर दिले जाईल, असे दक्षिण कोरियाने सांगितले. UN Command ने ही घटना युद्धविरामाचे उल्लंघन असल्याचे म्हटले. Seoul ने उत्तर कोरियाला सीमेजवळचे तटबंदीचे काम थांबवण्यास सांगितले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: 1950-53 च्या युद्धाचा अंत शांतता करारा ऐवजी युद्धविरामाने झाल्यामुळे कोरियन द्वीपकल्प तांत्रिकदृष्ट्या अजूनही युद्धस्थितीत आहे, आणि मोठ्या प्रमाणात तटबंदी असलेली सीमा हा मुख्य संघर्षाचा बिंदू आहे.
कडावुंभागम सिनेगॉगवरील कथित जाळपोळ हल्ल्याचा तपास पोलिसांनी राष्ट्रीय तपास यंत्रणा, म्हणजेच NIA कडे सोपवला आहे. अधिकाऱ्यांनी संशयित क्रिप्टोकरन्सी व्यवहार, टेहळणीचे व्हिडिओ आणि संभाव्य आंतरराष्ट्रीय दहशतवादी संबंधांकडे लक्ष वेधले आहे. या धाग्यांमुळे प्रकरणाचा व्यापक तपास केला जात आहे. आता हे प्रकरण केंद्रीय यंत्रणेच्या विस्तृत तपासाकडे गेले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NIA ही भारताची केंद्रीय यंत्रणा आहे, जी दहशतवाद आणि इतर गंभीर राष्ट्रीय सुरक्षा प्रकरणांचा तपास करते. प्रार्थनास्थळांवरील हल्ल्यांकडे बारकाईने लक्ष दिले जाते, आणि निष्कर्ष काढण्यापूर्वी यंत्रणा सीमेपलीकडील संबंधांचाही शोध घेतात.
पाकिस्तानमध्ये एका रुग्णवाहिकेत ऑक्सिजन सिलेंडरचा स्फोट झाला, ज्यात किमान 10 जणांचा मृत्यू झाला. एका स्थानिक पोलीस अधिकाऱ्यांनी सांगितले की स्फोट झाला तेव्हा रुग्णांना दुसऱ्या रुग्णालयात नेले जात होते. सोशल मीडिया आणि टीव्हीवरील चित्रांमध्ये वाहनाला आगीने वेढलेले दिसत होते, आणि एक दरवाजा उघडा राहिला होता.
पार्श्वभूमी
ऑक्सिजन सिलेंडरमध्ये उच्च दाबाखाली वायू साठवलेला असतो, त्यामुळे नुकसान, उष्णता किंवा चुकीची हाताळणी धोकादायक ठरू शकते. प्रवासादरम्यान रुग्णांचे प्राण वाचवण्यासाठी रुग्णवाहिकांमध्ये हे सिलेंडर ठेवले जातात, म्हणूनच अशा घटना आपत्कालीन आरोग्यसेवेसाठी गंभीर सुरक्षेची चिंता निर्माण करतात.
एका हरियाणा भाजप आमदाराने पक्षाच्या गुणवत्तेवर आधारित नोकरी धोरणावर प्रश्न उपस्थित केले असून सत्ताविरोधी लाटेचा इशाराही दिला आहे. अनेक वर्षे सत्तेत राहिल्यानंतर सरकारविरोधात जनतेत जो संताप निर्माण होतो, त्याला सत्ताविरोधी लाट म्हणतात. भाजपने राजकीय शिफारशींशिवाय नोकऱ्या देण्याच्या आपल्या धोरणाला राज्यातील मोठे यश म्हणून दीर्घकाळ मांडले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: हरियाणा सरकारने राजकीय शिफारशींऐवजी गुणवत्तेवर आधारित नोकऱ्या देण्याचे धोरण हे प्रमुख आश्वासन म्हणून पुढे नेले आहे, त्यामुळे सरकारी पदे कशी भरली जातात, याच्याशी ही चर्चा संबंधित आहे. सत्ताविरोधी लाट म्हणजे सत्ताधारी पक्षाबद्दल मतदारांना येणारा कंटाळा, आणि राज्य निवडणुकांपूर्वी ही सामान्य चिंता असते.
भारताविरुद्धच्या एका T20 आंतरराष्ट्रीय सामन्यात न्यूझीलंडने विक्रमी धावसंख्या उभारली, आणि ग्लेन फिलिप्सने शतक झळकावले. चौथ्या सामन्यात पाहुण्या संघाने ८७ धावांनी विजय मिळवल्यामुळे भारताची मालिकेत सलग सर्व सामने जिंकण्याची आशा संपुष्टात आली. हा न्यूझीलंडसाठी मोठा विजय असल्याचे वृत्तांत सांगतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: T20 आंतरराष्ट्रीय हा क्रिकेटचा छोटा, वेगवान प्रकार असून तो राष्ट्रीय संघांदरम्यान खेळला जातो. क्लीन स्वीप म्हणजे मालिकेतील प्रत्येक सामना जिंकणे, आणि या पराभवापूर्वीच भारताने पहिले तीन सामने जिंकले होते.
Ibrahima Diaw हा 34 वर्षांचा टेबल टेनिसपटू आहे. त्याने आपल्या कारकिर्दीत France, Senegal आणि आता Denmark यांचे प्रतिनिधित्व केले आहे. The Hindu ने त्याचे वर्णन journeyman paddler असे केले आहे, म्हणजे क्लब आणि संघ बदलत राहणारा खेळाडू. यावरून त्याचा प्रवास किती वेगळा राहिला आहे हे दिसते.
पार्श्वभूमी
खेळाडू पात्रता मिळाल्यावर राष्ट्रीय संघ बदलू शकतात. हे सहसा नागरिकत्व किंवा निवासाच्या नियमांनुसार ठरते, जे प्रत्येक क्रीडा महासंघ ठरवतो. Diaw चा प्रवास दाखवतो की आंतरराष्ट्रीय क्रीडा क्षेत्रात खेळाडू आपल्या कारकिर्दीत देश बदलू शकतात.
The Finance Ministry defended the valuation in the IDBI Bank stake sale, saying the panel's discretion raised the deal value by Rs 3,917 crore. An IDBI Bank employees' forum opposes the majority stake sale to Fairfax and wants a parliamentary review. Rahul Gandhi has backed the bank's staff.
पार्श्वभूमी
Context: IDBI Bank has been partly government-owned, and selling stakes in public sector banks is a way for the government to raise funds and reduce its holding. Fairfax is a Canadian investment firm, and the staff's concerns center on their jobs and the bank's future.
UN सर्वसाधारण सभेत भारताच्या प्रथम सचिव भाविका मंगलानंदन यांनी मानवी हक्क कार्यात खऱ्या भागीदारीची आणि समान वागणुकीची मागणी केली. या विषयाच्या राजकारणीकरणाला त्यांनी विरोध केला आणि देशांमधील आंतरराष्ट्रीय सहकार्य व संवादाच्या महत्त्वावर भर दिला.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: UN सर्वसाधारण सभा ही जागतिक मुद्द्यांवर सदस्य देश चर्चा करणारे मुख्य व्यासपीठ आहे, आणि तेथे मानवी हक्कांवरील चर्चा अनेकदा राजकीय गटांमध्ये विभागल्या जातात. अशा मुद्द्यांचा वापर विशिष्ट देशांना लक्ष्य करण्यासाठी होऊ नये, अशी भारताची दीर्घकाळची भूमिका आहे.
दुबईहून आणलेल्या नवीन iPhone वर सुमारे ₹30,000 सीमाशुल्क भरण्यास एका NRI प्रवाशाने नकार दिला. या वादामुळे पोलीस प्रकरण दाखल झाले. यामुळे वैयक्तिक इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांसाठीच्या भारताच्या सामानविषयक नियमांबाबतही प्रश्न उपस्थित झाले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NRI म्हणजे अनिवासी भारतीय, आणि ठरलेल्या मर्यादेपेक्षा जास्त किमतीच्या वस्तू भारतात आणल्यास सीमाशुल्क आकारले जाते. फोन आणि लॅपटॉप सोबत असलेले प्रवासी अनेकदा हे नियम वैयक्तिक उपकरणांना कसे लागू होतात हे विचारतात.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखालील सुरक्षा विषयक मंत्रिमंडळ समितीने Rs 40,000 crore पेक्षा जास्त किमतीच्या प्रकल्पाला मंजुरी दिली आहे. भारतीय नौदलासाठी आठ पुढच्या पिढीच्या कॉर्व्हेट्स बांधल्या जातील. या युद्धनौका GRSE आणि Goa Shipyard बांधतील.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कॉर्व्हेट्स म्हणजे लहान, वेगवान युद्धनौका, ज्या गस्त आणि सुरक्षा साथ देण्यासाठी वापरल्या जातात. भारत आपल्या लांब किनारपट्टी आणि सागरी मार्गांच्या संरक्षणासाठी नौदलाचा विस्तार करत आहे. GRSE आणि Goa Shipyard सारखी सरकारी शिपयार्ड्स अशा जहाजांची प्रमुख निर्मिती करणारी केंद्रे आहेत.
वेल्लोरमधील एका स्फोटकांच्या गोदामात स्फोट झाला, ज्यात तीन वाहनांचे नुकसान झाले. जीवितहानी किंवा स्फोटाच्या कारणाबद्दल हेडलाईनमध्ये अधिक माहिती दिलेली नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: स्फोटकांची गोदामे ही खाणकाम आणि बांधकामात वापरल्या जाणाऱ्या साहित्याच्या साठवणुकीची ठिकाणे असतात, म्हणून तिथला स्फोट हा गंभीर सुरक्षा प्रसंग मानला जातो आणि सहसा अधिकृत चौकशी होते. वेल्लोर हा तमिळनाडूमधील एक जिल्हा आहे.
केरळममधील खासगी बस मालक उपोषणावर बसले आहेत आणि 30 ऑक्टोबरला हे उपोषण चौथ्या दिवसात पोहोचेल. हे आंदोलन इतर जिल्ह्यांमध्येही पसरण्याची शक्यता आहे. खासगी बस उद्योगाचे संरक्षण ही त्यांची मागणी आहे, कारण KSRTC च्या मोफत प्रवास योजनेमुळे या उद्योगावर परिणाम होत आहे.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: KSRTC ही केरळमची सरकारी बस सेवा आहे. तिच्या मोफत प्रवास योजनांमुळे काही प्रवाशांना तिकीट द्यावे लागत नाही, आणि त्यामुळे खासगी चालकांचे उत्पन्न कमी होऊ शकते. खासगी बसमधून रोज अनेक प्रवासी प्रवास करतात, त्यामुळे अशा वादांचा संपूर्ण राज्यातील प्रवासावर परिणाम होऊ शकतो.
सर्वोच्च न्यायालयाने Alternative Investment Funds आणि Foreign Portfolio Investors यांच्या मागे असलेल्या अंतिम लाभार्थ्यांची सार्वजनिक माहिती देण्याचे आदेश देण्यास नकार दिला. यासाठी अजून कायदेशीर चौकट नसल्याचे न्यायालयाने सांगितले. एका खासदारांच्या याचिकेत हे फंड वेगाने वाढत असल्याने पारदर्शकतेबद्दल चिंता मांडण्यात आली. न्यायालयाने त्यांनी हा मुद्दा संसदेत का मांडला नाही, असे विचारले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Alternative Investment Funds इतर उपक्रमांसाठी गुंतवणूकदारांकडून पैसे एकत्र करतात, तर Foreign Portfolio Investors हे परदेशी गुंतवणूकदार असतात जे भारतीय शेअर्स आणि बॉण्ड्स खरेदी करतात. कलम 32 नुसार नागरिक मूलभूत हक्कांच्या अंमलबजावणीसाठी थेट सर्वोच्च न्यायालयात जाऊ शकतात.
ब्राझीलचे भारतातील राजदूत म्हणतात की दोन देशांमधील द्विपक्षीय व्यापार लवकरच $20 अब्जपर्यंत पोहोचेल. या भागीदारीत दुर्मिळ खनिजे, AI, संरक्षण, ऊर्जा आणि औषधनिर्मिती यांचा समावेश आहे. दोन्ही देशांना सांस्कृतिक संबंधही अधिक घट्ट करायचे आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारत आणि ब्राझील हे दोन्ही मोठे उदयोन्मुख अर्थव्यवस्था असलेले देश आहेत. ते BRICS गटाचे सदस्य आहेत आणि G20 सारख्या मंचांवरही एकत्र काम करतात. पारंपरिक भागीदारांपलीकडे पाहताना व्यापार वाढणे दोन्ही देशांसाठी महत्त्वाचे आहे.
Binance ही जगातील सर्वात मोठी क्रिप्टोकरन्सी एक्सचेंज कंपनी एका सुरक्षा समस्येची चौकशी करत आहे, आणि ती हॅक झाली का असा प्रश्न अहवाल विचारत आहेत. Tether आणि Circle यांनी $2.38 Billion चा निधी गोठवला आहे. Binance.US, हे वेगळे क्रिप्टोकरन्सी एक्सचेंज, म्हणाले की या सुरक्षा घटनेचा त्यांच्यावर परिणाम झाला नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Binance हे सर्वात मोठ्या क्रिप्टो एक्सचेंजपैकी एक आहे, जिथे लोक डिजिटल कॉइन्सची खरेदी-विक्री करतात. Tether आणि Circle हे stablecoins जारी करतात, आणि संशयित हॅकनंतर अनेकदा ते ते टोकन गोठवू शकतात.
नासाचे अंतराळवीर अनिल मेनन यांचा हा चौथा स्पेसवॉक आहे. त्यांची पार्श्वभूमी वैद्यकशास्त्र, अभियांत्रिकी, विमान वाहतूक आणि मानवी अंतराळ प्रवास अशा अनेक क्षेत्रांत पसरलेली आहे. भारतीय वंशाच्या स्पेसवॉकर्समध्ये ते Sunita Williams यांच्या मागे असल्याचे वृत्त सांगते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Sunita Williams ही भारतीय-अमेरिकन अंतराळवीर असून तिने दीर्घ मोहिमा पूर्ण केल्या आहेत आणि भारतीय वंशाच्या स्पेसवॉकर्समध्ये तिचे स्थान उच्च आहे. स्पेसवॉक म्हणजे अंतराळयानाबाहेर केल्या जाणाऱ्या कठीण मोहिमा, ज्या दुरुस्ती, सुधारणा आणि प्रयोगांसाठी वापरल्या जातात.
चक्रीवादळ अर्नबमुळे आंध्र प्रदेशातील शेतांचे नुकसान झाले आहे. परिस्थितीच्या हवाई पाहणीनंतर मुख्यमंत्री नायडू यांनी केंद्र सरकारकडे मदत मागितली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: उबदार समुद्रांवर चक्रीवादळे तयार होतात आणि ती जोरदार वारे व मुसळधार पाऊस आणतात; सावरायला अनेकदा महिने लागतात. राज्याचे नुकसान मोठे असेल तर केंद्र सरकारकडून मदत मागितली जाते, त्यामुळे ही मागणी मदत प्रक्रियेतील पुढचे पाऊल आहे.
दिल्ली उच्च न्यायालयाने भारतीय कुस्ती महासंघाला (WFI) कुस्तीपटू Vinesh Phogat यांना बजावलेल्या कारणे दाखवा नोटिसांवर पंधरा दिवसांत निर्णय घेण्याचे आदेश दिले आहेत. आगामी स्पर्धेच्या तयारीबाबतच्या चिंतेमुळे हा आदेश देण्यात आला. त्यांच्या वकिलांनी या प्रकरणात स्पष्टता येणे गरजेचे असल्याचे सांगितले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Vinesh Phogat ही ऑलिंपिक कुस्तीपटू असून पॅरिस 2024 ऑलिंपिकमध्ये वजन जास्त भरल्यामुळे तिला अपात्र ठरवण्यात आले होते. कारणे दाखवा नोटीस म्हणजे कोणतीही कारवाई होण्यापूर्वी खेळाडू किंवा अधिकाऱ्याला कथित चुकांबाबत स्पष्टीकरण देण्यास सांगणारी नोटीस.
बिहारमधील एका संग्रहालयाला जगातील पहिल्या 10 संग्रहालयांमध्ये स्थान मिळाले आहे. या क्रमवारीत ते Met आणि Louvre सारख्या प्रसिद्ध संग्रहालयांच्या पुढे आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बिहार म्युझियम राज्याची राजधानी पाटणा येथे असून तिथे प्रदेशाच्या इतिहासाशी जोडलेली कला आणि पुरातन वस्तू मांडलेल्या आहेत. Met (न्यूयॉर्कमधील Metropolitan Museum of Art) आणि पॅरिसमधील Louvre ही जगात सर्वाधिक भेट दिली जाणारी संग्रहालये आहेत.
एक कन्नड समर्थक गट कर्नाटकातील कन्नडिगांसाठी नोकरी हक्कांवर एक महिन्याची मोहीम राबवणार आहे. कन्नडिगा म्हणजे कर्नाटकातील लोक, आणि ही मोहीम त्यांच्यासाठीच्या नोकऱ्यांवर लक्ष केंद्रित करते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: कर्नाटकातील कन्नड समर्थक गट स्थानिक रहिवाशांच्या हक्कांसाठी आणि संधींसाठी आग्रह धरतात. राज्यात स्थानिक नोकऱ्यांची मागणी हा वारंवार चर्चेचा विषय राहिला आहे.
चिप बनवणारी कंपनी Nvidia चे प्रमुख Jensen Huang यांची हेरगिरी केल्याचे आरोप चीनने नाकारले आहेत. हा अहवाल चीन आणि United States यांच्यातील तंत्रज्ञान वर्चस्वाच्या स्पर्धेचा भाग आहे. Washington ने Nvidia च्या सर्वात प्रगत चिप्सच्या चीनला होणाऱ्या निर्यातीवर मर्यादा घातल्या आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Nvidia AI मॉडेल्सना प्रशिक्षण देण्यासाठी आणि चालवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या प्रगत चिप्स बनवते. सुरक्षेच्या कारणांमुळे US ने चीनला त्यांच्या विक्रीवर निर्बंध घातले आहेत. दोन्ही देश AI मधील नेतृत्वाला मोठा आर्थिक आणि लष्करी फायदा मानतात.
रॉयटर्सच्या माहितीनुसार, ब्लूमबर्ग आणि दोन ट्रेडिंग कंपन्यांनी डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या Truth Social कडून त्यांच्या पोस्ट लवकर मिळवण्यासाठी पैसे देण्याचे मान्य केल्याचे सांगितले जात आहे. सांगितले जाणारे शुल्क दर महिन्याला $100,000 पर्यंत आहे. सरकारी माहितीच्या प्रवेशावरून या प्लॅटफॉर्मविरुद्ध आधीच एक खटला सुरू आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Truth Social हे Trump Media च्या मालकीचे सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म आहे, आणि प्रसिद्ध व्यक्तींच्या पोस्टमुळे काही सेकंदात बाजार हलू शकतात. व्यापाऱ्यांना आधीची माहिती महत्त्वाची वाटते, त्यामुळे या कराराने इतर गुंतवणूकदारांसाठी न्यायाचे प्रश्न उभे केले आहेत.
न्यायालयाने एका कार्यकर्त्याला 15 वर्षांपूर्वीच्या बेकायदेशीर अटकेबद्दल Rs 2 Lakh भरपाई देण्याचा आदेश दिला. या आदेशाचा अर्थ असा की, खूप पूर्वी झालेल्या चुकीच्या अटकेसाठी कार्यकर्त्याला पैसे दिले जाणार आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: एखाद्या व्यक्तीला बेकायदेशीरपणे ताब्यात ठेवले गेल्यास भारतीय न्यायालये भरपाई देऊ शकतात. घटनेने दिलेल्या जीवन आणि वैयक्तिक स्वातंत्र्याच्या अधिकारात चुकीच्या अटकेपासून संरक्षणाचा समावेश होतो.
कमकुवत वाढीच्या पार्श्वभूमीवर २०२८ पर्यंत फ्रान्सचे कर्ज GDP च्या १२४% पर्यंत जाऊ शकते, असा इशारा देत Fitch ने फ्रान्सबाबतचा दृष्टिकोन नकारात्मक केला आहे. Moody's ने आपले Aa3 रेटिंग बदलले नाही. अलीकडे बॉण्ड बाजारात तेजी दिसली, तरी वित्तीय चिंता कायम आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: पतमानांकन संस्थेचा दृष्टिकोन सांगतो की एखाद्या देशाचे आर्थिक चित्र सुधारेल की बिघडेल, असे संस्थेला वाटते. असे बदल सरकारांना कर्ज घेण्याचा खर्च आणि त्यांनी जारी केलेल्या बॉण्डवर परिणाम करू शकतात.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणाले की जागतिक संकटाच्या काळात विरोधक अराजक निर्माण करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. 14,000 कोटी रुपयांहून अधिक किमतीच्या विकास प्रकल्पांची पायाभरणी आणि उद्घाटन करताना त्यांनी हे विधान केले. शेवटच्या श्वासापर्यंत सेवा करत राहीन, असेही ते म्हणाले.
पार्श्वभूमी
मोदी 2014 पासून भाजपप्रणित राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीचे नेतृत्व करत भारताचे सरकार चालवत आहेत. काँग्रेसच्या नेतृत्वाखालील INDIA आघाडीसह विरोधक सरकारला नियमितपणे आव्हान देतात, त्यामुळे अशा शाब्दिक चकमकी राष्ट्रीय चर्चेचा नेहमीचा भाग असतात.
अटलांटा येथील G20 शिखर परिषदेत युरोपीय परराष्ट्र मंत्र्यांनी रशियन मंत्री Sergei Lavrov यांच्यासोबत छायाचित्रासाठी उभे राहण्यास नकार दिला. त्यांच्या उपस्थितीविरोधातील निषेधानंतर गटाचे पारंपरिक कुटुंब छायाचित्र रद्द करण्यात आले. या प्रसंगातून दिसते की युक्रेनमधील युद्धाचा जागतिक बैठकांमधील राजनैतिक संवादावर कसा परिणाम होत आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: G20 मध्ये प्रमुख अर्थव्यवस्था एकत्र येतात आणि भारत त्याचा सदस्य आहे. रशियावर युक्रेनवरील आक्रमणामुळे पाश्चिमात्य निर्बंध आहेत, म्हणूनच काही युरोपीय मंत्र्यांनी त्यांच्या प्रतिनिधीसोबत दिसण्यास आक्षेप घेतला.
आंध्र प्रदेशच्या राज्य निवडणूक आयोगाने MPTC आणि ZPTC निवडणुका 5 नोव्हेंबरला हलवल्या आहेत. राज्यात चक्रीवादळ आले असले तरी नागरी निवडणुका 1 नोव्हेंबरला होणार आहेत. नागरी निवडणुकांची मतमोजणी आणि ग्रामीण निवडणुका एकाच दिवशी घेण्यासाठी पुरेसे कर्मचारी नसल्याचे आयोगाने सांगितले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: MPTC आणि ZPTC या आंध्र प्रदेशातील ग्रामीण मंडळे आणि जिल्ह्यांसाठीच्या स्थानिक परिषदा आहेत, तर नागरी निवडणुका शहरे आणि नगरांसाठी असतात. निवडणूक यंत्रणेला मतदान घेण्यासाठी आणि मोजणीसाठी प्रशिक्षित कर्मचारी लागतात, त्यामुळे तारखा वेगवेगळ्या ठेवणे हा सामान्य व्यावहारिक पर्याय आहे.
चिनी दूरसंचार कंपन्यांना अमेरिकेच्या फोन नंबरवर थेट प्रवेश मिळण्यापासून लवकरच रोखले जाईल, असे अमेरिका सांगत आहे. राष्ट्रीय सुरक्षा बळकट करणे आणि बेकायदेशीर रोबोकॉल रोखणे, हा या निर्णयामागील उद्देश आहे. या प्रस्तावावर फेडरल कम्युनिकेशन्स कमिशन मतदान करणार आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: रोबोकॉल म्हणजे स्वयंचलित कॉल, जे बहुधा फसवणुकीसाठी वापरले जातात आणि भारतातील अनेक लोकांनाही असे कॉल येतात. सुरक्षेच्या चिंतेमुळे अमेरिका चिनी तंत्रज्ञान कंपन्यांबाबत सावध झाली आहे, आणि हे पाऊल त्या व्यापक चित्राशी सुसंगत आहे.
Delhi, Mumbai आणि Bengaluru सह भारतातील प्रमुख शहरांमध्ये पेट्रोल आणि डिझेलचे दर आज बदलले नाहीत. मध्य पूर्वेतील वाढत्या तणावामुळे जागतिक तेलाचे दर वर-खाली होत आहेत. पण देशांतर्गत किरकोळ इंधन दरांनी हे चढ-उतार पाळले नाहीत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात इंधनाचे दर तेल कंपन्या ठरवतात. जागतिक कच्च्या तेलाचे दर बदलत असताना कंपन्या अनेकदा किरकोळ दर स्थिर ठेवतात. प्रत्येक शहरातील दर स्थानिक करांमुळे वेगळे असतात.
आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री Chandrababu Naidu यांनी चक्रीवादळाचा फटका बसलेल्या भागांना भेट दिली. नुकसानीचा अंदाज आता Rs 4,600 Crore पर्यंत पोहोचला आहे. त्यांनी पीक विमा संरक्षण आणि अजूनही सुरू असलेल्या मदतकार्याबाबतही विचारणा केली. राज्याला अजूनही मोजावे लागणारे नुकसान किती मोठे आहे, हे या आकड्यावरून दिसते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: आंध्र प्रदेश हे बंगालच्या उपसागराला लागून असलेले किनारपट्टीचे राज्य आहे, जिथे चक्रीवादळांमुळे अनेकदा पिके आणि घरे उद्ध्वस्त होतात. पीक विमा महत्त्वाचा आहे, कारण पीक नष्ट झाल्यावर झालेले आर्थिक नुकसान भरून काढण्यास तो शेतकऱ्यांना मदत करू शकतो.
NASA ने Spritacular नावाचा नागरिक-विज्ञान प्रकल्प सुरू केला आहे, ज्यात सामान्य लोकांनी जेलीफिश विजेचे लखलखाट शोधण्यास मदत करावी अशी अपेक्षा आहे. हे दुर्मिळ लखलखाट शोधण्यात वाचक कसे सहभागी होऊ शकतात, हे Mashable India ने समजावून सांगितले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नागरिक-विज्ञान प्रकल्पांमध्ये स्वयंसेवक संशोधकांना मोठ्या प्रमाणातील माहिती तपासण्यात मदत करतात, जी अनेकदा फोटो किंवा व्हिडिओंच्या स्वरूपात असते. Sprites म्हणजे वादळी ढगांच्या खूप वर दिसणारे क्षणिक विद्युत लखलखाट, आणि ते पाहणे कठीण असल्याने शास्त्रज्ञ अजूनही त्यांचा अभ्यास करतात.
Venture capital firm One Planet Partners भारतातील वेगाने वाढणाऱ्या व्यवसायांमध्ये ₹3,000 crore पेक्षा जास्त गुंतवणूक करण्याची योजना आखत आहे. हा फंड ऊर्जा, mobility आणि manufacturing क्षेत्रातील मध्यम आकाराच्या कंपन्यांवर लक्ष केंद्रित करेल. ₹200 ते ₹2,000 crore महसूल असलेल्या कंपन्यांना ₹100–500 crore चे scale-up भांडवल दिले जाईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Scale-up भांडवल म्हणजे वाढणाऱ्या कंपन्यांना सुरुवातीच्या टप्प्यापलीकडे विस्तार करण्यासाठी मिळणारा निधी. अशा private equity कंपन्या भारताच्या अर्थव्यवस्थेत असा निधी देण्याचा महत्त्वाचा स्रोत आहेत.
इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशनचा दुसऱ्या तिमाहीतील नफा 184 टक्क्यांनी वाढला, यामागे रिफायनिंग मार्जिन वाढणे हे मुख्य कारण आहे. विशेष अतिरिक्त उत्पादन शुल्क समायोजित केल्यानंतर त्यांचे एकूण रिफायनिंग मार्जिन प्रति बॅरल $18.52 इतके होते. रिफायनिंग मार्जिन म्हणजे कच्च्या तेलाची किंमत आणि त्यापासून तयार होणाऱ्या इंधनाची किंमत यातील फरक.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: इंडियन ऑइल ही भारतातील सर्वात मोठी सरकारी इंधन रिफायनरी आणि किरकोळ विक्रेता कंपनी आहे. तिचे मार्जिन जागतिक कच्चे तेल आणि इंधनाच्या किमतींनुसार वर-खाली होते, आणि अलीकडे होर्मुझच्या सामुद्रधुनीभोवतीच्या तणावामुळे या किमती अस्थिर राहिल्या आहेत.
एप्रिल ते सप्टेंबर, म्हणजे FY27 च्या पहिल्या सहामाहीत, भारत सरकारची वित्तीय तूट Rs 7.14 lakh crore पर्यंत वाढली. अहवालांनुसार अनुदानांचा खर्च मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे, तर भांडवली खर्चही वाढला आहे. CGA च्या अहवालानुसार पूर्ण वर्षाच्या लक्ष्याच्या 42.1 percent इतकी तूट झाली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: वित्तीय तूट म्हणजे सरकार जेवढे खर्च करते आणि जेवढे उत्पन्न मिळवते, यातील फरक, ज्यात कर्जाचा समावेश नसतो. भांडवली खर्च रस्ते आणि रेल्वेसारख्या मालमत्तेवर होतो, तर अनुदान म्हणजे अन्न, इंधन किंवा खते यांसारख्या वस्तूंच्या किमती कमी ठेवण्यासाठी दिलेली रक्कम.
महाराष्ट्र सरकारने दुष्काळामुळे प्रभावित 304 तालुक्यांमधील लागवड केलेल्या झाडांच्या देखभालीसाठी Rs 90.72 lakh निधी दिला आहे. हा निधी पंचायत वन, बेल वन आणि अमृत वन लागवडींच्या चौथ्या वर्षाच्या देखभालीसाठी आहे. निधी मिळण्यासाठी किमान 90% रोपे जगणे आवश्यक आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: महाराष्ट्राला वारंवार दुष्काळाचा सामना करावा लागला आहे, आणि झाडे लावणे हा राज्यातील हिरवाई पुन्हा वाढवण्याचा एक मार्ग आहे. तालुका म्हणजे जिल्ह्याखालील प्रशासकीय एकक, आणि या लागवड योजना स्थानिक स्वराज्य संस्थांमार्फत राबवल्या जातात.
भारताचे सरन्यायाधीश Surya Kant हे Kerala High Court च्या प्लॅटिनम ज्युबिली उत्सवाचे उद्घाटन करतील. प्लॅटिनम ज्युबिली म्हणजे एखादी संस्था सुरू होऊन 75 वर्षे पूर्ण झाल्याचा टप्पा.
पार्श्वभूमी
Surya Kant हे देशातील सर्वोच्च न्यायाधीश असून ते Supreme Court of India चे नेतृत्व करतात. Kerala High Court हे राज्यातील सर्वोच्च न्यायालय असून त्याचे मुख्यालय Kochi येथे आहे.
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump म्हणाले की Binance वरील $6.3 billion च्या चोरीमागे उत्तर कोरियाचे हॅकर्स होते का, याची अमेरिकी यंत्रणा तपासणी करत आहेत. या चोरीमुळे डिजिटल मालमत्ता बाळगणाऱ्या अनेकांमध्ये अस्वस्थता पसरली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Binance हे जगातील सर्वात मोठ्या क्रिप्टोकरन्सी एक्सचेंजपैकी एक असल्यामुळे त्यावरील हल्ल्यांचा अनेक व्यापाऱ्यांवर परिणाम होतो. अलीकडच्या काही वर्षांत मोठ्या क्रिप्टो चोऱ्यांशी उत्तर कोरियाचा संबंध जोडला गेला आहे, म्हणून तपासकर्ते त्या दिशेने तपास करत आहेत.
आंध्र प्रदेशचा राज्य निवडणूक आयोग 1 नोव्हेंबरला 100 शहरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये मतदानाची तयारी करत आहे. शांततेत मतदान व्हावे म्हणून 36,351 पोलीस कर्मचारी, ड्रोन आणि CCTV कॅमेरे तैनात केले जातील. आचारसंहितेची अंमलबजावणी करण्यासाठी 400 पेक्षा जास्त फिरती पथके काम करतील. मतमोजणी 3 नोव्हेंबरला होईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: शहरी स्थानिक स्वराज्य संस्था शहरांमध्ये रस्ते आणि पाणी यासारख्या सेवा चालवतात, आणि त्यांच्या निवडणुका राज्य निवडणूक आयोग घेतो. मतदान सुरू असताना आचारसंहिता सरकारच्या नव्या घोषणांवर मर्यादा घालते.
आंध्र प्रदेश सरकारने 16 व्यसनमुक्ती केंद्रांच्या सुधारणेसाठी Rs 9.86 crore मंजूर केले आहेत. विजयवाडा, विशाखापट्टणम आणि कडप्पा येथील तीन सरकारी रुग्णालयांचा विशेष Centres of Excellence म्हणून विकास केला जाईल. तिथे प्रगत व्यसन उपचार आणि पुनर्वसन सेवा मिळतील.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारतात अंमली पदार्थांचे व्यसन ही वाढती आरोग्यविषयक समस्या आहे, आणि व्यसनमुक्ती केंद्रे उपचार व पुनर्वसनाद्वारे लोकांना बरे होण्यास मदत करतात. Centres of Excellence ही रुग्णालये सामान्य सुविधांपेक्षा अधिक विशेष उपचार देण्यासाठी तयार केली जातात.
सुरुवातीच्या निकालांनुसार Israel मधील निवडणुकीत Mr. Netanyahu यांचे बहुमत जाताना दिसत आहे. Israeli माध्यमांच्या वृत्तानुसार, त्यांच्या पक्षातील सदस्य Qatar वर आरोप करत आहेत. अनेक Israeli लोक Qatar ला Hamas चा समर्थक मानतात. Hamas हा Gaza मधील सशस्त्र गट आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Qatar ने यापूर्वी Israel आणि Hamas यांच्यातील चर्चांमध्ये मध्यस्थी केली आहे, आणि काही Hamas नेत्यांनाही तिथे ठेवले आहे. म्हणूनच Israel मधील राजकारणी अनेकदा हा मुद्दा उपस्थित करतात. Netanyahu हे Israel चे अनेक काळ नेतृत्व करत आहेत, आणि त्यांचे राजकीय भविष्य Gaza मधील सुरू असलेल्या संघर्षाशी जवळून जोडलेले आहे.
जागतिक क्रूड तेलाच्या किमती वाढत असताना इंडोनेशिया भारत आणि चीनकडून पेट्रोल खरेदी करण्याचा विचार करत आहे. ऊर्जामंत्री Bahlil Lahadalia हे या आठवड्यात चर्चेसाठी भारताला भेट देणार आहेत. देशातील अनेक प्रांतांमध्ये इंधन पुरवठ्यात आधीच अडथळे आले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अलीकडच्या काही वर्षांत इंडोनेशिया तेलाचा निव्वळ आयातदार देश बनला आहे, त्यामुळे जागतिक क्रूड किमती वाढल्या की त्याच्या इंधन पुरवठ्यावर थेट परिणाम होतो. भारतीय आणि चिनी पुरवठादार हे आशियाई देशांच्या व्यापक प्रयत्नांचा भाग आहेत, कारण किमती आणि पुरवठा अस्थिर असताना इंधन सुरक्षित ठेवणे गरजेचे असते.
सोमाली चाचे तेल टँकर ताब्यात घेऊन खलाशांना ओलीस ठेवत आहेत आणि लाखो डॉलरच्या खंडणीची मागणी करत आहेत. एप्रिल 2026 मध्ये Honour 25 हा डिझेल टँकर ताब्यात घेण्यात आला. खंडणीची मागणी सुरू असताना जहाजावरील खलाशी ओलीस होते. सप्टेंबरमध्ये सोमाली सुरक्षा दलांनी जहाज परत मिळवण्यासाठी कारवाई केली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सोमालियाच्या किनाऱ्यावरील चाचेगिरी 2000 च्या दशकात वाढली, नंतर कमी झाली आणि अलीकडच्या काही वर्षांत पुन्हा वाढली. हिंद महासागरातील गजबजलेले सागरी मार्ग भारतासाठी महत्त्वाचे आहेत, कारण भारताचे बहुतेक कच्चे तेल समुद्रमार्गे येते.
उबरने ड्रायव्हरसाठी नवीन उपक्रम जाहीर केले आहेत, ज्यात बाईक इंटरसिटी पर्याय आणि व्हॉट्सअॅपद्वारे नोंदणी यांचा समावेश आहे. त्यांचा नवीन फ्लेक्सिबल ड्राइव्ह पास सहा तासांपासून १८० दिवसांपर्यंतची सदस्यता देतो. हे बदल अर्धवेळ ते पूर्णवेळ अशा वेगवेगळ्या कामाच्या वेळापत्रक असलेल्या ड्रायव्हरसाठी आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: उबर सारखे राइड-हेलिंग प्लॅटफॉर्म स्वतंत्र ड्रायव्हरवर अवलंबून असतात, जे अनेकदा आपले तास स्वतः ठरवतात. त्यामुळे लवचिक पास पर्याय त्यांच्या उत्पन्नासाठी महत्त्वाचे ठरतात. ड्रायव्हरना आकर्षित करण्यासाठी अॅप्समधील स्पर्धेमुळे कंपन्या अधिक लवचिक योजना देत आहेत.
31 ऑक्टोबर हा सरदार वल्लभभाई पटेल यांचा जन्मदिवस असून तो राष्ट्रीय एकता दिवस म्हणून पाळला जातो. रन फॉर युनिटी आणि युनिटी प्लेज यांसारखे कार्यक्रम होतात, तसेच शाळा आणि महाविद्यालयांमध्ये विद्यार्थ्यांच्या स्पर्धा घेतल्या जातात. पंतप्रधान मोदी यांनी स्टॅच्यू ऑफ युनिटी येथे पुष्पांजली अर्पण केली, आणि अमित शहा यांनीही पटेल यांना अभिवादन केले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: स्वातंत्र्यानंतर पटेल हे भारताचे पहिले उपपंतप्रधान आणि गृहमंत्री होते आणि संस्थानांना एकत्र आणण्यात त्यांची मोठी भूमिका होती. गुजरातमधील स्टॅच्यू ऑफ युनिटी त्यांना समर्पित आहे.
विशेष खर्चांमुळे Sun Pharma चा दुसऱ्या तिमाहीचा नफा 36% ने कमी झाला, जरी विक्री वाढली होती. ते एकवेळचे खर्च वगळले तर समायोजित निव्वळ नफा ₹3,162 crore इतका होता. विक्री तरीही वाढली, त्यामुळे नफ्यातील घट मुख्यतः या खर्चांमुळे आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Sun Pharma ही भारतातील सर्वात मोठ्या औषध कंपन्यांपैकी एक आहे, आणि विशेष खर्च म्हणजे एकवेळचे खर्च, जे कंपन्या नियमित कामकाजापासून वेगळे दाखवतात. अशा तिमाही निकालांवरून गुंतवणूकदारांना कळते की नफ्यातील घट किती प्रमाणात तात्पुरती आहे.
दुलारचंद यादव हत्या प्रकरणात सर्वोच्च न्यायालयाने निलंबित JD(U) आमदार अनंत सिंह यांचा जामीन रद्द केला आहे. त्यांना 1 डिसेंबरपर्यंत शरण यावे लागेल, आणि बिहार पोलिसांना चार महिन्यांत तपास पूर्ण करण्यास सांगितले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: जामीन म्हणजे खटला सुरू असताना मिळणारी तात्पुरती सुटका. जामीन रद्द होणे म्हणजे आरोपीने पुन्हा कोठडीत जावे, असा न्यायालयाचा निर्णय. सर्वोच्च न्यायालय हे भारतातील सर्वोच्च न्यायालय आहे, आणि JD(U) हा बिहारमधील पक्ष आहे.
IndiGo reported a net loss of Rs 1,879 crore for the quarter, down 27 per cent from a year earlier. Its revenue rose 26 per cent, but high fuel costs held back gains. The airline's CEO said it has no choice but to consider fare hikes.
पार्श्वभूमी
Context: IndiGo is one of India's largest airlines, and airlines often pass higher costs on to travellers through ticket prices. Jet fuel is one of the biggest expenses for airlines worldwide, so this quarter reflects a wider pressure on the industry.
मंत्रिमंडळाने हुबळीमध्ये सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी मॉडेलनुसार एका सर्वसमावेशक क्रीडासंकुलाच्या योजनेला मंजुरी दिली आहे. प्रस्तावित सुविधांमध्ये ॲथलेटिक्स ट्रॅक, फुटबॉल मैदान, बास्केटबॉल आणि व्हॉलीबॉल कोर्ट, जलतरण तलाव आणि जिम यांचा समावेश आहे. खेळाडूंसाठी निवासाची सोयही नियोजित आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी म्हणजे सरकारसोबत एखादी खाजगी कंपनी प्रकल्प बांधण्यासाठी आणि अनेकदा तो चालवण्यासाठी काम करते. शहरांमध्ये क्रीडा पायाभूत सुविधा वाढवण्यासाठी या मॉडेलचा वापर केला जातो, ज्यामुळे सरकारला सुरुवातीलाच संपूर्ण खर्च उचलावा लागत नाही.
ISRO GSLV-F18 रॉकेटच्या प्रक्षेपणाची उलटगणती करत आहे, या रॉकेटमधून NVS-03 नेव्हिगेशन उपग्रह अवकाशात जाईल. भारताची स्वतःची उपग्रह नेव्हिगेशन प्रणाली NavIC मागचे विज्ञान आणि तिला आलेले अडथळे यावरही वृत्तांत माहिती देतात. हे प्रक्षेपण भारताची स्वतःची स्थाननिश्चिती प्रणाली चालवण्याच्या प्रयत्नांचा भाग आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NavIC ही भारताची प्रादेशिक नेव्हिगेशन प्रणाली आहे, तिचा उद्देश GPS सारखाच आहे. ती उपग्रहांच्या समूहावर चालते, ज्यांची कालांतराने बदली किंवा भर घालावी लागते. प्रत्येक नवीन उपग्रह परदेशी प्रणालींवर अवलंबून न राहता स्थाननिश्चिती सेवा सुरू ठेवण्यास मदत करतो.
अफगाणिस्तानचा फिरकी गोलंदाज राशिद खान हा ऐतिहासिक T20I कामगिरी करणारा पहिला गोलंदाज ठरला आहे. क्रिकेट अहवालांनुसार, सामन्यात अफगाणिस्तानचे पुनरागमन होत असताना हा टप्पा गाठला गेला.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: राशिद खान हा जगातील सर्वात प्रसिद्ध T20 गोलंदाजांपैकी एक असून Indian Premier League मध्ये नियमितपणे खेळतो. T20 आंतरराष्ट्रीय सामन्यातील विक्रमांकडे भारतातील क्रिकेट चाहते बारकाईने लक्ष ठेवतात.
मुंबईचा गोलंदाज कोटियन यांनी एका डावात 84 धावांत आठ विकेट घेतल्या, जी त्यांची आतापर्यंतची सर्वोत्तम कामगिरी आहे, आणि संपूर्ण सामन्यात एकूण 11 विकेट मिळवल्या. चहापानाच्या अगदी आधी हरयाणाचा संघ 256 धावांवर बाद झाला. त्यांच्या गोलंदाजीमुळे मुंबईच्या विजयाचा मार्ग मोकळा झाला, आणि ही वैयक्तिक पातळीवर उठून दिसणारी कामगिरी ठरली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: रणजी करंडक ही भारतातील सर्वोच्च देशांतर्गत प्रथम श्रेणी क्रिकेट स्पर्धा आहे, ज्यात मुंबई आणि हरयाणासारखे राज्य संघ अनेक दिवसांचे सामने खेळतात. अशा दमदार गोलंदाजीमुळे खेळाडूचा राष्ट्रीय संघ निवडीसाठीचा दावाही मजबूत होऊ शकतो, आणि याचा संबंध कोटियन यांच्या कसोटी संघातील स्थानाच्या प्रयत्नांशी जोडला जातो.
Aavin गोड पदार्थांच्या विक्रीतून मिळणारा पैसा दुग्ध शेतकऱ्यांच्या कल्याणात गुंतवण्याची योजना आखत आहे. या मथळ्यात रकमेबद्दल किंवा कालमर्यादेबद्दल अधिक तपशील दिलेला नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Aavin हा Tamil Nadu मधील दुग्ध सहकारी संस्थेचा ब्रँड आहे आणि त्याचे शेतकरी सदस्य विकले जाणारे दूध पुरवतात. अनेक शेतकऱ्यांना लहान पण स्थिर उत्पन्न मिळते, त्यामुळे Aavin आपल्या नफ्याचा वापर कसा करते यावरील निर्णयांचा त्यांच्या उपजीविकेवर परिणाम होतो.
SARAS मेळ्याच्या आयोजकांनी हा मेळा जनतेसाठी आणखी एक दिवस, म्हणजे November 1 रोजी, खुला ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे, जरी तो शनिवारी बंद होणार होता. SERP च्या उपजीविका संचालकांनी सांगितले की मेळ्याने 19 दिवसांत ₹12.11 crore ची विक्री नोंदवली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: SARAS मेळे हे अधिकृत मेळे असून ते ग्रामीण कारागीर आणि स्वयं-सहाय्यता गटांना त्यांच्या हाताने बनवलेल्या आणि शेतीमालासाठी थेट बाजारपेठ देतात. SERP ही आंध्र प्रदेशची ग्रामीण गरिबी आणि उपजीविका संस्था असून ती महिला स्वयं-सहाय्यता गटांचे जाळे चालवते.
The report says human rights lawyers Imaan Mazari and Hadi Ali Chattha have been sentenced to 10 years in prison in Pakistan. They were charged over an incident in 2024, when England's cricket team was touring Pakistan. Both are lawyers who work on human rights cases, and the sentence is a long prison term.
पार्श्वभूमी
Context: Rights groups have often raised concerns about how Pakistan treats human rights defenders and lawyers, making this case part of a wider debate about free speech and fair trials. Cases like this are closely watched by lawyers and activists across South Asia.
UN मध्ये भारताने व्यापारी जहाजांवरील हल्ल्यांचा निषेध केला आणि समुद्रातील वाहतुकीचे स्वातंत्र्य व जागतिक व्यापार यांच्या संरक्षणाची मागणी केली. Harish Parvathaneni यांनी सांगितले की समुद्रातील महत्त्वाच्या अरुंद मार्गांमध्ये अडथळा आला तर जागतिक पुरवठा साखळीवर परिणाम होतो. त्यांनी सागरी सुरक्षेत उदयोन्मुख तंत्रज्ञान कोणती भूमिका बजावू शकते, याबाबतही सांगितले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Strait of Hormuz सारख्या अरुंद समुद्री मार्गातून जगातील तेल आणि मालाचा मोठा वाटा जातो, त्यामुळे तिथे हल्ला झाला तर शिपिंग खर्च आणि किमती लगेच वाढतात. हे Strait of Hormuz मधील एका टँकरवरील अलीकडील हल्ल्यानंतर घडले आहे.
The Hindu examines the de-notification of the MSMER-2023 rules for medical education. It says the change removes overlapping procedures but raises questions about whether medical education standards will be protected. Under the earlier rules, there was a defined escalation path, while now action depends on timely MARB assessments.
पार्श्वभूमी
Context: MSMER-2023 set minimum standards for medical colleges and was framed under the National Medical Commission, India's medical regulator. MARB refers to the assessment boards that review colleges, so their speed and follow-through shape how well standards are enforced.
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) सरकारी लेखापरीक्षण अधिक चांगले करण्यासाठी artificial intelligence आणि machine learning वापरण्याची योजना आखत आहेत. सार्वजनिक प्रशासनातील धोके आणि अनियमितता अधिक अचूकपणे ओळखणे हा उद्देश आहे. ही पद्धत डेटावर आधारित लेखापरीक्षणावर अवलंबून असेल, जी CAG च्या कामातील महत्त्वाचे पाऊल असेल असे संस्थेचे म्हणणे आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: CAG ही भारताची घटनात्मक लेखापरीक्षक संस्था आहे, जी सरकारी पैसा कसा खर्च होतो ते तपासते. लेखापरीक्षण पारंपरिकपणे हाताने तपासणीवर अवलंबून राहिले आहे, त्यामुळे AI साधने समस्या लवकर शोधण्याचा नवा मार्ग आहेत.
एका माजी सनदी अधिकाऱ्याने निदर्शनांदरम्यान केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दलांच्या मोठ्या प्रमाणावरील तैनातीबाबत Delhi High Court मध्ये जनहित याचिका दाखल केली आहे. यात Delhi Police च्या विनंत्या तसेच गृह मंत्रालयाने दिलेले मंजुरी आणि मुदतवाढीचे आदेश यांचा तपशील मागितला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: CRPF आणि BSF यांसारख्या दलांना केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दले म्हणतात, आणि Delhi Police वर केंद्रीय गृह मंत्रालयाचे नियंत्रण असते. जनहित याचिका (PIL) मुळे नागरिक सार्वजनिक हिताच्या मुद्द्यांवर न्यायालयाकडून पुनर्विचार मागू शकतात.
Afghanistan's Rashid Khan has reached 200 wickets in T20 internationals, the first men's player to do so. He achieved the milestone in his 120th T20 international match.
पार्श्वभूमी
Context: Rashid Khan is one of the best known spin bowlers in world cricket and plays in leagues around the globe. Wickets in T20 cricket are a key measure of a bowler's career.
सरकारी वैद्यकीय महाविद्यालयांतील डॉक्टरांच्या सुट्ट्यांची आता Centre कडून चौकशी सुरू आहे. ही बातमी या महाविद्यालयांमध्ये काम करणारे डॉक्टर रजा कशी घेतात, यावर लक्ष केंद्रित करते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सरकारी वैद्यकीय महाविद्यालये भावी डॉक्टरांना प्रशिक्षण देतात आणि रुग्णांवर उपचारही करतात, त्यामुळे रजेचे नियम रुग्णालयातील कर्मचारी व्यवस्थेवर परिणाम करतात. Centre म्हणजे या संस्थांवर देखरेख ठेवणारे राष्ट्रीय सरकार.
भारताच्या ग्राहक संरक्षण नियामक CCPA ने जस्टडायल आणि सनराईज फूड्सवर दंड ठोठावला आहे. ही कारवाई उत्पादनांच्या सुरक्षेतील त्रुटी आणि उत्पादनांबाबत दिशाभूल करणारे दावे यांच्याशी संबंधित आहे. या दंडातून स्पष्ट होते की कंपन्यांनी त्यांच्या उत्पादनांची माहिती अचूक ठेवावी आणि सुरक्षेचे नियम पाळावेत, अशी अपेक्षा आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सेंट्रल कन्झ्युमर प्रोटेक्शन अथॉरिटी ही भारतातील संस्था आहे, जी अन्यायकारक व्यापार पद्धती, खोट्या जाहिराती आणि उत्पादन सुरक्षेच्या उल्लंघनांविरुद्ध कारवाई करते. तिचे दंड ग्राहकांना दिशाभूल करणाऱ्या दाव्यांपासून वाचवण्याच्या मोठ्या प्रयत्नांचा भाग आहेत.
Novaya Gazeta, an independent Russian newspaper that focuses on investigative reporting, has closed after pressure from authorities. The report also says several of its reporters were murdered, which has raised concerns about the safety of journalists in Russia.
पार्श्वभूमी
Context: Russia has tightened control over independent media since its 2022 invasion of Ukraine, and many outlets have closed or moved abroad. Reporters who criticise the government face serious risks.
भारताचा वेगवान गोलंदाज प्रसिध कृष्णा न्यूझीलंडविरुद्धच्या एकदिवसीय मालिकेतून बाहेर झाला आहे. भारत अ संघात सिराजचा समावेश करण्यात आला आहे, आणि फिटनेस चाचणी पास झाल्यास कृष्णा तिसऱ्या अनधिकृत कसोटीसाठी भारत अ संघात सामील होणार आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारत अ हा विकासात्मक संघ आहे, जो अनधिकृत कसोटी सामने खेळतो, अनेकदा वरिष्ठ संघाच्या दौऱ्यांसोबत. अशा दुखापतींमुळे इतर खेळाडूंना संधी मिळू शकते, म्हणूनच संघातील बदलांकडे बारकाईने लक्ष दिले जाते.
ल्युपस आजारासोबत जगणारे लोक सांगतात की थकवा यांसारखे सततचे त्रास त्यांच्या कामावर आणि रोजच्या आयुष्यावर कसा परिणाम करतात. अभ्यासातून दिसते की रुग्ण आणि डॉक्टर या आजाराचा परिणाम वेगवेगळ्या प्रकारे पाहू शकतात, म्हणून रुग्णांना कोणत्या परिस्थितीतून जावे लागते हे तज्ज्ञांना अधिक चांगले समजून घ्यायचे आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: ल्युपस हा दीर्घकाळ चालणारा ऑटोइम्यून आजार आहे, ज्यामध्ये रोगप्रतिकार शक्ती शरीराच्या स्वतःच्या ऊतींवर हल्ला करते. त्याची लक्षणे अनेकदा येतात आणि जातात, म्हणूनच हा आजार दैनंदिन जीवनावर किती मर्यादा आणतो याबाबत रुग्ण आणि डॉक्टर वेगवेगळे मत व्यक्त करू शकतात.
इराणच्या रिव्होल्युशनरी गार्ड्सनी सांगितले की शुक्रवारी होर्मुझ सामुद्रधुनीतील घटनांनंतर त्यांनी तीन टँकर थांबवले. घटना घडण्यापूर्वी या जहाजांना अनेक रेडिओ इशारे मिळाले होते. या हंगामात सामुद्रधुनीत सुरक्षेच्या अनेक चिंता निर्माण झाल्या असून, इंधन वाहून नेणारी जहाजे धोक्यात आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: होर्मुझ सामुद्रधुनी इराण आणि ओमानदरम्यान असून ती आखाती देशांतील तेल उत्पादकांना खुल्या समुद्राशी जोडते. जगातील मोठ्या प्रमाणातील तेल याच मार्गाने जाते. तिथला तणाव इंधनाच्या किमती या प्रदेशाबाहेरही खूप वाढवू शकतो.
अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडचे प्रमुख यांनी राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांना इराणवरील संभाव्य नव्या हल्ल्यांच्या पर्यायांवर माहिती दिली. ताज्या अपडेटवरून हा मुद्दा वेगाने पुढे सरकत असल्याचे दिसते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: CENTCOM, म्हणजेच यूएस सेंट्रल कमांड, मध्य पूर्वेतील आणि मध्य आशियाच्या काही भागांतील अमेरिकेच्या लष्करी कारवाया चालवते. त्यांच्या माहितीमुळे अमेरिका इराणविरुद्ध बळाचा वापर करेल की नाही, यावरील निर्णयांना अनेकदा आकार मिळतो. हा तणाव अनेक दशकांपासून सुरू आहे.
अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या दबावामुळे युक्रेनने रशियातील तेल शुद्धीकरण केंद्रांवरील हल्ले थांबवले असल्याचे वृत्त वॉल स्ट्रीट जर्नलने दिले आहे. ऑक्टोबरच्या मध्यावर युक्रेनच्या तुकड्यांना सुरू असलेली मोहिम पूर्ण करायला सांगितले, पण नवे हल्ले न करण्यास सांगितले गेले. या थांबण्याची अधिकृत घोषणा अद्याप झालेली नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सुरू असलेल्या युद्धादरम्यान युक्रेनने रशियन तेल शुद्धीकरण केंद्रांवर हल्ले केले आहेत, आणि अशा हल्ल्यांमुळे इंधन पुरवठ्यात अडथळा येऊ शकतो. शांतता करार व्हावा यासाठी अमेरिकेने दबाव टाकला आहे, त्यामुळे तिच्या विनंत्यांना महत्त्व आहे. भारत आपले बहुतांश कच्चे तेल आयात करतो, त्यामुळे जागतिक पुरवठा भारतासाठीही महत्त्वाचा आहे.
Changing family structures are driving demand for start-ups that offer care services for ageing parents. Young adults are moving more often, which is changing who looks after older relatives at home.
पार्श्वभूमी
Context: India's population is ageing, and joint family living has become less common as young people move to cities or abroad for work. Families are now looking for paid help to care for parents.
Australia have moved slightly ahead in their cricket series against South Africa. Inglis scored a century, and a late wicket for Bavuma was also reported. Reports say careless dismissals could decide the series win, and the World Test Championship standings are also at stake.
पार्श्वभूमी
Context: Australia and South Africa are both strong Test sides, and the World Test Championship is the global league that ranks teams over a multi-year cycle. Results in a series like this can affect which teams qualify for the final.
GAIL Gas ने FY28 मध्ये प्रारंभिक सार्वजनिक भागविक्री (IPO) करून शेअर बाजारात सूचीबद्ध होण्याची योजना आखली आहे. पालक कंपनी GAIL आपल्या 25% हिस्स्याची विक्री करणार आहे. या निर्णयामुळे पालक कंपनीला उपकंपनीतील आपल्या हिस्स्याचे मूल्य मिळवता येईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: GAIL ही सरकारी मालकीची कंपनी असून ती संपूर्ण भारतात नैसर्गिक वायूचा पुरवठा करते. IPO म्हणजे पहिल्यांदाच सामान्य लोकांना शेअर विकणे. पालक कंपनी अनेकदा उपकंपनीची यादी करून पैसे उभारते आणि तिचे मूल्य स्पष्टपणे दिसू लागते.
IIT गुवाहाटीने टाटा इलेक्ट्रॉनिक्ससोबत सेमीकंडक्टर शिक्षणासाठी उत्कृष्टता केंद्र उभारण्याचा सामंजस्य करार केला आहे. उद्योगाला लागणारे अभ्यासक्रम तयार करणे हा या भागीदारीचा हेतू आहे. या क्षेत्रासाठी कुशल व्यावसायिक घडवणे हेदेखील यामागचे उद्दिष्ट आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सेमीकंडक्टर म्हणजे फोन, गाड्या आणि संगणकांमध्ये असणारे छोटे चिप्स. सरकारच्या सेमीकंडक्टर मोहिमेअंतर्गत भारत स्वतःचा चिप उद्योग उभारत आहे. कुशल अभियंत्यांची कमतरता ही मोठी अडचण असल्याने विद्यापीठे चिप कंपन्यांसोबत भागीदारी करत आहेत.
सर्बियातील एका निवडणुकीतील विजेत्यांना पाठिंबा देणारे विद्यार्थी पोलीस आणि न्यायव्यवस्थेतील व्यापक राजीनाम्यांची मागणी करत आहेत. विद्यार्थी सांगतात की ते सत्ता हाती घेण्याच्या तयारीत आहेत. BBC, The Hindu आणि Al Jazeera ही माध्यमे या मागणीचे वृत्त देत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सर्बियातील विद्यार्थी चळवळ भ्रष्टाचार आणि 2024 मधील रेल्वे स्थानक कोसळण्याच्या घटनेविरोधातील निदर्शनांतून उभी राहिली. आता ही चळवळ रस्त्यावरील आंदोलनांकडून निवडणुकीच्या राजकारणाकडे वळली आहे.
बेंगळुरूला जास्त क्षमतेच्या 4,900 नवीन कचरा संकलन गाड्या मिळणार आहेत. प्रत्येक गाडीत तिच्या हालचाली ट्रॅक करण्यासाठी GPS बसवला जाईल. प्रत्येक गाडीला नेमून दिलेला भाग पूर्ण स्वच्छ झाला आहे की नाही याची खात्री करणे हा यामागचा हेतू आहे. योजना ठरल्याप्रमाणे चालली तर नागरिकांना कचरा उचलला जाण्याची अधिक विश्वासार्ह सेवा मिळू शकते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बेंगळुरूमध्ये कचरा संकलन शहराची नागरी संस्था चालवते, आणि न उचललेल्या कचऱ्याबद्दल तिच्यावर वारंवार तक्रारी झाल्या आहेत. गाड्यांचे GPS ट्रॅकिंग हा संकलन मार्ग खरोखर पूर्ण होतात का हे तपासण्याचा सामान्य मार्ग आहे.
CBSE ने 2028 च्या इयत्ता 10 च्या बोर्ड परीक्षांसाठीच्या योजनेबद्दल स्पष्टीकरण दिले आहे. विद्यार्थ्यांना पाच अनिवार्य विषय द्यावे लागतील, आणि एक ऐच्छिक कौशल्य पेपर सुरक्षा पर्याय म्हणून असेल. हे स्पष्टीकरण 2026-27 मध्ये इयत्ता 9 मध्ये असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी लागू आहे, आणि सध्याच्या इयत्ता 10 च्या तुकडीत बदल करत नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: CBSE ही भारतातील राष्ट्रीय शालेय बोर्ड आहे, आणि इयत्ता 10 च्या बोर्ड निकालांवर विषय निवड आणि पुढील प्रवेश अवलंबून असतात. हा बदल सध्या इयत्ता 9 मध्ये असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी आहे, त्यामुळे लहान विद्यार्थ्यांच्या पालकांनी अधिकृत अपडेटकडे लक्ष ठेवावे.
केरळम विधानसभेने मंत्री आणि आमदार, म्हणजेच MLA, यांचे वेतन आणि भत्ते वाढवणारी विधेयके मंजूर केली आहेत. या विधेयकांमुळे सार्वजनिक निधीतून निर्वाचित नेत्यांना किती पैसे दिले जातील, हे बदलते. हा निर्णय आता राज्याच्या अधिकृत वेतननियमांचा भाग होईल.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: MLA म्हणजे राज्य विधानसभेचे निर्वाचित सदस्य. त्यांच्या वेतनाचे नियम सहसा कायद्याद्वारे, म्हणजे विधिमंडळाने मंजूर केलेल्या कायद्यांद्वारे ठरवले जातात. सार्वजनिक प्रतिनिधींच्या वेतनाचा मुद्दा भारतात वारंवार चर्चेत येतो, अनेकदा सार्वजनिक खर्चाच्या प्रश्नांसोबत.
TTD चे अध्यक्ष B.R. Naidu यांनी Tirumala ला पाणी पुरवणाऱ्या जलाशयांची पाहणी केली आणि पाणी मार्च किंवा एप्रिलपर्यंत पुरेल असे सांगितले. पावसामुळे जलाशये भरली नाहीत तर पर्यायी व्यवस्था शोधण्याचे आदेश त्यांनी अधिकाऱ्यांना दिले. हे जलाशय डोंगरावरील गावाला पाणी देत असल्यामुळे अधिकारी आधीच नियोजन करत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Tirumala हे Andhra Pradesh मधील Tirupati जवळचे डोंगरावरील गाव आहे, जिथे Venkateswara मंदिर आहे. ते भारतातील सर्वाधिक भेट दिल्या जाणाऱ्या तीर्थक्षेत्रांपैकी एक आहे. येथील पाणी मान्सूनवर अवलंबून असलेल्या जलाशयांमधून येते, त्यामुळे कमी पावसाचा हंगाम पटकन पाणीपुरवठ्याची समस्या बनू शकतो.
Novaya Gazeta हे स्वतंत्र रशियन वृत्तपत्र Kremlin च्या दबावामुळे बंद पडले. रशियाच्या युद्धावर उघडपणे टीका करणाऱ्या शेवटच्या काही माध्यमांपैकी ते एक होते. हे बंद होणे मॉस्कोच्या विरोधी आवाजांविरुद्धच्या मोहिमेतील एक नवा नीचांक मानला जात आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Novaya Gazeta शोधपत्रकारितेसाठी ओळखले जात असे, आणि त्याचे सह-संस्थापक Dmitry Muratov यांना 2021 चा Nobel Peace Prize मिळाला होता. रशियाने 2022 मध्ये Ukraine मध्ये सैन्य पाठवल्यापासून युद्धाच्या बातम्यांवरील कायदे कडक केले आहेत.
संयुक्त राष्ट्र आयोगाने म्हटले आहे की गाझामधील युद्धबंदीनंतरही इस्रायली सैन्याने युद्ध गुन्हे आणि नरसंहार केला. अहवालानुसार सैन्याने आपले प्रदेशावरील नियंत्रण सतत वाढवले असून 'Yellow Line' जवळ पॅलेस्टिनींना, त्यात मुलांनाही, मारले आणि जखमी केले.
पार्श्वभूमी
Yellow Line ही गाझाच्या आत असलेली सीमारेषा आहे, जी इस्रायली लष्कराच्या नियंत्रणातील भाग आणि पॅलेस्टिनींच्या ताब्यातील भाग वेगळे करते. 2023 च्या युद्धापासून गाझा दीर्घकाळ संघर्षाच्या केंद्रस्थानी आहे आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या संस्था तिथल्या वर्तनाचे नियमितपणे परीक्षण करतात.
निवृत्त IPS अधिकारी आणि APSRTC चे माजी प्रमुख एन बालासुब्रह्मण्यम यांचे अमेरिकेत उपचार सुरू असताना निधन झाले. नेत्यांनी त्यांच्या प्रामाणिकपणाबद्दल आणि सार्वजनिक सेवेतील योगदानाबद्दल श्रद्धांजली वाहिली आहे. त्यांनी आपली कारकीर्द पोलीस आणि परिवहन क्षेत्रात घालवली. आंध्र प्रदेशातील e-Pragati प्रकल्पाची आखणीही त्यांनी केली होती.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: IPS म्हणजे भारतीय पोलीस सेवा, आणि APSRTC ही आंध्र प्रदेशची राज्य परिवहन महामंडळ आहे. e-Pragati हा ई-गव्हर्नन्स प्रकल्प आहे, ज्याचा उद्देश राज्य सरकारचे काम अधिक वेगवान आणि पारदर्शक करणे हा आहे.
अमेरिकेतील कैदी क्रिस्टा पाइक सांगते की अयशस्वी फाशीनंतर ती 'गोंधळलेली आणि वेदनेत' जागी झाली. सप्टेंबरमध्ये लेथल इंजेक्शनद्वारे फाशी देण्याचा प्रयत्न तिच्यावर झाला आणि त्यातून ती वाचली. त्यानंतर ती पहिल्यांदाच जाहीरपणे बोलली असून तिने तो अनुभव सांगितला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: अमेरिकेत लेथल इंजेक्शन ही फाशी देण्याची सर्वात सामान्य पद्धत आहे, आणि ती कशी अमलात आणली जाते यावरून राज्यांना वारंवार कायदेशीर आव्हानांना सामोरे जावे लागले आहे. अयशस्वी प्रयत्नांमुळे ही पद्धत मानवी आणि विश्वासार्ह आहे का, यावर वादविवाद सुरू झाला आहे.
Odisha च्या आदिवासी भागात काम करणाऱ्या एका डॉक्टरला बॉक्साइट खाणकामाच्या विरोधाला कथितपणे पाठिंबा दिल्याबद्दल अटक करण्यात आली. पहिल्या FIR मध्ये त्यांचे नाव आणि इतर कार्यकर्त्यांची नावे नव्हती, आणि पोलिसांनी त्यांना 'इतर' अशा अनामिक गटाखाली अटक केली.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बॉक्साइट हे अॅल्युमिनियम बनवण्यासाठी वापरले जाणारे खनिज आहे, आणि Odisha च्या काही भागांमध्ये खाणकामाला आदिवासी समुदाय जमीन आणि पर्यावरणाच्या मुद्द्यांवरून बऱ्याच काळापासून विरोध करत आहेत. FIR ही पोलिसांकडे नोंदवलेली पहिली तक्रार असते, त्यामुळे त्यात कोणाचे नाव आहे हे जबाबदारीसाठी महत्त्वाचे असते.
उबरने वाद सोडवण्यासाठी प्रवासादरम्यान एन्क्रिप्टेड व्हिडिओ रेकॉर्डिंगची सुविधा सुरू केली आहे. हे फुटेज फक्त तेच कायदा अंमलबजावणी यंत्रणा पाहू शकतील ज्या कंपनीकडे औपचारिक विनंती करतात. उबरने चालकांच्या सुरक्षेचे उपायही बळकट केले असून कमाईच्या संधीही वाढवल्या आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: उबर आणि Ola सारख्या राइड-हेलिंग अॅप्सबाबत चालक आणि प्रवासी दोघांकडून सुरक्षा आणि वादांबाबत तक्रारी आल्या आहेत, आणि गाडीतील कॅमेरे हे सामान्य सुरक्षा साधन आहे. रेकॉर्ड केलेल्या फुटेजमुळे गोपनीयतेचे प्रश्न निर्माण होतात, त्यामुळे ते कोण पाहू शकते हे प्रवासी आणि चालक दोघांसाठीही महत्त्वाचे आहे.
केरळ राज्य वीज नियामक आयोगाने KSEB ला वीज फ्यूचर्स बाजाराचा अभ्यास करण्यासाठी एक पथक तयार करण्याचे निर्देश दिले आहेत. अल्पकालीन बाजारातील चढउतार आणि किमतीचा धोका काही प्रमाणात कमी करणे हा यामागील उद्देश आहे, ज्यात एक्सचेंजद्वारे व्यवहारांचाही समावेश असू शकतो.
पार्श्वभूमी
वीज फ्यूचर्स म्हणजे भविष्यातील विजेची किंमत आधीच ठरवणारे करार, जे अचानक किमती वाढल्यास खरेदीदारांचे संरक्षण करू शकतात. भारतात अल्पकालीन वीज व्यापार करणारे वीज एक्सचेंज आधीपासून आहेत, त्यामुळे हे पाऊल या धोक्यांचे व्यवस्थापन करण्याच्या दिशेने आहे.
राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाने (NHRC) दक्षिण कोलकात्यात तिघांची धिंड काढल्याच्या वृत्तांची स्वतःहून दखल घेतली. suo motu म्हणजे कोणाच्याही तक्रारीशिवाय, प्रसारमाध्यमांतील बातम्यांच्या आधारे आयोगाने स्वतःहून कारवाई सुरू केली. आयोगाने म्हटले की हे वृत्त खरे असल्यास मानवाधिकाराच्या उल्लंघनाचे गंभीर मुद्दे उपस्थित होतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: NHRC ही 1993 मध्ये स्थापन झालेली वैधानिक संस्था आहे, जी भारतात मानवाधिकारांच्या संरक्षणासाठी काम करते. लोकांची धिंड काढणे हे अपमानास्पद मानले जाते, आणि अशा प्रकरणांमध्ये सहसा राज्य पोलिस आणि सरकार चौकशी करतात.
जिल्हा देखरेख समितीने उत्सवाचा हंगाम सुरू होण्यापूर्वी बंदिस्त हत्तींबाबतच्या नियमांचे काटेकोर पालन करण्यास सांगितले आहे. अनुचित घटना आणि हत्तींवरील क्रूरता टाळण्यासाठी अधिक भक्कम सुरक्षा उपाय हवेत, असे समितीचे म्हणणे आहे. धार्मिक आणि उत्सवी कार्यक्रमांसाठी ठेवलेल्या हत्तींना असलेले धोके यामुळे पुन्हा समोर आले आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Kerala सारख्या दक्षिणेकडील राज्यांमध्ये बंदिस्त हत्तींचा वापर मंदिरांच्या मिरवणुकांमध्ये आणि उत्सवांमध्ये अनेकदा केला जातो, आणि त्यांची देखभाल व हाताळणी वन्यजीव नियमांनुसार होते. हत्ती नियंत्रणाबाहेर गेल्याच्या आधीच्या घटनांमुळे या तपासण्या सतत चिंतेचा विषय राहिल्या आहेत.
नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ न्यूट्रिशन या संस्थेच्या अभ्यासात असे आढळले की आई मुलांना कसे खाऊ घालते, त्याचा परिणाम मुले नवीन पदार्थ चाखण्यास तयार असतात की नाही यावर होऊ शकतो. नवीन अन्नाबद्दल वाटणाऱ्या या भीतीला फूड निओफोबिया म्हणतात, आणि त्यामुळे मुले खाणाऱ्या पदार्थांचे प्रकार मर्यादित होऊ शकतात. वेगाने वाढीच्या या काळात हे विशेष महत्त्वाचे आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ न्यूट्रिशन ही भारतातील आघाडीची पोषण संशोधन संस्था असून ती हैदराबाद येथे आहे. लहान वयात मुले नखरे करून खातात ही पालकांसाठी सामान्य चिंता असते, आणि संशोधक निरोगी खाण्याच्या सवयी समजून घेण्यासाठी याचा अभ्यास करतात.
नियामक संस्थांनुसार इंग्लंडमधील पाणी कंपन्यांची कामगिरी आणखी खालावली आहे. एक कंपनी वगळता बाकी सर्व कंपन्यांना पर्यावरण उद्दिष्टांसाठी 'खराब' किंवा 'सुधारणा आवश्यक' असे रेटिंग मिळाले आहे, म्हणजे फक्त एका कंपनीला खालचे दोन दर्जे टाळता आले. यावरून कामगिरी सुधारण्याऐवजी घसरल्याचे दिसते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: इंग्लंडमध्ये पाणी कंपन्या पिण्याचे पाणी पुरवतात आणि सांडपाण्याचे व्यवस्थापन करतात, आणि नियामक संस्था त्यांच्या पर्यावरणविषयक जबाबदाऱ्यांवर रेटिंग देतात. खराब रेटिंग महत्त्वाचे आहे कारण नद्या आणि समुद्रात सांडपाणी सोडणे ही दीर्घकाळापासूनची सार्वजनिक चिंता आहे.
दिल्लीतील सत्य निकेतन भागात September 6 रोजी पाच मजली इमारत कोसळली, त्यात सात जणांचा मृत्यू झाला. या घटनेमुळे राजधानीतील विद्यार्थ्यांच्या असुरक्षित निवास परिस्थितीवर प्रकाश पडला आहे. संस्थांजवळ परवडणाऱ्या निवासाची मागणी पुरवठ्यापेक्षा खूप जास्त आहे, असे अहवाल सांगतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: दिल्लीतील अनेक विद्यार्थी विद्यापीठांजवळच्या जुन्या इमारतींमध्ये खोल्या भाड्याने घेतात, कारण स्वस्त आणि जवळची घरे कमी आहेत. इमारत सुरक्षेचे नियम स्थानिक नागरी संस्था लागू करतात, त्यामुळे भाडेकरूंचे संरचनात्मक तपासणीवर फारसे नियंत्रण नसते.
स्पेनमधील प्राणघातक रेल्वे अपघातानंतर, मदतीची गरज असलेल्या भारतीय नागरिकांसाठी माद्रिदमधील भारतीय दूतावासाने आपत्कालीन हेल्पलाइन क्रमांक आणि ईमेल पत्ता जाहीर केला आहे. लोकांना योग्य संपर्क लवकर मिळावा म्हणून स्पेनच्या दोन रेल्वे कंपन्या, रेनफे आणि इरियो, यांच्या हेल्पलाइनही दिल्या आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: रेनफे ही स्पेनची राष्ट्रीय सरकारी रेल्वे कंपनी आहे, तर इरियो ही खाजगी हाय-स्पीड रेल्वे कंपनी आहे. परदेशात अपघात झाल्यानंतर दूतावास अशा हेल्पलाइन सहसा प्रसिद्ध करतात, जेणेकरून कुटुंबांना नातेवाईकांचा शोध घेता येईल आणि कौन्सुलर मदत मिळेल.
Reliance Industries ने दुसऱ्या तिमाहीत विक्रमी कामगिरी नोंदवली असून महसूल 28% नी वाढला आहे. रिफायनिंग आणि प्रमुख व्यवसायांमुळे वर्षभराच्या तुलनेत नफा 41% नी वाढून Rs 25,548 crore झाला. अनेक माध्यमांच्या वृत्तानुसार, या निकालामागे रिफायनिंग आणि Jio हे मुख्य घटक आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Reliance ही भारतातील सर्वात मोठ्या खाजगी कंपन्यांपैकी एक आहे, जिचे व्यवसाय तेल रिफायनिंग, किरकोळ विक्री आणि Jio या दूरसंचार व डिजिटल शाखेत आहेत. तिच्या तिमाही निकालांकडे भागधारक आणि बाजार बारकाईने लक्ष देतात.
Sportico च्या अहवालानुसार, इंडियन प्रीमियर लीगच्या 10 संघांचे सरासरी मूल्य प्रत्येकी $1.7 billion आहे. यामुळे लीगचा महसूल गुणक 22.9 पट आहे, जो प्रमुख जागतिक क्रीडा लीगमध्ये सर्वाधिक आहे. Mumbai Indians $2.1 billion मूल्यासह यादीत अव्वल आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: IPL ही फ्रँचायझी क्रिकेट लीग आहे, जिथे संघांची मालकी खाजगी गटांकडे असते आणि त्यांचे मूल्य प्रसारण हक्क, प्रायोजकत्व आणि तिकीट विक्रीवर अवलंबून असते. महसूल गुणक दाखवतो की एखादा खरेदीदार संघाच्या वार्षिक उत्पन्नाच्या तुलनेत किती पैसे मोजतो.
On day three of the third Test in Cape Town, South Africa played Australia during Australia's tour of South Africa. Inglis scored a century, and Starc's strikes gave Australia the advantage. Late in the day, Lyon took a wicket that lifted the Australians after a lively batting display.
पार्श्वभूमी
Context: A Test is a five-day cricket match played in whites, and tours like this one usually include several Tests. Results across the whole series decide which team wins it, so one day's play can shift the balance.
IMF च्या मते जागतिक अर्थव्यवस्थेत भारत अजूनही वाढीचे मोठे इंजिन आहे. Super El Niño हा एक मजबूत हवामान प्रकार वाढीला धक्का देऊ शकतो, अशी चेतावणी त्यांनी दिली आहे, पण हे धोके अद्याप प्रत्यक्षात आलेले नाहीत. IMF ने भारताचा वाढीचा अंदाज 7 percent पर्यंत वाढवला आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: El Niño मुळे प्रशांत महासागराचे पाणी तापते, आणि त्यामुळे भारतात अनेकदा कमकुवत मान्सून आणि उष्ण, कोरडे हवामान येते. IMF म्हणजे International Monetary Fund, ही जागतिक कर्ज देणारी संस्था असून ती देशांचे वाढीचे अंदाज प्रसिद्ध करते.
दिल्लीच्या विशेष न्यायालयाने DHFL प्रकरणात कपिल आणि धीरज वाधवान यांच्यावर अतिरिक्त आरोप लावण्याची CBI ची मागणी नाकारली. न्यायालयाने सांगितले की चुकीच्या लेखी नोंदी दुरुस्त करण्याशिवाय ते आपला पूर्वीचा आरोप आदेश पुन्हा तपासू शकत नाही. त्यांच्यावर आधीच आरोप निश्चित झाले असल्याचेही न्यायालयाने नमूद केले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: DHFL म्हणजे दिवाण हाउसिंग फायनान्स कॉर्पोरेशन, ही एक गृहवित्त कंपनी होती. ती बुडाल्यानंतर CBI, म्हणजे भारताची केंद्रीय तपास संस्था, यांनी मोठा घोटाळ्याचा तपास सुरू केला. आरोप म्हणजे खटला सुरू होण्यापूर्वी न्यायालय ठेवत असलेले औपचारिक दोषारोप.
एका महिलेने सांगितले की कामावर अचानक कोसळेपर्यंत तिला Vitamin D ची कमतरता असल्याची कल्पना नव्हती. तिची कहाणी दाखवते की ही कमतरता कोणतीही स्पष्ट सूचना न देता येऊ शकते, अगदी दररोज बरे वाटणाऱ्या लोकांमध्येही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सूर्यप्रकाशात त्वचा Vitamin D तयार करते आणि मजबूत हाडांसाठी शरीराला कॅल्शियम शोषण्यासाठी ते लागते. भारतात उन्हाळी हवामान असूनही अनेक लोकांमध्ये त्याची पातळी कमी असते, कारण ते बाहेर फार कमी वेळ घालवतात.
जम्मू-काश्मीरच्या शोपियान जिल्ह्यात पोलिसांनी दहशतवाद वित्तपुरवठ्याच्या प्रकरणात १० जणांना अटक केली. वृत्तानुसार हे लोक अतिरेक्यांना पैशाने मदत करणारे सहकारी होते. पोलिसांचे म्हणणे आहे की या अटकांमुळे केंद्रशासित प्रदेशात काम करणारे एक जाळे उद्ध्वस्त झाले.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: दहशतवाद वित्तपुरवठा म्हणजे अतिरेकी गटांना निधी देण्यासाठी पैसे गोळा करणे किंवा हलवणे, आणि अशा जाळ्यांची मदत तोडण्यासाठी पोलीस अनेकदा त्यांना लक्ष्य करतात. जम्मू-काश्मीर हा केंद्रशासित प्रदेश असून येथे अतिरेक्यांविरुद्ध सुरक्षा कारवाया अनेक वर्षांपासून सुरू आहेत.
सौदी अरेबियाच्या नेतृत्वाखालील आघाडीने सांगितले की, शुक्रवारी मक्का परिसरावर येत असलेला एक ड्रोन त्यांनी अडवून नष्ट केला. हा ड्रोन येमेनच्या हौथी बंडखोरांनी सोडला होता. सौदीच्या लष्करी ठिकाणांवर, विमानतळांवर आणि ऊर्जा केंद्रांवर ड्रोन व क्षेपणास्त्रांनी होणाऱ्या सीमापार हल्ल्यांच्या मालिकेतील हा ताजा हल्ला असल्याचे अहवालात म्हटले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: हौथी हा येमेनमधील एक सशस्त्र गट आहे, जो सौदी अरेबियाच्या पाठिंब्याने चालणाऱ्या सरकारविरुद्ध दीर्घकाळ युद्ध लढत आहे. सौदी अरेबिया त्यांच्या विरोधात असलेल्या आघाडीचे नेतृत्व करतो. सौदीच्या ठिकाणांवर वारंवार होणारे हल्ले प्रदेशात मोठ्या संघर्षाची भीती वाढवतात.
इस्रायलचा विरोधी पक्ष म्हणतो की पंतप्रधान नेतान्याहू अलीकडील निवडणुकीची वैधता कमी करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. त्यांचा लिकुड पक्ष परकीय हस्तक्षेपाचा आरोप करत असून, त्यांच्या आघाडीने बहुमत गमावल्यानंतर अरब नेतृत्वाखालील पक्षांनी मतदान जिंकल्याचा दावा करत आहे. मतदानानंतर हा वाद सार्वजनिकरित्या सुरू आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: इस्रायलमध्ये संसदीय पद्धत आहे, जिथे सरकार स्थापन करण्यासाठी आघाड्यांकडे नेसेटमध्ये बहुमत असणे आवश्यक असते. ते बहुमत गेल्यास सरकार कोण स्थापन करेल हे बदलू शकते. अलीकडील इस्रायली निवडणुकांमध्ये अरब नेतृत्वाखालील पक्ष एक महत्त्वाचा राजकीय गट बनले आहेत.
सुरुंगांवर आदळल्यानंतर होर्मुझ सामुद्रधुनीत चार टँकरना आग लागल्याचा दावा इराणने केला आहे. इराणच्या निवेदनानुसार, या जहाजांनी त्यांची रडार आणि नेव्हिगेशन यंत्रणा बंद केली होती आणि IRGC नौदलाचे इशारे दुर्लक्षित केले होते. हे दावे इराणकडूनच आले असल्यामुळे त्यांची स्वतंत्र पडताळणी झालेली नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: होर्मुझ सामुद्रधुनी ही इराण आणि ओमानदरम्यानची एक अरुंद सागरी मार्गिका आहे, जिच्यामधून जगातील तेलाचा मोठा वाटा जातो. तिथला तणाव अनेकदा इंधनाचे दर वाढवतो, आणि भारत बहुतांश तेल आयात करत असल्याने हा मुद्दा भारतासाठीही महत्त्वाचा आहे.
रशियाचा दावा आहे की युक्रेनने त्यांच्या तेल रिफायनरींवर पुन्हा हल्ले सुरू केले आहेत. या दाव्यावर युक्रेनकडून तत्काळ प्रतिक्रिया आलेली नाही, त्यामुळे सध्या हा अहवाल एकाच बाजूचा आहे.
पार्श्वभूमी
रशिया आणि युक्रेन यांच्यात 2022 पासून युद्ध सुरू आहे, जेव्हा रशियाने युक्रेनवर आक्रमण केले. रिफायनरींवरील हल्ल्यांमुळे रशियाचे इंधन उत्पादन घटू शकते आणि जागतिक इंधनाचे दर वाढू शकतात.
नोएल टाटा यांनी टाटा सन्स मंडळाला दोन पत्रे पाठवली आहेत. पहिल्या पत्रात त्यांनी अल्पसंख्याक भागधारक SP Group कडून आलेल्या Rs 25,000 crore निधीच्या विनंतीचा प्रस्तावित भांडवल कपातीद्वारे विचार करण्यास सांगितले आहे. दुसऱ्या पत्रात Sir Dorabji Tata Trust कडून आलेल्या पुनर्रचना प्रस्तावाचे सखोल मूल्यमापन करण्यास सांगितले आहे, जेणेकरून Dalal Street वर सूचीबद्ध होणे टाळता येईल.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: टाटा सन्स ही टाटा समूहाच्या शीर्षस्थानी असलेली होल्डिंग कंपनी आहे, आणि तिच्या भागधारकांमध्ये टाटा ट्रस्ट आणि SP Group यांचा समावेश आहे. नोएल टाटा हे टाटा कुटुंबातील सदस्य असून टाटा ट्रस्टचे विश्वस्त आहेत, आणि हे ट्रस्ट समूहाचा मोठा हिस्सा धारण करतात.
ऑकलंडमधील ईडन पार्कवर न्यूझीलंडविरुद्धच्या चौथ्या T20 आंतरराष्ट्रीय सामन्यात भारताने नाणेफेक जिंकून गोलंदाजी निवडली. वैभव सूर्यवंशी अंतिम संघात नाहीत, आणि सामन्याचे थेट स्कोअर पाहता येत आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: T20 आंतरराष्ट्रीय सामने हे राष्ट्रीय संघांमध्ये खेळले जाणारे 20-षटकांचे सामने असतात. हा सामना भारताच्या न्यूझीलंड दौऱ्याचा भाग आहे, जिथे प्रत्येक सामना मालिकेतील स्थितीवर परिणाम करतो.
स्थानिक माध्यमांच्या माहितीनुसार Turkey च्या Cappadocia भागात खडक कोसळल्याने दोन जणांचा मृत्यू झाला आहे. या भागातील प्रसिद्ध खडकांची रचना, ज्यांना fairy chimneys म्हणतात, एका open-air museum बाहेर कोसळल्याचे वृत्त आहे. हे वृत्त स्थानिक माध्यमांवर आधारित असल्याने तपशील अजून तपासले जात आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Cappadocia हा मध्य तुर्कीमधील प्रदेश आहे, जो त्याच्या मऊ ज्वालामुखी खडकासाठी प्रसिद्ध आहे. लाखो वर्षांत या खडकातून fairy chimneys कोरल्या गेल्या. हे एक मोठे पर्यटन स्थळ असल्याने पर्यटकांच्या ठिकाणांजवळ खडक कोसळणे स्थानिक लोकांसाठी आणि प्रवाशांसाठी सुरक्षेचे प्रश्न निर्माण करते.
दक्षिण Ukraine मधील Kherson शहरात तात्पुरत्या शस्त्रविरामामुळे क्वचितच मिळणारी शांतता पसरली आहे. रहिवासी सामान्य जीवनाचा थोडा अनुभव घेत आहेत, पण हा विराम संपल्यावर लढाई पुन्हा सुरू होईल अशी अनेकांना भीती वाटते. स्थानिकांच्या मते शहर पुन्हा जिवंत वाटू लागले आहे, पण ही शांतता किती काळ टिकेल हे कोणालाच माहीत नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: युद्धाच्या सुरुवातीला Kherson वर रशियन सैन्याने ताबा मिळवला होता आणि 2022 च्या अखेरीस युक्रेनने ते पुन्हा ताब्यात घेतले. पुढच्या आघाड्यांवर वर्षानुवर्षे लढाई सुरू आहे, त्यामुळे गोळीबार आणि दैनंदिन जीवनाबाबत रहिवासी अनेकदा अनिश्चिततेत जगतात.
Experts at a CII meeting said Kashmir's apple exports face hurdles. The region has a short four-month window for exporting apples, and its cold chain is still weak at keeping fruit fresh. These limits make it hard for the fruit to reach global markets.
पार्श्वभूमी
Context: Kashmir is a major apple-growing region, and much of its fruit is sold within India. CII, the Confederation of Indian Industry, is a business body that hosts such meetings to push exports.
एका युरोपियन युनियनच्या वरिष्ठ खासदाराने सांगितले की ऐतिहासिक भारत-EU मुक्त व्यापार करार 2027 च्या मध्यापर्यंत लागू होण्याची शक्यता आहे. मुक्त व्यापार करारामुळे दोन्ही बाजूंमधील शुल्क आणि व्यापारातील अडथळे साधारणपणे कमी होतात, त्यामुळे वेळ व्यवसाय आणि खरेदीदारांसाठी महत्त्वाची आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: भारत आणि EU अनेक वर्षांपासून व्यापक व्यापार करारावर वाटाघाटी करत आहेत. अशा करारांमुळे सामान्यतः आयात शुल्क कमी होते आणि भारत व युरोपदरम्यान कोणत्या वस्तू व सेवा जातील यात बदल होतो.
परराष्ट्र व्यवहार मंत्री एस. जयशंकर G20 परराष्ट्रमंत्र्यांच्या बैठकीसाठी अमेरिकेत आहेत. दोन दिवसांची चर्चा परराष्ट्र सचिव मार्को रुबियो यांच्या भू-राजकीय मुद्द्यांवरील भाषणाने सुरू होईल. या चर्चेत भारत सहभागी होणार आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: G20 हा मोठ्या अर्थव्यवस्थांचा एक मंच आहे आणि त्यात भारत सदस्य आहे. जागतिक तणावांवर चर्चा करण्यासाठी आणि समान मुद्द्यांवर समन्वय साधण्यासाठी परराष्ट्रमंत्री अशा बैठकांचा उपयोग करतात.
Karnataka High Court ने Bangalore Development Authority च्या वाटप पत्रांशी संबंधित पाच जणांविरुद्धचा फसवणुकीचा खटला रद्द केला. न्यायालयाने सांगितले की येथे कोणताही व्यवहार झाला नव्हता, कोणी पीडित नव्हते आणि कोणताही गुन्हा घडला नव्हता. या निर्णयामुळे त्या पाच जणांना आता हा फौजदारी खटला सामोरे जावे लागणार नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Bangalore Development Authority, किंवा BDA, बेंगळुरूमधील निवासी भूखंड व प्लॉट वाटप करते, त्यामुळे अनेक मालमत्ता व्यवहारांमध्ये वाटप पत्रे महत्त्वाची असतात. कायदेशीर गुन्हा सिद्ध होत नसल्याचे आढळल्यास उच्च न्यायालय फौजदारी खटले रद्द करू शकते.
Clips show firefighters celebrating as rain falls during the wildfires in Indonesia. The footage suggests rain has offered relief to crews fighting the fires. The short clips show the moment, and the report focuses on the mood rather than the scale of the damage.
पार्श्वभूमी
Context: Indonesia has had repeated wildfires in dry seasons, often linked to clearing and burning of peatland. Smoke from these fires has in past years spread across Southeast Asia, affecting air quality far from the source.
सौदी अरेबियाच्या हल्ल्यांमुळे येमेनमध्ये 12 लोक मरण पावल्याचा दावा हुथी बंडखोरांनी केला आहे. हे वृत्त हुथींच्या याच दाव्यावर आधारित आहे. 2014 पासून येमेन युद्धात अडकले असून, या संघर्षाचा फटका अनेकदा सामान्य नागरिकांनाच बसतो.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: 2014 मध्ये हुथी बंडखोरांनी देशाचा मोठा भाग ताब्यात घेतला, तेव्हा येमेनमधील युद्ध सुरू झाले. आंतरराष्ट्रीय मान्यता असलेल्या सरकारच्या बाजूने सौदी अरेबिया आघाडीचे नेतृत्व करतो. या संघर्षामुळे देशात गंभीर मानवतावादी संकट निर्माण झाले आहे.
तेलंगणाच्या मुख्यमंत्र्यांना उद्देशून कार्यकर्त्यांनी एक खुले पत्र लिहिले असून सरकारी रुग्णालयांमधील समस्यांकडे लक्ष वेधले आहे. सार्वजनिक आरोग्य सेवा बळकट करण्यासाठी व्यापक प्रयत्नांची त्यांची मागणी आहे. सुविधा अपुऱ्या आहेत म्हणून सामान्य नागरिकांना सरकारी रुग्णालयांवरील विश्वास सोडावा लागू नये, हा त्यांचा उद्देश आहे.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: भारतातील अनेक कुटुंबे, विशेषतः कमी उत्पन्न गटातील, सरकारी रुग्णालयांवर अवलंबून असतात. कर्मचारी, औषधे किंवा उपकरणांच्या कमतरतेमुळे लोकांना अनेकदा महागड्या खासगी उपचारांकडे वळावे लागते.
जुलै ते सप्टेंबर तिमाहीत भारताचा सेवा व्यापार अधिशेष 53.39 अब्ज डॉलरपर्यंत वाढला. देशाला सेवांमधून 113.029 अब्ज डॉलर मिळाले आणि 59.637 अब्ज डॉलर खर्च झाले. सप्टेंबरमध्ये सर्वात मोठा अधिशेष 19.208 अब्ज डॉलर होता, तर जुलै आणि ऑगस्टमध्ये तो अनुक्रमे 17.647 अब्ज आणि 16.537 अब्ज डॉलर होता.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सेवा अधिशेष म्हणजे भारत परदेशांना विकलेल्या सेवांमधून, जसे की आयटी आणि सॉफ्टवेअर काम, जितके कमावतो, तितके इतर देशांकडून विकत घेतलेल्या सेवांसाठी देत नाही. यामुळे वस्तूंमधील व्यापार तुटीची भरपाई होण्यास मदत होते.
बँक ऑफ बडोदाने दुसऱ्या तिमाहीत ₹6,532 कोटींचा विक्रमी नफा नोंदवला. व्याजाव्यतिरिक्त मिळणारे उत्पन्न 96 टक्क्यांनी वाढले. बुडीत कर्जांचे प्रमाण गेल्या वर्षीच्या 2.16 टक्क्यांवरून 1.78 टक्क्यांवर आले. कर्जांचा दर्जाही सुधारला.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: बँक ऑफ बडोदा ही भारतातील सर्वात मोठ्या सरकारी बँकांपैकी एक आहे. नॉन-इंटरेस्ट इनकम म्हणजे कर्जावरील व्याजाव्यतिरिक्त शुल्क आणि इतर स्रोतांमधून मिळणारे उत्पन्न, तर नॉन-परफॉर्मिंग असेट्स म्हणजे ज्या कर्जाची परतफेड कर्जदारांनी थांबवली आहे अशी कर्जे.
Yulu ही इलेक्ट्रिक वाहने देणारी कंपनी महाराष्ट्रातील नाशिक शहरात विस्तार करत आहे. तिथे डिलिव्हरीसाठी EV वापरल्या जातील. राज्यातील हे तिचे दुसरे बाजारपेठ ठिकाण असेल; पहिले मुंबई होते, जिथे तिच्या हायपरलोकल EV व्यवस्थेमुळे डिलिव्हरी करणाऱ्यांना स्वस्त आणि हिरवा प्रवास मिळायला मदत झाली आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मुंबई हे Yulu चे महाराष्ट्रातील पहिले बाजारपेठ होते, त्यामुळे नाशिक ही दुसऱ्या शहरात तिचे मॉडेल कसे चालते याची चाचणी आहे. डिलिव्हरी कामगार हा वाढता गट आहे, ज्यांना अनेकदा स्वस्त आणि कमी चालवण्याच्या खर्चाची वाहने हवी असतात, म्हणूनच त्यांच्यासाठी EV महत्त्वाची आहेत.
Duckett scored 167 as England made 386 for 5 in a one-day match against Sri Lanka. England won by 55 runs but still missed out on the final of the tri-series. The match was a dead rubber, meaning the result no longer decided who would advance.
पार्श्वभूमी
Context: A dead rubber is a match with nothing left to decide, so teams play for pride and form. This one was part of a men's tri-series held in Pakistan, where final spots depend on points from earlier games.
कर्नाटकातील शिवमोग्गा जिल्ह्यातील सागर तालुक्याच्या काही भागांत जंगली हत्ती फिरताना दिसले आहेत. या दर्शनांवरून दिसते की वन्यजीवांची हालचाल तिथल्या लोकांच्या किती जवळ येऊ शकते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: सागर तालुका कर्नाटकच्या मलनाड प्रदेशात आहे, जिथे दाट जंगले शेती आणि गावांच्या जवळ आहेत. हत्तींचे वस्तीच्या भागांत येणे दक्षिण भारतात बऱ्याच काळापासून चालणारा संघर्ष आहे, जो बहुधा पिकांचे नुकसान आणि सुरक्षेच्या चिंतेशी जोडलेला असतो.
स्कॉटिश हायलँड्समध्ये लागलेल्या मोठ्या जंगलातील आगीने प्रौढ Scots pine वृक्ष जाळून टाकले आहेत. तज्ज्ञांच्या मते, आगीत नुकसान झालेले काही जुने वृक्ष मरू शकतात, आणि त्यामुळे बिया मिळण्याचा एक महत्त्वाचा स्रोत नाहीसा होईल. जुने पाइन वृक्ष त्यांच्या बियांसाठी मौल्यवान असतात, त्यामुळे त्यांचे नुकसान संपूर्ण जंगलासाठी महत्त्वाचे आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Scots pine हा स्कॉटलंडचा मूळ पाइन वृक्ष आहे. हायलँड्समध्ये एकेकाळी संपूर्ण प्रदेश व्यापणाऱ्या प्राचीन पाइन जंगलांचे फक्त छोटे अवशेष उरले आहेत, त्यामुळे ते पुन्हा उभे करणे हे दीर्घकाळ चालणारे संवर्धनाचे ध्येय आहे.
ADR च्या अहवालानुसार जन सुराज पक्षाला FY 25 मध्ये 101 कोटी रुपये मिळाले, पण त्यांनी फक्त 9 कोटी रुपये खर्च केले. पैसे नेमके कुठे गेले याबद्दल मथळ्यात अधिक तपशील दिलेला नाही.
पार्श्वभूमी
ADR म्हणजे Association for Democratic Reforms ही एक ना-नफा संस्था आहे, जी सार्वजनिक कागदपत्रांच्या आधारे निवडणूक उमेदवार आणि पक्षांच्या आर्थिक व्यवहारांवर लक्ष ठेवते. भारतात राजकीय पक्षांनी उत्पन्न आणि खर्चाचे वार्षिक अहवाल निवडणूक आयोगाकडे सादर करणे आवश्यक आहे, त्यामुळे अशा तुलना सामान्य आहेत.
जागतिक स्ट्रोक दिनानिमित्त MGM Healthcare ने वॉकथॉनचे आयोजन केले, आणि केंद्रीय आरोग्यमंत्री नड्डा यांनी नागरिकांना स्ट्रोकची धोक्याची लक्षणे ओळखण्याचे आवाहन केले. अहवालांनुसार, स्ट्रोक आता केवळ वृद्धांचा आजार राहिलेला नाही, कारण तो तरुण लोकांनाही होऊ लागला आहे. लक्षणे लवकर ओळखता यावीत यासाठी हे कार्यक्रम जनजागृती करण्याचा उद्देश ठेवतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: मेंदूच्या एखाद्या भागाचा रक्तपुरवठा खंडित झाला की स्ट्रोक होतो, आणि लवकर उपचार केल्यास कायमचे नुकसान कमी करता येते. जागतिक स्ट्रोक दिन दरवर्षी 29 ऑक्टोबरला प्रतिबंध आणि सुरुवातीच्या लक्षणांबद्दल जागरूकता पसरवण्यासाठी पाळला जातो.
अंमलबजावणी संचालनालय (ED), म्हणजे पैशांच्या कायद्यांची चौकशी करणारी केंद्रीय संस्था, Mudrex आणि Instadapp शी संबंधित ठिकाणांची झडती घेत आहे. ही झडती FEMA च्या कथित उल्लंघनांशी संबंधित असून त्यात ₹4,600 crore चा व्यवहार आहे. हे वृत्त सुरुवातीच्या माहितीवर आधारित असल्याने चौकशी पुढे गेल्यास तपशील बदलू शकतात.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: Mudrex हे क्रिप्टो मालमत्तेत गुंतवणूक करण्यासाठीचे भारतीय ॲप आहे, आणि Instadapp हे विकेंद्रित वित्ताशी (decentralised finance) जोडलेले प्लॅटफॉर्म आहे. FEMA, म्हणजे विदेशी चलन व्यवस्थापन कायदा, सीमापार पैशांच्या व्यवहारांवर नियंत्रण ठेवतो, म्हणून ED च्या चौकशा सहसा पैसे भारतात आणि भारताबाहेर कसे जातात यावर लक्ष केंद्रित करतात.
पेंटागॉनच्या अधिकाऱ्यांनी काही नाटो देशांना रशियाच्या धोक्याबद्दलची त्यांची सार्वजनिक विधाने मवाळ करण्यास सांगितले आहे. या विनंत्या प्रामुख्याने लिथुआनिया, लाटविया आणि एस्टोनिया यांना उद्देशून आहेत. रशिया कोपऱ्यात सापडला आहे असे सुचवणाऱ्या टिप्पण्यांमुळे चिंता निर्माण झाली, आणि अधिकाऱ्यांना त्या सौम्य कराव्या अशी इच्छा आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: लिथुआनिया, लाटविया आणि एस्टोनिया हे बाल्टिक प्रदेशातील नाटोचे सदस्य देश असून ते रशियाच्या सीमेलगत आहेत आणि मॉस्कोबाबत अनेकदा स्पष्टपणे बोलत आले आहेत. नाटो ही एक लष्करी आघाडी आहे, आणि तिचे सदस्य देश सुरक्षेच्या धोक्यांबद्दल सार्वजनिकपणे कसे बोलायचे याचे अनेकदा समन्वय साधतात.
छठ पूजेच्या तोंडावर दिल्लीतील पक्ष यमुनेच्या पाण्याच्या गुणवत्तेवरून एकमेकांवर आरोप करत आहेत. या वादामुळे राजधानीत नदीची स्थिती हा राजकीय मुद्दा झाल्याचे दिसते.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: यमुना ही दिल्लीमधून वाहणारी मुख्य नदी असून तिच्यात सांडपाणी आणि औद्योगिक कचऱ्यामुळे दीर्घकाळापासून प्रदूषण होत आले आहे. छठसारख्या सणांसाठी अनेक रहिवासी तिच्यावर अवलंबून असतात, त्यामुळे पाण्याच्या गुणवत्तेची चिंता रोजच्या जीवनावर परिणाम करते.
स्टुडंट्स लिस्ट चळवळीने 25 ऑक्टोबरच्या संसदीय निवडणुकीत विजय मिळवला. त्यांनी व्युसिच यांच्या उजव्या विचारसरणीच्या सर्बियन प्रोग्रेसिव्ह पक्षाला हरवले, ज्याने 14 वर्षे सत्ता चालवली होती. आता सत्ता हाती घेण्याच्या तयारीत असलेले विद्यार्थी पोलिस आणि न्यायव्यवस्थेतील प्रमुखांनी राजीनामे द्यावेत, अशी मागणी करत आहेत.
पार्श्वभूमी
पार्श्वभूमी: सर्बियातील विद्यार्थ्यांचे आंदोलन 2024 च्या उत्तरार्धात सुरू झाले, जेव्हा एका रेल्वे स्टेशनवरील छत कोसळून 16 लोकांचा मृत्यू झाला. त्यानंतर भ्रष्टाचाराविरुद्धचा राग वाढत गेला. सत्ताधारी पक्षाच्या अति जवळ असलेल्या संस्थांमध्ये बदल व्हावेत, अशी विद्यार्थ्यांची मागणी आहे.
जवळपास सर्व मतपत्रिका मोजून झाल्या असतानाही, पंतप्रधान Benjamin Netanyahu यांचा गट किंवा माजी लष्करप्रमुख Gadi Eisenkot यांच्या नेतृत्वाखालील विरोधी गट, दोघांनाही संसदेत बहुमत मिळवता येईल असे दिसत नाही. इस्रायलचे अध्यक्ष Isaac Herzog यांनी कथित फसवणुकीच्या चौकशीची मागणी केली, पण संपूर्ण अरब इस्रायली समुदायाला दोष देण्याविरुद्ध इशारा दिला; या समुदायाने अभूतपूर्व प्रमाणात मतदान केले आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: इस्रायलच्या Knesset मध्ये 120 जागा आहेत आणि सरकार स्थापण्यासाठी बहुमतासाठी किमान 61 जागा लागतात. अरब इस्रायली लोक लोकसंख्येच्या सुमारे एक पंचमांश आहेत आणि ते मतदानाचा महत्त्वाचा गट आहेत.
पीयूष गोयल सांगतात की भारत-अमेरिका व्यापार करारात शेतकऱ्यांच्या हिताशी तडजोड झालेली नाही. भारताला त्यातून मोठा फायदा मिळेल, असेही ते म्हणतात.
पार्श्वभूमी
भारत-अमेरिका व्यापार करार हा दोन्ही देशांमधील शुल्क आणि बाजारपेठेतील प्रवेश यावरून बऱ्याच काळापासून चर्चेत असलेला विषय आहे. या चर्चांमध्ये शेतकरी हा संवेदनशील घटक असल्याने त्यांच्या चिंतांकडे सार्वजनिकरीत्या जोरदार लक्ष दिले जाते.
दिल्लीच्या न्यायालयाने IRCTC hotels प्रकरणात Lalu Prasad आणि इतरांवर औपचारिकपणे आरोप निश्चित करण्याची प्रक्रिया पुढे ढकलली आहे. विशेष न्यायाधीशांनी पुढील सुनावणी November 19 रोजी ठेवली आहे. स्थगितीच्या याचिकांना सरकारी पक्षाने विरोध केला नाही.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: IRCTC म्हणजे Indian Railway Catering and Tourism Corporation, जी रेल्वे कॅटरिंग आणि हॉटेल सेवा चालवते. Lalu Prasad हे माजी रेल्वेमंत्री आणि RJD चे प्रमुख असून, त्या मंत्रालयातील काळात हॉटेल कंत्राटांशी संबंधित आरोपांमुळे ते या प्रकरणातील आरोपींपैकी एक आहेत.
टाटा सन्सचे अध्यक्ष एन चंद्रशेखरन आणि टाटा ट्रस्ट्सचे अध्यक्ष नोएल टाटा यांनी प्रशासनाच्या मुद्द्यांवरील तणाव कमी करण्यासाठी भेट घेतली. यात टाटा सन्सची संभाव्य लिस्टिंग, शापूरजी पालोनजी ग्रुपचा हिस्सा आणि चंद्रशेखरन यांची पुनर्नियुक्ती यावर चर्चा झाली. ही बैठक कोणत्याही निष्कर्षाविना संपली.
पार्श्वभूमी
टाटा सन्स ही टाटा समूहाच्या केंद्रस्थानी असलेली होल्डिंग कंपनी आहे, आणि धर्मादाय ट्रस्टांचा समूह असलेल्या टाटा ट्रस्ट्सकडे तिचा मोठा हिस्सा आहे. शापूरजी पालोनजी ग्रुप हा आणखी एक मोठा भागधारक असल्याने, नियंत्रणावरील वाद संपूर्ण समूहावर परिणाम करतात.
केरळचे आरोग्यमंत्री यांनी राज्य विधानसभेला सांगितले की स्पायनल मस्क्युलर ऍट्रोफी (SMA) या आजारावरील औषधाच्या 2,159 बाटल्यांसाठी ऑर्डर दिल्या आहेत. सरकारच्या म्हणण्यानुसार, केरळ युनायटेड अगेन्स्ट रेअर डिसीजेस योजनेद्वारे प्रभावित मुलांना वेळेवर, जीव वाचवणारे उपचार दिले जात आहेत.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: SMA हा एक दुर्मिळ अनुवांशिक आजार आहे जो स्नायू कमकुवत करतो आणि मुलांवर परिणाम करतो, आणि त्याचे उपचार अनेकदा खर्चिक असतात. अनेक कुटुंबे अशी औषधे मिळवण्यासाठी राज्य योजनांवर अवलंबून असतात, जी त्यांना अन्यथा परवडली नसती.
मुसळधार पाऊस आणि स्वच्छ हवेमुळे दिल्लीत गेल्या 75 वर्षांतील सर्वात थंड ऑक्टोबर दिवस नोंदवला गेला. दिवसभर राजधानीवर काळे ढग दाटलेले होते. ऑक्टोबर हा सामान्यतः या शहरात यापेक्षा उबदार महिना असतो, त्यामुळे ही नोंद लक्षणीय आहे.
पार्श्वभूमी
संदर्भ: उत्तर भारतात ऑक्टोबर हा अनेकदा पावसाळ्यातून हिवाळ्याकडे जाण्याचा काळ असतो, त्यामुळे लवकर येणारी थंडी लोकांना अनपेक्षित वाटू शकते. मुसळधार पाऊस आणि स्वच्छ हवा दोन्ही दिवसाचे तापमान कमी करू शकतात, म्हणूनच हा विक्रम वेगळा ठरतो.
